وزارت کار جمهوری اسلامی ایران اعلام کرد مهاجرانی که فاقد پروانه کار، پروانه کار موقت یا کارت کار موقت باشند، اجازه اشتغال در کشور ندارند. این وزارت به کافرمایان ایرانی هشدار داد در صورتی که مهاجران بدون مجوز کار را بگمارند، جریمه خواهند شد.
خبرگزاری تسنیم نزدیک به سپاه پاسداران جمهوری اسلامی ایران روز یکشنبه، ۱۴ عقرب، گزارش داد که اجرای طرح ملی تعیین وضعیت اشتغال مهاجران افغان از نهم حوت پارسال در ۱۶ استان این کشور آغاز شده است.
مقامهای ایرانی گفتهاند که براساس این طرح، کارفرمایان باید قبل از استخدام مهاجران، در این مورد از اداره کار و رفاه اجتماعی اجازه بگیرند.
اداره کار تهران گفته که در نخستین روز اجرای این طرح در ماه حوت پارسال، بیش از سی مهاجر فاقد پروانه کار بازداشت شده بودند.
خبرگزاری تسنیم به نقل از کارشناسان نوشت که کافرمایان ایرانی به دلیل «فرار از پرداخت حق بیمه و ارزان بودن نیروی کار کارگران افغان»، آنها را استخدام میکنند.
وزارت تحصیلات عالی طالبان با ضبط پاسپورت ۵۰۰ دانشجو، از سفر تحصیلی آنها به روسیه جلوگیری کرده است. سه نفر از این دانشجویان به افغانستان اینترنشنال گفتند اگر طالبان پاسپورتهای آنان را پس ندهد، بورسیه تحصیلی خود را از دست خواهند داد.
طالبان تاکنون درباره دلیل ضبط پاسپورت این دانشجویان ابراز نظر نکرده است.
پیشینه
سفارت روسیه در کابل از چندین سال به اینسو سالانه با اعلام ۵۰۰ بورسیه دولتی، زمینه ادامه تحصیلات دانشجویان افغانستان را در روسیه فراهم میکند.
بررسی افغانستان اینترنشنال نشان میدهد که وزارت تحصیلات عالی افغانستان، تحت کنترول طالبان، در ماه قوس ۱۴۰۱ «اطلاعیه بورسیه تحصیلی ۲۰۲۳- ۲۰۲۴ کشور فدراتیف روسیه در مقاطع لیسانس، ماستری و دکتورا» را منتشر کرده است.
در متن این فراخوان آمده است که واجدان شرایط باید تا نهم قوس ۱۴۰۱ (برابر با سیام نوامبر ۲۰۲۲) درخواست خود را در وبسایت «تحصیل در روسیه» ثبت کنند.
وزارت تحصیلات عالی گفته است دانشجویان برگزیده از سوی وزارت تحصیلات و علوم روسیه با شرکت دانشگاههای آن کشور انتخاب خواهند شد.
دستکم سه نفر از متقاضیان این بورسیه روز یکشنبه، ۱۴ عقرب، به افغانستان اینترنشنال گفتند در سوم جوزای ۱۴۰۲ از میان هزاران متقاضی، نام ۵۰۰ نفر از برگزیدگان بورسیه اعلام شد و از اواخر ماه سنبله روند صدور ویزا آغاز شد.
حذف دانشجویان دختر
یکی از برگزیدگان بورسیه به افغانستان اینترنشنال گفت همه ۵۰۰ نفری که در این بورسیه برگزیده شدند، پسر اند و هیچ دانشجوی دختری انتخاب نشده است.
طالبان در حال حاضر، دروازه مکاتب دوره متوسطه و لیسه و دانشگاهها را بهروی دختران بسته و در مواردی مانع سفر تحصیلی دانشجویان دختر به خارج از کشور شدهاند.
با این حال دانشجویان برگزیده در بورسیه روسیه میگویند وزارت تحصیلات عالی در اواخر سنبله، همزمان با آغاز روند صدور ویزا از آنان خواست پاسپورتهایشان را به این وزارت تحت کنترول طالبان تسلیم دهند.
این دانشجویان میگویند وزارت تحصیلات عالی طالبان از دو ماه به اینسو پاسپورت آنان را ضبط کرده و آنرا پس نمیدهد.
دو ماه غیرحاضری و احتمال از دست رفتن بورسیه
آنان ادعا کردند که درسهای دانشگاه آنها در روسیه، از اوایل ماه سپتمبر آغاز شده ولی آنها به دلیل «ضبط بودن» پاسپورتهایشان در وزارت تحصیلات عالی طالبان، نتوانستند تکت هواپیما بگیرند و کابل را به قصد روسیه ترک کنند.
این دانشجویان گفتند طالبان هیچ توضیحی درباره ضبط پاسپورتهایشان به آنان نداده و «هر بار که به وزارت تحصیلات عالی مراجعه میکنیم، محافظان وزارت ما را با خشونت و بدرفتاری از دروازه وزارت دور میسازند.»
دفتر مبارزه با جرایم و مواد مخدر سازمان ملل روز یکشنبه (۱۴ عقرب) اعلام کرد که کشت تریاک در افغانستان امسال ۹۵ درصد کاهش یافته است. در این گزارش آمده کشت تریاک در سال ۲۰۲۳ در افغانستان از ۲۳۳ هزار هکتار به ۱۰ هزار و ۸۰۰ هکتار رسیده است.
طالبان ماه حمل ۱۴۰۱ کشت کوکنار و خرید و فروش آن را ممنوع کرد. در فرمان منسوب به هبتالله آخندزاده، رهبر طالبان در آن زمان اعلام شد که اگر کسی اقدام به کشت مواد مخدر کند، زمین او تخریب و با متخلف «برخورد شرعی» خواهد شد.
سازمان ملل اکنون با تایید کاهش کشت تریاک در افغانستان، بر نیاز فوری به کمکهای بیشتر برای روستانشینان و کشت جایگزین برای آیندهای عاری از تریاک در این کشور تاکید کرده است.
دفتر مبارزه با جرایم و مواد مخدر سازمان ملل میگوید درآمد کشاورزان از فروش تریاک در سال ۲۰۲۳، از ۱۳۶۰ میلیون دالر در سال ۲۰۲۲، به ۱۱۰ میلیون دالر در سال ۲۰۲۳ کاهش داشته است.
غاده ولی، مدیر اجرایی دفتر مبارزه با جرایم و مواد مخدر سازمان ملل از کاهش تولید تریاک در افغانستان استقبال کرد. او در عین حال گفت این کاهش پیامد و خطرات مهمی دارد که باید مورد توجه قرار گیرد.
خانم والی تاکید کرد که امروز مردم افغانستان به کمک فوری بشردوستانه به جای درآمد از دست رفته نیاز دارند تا نیازهای خود را مرفوع کنند.
رزا اوتونبایوا، نماینده ویژه دبیرکل سازمان ملل متحد برای افغانستان گفت تقریبا ۸۰ درصد جمعیت افغانستان به کشاورزی وابسته است و افغانستان در حال حاضر با چالش حاد کمبود آب مواجه است.
سازمان ملل میگوید اگرچه کشت گندم ممکن است تا حدودی ناامنی غذایی را در افغانستان کاهش دهد، اما این محصول درآمد بسیار کمتری نسبت به تریاک دارد.
طبق گزارش سازمان ملل، در سال ۲۰۲۳ کشاورزان در چهار ولایت فراه، هلمند، قندهار و ننگرهار با روی آوردن به گندم، حدود یک میلیارد دالر درآمد بالقوه را از دست دادند.
سازمان ملل میگوید بازرگانان برای جبران کمبود تریاک در سال ۲۰۲۳، ذخایر سالهای گذشته خود را میفروشند و قاچاق مواد مخدر متآمفتامین در منطقه افزایش یافته است.
رئیسجمهور اوزبیکستان میگوید با تشدید درگیریها در سایر نقاط جهان، مشکلات افغانستان بیش از پیش از دید جامعه جهانی دور میشود. شوکت میرضیایف در نشست سران سازمان کشورهای ترک در آستانه، بر ایجاد سازوکاری برای حل مشکلات مردم افغانستان تاکید کرد.
ترکیه، آذربایجان، اوزبیکستان، قزاقستان، قرقیزستان اعضای اصلی و مجارستان و ترکمنستان اعضای ناظر سازمان کشورهای ترک هستند.
به نوشته سایت ریاستجمهوری اوزبیکستان، شوکت میرضیایف در این نشست گفت: «برقراری صلح و امنیت در سرزمین چندملیتی افغانستان که تاریخ آنها از هزاران سال پیش با ملتهای ترک پیوند ناگسستنی دارد، شرط اصلی تامین ثبات و امنیت استراتژیک در منطقه ماست.»
او افزود: «ما خواهان ایجاد سازوکار ویژه با هدف جلوگیری از تضعیف کمکهای بشردوستانه به مردم افغانستان و حل مشکلات حاد اجتماعی در این کشور هستیم.»
رئیسجمهور اوزبیکستان افزود: «ما به یک افغانستان صلحآمیز و با ثبات نیاز داریم که فعالانه در فعالیتهای منطقهای و همکاریهای اقتصادی با همه همسایگانش مشارکت کند.»
اوزبیکستان همانند دیگر کشورها، طالبان را به رسمیت نمیشناسد و به رغم انتقاد از این گروه برای ساخت کانال انتقال آب از قوشتپه، روابط خود را با طالبان حفظ کرده است.
این کشور هفته گذشته یک هیئت بلندپایه به کابل فرستاد و با مقامهای طالبان درباره مدیریت آب و همکاریهای اقتصادی گفتوگو کرد.
وزارت داخله ایالت خیبرپختونخوا میگوید وزارت داخله فدرال فهرستی از مهاجران افغان را به این ایالت فرستاده که آنها از روند اخراج پناهجویان بدون مدرک، مستثنی خواهند بود. این پناهجویان پرونده مهاجرتی به امریکا و کشورهای اروپایی دارند.
روزنامه دان به نقل از مقامهای پاکستانی نوشته است که نیمی از یکونیم میلیون افغان که پس از قدرت گرفتن طالبان به پاکستان مهاجرت کردند، برای اسکان مجدد در امریکا، اروپا و سایر کشورهای غربی در ملل متحد ثبتنام کردهاند.
معلوم نیست که وزارت داخله پاکستان چنین فهرستی را به سایر ایالتهای این کشور هم فرستاده است یا خیر.
همزمان، برپایه اطلاعات رسیده به افغانستان اینترنشنال، سفارت امریکا در اسلامآباد در روز ۳۱ اکتوبر، نامهای به پناهجویانی که پرونده مهاجرتی ایالات متحده را دارند فرستاد و به آنها اطمینان داد که از طرف پولیس پاکستان بازداشت نخواهند شد.
این سفارت همچنین شماره تماسی را در اخیتار دریافتکنندگان این نامه قرار داده و گفته در صورت بازداشت یا تهدید بازداشت از سوی پولیس، با سفارت ارتباط بگیرند.
در پی تسلط طالبان، موج گسترده مهاجرتها به کشورهای همسایه افغانستان به ويژه پاکستان راه افتاد.
حکومت پاکستان پس از پایان مهلت یک ماههاش برای اخراج مهاجران «غیرقانونی»، بازداشت و اخراج اجباری پناهجویان افغان فاقد مدرک را آغاز کرد.
تصمیم پاکستان به اخراج پناهجویان افغان فاقد مدرک، با انتقاد نهادهای حامی پناهجویان و حقوق بشر مواجه شده است.
پیشتر دیدبان حقوق بشر این روند را «وحشتناک» توصیف کرد و از کشورها خواست به وعدههای خود مبنی بر اسکان مجدد مهاجران افغان عمل کنند.
دیدبان حقوق بشر اخراج مهاجران افغان از پاکستان را «وحشتناک» توصیف کرد. این سازمان از کشورهایی که وعده اسکان مجدد افغانها را دادهاند، خواسته که پاکستان را به خاطر اخراج پناهجویان تحت فشار قرار دهند و در ضمن برای اسکان مجدد آنها اقدام کنند.
این سازمان روز شنبه، ۱۳ عقرب، در پستی در شبکه اجتماعی اکس از کشورها خواست که به وعدههای خود مبنیبر اسکان مجدد مهاجران افغان عمل کنند.
حکومت پاکستان پس از پایان مهلت یک ماههاش، در اول نوامبر روند بازداشت و اخراج اجباری مهاجران افغان فاقد مدرک را آغاز کرد.
حدود یک میلیون و هفتصد هزار پناهجوی افغان از این روند متاثر میشوند.
در روزهای گذشته، دهها هزار پناهجوی افغان مجبور به ترک دار و ندارشان در پاکستان و بازگشت به افغانستان شدهاند. بسیاری از آنها از دههها پیش در شهرهای پاکستان برای خود خانه و زندگی درست کردهاند.
پاکستان پناهجویان «غیرقوانی» را در گام اول بازداشت و سپس به گونه اجباری اخراج میکند.
شمار زیادی از این پناهجویان، افراد و خانوادههاییاند که پس از به قدرت رسیدن طالبان در افغانستان، به دلیل نگرانیهای امنیتی، ثبت پرونده مهاجرتی به سایر کشورها و گسترش فقر کشورشان را ترک کردند.
دیدبان حقوق بشر میگوید که به ویژه زنان و دخترانی که مجبور به بازگشت به افغانستان میشوند، در معرض خطر قرار میگیرند.
این سازمان افزوده که پاکستان از نظر حقوقی مکلف است که از اخراج پناهجویان افغان که در صورت بازگشت به افغانستان در معرض آزار و اذیت قرار میگیرند، خودداری کند.
اخراج مهاجران افغان از پاکستان انتقاد برخی کشورها و نهادهای حامی پناهجویان و حقوق بشر را برانگیخته است.
بهرغم اینهمه، حکومت پاکستان هیچ اعتنایی به درخواستهای مکرر مبنیبر لغو تصمیم خود در قبال پناهجویان افغان نکرده است.