روزنامه نشنل: با اخراج گسترده مهاجران افغان 'نشانه‌های فاجعه انسانی' در تورخم مشاهد می‌شود

رئیس‌جمهور فراری افغانستان در بخشی از پیام خود تاکید کرده درحالی که طالبان از ناگذیری پذیرفته است که به کمک‌های محدود بین‌المللی اتکا کند، با هجوم مهاجران این اتکا به کمک افزایش خواهد یافت.

او گفته «اما نباید فراموش کرد که افغانستان دیگر در مرکز توجه جهانیان نیست. نه کشورهای جهان و نه حتی کشورهایی که قبلاً از طالبان حمایت می‌کردند، هیچ کار اساسی برای حل مشکل افغان‌ها نمی‌کنند.»

اشرف غنی روز شنبه (۱۳ عقرب) گفت که طالبان باید درک کند که اقدامات این گروه بر تمام افغان‌ها در هر بخش از جهان تاثیر می‌گذارد و مسئولیت آنها نیز بر عهده طالبان است.

با فرار اشرف غنی از کابل در تابستان ۱۴۰۰ طالبان بار دیگر قدرت را به‌دست گرفت. در پی تسلط طالبان صدها هزار نفر افغانستان را ترک کردند و به کشورهای همسایه به ویژه به پاکستان و ایران رفتند. مقام‌های پاکستانی گفتند که حدود ۶۰۰ هزار افغان تنها به این کشور گریخته‌اند.

رئیس‌جمهور سابق افغانستان در پیام خود گفته کشورها زمانی که دچار بحران‌های اجتماعی و اقتصادی می‌شوند تلاش می‌کنند «بار ملامت» را به گردن مهاجران بیاندازند. او گفته بحران جاری مهاجران جهانی است و تنها مربوط به پاکستان نمی‌شود.

آقای غنی گفته رقم مهاجران افغان در ایران نیز از دو و نیم میلیون به پنج میلیون رسیده و برخورد ایران نیز با مهاجران نسبت به گذشته فرق کرده است.

اشرف غنی که پس فرار از افغانستان در دبی به سر می‌برد در پیام خود گفته شواهد حاکی از وخامت اوضاع دارد و بدون یک راه حل درست این وضعیت وخیم‌تر خواهد شد.

او بدون نام بردن از طالبان گفته در جامعه‌ای که پنج اصل اساسی حقوق اسلامی «مصونیت زندگی، مصونیت دین، مصونیت دارایی، مصونیت اجتماعی و مصونیت عقل عملاً وجود نداشته باشد، اوضاع بحرانی‌تر شده و منجر به صدور فیصله‌های تحکم‌آمیز و اعمال استبدادی آن می‌گردد.» به گفته غنی پیامد این روش و طرز فکر آنی، جدی و دیرپا خواهد بود.

آقای غنی گفته میزان افراط‌گرایی در جامعه به سرعت در حال افزایش است. به باور او این نوع افراط‌گرایی هیچ مبنایی در آموزه‌های دینی ندارد و به مردم مشروعیت نمی‌بخشد.

در بخشی از پیام غنی آمده که تراکم و بروز بحران‌های اقتصادی و اجتماعی به طور همزمان، بحران سیاسی را عمیق‌تر و پیچیده‌تر خواهد ساخت.

آقای غنی گفته به دلیل جدی بودن وضعیت همه باید همکاری کنند.

در تحلیلی که در روزنامه جنگ منتشر شده، آمده است که براساس تخمین‌ها حدود پنج هزار عضو طالبان شناسنامه پاکستانی دارند.

در این یادداشت آمده است زمانی که ملا اختر منصور، رهبر پیشین طالبان در حمله پهپادی امریکا در سال ۲۰۱۶ کشته شد، در جیب او یک شناسنامه الکترونیک پاکستانی پیدا شد.

آقای منصور در آن زمان هنگامی که از ایران به پاکستان می‌آمد، در حمله طیاره بی‌سرنشین پاکستان در بلوچستان هدف قرار گرفت.

سرنوشت افغان‌هایی که از ترس طالبان فرار کرده‌اند

در تحلیل روزنامه جنگ آمده است طیف گسترده و متنوعی از مهاجران افغان در حال حاضر در پاکستان زندگی می‌کنند.

این روزنامه مهاجران افغان در پاکستان را به هفت دسته مختلف دسته‌بندی کرده است.

براساس این تحلیل یکی از دسته‌ها افغان‌هایی‌اند که در جریان دو سال گذشته، از ترس انتقام‌گیری طالبان به پاکستان پناه آورده‌اند.

این دسته شامل کارمندان دولت پیشین، هنرمندان، فعالان مدنی و همکاران موسسات خارجی می‌شوند. حکومت‌های غربی به برخی از این مهاجران وعده داده که به آن‌ها ویزا صادر خواهد کرد اما تاکنون این ویزا صادر نشده است.

برخی دیگر با ویزاهای کوتاه‌مدت صحی و سیاحتی وارد پاکستان شدند ولی سفارت پاکستان در کابل ویزاهای آنان را تمدید نکرده است.

در تحلیل روزنامه جنگ پاکستان از حکومت این کشور خواسته شده است که با این مهاجران همدردی کند و به آن‌ها پناه بدهد. پیش از این سازمان‌های حقوق بشری نیز گفته بودند نگران‌اند که اگر این افغان‌ها از پاکستان اخراج شوند، با خطر انتقام‌گیری طالبان مواجه خواهند شد.

خانم بار در شبکه اجتماعی اکس نوشت که مهاجران افغان در حالی به کشور خود اخراج می‌شوند که این کشور گرفتار یک بحران بشری است.

او همچنین گفته مهاجران در شرایطی به افغانستان تحت کنترول طالبان اخراج می‌شوند که این گروه به طور نظام‌مند زنان و دختران را از حق آموزش و کار و سایر حقوق بشری محروم کرده است.

دیده‌بان حقوق بشر می‌گوید در میان مهاجران اخراج شده، پناهجویانی نیز شامل‌اند که پس از تسلط طالبان بر افغانستان در اسد ۱۴۰۰ از ترس انتقام‌گیری این گروه، به پاکستان پناه برده‌اند.

حکومت پاکستان در روزهای گذشته روند اخراج را شدت بخشیده و درخواست‌های گروه‌های پناهجو و حقوق بشر برای تجدید نظر در برنامه‌ اخراج دسته‌جمعی را نادیده گرفته است.

در اوج روند اخراج مهاجران افغان از پاکستان، مقامات بلندپایه طالبان روز جمعه، ۱۲ عقرب سخنرانی‌های بی‌پیشینه‌ای علیه برنامه اخراج دسته‌جمعی مهاجران در پاکستان انجام دادند.

از جمله ملا یعقوب، وزیر دفاع طالبان از اسلام‌آباد خواست «عواقب کار خود را بسنجد» و «همانقدر بکارد که توان برداشت آن‌را دارد».

ملا یعقوب در یک سخنرانی که طالبان فایل صوتی آن را نشر کرده، حکومت پاکستان را "رژیم" می‌نامد و آنرا به بدرفتاری با مهاجران و «دزدی» دارایی آن‌ها متهم می‌کند.

در پاسخ روزنامه پاکستانی دان گزارش داد که جان اچکزی، وزیر اطلاعات بلوچستان ادعاهای ملا یعقوب درباره بدرفتاری با مهاجران افغان را «بی‌اساس» خوانده است.

آقای اچکزی به رسانه‌های پاکستان گفته: «آنها برادران ما هستند. ما چگونه می‌توانیم به آنها توهین کنیم».

هشدار به پولیس پیشاور

روزنامه دان گزارش داده که پولیس پیشاور به پرسنل خود هشدار داد که در صورت مشاهده هر یک از آنها در آزار و اذیت پناهجویان ثبت‌نام شده افغان، «اقدامات لازم صورت خواهد گرفت».

در بیانیه‌ای که توسط پولیس منتشر شده، آمده است: «به شما دستور داده شده که پناهندگان افغانی را آزار و اذیت نکنید که کارت‌های شهروندی افغانستان و مدارک ثبت‌نام یا ویزای قانونی را در دست دارند.

روزنامه دان در گزارش خود نوشته است تاکنون از ایالت خیبرپخونخوا بیش از ۱۶۰ هزار مهاجر افغان و از ایالت بلوچستان بیش از ۵۰ هزار مهاجر افغان به کشور خود برگشته‌اند.

حنیف اتمر گفته این تفاوت‌ها در زمینه‌های حقوق و آزادی‌های اساسی مردم به ویژه زنان و در مورد نظام و صلح و ثبات وجود دارد.

حنیف اتمر وزیر خارجه حکومت پیشین افغانستان بود. او در این بیانیه نوشت زمان آن فرا رسیده که رهبران طالبان با توجه به سرنوشت «اسفناک مهاجران» و پیامدهای گسترده اخراج مهاجران، تصمیم «علاقلانه، مسئولانه و وطن‌دوستانه» اتخاذ کند.

آقای اتمر در این بیانیه تاکید کرده که دولت پاکستان با اخراج مهاجران افغان به حقوق انسانی آنها «بی‌احترامی‌» و به خواست مردم پاکستان و نهادهای بین‌المللی «بی‌اعتنایی» کرده است.

او افزوده است طالبان و مخالفان سیاسی این گروه برای حفاظت از جان، مال و عزت مهاجران «همکاری» کنند.

در بیانیه حنیف اتمر آمده که طالبان می‌تواند این «فاجعه را به فرصتی برای آشتی ملی و برگشت پایدار تمامی مهاجران افغان مبدل کند.»

آقای اتمر با لحنی تند نوشته است که دولت پاکستان هرگز از «سوءاستفاده از مردم مهاجر افغان برای رسیدن به اهداف سیاسی و امنیتی دست بر نمی‌دارد.»

او تاکید کرده است که «استفاده ابزاری» از مهاجران افغانستان در «سیاست‌های آزمندانه و جنگ‌های نیابتی حتی علیه افغانستان یک تاریخ شرم‌آور و نابخشودنی است.»

آقای اتمر در بیانیه خود نوشته است زمان آن فرا رسیده که به این «ستم» پایان داده شود.

او از طالبان خواسته در کوتاه مدت باید فورا «سیاست آزار و اذیت، توقیف و قتل افراد مرتبط به دولت جمهوری اسلامی افغانستان، فعالان سیاسی و حقوق بشر و محدودیت‌ها علیه حقوق اساسی شهروندان به ویژه زنان» را متوقف کند.

وزیر خارجه حکومت اشرف غنی همچنین افزوده است در میان‌مدت باید نظام مشروع مبتنی بر اراده مردم و مصالحه ملی از طریق گفت‌وگوی بین‌الافغانی فراهم شود.