سازمان نجات کودکان: در سه هفته جنگ غزه، بیشتر از تمام مناطق جنگی جهان کودک کشته شده است

این رهبر سابق حماس، که اکنون ساکن قطر است، خواستار تظاهرات در سراسر جهان اسلام در حمایت از فلسطینی‌‌ها و پیوستن کشورهای همسایه به مبارزه با اسرائیل شده است.

دانشنامه بریتانیکا در گزارشی به بررسی زندگی این رهبر سابق و چگونگی تبدیل شدنش به یکی از عناصر کلیدی حماس پرداخته است.

اوایل زندگی

خالد مشعل سیاستمدار فلسطینی تبعیدی متولد هفتم جوزای ۱۳۳۵ در شهر سلواد واقع در کرانه باختری رود اردن است. او ۱۱ سال اول زندگی خود را در سلواد گذراند.

پس از آنکه اسرائیل کرانه باختری را در سال ۱۹۶۷ تسخیر کرد، مشعل با خانواده‌اش فرار کرد. آن‌ها در کویت ساکن شدند؛ جایی که پدرش از اواخر دهه ۱۹۵۰ به عنوان کشاورز و واعظ سکونت و کار کرده بود.

مشعل، که فردی مذهبی بود، به فعالیت سیاسی اسلامی گرایش پیدا کرد و در ۱۵ سالگی به شاخه فلسطینی اخوان المسلمین در کویت پیوست.

او در سال ۱۹۷۴ در دانشگاه کویت ثبت‌نام و در رشته فیزیک تحصیل کرد.

مشعل در سال‌های تحصیل به‌عنوان فعال فلسطینی فعالیت می‌کرد. در نهایت، او و همکاران اسلام‌‌گرایش در مخالفت با سیاست جناح‌های ملی‌گرای سکولار، که بر اتحادیه دانشجویان فلسطینی دانشگاه تسلط داشتند، تصمیم گرفتند انجمن دانشجویی خود را تشکیل دهند.

مشعل پس از فارغ‌التحصیلی در کویت ماند و در آن‌جا به تدریس فیزیک پرداخت و هم‌زمان در جنبش اسلام‌گرایان فلسطینی فعال ماند. در سال ۱۹۸۴ او تدریس را متوقف کرد تا زمان بیشتری به فعالیت سیاسی خود اختصاص دهد.

فعالیت‌های او شامل سازماندهی و جمع‌آوری کمک‌های مالی برای ایجاد شبکه‌ای از خدمات اجتماعی اسلامی در نوار غزه و کرانه باختری و توسعه قابلیت‌های نظامی اسلام‌گرایان فلسطینی بود. گروهی که در آن زمان از نظر قابلیت‌های نظامی، از چریکی‌های سازمان‌آزادی بخش فلسطین (ساف) مانند فتح بسیار عقب بود.

شکل‌گیری حماس

پس از وقوع قیام فلسطینی‌ها با نام «انتفاضه اول» در سال ۱۹۸۷، این سازمان موجودیت خود را با نام «حماس» اعلام کرد. حماس در منشور خود، که در سال ۱۹۸۸ صادر شد، خواستار «جنگی مقدس» برای ایجاد یک دولت اسلامی در سراسر فلسطین تاریخی شد.

این موضع تند گروه حماس را در تقابل با سازمان آزادی‌بخش فلسطین قرار داد که در آن زمان به سمت به رسمیت شناختن حق موجودیت اسرائیل پیش می‌رفت.

ریاست دفتر سیاسی حماس

مشعل پس از حمله عراق به کویت در سال ۱۹۹۰ به اردن نقل مکان کرد. گروه حماس در سال ۱۹۹۲ و در تبعید، تاسیس دفتر سیاسی خود را اعلام کرد و مشعل به‌عنوان یکی از اعضای فعال این دفتر معرفی شد.

این دفتر، که خارج از دسترس اسرائیل فعالیت می‌کرد، مسئول روابط بین‌المللی جنبش و جمع‌آوری کمک‌های مالی بود.

مشعل در سال ۱۹۹۶ به‌عنوان رئیس دفتر سیاسی حماس انتخاب شد.

توافقنامه اسلو

حماس در اوایل دهه ۱۹۹۰ به‌عنوان مخالف اصلی تلاش‌های سازمان آزادی‌بخش فلسطین ظاهر شد.

تلاش ساف برای برقراری صلح با اسرائیل در قالب توافقنامه اسلو تجسم یافته بود.

این متن مجموعه‌ای از توافق‌ها بین اسرائیل و سازمان آزادی‌بخش فلسطین بود که روند صلح را برای مناقشه فی‌مابین از طریق «راه‌حل دو کشوری» با مذاکره متقابل ایجاد می‌کرد.

این توافقات منجر به ایجاد خودمختاری محدودی برای فلسطینیان در کرانه باختری و نوار غزه از طریق ایجاد تشکیلات خودگردان فلسطین شد. اگرچه هدف اصلی آن حل و فصل مناقشه اسرائیل و فلسطین تا ماه می ۱۹۹۹ بود.

حماس در مخالفت با این توافقنامه، از سال ۱۹۹۴ شروع به بمب‌گذاری انتحاری علیه اهداف غیرنظامی اسرائیل کرد و در نهایت روند توافقنامه اسلو از مسیر خود خارج شد.

ترور مشعل

در سال ۱۹۹۷ بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، مجوز ترور مشعل را برای مقابله با بمب‌گذاری‌های انتحاری حماس صادر کرد.

ماموران مخفی اسرائیل در خیابانی در امان، پایتخت اردن، به مشعل نزدیک شدند و مخفیانه سمی را به او تزریق کردند. یکی از محافظان مشعل متوجه حمله شد و دو نفر از ماموران اسرائیلی قبل از فرار دستگیر شدند.

ملک حسین، پادشاه اردن، با فشار موفقیت‌آمیز بر نتانیاهو برای ارائه پادزهر، مشعل را از این ترور نجات داد.

در سال ۱۹۹۹ امان فعالیت حماس را داخل مرزهای خود سرکوب کرد و مشعل را قبل از بستن دفتر سیاسی این گروه در اردن، برای مدت کوتاهی زندانی کرد.

مشعل پس از آزاد شدن از زندان، برای مدت کوتاهی در قطر اقامت داشت، اما در سال ۲۰۰۱ یک مقر دایمی جدید در دمشق ایجاد کرد.

رهبری حماس

پس از ترور شیخ احمد یاسین، بنیان‌گذار و رهبر معنوی حماس و جانشین او، عبدالعزیز رنتیسی، مشعل در سال ۲۰۰۴ رهبر و شخصیت مرکزی جنبش شد.

مشعل به عنوان نماینده اصلی بین‌‌المللی حماس، به دفاع از استفاده این گروه از خشونت و امتناعش از به رسمیت شناختن اسرائیل پرداخت، اما همچنین اشاره کرد که در صورت عقب‌‌نشینی اسرائیل به مرزهای قبل از ۱۹۶۷، آماده آتش‌‌بس طولانی‌‌مدت با اسرائیل خواهد بود.

انتقال دفتر حماس به قطر

وقایع بهار عربی باعث ایجاد تغییراتی برای حماس و مشعل شد. ماه‌ها پس از برکناری حسنی مبارک، ر‌ئیس‌جمهور مصر، این کشور گذرگاه مرزی خود را با نوار غزه که از سال ۲۰۱۱ تا ۲۰۱۳ بسته بود، مجددا باز کرد.

این امر به مشعل اجازه داد تا در سال ۲۰۱۲ برای اولین بار از نوار غزه بازدید کند؛ منطقه‌ای که حماس از سال ۲۰۰۷ بر آن حکومت می‌کرد.

مشعل پس از سرکوب معترضان ضددولتی به دست نیروهای امنیتی سوریه در سال ۲۰۱۱، که منجر به یک جنگ داخلی تمام‌عیار شد، دفتر سیاسی حماس را به قطر منتقل کرد. او همچنین در حمایت از معترضان سوری سخنرانی کرد.

در اواسط سال ۲۰۱۷ و پایان آخرین دوره ریاست دفتر سیاسی حماس، مشعل از سمت خود کناره‌گیری کرد و اسماعیل هنیه جایگزینش شد؛ کسی که حدود یک دهه رهبری دولت حماس در نوار غزه را بر عهده داشت.

این جایگزینی نشان‌‌دهنده موازنه قدرت در حماس میان رهبران داخل نوار غزه و خارج از آن بود.

فعالیت‌های اخیر

به گزارش رویترز، خالد مشعل از سال ۲۰۲۱ ریاست دفتر جوامع مهاجر فلسطینی را در قطر به عهده دارد.

او پس از حمله ۱۵ میزان حماس به اسرائیل در گفت‌وگو با شبکه الحدث گفت این حمله برنامه‌ریزی شده بود.

مشعل خاطرنشان کرده بود که ایران و حزب‌‌الله با انتقال سلاح و تجربیات خود از حماس حمایت کردند.

با این‌حال به اعتقاد او، حماس خواستار حمایت بیشتر است.

رئیس جمهور ایران نوشته است: « جنایت‌های رژیم صهیونیستی از خطوط قرمز فراتر رفته و این امر چه بسا همه را به تحرک وا دارد.»

ابراهیم رئیسی افزوده که امریکا پیام‌هایی به «محور مقاومت» ارسال کرده، اما با «پاسخ عملی و علنی در میدان» مواجه شده است.

رئیس‌جمهور ایران در تازه‌ترین مصاحبه خود با شبکه الجزیره گفته است که «شکست اسرائیل» در تهاجم زمینی به نوار غزه دومین «پیروزی» برای گروه‌های مقاومت فلسطین بود که عملیات طوفان الاقصی را در برابر اسرائیل آغاز کردند.

آقای رئیسی در این مصاحبه، که روز شنبه با شبکه الجزیره انجام داد، تاکید کرد که ایران همه کشورهای عربی و مسلمان و بسیاری دیگر از کشورهای جهان به دنبال آتش‌بس فوری در غزه هستند.

به تازگی بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل گفته است که جمهوری اسلامی «٩٠ درصد بودجه نظامی حماس» را تامین می‌کند.

پیش از این جو بایدن، رئیس جمهور آمریکا، از ایران خواسته بود که جنگ میان اسرائیل و حماس را تشدید نکند.

خالد بن سلمان، برادر محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی است.

به نوشته آکسیوس، سفر وزیر دفاع عربستان از مدت‌ها پیش برنامه‌ریزی‌شده بود، اما اکنون پس از آن انجام می‌شود که اسرائیل اعلام کرده «مرحله دوم» جنگ علیه غزه را آغاز کرده است.

رئیس‌جمهور امریکا و محمد بن سلمان روز پنجشنبه درباره تلاش‌های نظامی و دیپلوماتیک برای بازدارندگی فعالان دولتی و غیر دولتی از پیوستن به جنگ اسرائیل و حماس گفت‌وگو کرده بودند.

رئیس‌جمهور امریکا پیشتر گفته بود که یکی از دلایل حمله حماس به اسرائیل، مختل کردن روند عادی‌سازی روابط عربستان سعودی و اسرائیل است.

به گفته آقای هاگاری، این عملیات‌ها به‌عنوان بخشی از گسترش حملات زمینی این کشور در نوار غزه انجام شده است.

پیش از این رئیس ستاد ارتش اسرائیل اعلام کرده بود که نیروهای زمینی این کشور در حال انجام عملیات مهم و پیچیده‌ای در باریکه غزه هستند.

جنگ اسرائیل و حماس در حالی وارد بیست‌وسومین روز شد که حملات اسرائیل بر نوار غزه همچنان ادامه دارد.

وزارت بهداشت فلسطین، آمار کشته‌شدگان نوار غزه در حملات اسرائیل را بیش از هفت هزار و ۷۰۰ نفر اعلام کرده است.

اسرائیل می‌گوید تا نابودی کامل حماس و آزادی همه گروگان‌ها که تعدادشان به ۲۲۹ نفر می‌رسد، حملات هوایی و زمینی خود را ادامه می‌دهد.

الجزیره روز یکشنبه، هفتم عقرب، گزارش داد که ارتش اسرائیل فقط در ۲۴ ساعت گذشته به بیش از ۴۵۰ هدف در غزه حمله کرده است. ارتش اسرائیل گفته این اهداف «مواضع حماس» بوده‌ است.

حماس نیز در ساعات گذشته برای چندمین بار به شهرهای مختلف اسرائیل، از جمله تل‌آویو حمله‌های راکتی انجام داد که تعدادی از آنها از گنبد آهنین، سیستم دفاع موشکی اسرائیل، گذشتند.

فیلیپ لازارینی، کمیسر کل آژانس امدادرسانی و کاریابی برای آوارگان فلسطینی سازمان ملل متحد (اونروا)، شرایط فعلی غزه را «جهنم روی زمین» توصیف کرده است.