وزیران خارجه پاکستان و طالبان در شهر تبت چین باهم دیدار و گفتوگو کردهاند. سخنگوی وزارت خارجه پاکستان گفته جلیل عباس جیلانی در دیدار با امیرخان متقی بر تعهد پاکستان برای تقویت بیشتر روابط دوجانبه با طالبان تاکید کرده است.
وزارت خارجه پاکستانی روز پنجشنبه (۱۳ میزان) در شبکه اجتماعی اکس نوشت که جلیل عباس جیلانی همچنین تاکید کرد که چالشهایی که ثبات و صلح منطقهای را تهدید میکند، باید با روحیه همکاری و از طریق راهبردهای مشترک مورد رسیدگی قرار گیرد.
وزیر خارجه طالبان روز سهشنبه (۱۱ میزان) در رأس هیئتی برای شرکت در سومین نشست مجمع «ترانس همالیا» به چین رفت.
وزیران خارجه پاکستان و طالبان در حالی دیدار میکنند که تنش میان اسلامآباد با طالبان بر سر اخراج مهاجرین افغان افزایش یافته است.
پاکستان به پناهجویان افغان تا یک ماه مهلت داده که این کشور را ترک کنند. تصمیمی که طالبان آنرا غیرقابل قبول خواند و از اسلامآباد خواسته در مورد آن تجدید نظر کند.
علاوه بر این، وزیر داخله پاکستان گفته که ۱۴ نفر از ۲۴ مهاجم انتحاری که پس از ماه جنوری ۲۰۲۳ در این کشور حمله کردهاند، افغان بودند.
پیشتر ملا یعقوب، وزیر دفاع طالبان هم رفتار پاکستان با مهاجران افغان را «وحشت و بربریت» خواند و آن را محکوم کرد.
ویدیوهایی به افغانستان اینترنشنال رسیده که صحنههای دلخراشی از شکنجه و آزار مهاجران افغان در ایران را نشان میدهد. در یکی از این ویدیوها، دو نوجوان مهاجر که به گفته فرستنده، ۱۶ و ۱۷ سالهاند، با زخمهای عمیق ناشی از بریدگی توسط چاقو، به یک مرکز درمانی در تهران منتقل شدهاند.
ویدیو دو نوجوان را نشان میدهد که با نیمتنه عریان و در حالی که خون از محل زخمهایشان جاری است، بر روی تخت افتادهاند. در راهروی همین مرکز درمانی، جوان دیگری دیده میشود که زخم خونآلودی در زیر چشم چپش دیده میشود و میگوید با چاقو به او حمله شدهاست.
فردی که ویدیو را ثبت کرده، در حالی که شکاف عمیق پشت کمر نوجوان را نشان میدهد، میگوید "ببین، این هم حکومت جمهوری اسلامی ایران؛ روش (رفتار) دولت و مردمش با مردم افغانی اینجوری است". در ادامه، صدای زن پرستار که درحال پانسمان زخم است شنیده میشود که میگوید "خیر نبیند هر کس زده است؛ آخر ما که نمیخواهیم این بدبختها اینطوری شوند".
فرستنده ویدیو ادعا میکند شمار مهاجرانی که مورد حمله قرار گرفته و به این مرکز منتقل شدهاند، بسیار بیشتر از این سه مورد است.
ویدیوی دلخراش دیگری که در شبکههای اجتماعی دست به دست میشود، یک مرد جوان مهاجر را نشان میدهد که با بازوی زخمی و چهرهای هراسان، بر روی زمین افتاده، در حالی که چند مرد به او حمله کردهاند. یک مرد جوان با لباس پلنگی نظامی و کفشهای ورزشی، در حالی که قمه (سلاح سرد شبیه شمشیر) در دست دارد، بر سر مرد مهاجر فریاد میزند و او را وادار میکند که بگوید افغان است و دیگر به سنندج نمیآید.
مهاجمان خودشان از این صحنه ویدیو میگیرند و جلوی دوربین، مرد مهاجر را شکنجه میکنند و دشنام میدهند.
از لهجه مرد مهاجم و نام شهر سنندج که در ویدیو تکرار میشود، پیداست که ویدیو در استان کردستان در غرب ایران گرفته شده است. این استان از مناطقی نیست که مهاجران افغان بهگونه معمول برای کار و اقامت انتخاب میکنند و پیداست که این مرد زخمی و شکنجهشده، از آن دسته پناهجویانی است که به قصد ترانزیت زمینی و رفتن به ترکیه یا اروپا، وارد این استان ایران شدهاند.
در روزهای اخیر، گزارشها از برخورد خشونتآمیز مردم با مهاجران افغان در ایران افزایش یافته است. همچنین کمپینهایی در شبکههای اجتماعی راه افتاده که کاربران ایرانی در آنها، خواهان اخراج مهاجران افغاناند. البته دسته دیگری از کاربران ایرانی، رفتارهای "نژادپرستانه" با مهاجران را نفی میکنند و از هموطنان خود میخواهند با آوارگانی که از طالبان، گروه مورد حمایت جمهوری اسلامی گریختهاند، مهربان باشند.
در پی قدرت گرفتن دوباره طالبان در افغانستان، میلیونها نفر این کشور را ترک کردند و بیشتر آنها راهی جز پناه بردن به کشورهای همسایه، عمدتاً ایران و پاکستان نیافتند.
کشورهای پاکستان و ایران که حکومتهایشان بهگونه گستردهای از حملات طالبان به نیروهای خارجی در افغانستان حمایت میکردند و بر اساس برخی گزارشها، مرزهای خود را در اختیار این گروه قرار داده بودند، اکنون و با سقوط حکومت تحت حمایت غرب در افغانستان، با انبوه آوارگانی مواجه شدهاند که کار، زندگی و آرامش خود را در از دست داده و راه مهاجرت در پیش گرفتهاند.
گزارش دقیقی از شمار مهاجران افغان در ایران وجود ندارد، اما وزیر داخله جمهوری اسلامی اخیراً گفته است که شمار مجموعی مهاجران افغان در کشورش به ۵ میلیون نفر میرسد. ایران پیش از سقوط جمهوریت میگفت که میزبان سه میلیون مهاجر افغان است که نیمی از آنها بدون مدرک (به اصطلاح مهاجر غیرقانونی) بودهاند. با این حساب اکنون به گفته همان حکومت، ۲ میلیون مهاجر به شمار افغانهای ساکن ایران اضافه شده است.
نماینده ویژه دبیرکل سازمان ملل در افغانستان میگوید که بارها با مقامات طالبان در مورد حقوق زنان صحبت کرده، اما طالبان تاکنون قانع نشدهاند. رزا اوتونبایوا گفت که حل این مسئله نیاز به صبر و گفتوگوی بیشتر با طالبان دارد.
«یو ان نیوز» روز چهارشنبه (۱۲ میزان) با نشر گزارشی درباره حقوق زنان، مواد مخدر، تروریسم، بحران بشری و ممنوعیت موسیقی در افغانستان پرداخته است.
نقض حقوق زنان
نماینده ویژه دبیرکل سازمان ملل در افغانستان امیدوار است که مقامات طالبان موضع خود را در مورد حقوق زنان تغییر دهند.
خانم اوتونبایوا میگوید تلاش میکند با استفاده از اختیارات خود با طالبان، آنها را متقاعد کند تا از سیاست نقض حقوق زنان دست بکشد.
او افزود: «من همیشه با وزرای طالبان صحبت میکنم و با آنها در حال گفتوگو هستم. آنها همه ارزشهای بینالمللی را درک میکنند.»
این مقام سازمان ملل با اشاره به کارنامه گذشته طالبان میگوید که آنها در گذشته «همه مجاهد بودند و جنگیدند، از هر سه نفر آنها یک نفر در [زندان] گوانتانامو بازداشت شدند.»
با اینحال نماینده ویژه دبیرکل سازمان ملل در امور افغانستان میگوید که «ما در همه جبههها کار میکنیم. من به آنها میگویم که گوش کنید، زنان میتوانند هرکاری انجام دهند، آنها میتوانند ماموریتها را رهبری کنند.»
کمبود بودجه و عدم تمایل کشورهای کمککننده برای کمک به افغانستان به دلیل نقض حقوق زنان از دیگر مسایلی است که خانم رزا به آن اشاره کرده است.
او میگوید که کمبود بودجه و خودداری کشورها از ارائه بستههای کمکی به افغانستان، نتیجه اقدامات طالبان است. به گفته او طالبان تلاش می کند زنان افغان را کاملا محو کند.
او افزود: «تاکنون پنجاه فرمان [از سوی طالبان] صادر شده است که دختران را از تحصیل بعد از صنف ششم منع میکند، آنها را از تحصیل در دانشگاه منع میکند، زنان مجاز رفتن به پارک، باشگاههای ورزشی و حمام نیستند.»
با اینحال این مقام سازمان ملل به تداوم گفتوگو با طالبان تاکید میکند و خواهان ایجاد یک پلتفرم مشترک برای توسعه افغانستان مشروط به لغو محدودیتها بر زنان است.
او میافزاید «ما نماینده جامعه بینالمللی هستیم و آنها نیز به نوبه خود شکایات خود را مطرح میکنند.»
تروریسم
رزا اوتونبایو ا با اشاره به خطر تروریسم در افغانستان گفت که هنوز خطر حملات تروریستی وجود دارد. او افزود «سال گذشته سفارت روسیه و هتلی که عمدتا از سوی اتباع چینی استفاده میشد، مورد حمله قرار گرفت.»
نماینده ویژه دبیرکل سازمان ملل به این باور است که «شاید شبهنظامیان داعش پشت این موضوع باشند که تلاش میکنند ثابت کنند که طالبان توانایی اداره کشور را ندارند. بنابراین ما بسیار مراقب هستیم.»
بحران بشری
رزا اوتونبایوا در پایان ماه سپتامبر در جلسه توجیهی خود در شورای امنیت سازمان ملل گفت که جامعه بینالمللی به رغم تمام اتفاقاتی که در افغانستان میافتد، نباید به این کشور پشت کند.
او از فقر مردم که گرسنه و بیمار هستند یاد کرده و گفته ۴۰ سال جنگ در افغانستان همه خانوادهها را متضرر ساخته است.
اعتیاد به مواد مخدر
رزا اوتونبایوا گفته از مجموع پنج تا هشت میلیون معتاد در افغانستان یک میلیون آن زنان و کودکان هستند.
او کارهای شاقه مردان و قالیبافی زنان را به عنوان دو عاملی یاد میکند که موجب میشود شاغلان برای رفع خستگی و بیداری طولانیمدت از مواد مخدر استفاده کنند.
افزون بر آن، کمبود دارو و استفاده درمانی از مواد مخدر دیگر موضوعاتی است که موجب اعتیاد افراد در افغانستان شده است.
ممنوعیت موسیقی
نماینده دبیرکل سازمان ملل در امور افغانستان میگوید که هیچ سرگرمی در این کشور وجود ندارد. او تصریح میکند که «نه کنسرتی است، نه موسیقی است، نه الکل، بنابراین زندگی فعلی ما سخت است.»
وزیر دفاع طالبان به تصمیم پاکستان برای اخراج مهاجرین افغان واکنش نشان داد. ملا یعقوب رفتار پاکستان با مهاجران افغان را «وحشت و بربریت» خواند و آن را محکوم کرد. او گفت که اخراج مهاجران افغان روابط میان دو کشور را تیره و آسیب میزند.
او همچنین این تصمیم اسلامآباد را «ناعادلانه و بیانصافی» خواند و از نهادهای بینالمللی و مردم و علمای پاکستان خواست تا مانع اخراج مهاجران افغان شوند.
وزیر دفاع طالبان این سخنان را روز پنجشنبه (۱۳ میزان) در مراسم فراغت «چهاردهمین دور اکادمی پولیس» بیان کرد.
ملا یعقوب در عین حال از مهاجران دعوت به بازگشت کرد و مدعی شد که امنیت در افغانستان تامین شده است.
عباس ستانکزی، معین سیاسی وزارت خارجه طالبان هم در این مراسم برخورد پاکستان با مهاجران افغان را «نامناسب» دانست و گفت: این وضعیت قابل قبول نیست. او تصمیم پاکستان برای خروج مهاجران افغان را یکجانبه خواند.
دولت پاکستان به تمام مهاجرانی که «غیرقانونی» در این کشور زندگی میکنند، تا اول نوامبر ۲۰۲۳ /۱۰ عقرب ۱۴۰۲ فرصت داده تا پاکستان را ترک کنند.
سرفراز بوگتی، وزیر داخله پاکستان روز سهشنبه (۱۱ میزان) در یک نشست خبری در اسلامآباد گفت که افغانها در حملات تروریستی در مناطق گوناگون پاکستان دست داشتند.
وزیر داخله پاکستان تاکید کرده که دارایی مهاجران غیرقانونی در این کشور پس از پایان مهلت تعیین شده برای خروج، مصادره خواهد شد.
بر اساس آمار دولت پاکستان در حال حاضر چهار میلیون و ۴۰۰ هزار افغان در پاکستان زندگی میکنند.
در پی اعلام حکومت پاکستان مبنی بر اخراج پناهجویان افغان، روزنامه دان نوشت مهاجران افغان را نمیتوان حذف کرد، آنها بخشی از بافت اجتماعی-سیاسی منطقهاند. دان از حکومت پاکستان خواست راهحل پایدار برای مشکلات مهاجران افغان جستجو کند.
روزنامه پاکستان دان روز پنجشنبه (۱۳ میزان) از تصمیم حکومت پاکستان برای اخراج پناهجویان «غیرقانونی» که شامل ۱.۷ میلیون میشود، انتقاد کرده است.
این روزنامه در سرمقاله خود نوشت که اخراج پناهجویان با این سرعت، تنها میتواند «بذر اختلافات آینده» را میان افغانستان و پاکستان بکارد.
پیشتر کمیته عالی دولت پاکستان به شهروندان خارجی بدون اسناد قانونی اقامت یک ماه مهلت داد تا این کشور را ترک کنند.
روزنامه دان همچنن اظهارات وزیر داخله پاکستان را که گفته ۱۴ نفر از ۲۴ مهاجم انتحاری که پس از ماه جنوری ۲۰۲۳ در این کشور حمله کردهاند، افغان بودند، «نگرانکننده» خواند و گفت این سخنان «چیزی بیشتر از نوعی تمایز نژادی نیست.»
این روزنامه نوشته: «وقتی ما پیوسته از غرب میخواهیم درهای خود را به روی ملتهای جنگزده نظر سوریها و ایرانیان نبندند، با کدام وجدان چنین رفتاری در خاک خود با آنها میکنیم؟ آیا این رفتارها به خاطر تحت فشار قرار دادن طالبان در کابل است تا اقدامات بیشتر علیه تحریک طالبان پاکستانی انجام دهد؟»
روزنامه دان گفته که تصمیمهای اخیر حکومت پاکستان، نمایانگر اقدامات بیشتر از آنچه به چشم میخورد، علیه مهاجران افغان است.
دان همچنین از ایالات متحده امریکا که به نوشته این روزنامه «بندوبارش را بست و مردم افغانستان در حال نوسان رها کرد»، خواست که مسئولیت پیامدهای کنونی به گردن بگیرد. این روزنامه نوشت امریکا باید به پاکستان به لحاظ مالی و فنی کمک کند و همچنین زمینه اسکان مجدد افغانها در امریکا را فراهم سازد.
طالبان تصمیم حکومت پاکستان به اخراج پناهجویان افغان را «غیر قابل» قبول خوانده و از اسلامآباد خواسته که در این مورد تجدید نظر کند.
فرمانده مرزبانی خراسان رضوی در ایران گفته از ابتدای سال جاری تاکنون کشفیات مواد مخدر در مرزهای این استان ۱۰۰ درصد نسبت به قبل افزایش داشته است. مجید شجاع توضیح داد: میزان کشفیات مواد مخدر از آغاز سال ۱۴۰۲ تاکنون حدود ۲.۵ تُن بوده است.
به گزارش خبرگزاری ایسنا، او روز چهارشنبه (١٢ میزان) در یک نشست خبری تصریح کرد که دو شب قبل هم ۱۰۰ کیلو مواد مخدر را کشف و ضبط کردهاند.
فرمانده مرزبانی استان خراسان رضوی همچنین خبر داده که «روز به روز همکاری طالبان بهتر میشود و مطلعتر میشوند» و درگیری مرزی نیز در این استان اتفاق نیفتاده است.
بر اساس اظهارات وی، در حال حاضر اقدامات سختگیرانهتری هم برای جلوگیری از ورود غیرقانونی مهاجران افغان در مرزهای خراسان رضوی روی دست گرفته شده است.
خراسان رضوی حدود ۳۰۲ کیلومتر مرز مشترک با افغانستان دارد.
اسکندر مومنی، دبیر ستاد مبارزه با مواد مخدر جمهوری اسلامی ایران پیشتر گفته بود که در افغانستان اقدام خاصی برای کاهش تولید مواد مخدر نشده است.
به گفته او در افغانستان فقط گاهی اقداماتی نمادین مانند از بین بردن یک مزرعه کوچک یا دستگیری چند نفر صورت گرفته است.
طالبان تولید، خرید و فروش مواد مخدر را ماه حمل سال ۱۴۰۱ ممنوع کرد. با این حال، دفتر مبارزه با مواد مخدر و جرایم سازمان ملل در ماه سرطان ۱۴۰۲ در گزارشی اعلام کرد که افغانستان در سال ۲۰۲۲، ۸۰ درصد تریاک جهان را تولید کرده است. در این گزارش آمده که افغانستان یکی از تولیدکنندگان عمده متآمفتامین یا کریستال در منطقه شده است.
