شماری از معترضان به اخراج اجباری مهاجران افغان از پاکستان، روز پنجشنبه، یازدهم عقرب، شاهراه چمن-کویته را مسدود کردند. حکومت پاکستان اعلام کرده که روند بازداشت مهاجران «غیرقانونی» را آغاز کرده است.
منابع گفتند که این اعتراضات بخشی از طرح حزب عوامی ملی خیبرپختونخوا برای تظاهرات در مقابل دفاتر معاونت کمیساری شهرهای بلوچستان و خیبرپختونخوا است.
وزارت داخله پاکستان اعلام کرده است که امروز (پنجشنبه، ۱۱ عقرب) روند اخراج مهاجران «غیرقانونی» را آغاز کرده است.
روزنامه دان پاکستان گزارش داده که به تازگی فقط در حومه کویته بیش از ۱۰۰ مهاجر افغان بازداشت شدند.
به گفته مقامهای پاکستانی حدود ۱.۷ میلیون مهاجر افغان بدون مدرک اقامت در پاکستان به سر میبرند.
طبق برنامه حکومت پاکستان، این مهاجران در قدم نخست بازداشت و به مراکز نگهداری منتقل خواهند شد و سپس به کشورشان بازگردانده میشوند.
حکومت پاکستان تا اول نوامبر به مهاجران «غیرقانونی» فرصت داده بود که این کشور را ترک کنند.
روزنامه دان گزارش داد برخی سیاستمداران و فعالان حقوق بشر چهارشنبه درخواستی برای توقف اخراج مهاجران افغان بدون اسناد، تسلیم دادگاه عالی پاکستان کردند. آنها از این دادگاه خواستهاند که اخراج این مهاجران را «غیرقانونی و خلاف قانون اساسی» اعلام کند.
در میان امضاکنندگان نام محسن داور، از فعالان سرشناس پشتونخوا و فرحتالله بابر، از اعضای برجسته حزب مردم پاکستان دیده میشود.
روزنامه دان گزارش داد که دادگاه عالی پاکستان تا هنوز در مورد بررسی این درخواست تصمیم نگرفته است. رای این دادگاه میتواند تاثیری عمیق بر تصمیم حکومت پاکستان مبنی بر اخراج مهاجران بدون اسناد از این کشور داشته باشد.
در این نامه که روز چهارشنبه تسلیم دادگاه عالی پاکستان شد، آمده است که اخراج مهاجران افغان «نقض گسترده حقوق اساسی» آنان است. همچنین، گفته شده که این تصمیم در تضاد با «سیاست ۴۵ ساله میزبانی مهاجران، پناهجویان و حتا مهاجران ثبت نشده» از سوی پاکستان است.
درخواست کنندگان استدلال کردهاند که این تصمیم فراتر از ماموریت حکومت موقت است.
حکومت پاکستان رسماً اعلام کرد که از روز پنجشنبه، ۲ نوامبر، مهاجران افغان بدون اسناد را بازداشت و به مراکز عودت به افغانستان انتقال خواهد داد.
سازمان ملل، طالبان، دیپلوماتهای غربی و چندین سازمان حقوق بشری از حکومت پاکستان خواستهاند که در این تصمیم خود تجدیدنظر کند. اما، مقام های این کشور گفتهاند که اخراج ۱.۷ میلیون مهاجر بدون اسناد مطابق با قوانین بینالمللی و داخلی پاکستان است.
این سیاستمداران و فعالان حقوق بشر پاکستانی از دادگاه عالی این کشور خواستهاند که تصمیم حکومت برای اخراج مهاجران بدون اسناد را «غیرقانونی و خلاف قانون اساسی» کشور اعلام کرده و آن را کنار بگذارد.
فرید ملک، ستاره تیم ملی کریکت افغانستان مدال نقرهاش را که در بازیهای آسیایی هانگژو کسب کرد به فروش میرساند تا به پناهجویان افغان اخراج شده از پاکستان کمک کند. پیش از این ابراهیم زدران، دیگر ستاره تیم ملی کریکت افغانستان نیز جایزهاش را به پناهجویان افغان تقدیم کرده بود.
بازیکنان تیم ملی کریکت افغانستان در قبال زلزله ولایت هرات و اخراج پناهجویان افغان از پاکستان بیتفاوت نبودهاند.
پس از آن که افغانستان تیم پاکستان را در جام جهانی ٢٠٢٣ شکست داد و ابراهیم زدران بهترین بازیکن میدان انتخاب شد اعلام کرد که پیروزی و جایزه بهترین بازیکن میدان را به مهاجرانی تقدیم میکند که به اجبار از پاکستان به افغانستان برگردانده میشوند.
با توجه به این که کریکت در پاکستان علاقهمندان زیادی دارد، این کار ستاره تیم ملی کریکت افغانستان در پاکستان مورد توجه واقع شد و برخی از سیاستمداران مطرح این کشور گفتند که اگر بازی را پاکستان میبرد، بازیکنان پاکستان نیز جایزه بهترین بازیکن میدان را به نیروهایی تقدیم میکردند که افغانها را از پاکستان اخراج میکنند.
رویترز به نقل از شاهدان گزارش داد که پولیس پاکستان مهاجران افغان را که به برخی آنها دستبند زده بود، جمعآوری و به مراکز نگهداری انتقال داده است. این رسانه نوشته که بازداشت و انتقال مهاجران بدون اسناد به مراکز نگهداری قبل از پایان شب چهارشنبه، زودتر از موعد رسمی آغاز شده است.
وزیر داخله پاکستان روز گذشته اعلام کرده بود که اخراج مهاجران از روز پنجشنبه، ۱۱ عقرب آغاز خواهد شد.
طالبان، متحد پاکستان، ۹ عقرب از این کشور خواسته بود که به مهاجران فرصت بیشتر برای خروج از پاکستان بدهد و با آنها برخورد درست کند. با اینحال، برخی مهاجران افغان در صحبت با رویترز از برخوردهای نادرست ماموران پاکستانی شکایت کردهاند.
یک مهاجر افغان گفت که پولیس این کشور پسر کاکای او را باوجود داشتن تمام اسناد قانونی بازداشت کرده است. برخی از این مهاجران در پاکستان تولد شده و از اخراج به افغانستان نگران اند.
پاکستان اعلام کرده که از بیش از ٤ میلیون مهاجر افغان، ١.٧ آنها فاقد اسناد قانونی اند که روند اخراج آنها آغاز شده است. مقامهای پاکستانی گفته اند که از نزدیک به دو میلیون مهاجر غیرقانونی، تنها اندکی بیشتر از ١٤٠ هزار مهاجر بدون اسناد به طور اختیاری این کشور را ترک کرده اند.
جنید اقبالخان، معاون پولیس کراچی گفت که تا اکنون ٧٤ نفر به مراکز نگهداری انتقال داده شدهاند که ٤٠ نفر آنان بدون مدرک بودهاند.
پاکستان با نادیده گرفتن درخواستهای سازمان ملل، گروههای حقوق بشر و سفارتهای غربی برای بررسی مجدد، با استناد به نگرانیهای امنیتی تاریخ اول نوامبر را برای اخراج همه مهاجران غیرقانونی تعیین کرد.
مرکز خبرنگاران افغانستان در گزارشی گفته که دستکم ١٢٨ خبرنگار و کارمند رسانهای در دو دهه گذشته کشته شدند و عاملان قتل آنها مجازات نشدهاند. این مرکز این گزارش را به مناسبت روز جهانی پایان دادن به معافیت از مجازات جرایم علیه خبرنگاران پخش کرد.
مرکز خبرنگاران افغانستان در این گزارش خواستار تامین عدالت در مورد دهها خبرنگار و کارمند رسانهای شد که در بیش از دو دهه اخیر بر اثر حملههای هدفمند و در جریان رویدادهای جنگی کشته شدند.
در گزارش این مرکز آمده که بهدلیل حاکمیت فرهنگ معافیت از مجازات جرایم علیه خبرنگاران، عدالت در مورد بیش از ٩٠ درصد جرایم اجرا نشده است.
یافتههای مرکز خبرنگاران افغانستان نشان میدهد که از سال ۱۳۸۰ تا اکنون، دستکم ١٢٨ خبرنگار و کارمند رسانهای بهشمول ٢٠ زن جان خود را از دست دادهاند.
از این میان، سه خبرنگار بعد از بازگشت دوباره طالبان به افغانستان جان خود را از دست دادهاند.
در گزارش این مرکز آمده است که در زمینه رویدادهایی که منجر به کشته شدن خبرنگاران شده در ٦٠ مورد طالبان و در ٣٩ مورد داعش متهم و مظنون شناخته شدهاند.
این مرکز همچنین گزارش داده است که ٢١ مورد این رویدادها به افراد ناشناس، چهار مورد به افراد با سابقه خصومت شخصی، سه مورد به نیروهای ناتو و یک مورد به پولیس حکومت پیشین نسبت داده شده است.
مرکز خبرنگاران افغانستان در این گزارش خود خواستار اجرای قانون و تامین عدالت در مورد این خبرنگاران و کارمندان رسانهای شده است.
مرکز خبرنگاران افغانستان در این گزارش همچنین از طالبان خواست که محدودیتهای شدید اعمال شده علیه رسانهها و خبرنگاران را هرچه زودتر لغو کند.
اسکاینیوز، ایندیپندنت و لایتهوس ریپورتز در گزارشی تحقیقی افشا کردند که طالبان سربازان افغان همکار ارتش بریتانیا را شکنجه کرده یا کشتهاند. نویسندگان گزارش تحقیقی این سه رسانه بریتانیایی ۲۴ مورد را در این زمینه پیگیری، مستند و تایید کردهاند.
گزارش نوشته است که اکنون با امتناع بریتانیا از کمک به این نیروها آنها برای در امان ماندن از حملات طالبان با دشواریهای زیادی روبهرو هستند.
طبق شواهدی که این سه رسانه به آن دست یافتهاند، این سربازان در معرض لتوکوب شدید و شکنجه بدنی و روانی قرار گرفتهاند.
همچنین شماری از این سربازان نتوانستهاند به کشورهای دیگر فرار کنند و تعداد زیادی از آنها همچنان در افغانستان به سر میبرند.
گزارش افزوده است که وضعیت دشواری که این سربازان با آن روبهرو اند نشاندهنده شکست حکومت بریتانیا در عمل به وعدهها و تعهداتی است که به این سربازان داده بود.
ایندیپندنت، لایتهاوس ریپورتز و اسکاینیوز به صدها سند و عکس دست یافتهاند که آنها برای اثبات همکاری با ارتش بریتانیا به وزارت دفاع فرستادهاند.
وزارت دفاع بریتانیا در توجیه رد درخواست این نیروها موسوم به تریپلز گفته که آنها چون از طریق وزارت داخله دولت پیشین استخدام شده بودند در طرح انتقال و جابهجایی افغانها به این کشور شامل نمیشوند.
اما گزارش براساس تحقیقات انجام شده نوشته است که در واقعیت، این سربازان به گونه نزدیک و به صورت مشارکتی با نیروهای بریتانیایی کار میکردند و تا روزهای پایانی ماموریت نیروهای بریتانیایی به همکاری با آنان ادامه دادهاند.
به گزارش وبسایت دولتی بریتانیا، طرح انتقال به بریتانیا برای شهروندان افغانی است که «برای یا با دولت بریتانیا در افغانستان در نقشهای آشکار یا معنادار کار کردهاند.»
علیرغم اینکه این نیروها از بریتانیاییها پول میگرفتند، تصور میشود تصمیمگیرندگان طرح انتقال افغانها آنها را از سایر افغانهایی که وزارت دفاع بریتانیا استخدام کرده بود، متمایز میدانند.
وکلای بریتانیایی با کشاندن وزارت دفاع به دادگاه به دلیل رد درخواستهای این سربازان استدلال میکنند که حکومت بریتانیا در برخی موارد حتی توضیحی برای دلیل رد درخواستها ارائه نکرده است.
اکثر اعضای تریپلز میگویند که در حال فرار هستند و هر چند ماه یک بار محل زندگی خود را تغییر میدهند. گزارش همچنین در مصاحبه با اعضای خانواده سربازان قربانی افشا میکند که طالبان برخی از این سربازان را با شکنجه کشتهاند.
یکی از این افسران نظامی افغان گفت: «بچههای من از گرسنگی میمیرند، زیرا من از زمان سقوط کابل هیچ کاری انجام ندادهام. من در ولایتی دیگر به دور از خانوادهام هستم. برای دیدن فرزندانم شب به دیدن آنها میروم و صبح زود فرار میکنم.»
یکی از فرماندهان سابق نیروهای تریپلز که در آگست ۲۰۲۱ (ماه اسد ۱۴۰۰) به بریتانیا منتقل شد، در توصیف روابط خود با نیروهای بریتانیایی گفت: «ما شانهبهشانه کار کردیم. آنها تا یک ماه قبل از سقوط افغانستان با ما ماندند.»
او گفت که حدود ۳۰ تن از کارمندان سابقش که جا مانده بودند به دست طالبان بازداشت و در مورد همکاری با بریتانیا مورد بازجویی قرار گرفتند.
این فرمانده افغان در ادامه افزود: «ما ۲۰ سال جنگیدیم. با طالبان با قدرت جنگیدیم. آنها به طور خاص وقتی کسی را از نیروهای همکار با ارتش بریتانیا پیدا کنند، مستقیماً او را میکشند.»