شورای حقوق بشر سازمان ملل ماموریت ریچارد بنت، گزارشگر ویژه حقوق بشر این سازمان برای افغانستان را یک سال دیگر تمدید کرد. سفیر افغانستان در سوئیس روز چهارشنبه گفت که پاکستان و چین با تصویب این قطعنامه مخالفت کردند، ولی تقاضای رایگیری نکردند.
این قطنامه در نشست روز چهارشنبه (۱۹ میزان) شورای حقوق بشر سازمان ملل بدون رایگیری به تصویب رسید.
نصیر اندیشه، نماینده افغانستان در مقر اروپایی سازمان ملل در ژنو در یادداشتی در شبکه اجتماعی اکس نوشت: «ماموريت (آقای بنت) برای يک سال ديگر و با قوت بيشتر تمديد شد.»
سفیر افغانستان در سوئیس تصویب قعطنامه مربوط به ماموریت آقای بنت را به صورت تلویحی به فعالیت نمایندگی دایمی افغانستان در سازمان ملل در ژنو نسبت داده است.
آقای اندیشه افزود: «دیپلوماسي ما هنوز زنده است. تشكر از همكارانم، از اتحاديه اروپا و تمامی كشورهایی كه همكاری كردند.»
اتحادیه اروپا پیشنویس قطعنامه در مورد وضعیت نگرانکننده حقوق بشر در افغانستان را تهیه کرده بود.
این قطعنامه با حمایت امریکا، بریتانیا، جاپان و شماری از کشورهای دیگر به شمول اعضای اتحادیه اروپا به تصویب رسید.
منابعی در پاکستان به افغانستان اینترنشنال گفتند که طالبان به هواپیمای پزشکان پاکستانی اجازه نشست در میدان هوایی هرات را نداد. به گفته منابع، یک تیم ده نفری پزشکان پاکستانی برای درمان زخمیان زلزله هرات عازم این شهر شدند، اما طالبان مانع آنها شد.
منابع روز چهارشنبه (۱۹ میزان) گفتند که این تیم شامل جراحان عمومی، مغز، ارتوپیدی و پرستاران میشد.
طالبان تاکنون در این مورد اظهار نظر نکرده است و به سوالات افغانستان اینترنشنال پاسخی ندادند.
سیستم مراقبتهای صحی افغانستان که عمدتاً به کمکهای خارجی متکی است، در دو سال پس از تسلط طالبان و توقف بسیاری از کمکهای بینالمللی، با کمبود منابع مالی و پرسونل صحی به ویژه در شرایط اضطراری مواجه است.
ایران جز نخستین کشورهایی بود که امدادگران خود را به محل زلزله فرستاد. هلال احمر ایران گفته است که آماده ارسال کمکهای درمانی بیشتر به مناطق زلزلهزده هرات است.
در زلزله روز شنبه (۱۵ میزان) در هرات، طبق آمار طالبان بیش از ۲۴۰۰ نفر کشته و بیش از ۲۰۰۰ زخمی و صدها نفر دیگر ناپدید شدهاند.
سازمان جهانی بهداشت گفته که بیشتر قربانیان زنان و کودکاناند.
همچنین، روز چهارشنبه زلزله دیگری به اندازه زمینلرزه روز شنبه غرب افغانستان را تکان داد. منابع محلی گفتند که دهها زخمی بر اثر زلزله روز چهارشنه، به شفاخانه حوزهای هرات منتقل شدهاند.
روزنامه گاردین فاش کرد که کشور جزیرهای دومینیکا واقع در دریای کارائیب، به اسدالله خالد، وزیر دفاع پیشین افغانستان پاسپورت طلایی فروخته است. به گزارش گاردین، این کشور به هزاران نفر چنین پاسپورتی فروخته که برخی از آنها سابقه مشکوک دارند.
آقای خالد پیش از به قدرت رسیدن طالبان در اسد ۱۴۰۰، در سمتهای گوناگون حکومتی کار کرده بود. آخرین سمت او وزارت دفاع بود. او پیش از آن در مقام ریاست امنیت ملی، وزارت سرحدات و قبائل و ولایت های قندهار و غزنی هم کار کرده بود.
مقامهای بریتانیایی و کانادایی آقای خالد را به نقض حقوق بشر متهم کردهاند.
گاردین مینویسد که از جمله ادعاهایی که علیه این مقام پیشین افغان در سال ۲۰۱۲ گزارش شده بود، این است که او در سال ۲۰۱۲ یک اتاق شکنجه در زیر مهمانخانهاش داشته است.
گزارش افزوده که کشور دومینیکا در زمانی که این اتهامات علیه آقای خالد علنی بوده در سال ۲۰۱۷ به او تابعیت داده است.
گاردین مینویسد که هر چند این اتهامها علیه این مقام پیشین افغان در هیچ دادگاهی بررسی نشده است، اما او قبلاً گفته بود که هیچ مدرکی برای ادعاهایی که او آنها را «تبلیغات» خوانده وجود ندارد.
آقای خالد به درخواستهای گاردین برای ابراز نظر در این خصوص پاسخ نداده است.
کشور دومینیکا از سال ۲۰۰۹ تابعیت خود را به هزاران نفر با سوابق کیفری و اقدامات مشکوک فروخته است. طبق گزارش گاردین بانکدار ترکیهای محکوم به فساد و یک مقام نظامی سابق لیبیا با طرح «پاسپورت طلایی» شهروندی دومینیکا را گرفتهاند.
دومینیکا یکی از بزرگترین برنامههای «گذرنامههای طلایی» دنیا را ارائه میدهد که امکان مسافرت بدون ویزا به ۱۴۰ کشور را فراهم میآورد.
گزارش روزنامه گاردین همراه با ۱۴ نهاد رسانهای و همکاری پروژهی گزارش فساد و جرایم سازمانیافته نشان میدهد که برخی از افرادی که تابعیت دومینیکا را خریداری کردهاند، سوابق کیفری دارند یا مشکوک به اقدامات غیرقانونی هستند.
در این میان گاردین از فردی به نام مهدی ابراهیمی عشرتآبادی هم نام برده که در ایران به اتهام کلاهبرداری تحت تعقیب است و پاسپورت و ملیت دومینیکا خریده است. گاردین میگوید در فهرست نامهایی که ملیت خریدند، اسامی ایرانیها، چینیها و روسها بیشتر به چشم میخورد.
برای شهروندان این کشورها، گذرنامه دومینیکایی سفرهای بینالمللی، امور تجاری و تراکنشهای بانکی را آسانتر میکند.
دومینیکا به فروش شهروندی برای تامین مالی خدمات عمومی خود بهشدت متکی شده است و این منبع درآمد حدود نیمی از کل درآمدهای دولت را تشکیل میدهد.
براساس طرح پاسپورت طلایی، متقاضیان میتوانند با سرمایهگذاری صدهزار دالری ملیت این کشور را به دست بیاورند.
طرح پاسپورت طلایی در دومینیکا پیامد و انتقادات بینالمللی را به دنبال داشته و تأثیرات منفی را بر زندگی شهروندان این کشور گذاشته است.
دولت بریتانیا در ماه جولای سفر بدون ویزا از دومینیکا و چهار کشور دیگر را متوقف کرد.
یکی دیگر از افرادی که گزارش گاردین به آن اشاره کرده، سرمایهگذار دیگر میلود ساسی قراده، مقام نظامی در رژیم قذافی در لیبیا است.
قراده در سال ۲۰۱۵، پس از فرار از لیبیا شهروندی دومینیکا را دریافت کرد.
گزارش افزوده که طبق مقررات دومینیکا، در صورت داشتن سابقه کیفری، تابعیت متقاضیان سرمایهگذاری ممنوع است، اما گاردین با اشاره به پرونده کلاهبرداری یک تاجر و مقام ترک پیشین به نام کاویت چاگلار نوشته که به نظر میرسد یک فرد علیرغم اینکه محکوم به کلاهبرداری است، توانسته شهروندی بخرد.
این مقام ترک در سال ۲۰۱۱، هفت سال پس از محکومیت به حبس و جریمه نقدی به دلیل کلاهبرداری توانست شهروندی دومینیکا را بخرد.
رئیس اداره امنیت فدرال روسیه گفته که سازمانهای اطلاعاتی امریکا و بریتانیا قصد دارند به چند ولایت کلیدی افغانستان بازگردند. به گزارش خبرگزاری تاس، الکساندر بورتنیکو گفته است که این سازمانها سرگرم بررسی احیای پایگاههای خود در افغانستان هستند.
تاس افزود که آقای بورتنیکو این موضوع را در جلسه رئیسان سازمانهای اطلاعاتی کشورهای عضو مشترک المنافع در باکو، پایتخت جمهوری آذربایجان، مطرح کرد که به ریاست او برگزار شد.
او گفت: «سازمان اطلاعات مرکزی امریکا (سیا) و امآی-۶ در حال احیای حضور اطلاعاتی خود در شماری از ولایتهای کلیدی افغانستان هستند.»
رئیس اداره امنیت فدرال روسیه افزود که احتمال احیای پایگاههای امریکایی در افغانستان در دست بررسی است.
این مقام اطلاعاتی روسیه امریکا و بریتانیا را متهم کرد که در بیثبات کردن اوضاع افغانستان نقش دارند. به گفته او، سازمانهای اطلاعاتی غربی تلاشهای حکومت طالبان برای احیای اقتصاد افغانستان و اجرای پروژههای زیربنایی با مشارکت کشورهای سوم را تضعیف میکنند.
آقای بورتنیکو همچنین گفت که تلاش غربیها بر تشکیل «کمربند بیثباتی» در مرزهای جنوبی کشورهای همسود متمرکز است. او همچنین مدعی شد که شبهنظامیان گروههای تروریستی بینالمللی در عراق، سوریه و شماری از کشورهای آسیایی و افریقایی برای استفاده از سلاحهای پیشرفته جامانده غربی در افغانستان آموزش میبینند.
منابع امریکایی، بریتانیایی و همچنین گروه طالبان هنوز در این مورد اظهار نظر علنی نکردهاند.
نماینده ویژه پاکستان برای افغانستان در دیدار با رئیس کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل درباره بازگشت داوطلبانه پناهجویان افغان از پاکستان گفتوگو کرد. آصف درانی با فیلیپو گراندی روز چهارشنبه (۱۹ میزان) در ژنو، مقر اروپایی سازمان ملل، دیدار کرد.
آقای درانی در صفحه کاربری خود در شبکه اجتماعی اکس نوشت که در این دیدار آنها درباره لزوم ایجاد عواملی که پناهجویان افغان را به بازگشت تشویق کند، صحبت کردند.
دولت موقت پاکستان ۱۰ روز پیش اعلام کرد که ۱.۷۳ میلیون پناهجوی افغان را تا آخر ماه میلادی جاری اخراج میکند.
پاکستان در روزهای گذشته اقدام به بازداشت و اخراج مهاجران بهویژه در شهرهای اسلامآباد و کراچی کرده است.
مقامهای پاکستانی گفتهاند که با افزایش تهدیدها و حملات تروریستی در این کشور، طرح اخراج پناهجویان را روی دست گرفتهاند. آنها گفتهاند که بیش از ۴۰۰ هزار «مهاجر غیرقانونی» افغان تنها در شهر کراچی زندگی میکنند.
خادمحسین رند، بازرس کل پولیس کراچی گفته است که ۲۲۵ مهاجر افغان در چند روز اخیر به اتهامهای جنایی بازداشت و زندانی شدهاند.
علیرغم انتقادها و درخواست نهادهای بینالمللی و حقوق بشری برای توقف اخراج اجباری و دستگیری خشونتآمیز پناهجویان، پاکستان خانوادههای افغان را همچنان به افغانستان بر میگرداند.
مقامها پاکستانی گفتهاند که مهاجران بدون مدرک برای سه روز در اردوگاهها نگهداری و سپس به افغانستان بازگردانده میشوند.
زمینلرزه بامداد چهارشنبه در هرات، به برخی آثار ارزشمند و حفاظتشده تاریخی این شهر آسیبهایی وارد کرده است. تصاویری که به افغانستان اینترنشنال رسیده نشان میدهند که ارگ هرات، یکی از منارهای مصلی و مسجد جامع این شهر هم آسیب دیدهاند.
نیمروز چهارشنبه ۱۹ میزان، گماشته طالبان در اداره آبدات تاریخی هرات به مسجد جامع رفت و از خرابیهای زمینلرزه در این مسجد دیدن کرد. این اداره میگوید کارهای ابتدایی برای بازسازی این آسیبها شروع شده است.
ولایت هرات در پنج روز، دو زمینلرزه به بزرگی ۶.۲ و ۶.۳ را پشتسر گذاشته و چندین پسلرزه داشته که بزرگی بعضی از آنها به ۵ رسید.
در پی زمینلرزهها، دو گلدسته مسجد جامع شهر هرات آسیب دیده و بخشهایی از گلدستهها فروریخته است.
طارق فضل، استاد دانشگاه هرات میگوید وضعیت بناهای تاریخی این شهر، که نشانههای هویت فرهنگی افغانستان است، نگرانکننده است.
آقای فضل به افغانستان اینترنشنال گفت مردم و فرهنگیان این شهر انتظار دارند که اداره محلی طالبان در هرات، پیش از اینکه دیر شود و حادثه جبرانناپذیری رخ دهد، هرچه زودتر با کمک اهل فن و کارشناسان به وضعیت این بناها رسیدگی کند.
مسجد جامع بزرگ هرات در قرن نهم هجری در عصر تیموریان ساخته شده و مولانا عبدالرحمان جامی در آن درس میداده است.
بخشهایی از ارگ تاریخی هرات (قلعه اختیارالدین) هم آسیب دیده و دیواره آن درز کرده است. این دژ از زمان اسکندر مقدونی باقی مانده و تاکنون بارها مرمت شده است. آخرین بار بنیاد آقاخان این بنای تاریخی را بازسازی کرد و موزیم هرات به این مکان منتقل شده است.
منارهای باقی مانده از مصلی در منطقه تاریخی «خیابان هرات» از دیگر نمادهای این شهر است. یکی از این منارها در زمینلرزه روز چهارشنبه، که بزرگی آن ۶.۳ اعلام شد، آسیب دیده است. مردم محلی اکنون نگران سقوط این بنای تاریخیاند.
مصلای هرات، که شش منار داشت، در عصر تیموریان و با تلاش گوهرشاد بیگم همسر شاهرخ میرزا پسر تیمورگورگانی ساخته شد. از این محل به عنوان آکادمی زمان تیموریان یاد میشود.
همچنین تصاویر دیگری که به افغانستان اینترنشنال رسیده، آسیبهای زمینلرزه در کاروانسرای زرد و مسجد پایحصار در منطقه شهر قدیم هرات را نشان میدهد.