مقام وزارت علوم ایران: آماده‌ایم با افغانستان تبادل استاد و دانشجو داشته باشیم

برخی رسانه‌ها به نقل از خانواده این استاد سابق دانشگاه کابل نوشته‌اند که او در سال‌های اخیر دچار «یک بیماری مزمن» بود.

درگذشت شاه علی‌اکبر شهرستانی با واکنش شماری از مقام‌های حکومت پیشین، نویسندگان و فرهنگیان افغانستان مواجه شده است.

عباس بصیر، وزیر سابق تحصیلات عالی افغانستان آقای شهرستانی را «یک محقق و پژوهشگر توانا» خوانده که به گفته او در دهه‌ ۱۳۴۰ خورشیدی، در دانشگاه کابل زبان و ادبيات فارسى درى، عربى، فرانسوی و انگليسى تدریس می‌کرد.

گفته می‌شود که شاه علی‌اکبر شهرستانی از ۱۳۵۹ تا ۱۳۶۶ رئيس دانشکده ادبیات دانشگاه کابل نیز بوده است.

محمدقاسم وفایی‌زاده، وزیر سابق تحصیلات عالی هم در صفحه فیسبوک خود نوشته که آقای شهرستانی بیش از ۱۳۰ اثر در حوزه تاریخ و ادبیات از خود به جا گذاشته است.

کتاب‌های «قاموس لهجه دری هزاره‌گی»، «تاریخ هزاره»، «ادبیات و زبان فارسی دری معاصر در افغانستان»، «هجو در ادبیات زبان دری» از جمله آثار برجسته شاه علی‌اکبر شهرستانی‌اند. از او همچنین دهه‌ها مقاله پژوهشی منتشر شده است.

مهاجران بی‌اسناد افغان که به زور از پاکستان اخراج شده‌اند می‌گویند که علاوه بر خانه‌ها، دام‌های شان در آن کشور باقی مانده و پولیس پاکستان به آنها حتی اجازه انتقال بسیاری از وسایل شخصی شان را نداده است.

پاکستان روند اخراج بیش از ۱.۷ میلیون مهاجر افغان بدون اسناد را آغاز کرده است. دهها مهاجر از ترس دستگیری به افغانستان فرار کرده اند. پولیس پاکستان نیز شماری از این پناهجویان را دستگیر و به مراکز نگهداری برای اخراج به افغانستان انتقال داده است.

زلمی خلیل‌زاد روز دوشنبه (۱۵ عقرب) در صفحه اکس خود در واکنش به اخراج مهاجران افغان از پاکستان نوشت که «اخراج مهاجران افغان بدون هماهنگی قبلی با مقامات طالبان یا کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل» انجام شده است.

مهاجران افغان از دو گذرگاه مرزی تورخم و چمن پاکستان را ترک می‌کنند. طالبان اردوگاه‌هایی را ایجاد کرده‌اند تا مردم در آنجا بمانند و منتظر انتقال به محل اصلی خود در افغانستان باشند.

چندی پیش رئیس اتاق مشترک تجارت افغانستان و پاکستان گفت که سرمایه‌های مهاجران افغان به ارزش بیش از چهار میلیارد دالر در پاکستان ضبط شده است.

خان‌جان الکوزی به افغانستان اینترنشنال گفت کارخانه‌‌ها و لاری‌های باربری بخشی از سرمایه‌های ضبط شده است.

او افزود وضعیت ۵۰۰ کارخانه قالین بافی در کراچی و کویته و حدود دو هزار لاری بازرگانان افغان در پاکستان هنوز نامشخص است.

بر بنیاد این مکتوب، طالبان وعده کرده است که معاش‌های شش ماهه پرداخت ناشده کارمندان سفارت افغانستان در تاجیکستان را نیز خواهد پرداخت.

تاجیکستان رابطه نزدیکی با مخالفان طالبان دارد و سفیر حکومت پیشین افغانستان در این سفارت بارها علیه طالبان موضع گرفته است. به رغم این، طالبان با این که از سوی تاجیکستان به رسمیت شناخته نشده اما قصد دارد با گماشتن یک دیپلومات به حضور خود در این کشور رسمیت ببخشد.

وزارت خارجه طالبان در این مکتوب از سفارت افغانستان خواسته است تا موضوع تقرر دیپلومات جدید را به حکومت تاجیکستان اطلاع دهد.

اما، هنوز روشن نیست که در صورت همکاری سفارت افغانستان در دوشنبه، آیا حکومت تاجیکستان مانند کشورهایی چون ترکیه و اوزبیکستان، دیپلومات طالبان را می‌پذیرد یا نه.

هیچ کشوری در دو سال گذشته طالبان را به رسمیت نشناخته است و بیشتر سفارت‌ها در اختیار سفیران و کارمندان دولت پیشین است. اما، طالبان سعی دارد با گماشتن دیپلومات‌ها در این سفارت‌ها، این وضعیت را تغییر دهد.

بر بنیاد آمار مدیرکل قنسولی وزارت خارجه جمهوری اسلامی ایران، حدود شش هزار افغان در ایران زندانی‌اند.

هیئت اقتصادی طالبان که از روز شنبه (۱۳ عقرب) به ایران سفر کرده است، در دیدار با وزیر داخله ایران پیرامون «توسعه روابط تجاری، سیاسی، حمل‌ونقل، بهداشت و درمان، گردشگری و کشاورزی» گفت‌وگو کرده است.

براساس یادداشت روز دوشنبه (۱۵ عقرب) صفحه اکس ارگ تحت کنترول طالبان، آقای وحیدی گفته که ایران افزایش صادرات افغانستان و ترانزیت محصولات افغانستان را در اولویت قرار می‌دهد.

وزیر داخله ایران این کشور را «بازاری نزدیک و خوب برای محصولات افغانی» خوانده و افزوده است که جانب افغان برای بازاریابی محصولات خود را به کشور ایران صادر کنند تا در ایران به فروش برسد.

چندی پیش وزارت صنعت و تجارت طالبان گفته بود که میزان مبادلات کالاهای تجاری بین ایران و افغانستان سالیانه تا دو میلیارد دالر می‌رسد.

این وزارت گفته بود که در تلاش است تا این میزان به ده میلیارد دالر در سال افزایش یابد.

افزون بر آن، وزیر داخله ایران بار دیگر بر اتصال ایران با چین از طریق افغانستان تاکید کرده است.

چندی پیش نماینده وزیر راه و شهرسازی جمهوری اسلامی، خط آهن هرات-خواف را آغازی برای اتصال ریلی چین و ایران خوانده بود.

جمهوری اسلامی ایران گفته است که از این خط برای توسعه صادرات و ترانزیت با چین و آسیای مرکزی استفاده خواهد کرد.

این رانندگان گفته‌اند که مقام‌های محلی طالبان در هرات به خواست‌های آنها توجه نکرده‌اند و آنها می‌خواهند به‌زودی به رهبر طالبان در قندهار شکایت کنند.

اعتصاب‌کنندگان می‌گویند طالبان می‌توانند برای کاستن از هزینه‌ها بر ایران فشار وارد کند.

شماری از نمایندگان رانندگان لاری در بندر اسلام‌قلعه با ارسال پیام‌ها و کلیپ‌های تصویری به افغانستان اینترنشنال گفتند که هزینه‌هایی که جمهوری اسلامی بر واسطه‌های حمل و نقل افغان وضع کرده‌اند، چندین برابر بالاتر از مبلغی است که از همتایان پاکستانی، اوزبیکستانی و عراقی آنها می‌گیرد.

یکی از این نمایندگان گفت که در گذرگاه دوغارون طرف ایرانی از ورود هر لاری به داخل ایران ۱۲۰ دالر «خاک پولی» و ۶۰ سنت در ازای هر لیتر تیل می‌گیرد. این در حالی است که به گفته این راننده افغان، رانندگان پاکستانی، عراقی و اوزبیکستانی تنها ۱۰ سنت می‌پردازند.

او افزود که سفر آنها تا بندر عباس حدود ۱۲۰۰ دالر هزینه دارد.

نمایندگان رانندگان موترهای باربری می‌گویند چند هفته است که به مراجع مختلف از اداره ترانسپورت طالبان در هرات گرفته تا والی و شورای علما شکایت کرده‌اند، اما کسی به مشکل آنها رسیدگی نکرده است.

آنها می‌گویند که به‌زودی نمایندگان آنها به قندهار خواهند رفت تا شکایت‌شان را به گوش ملا هبت‌الله آخندزاده،‌ رهبر طالبان برسانند.

این رانندگان می‌گویند تا مشکل‌شان حل نشود، به اعتصاب ادامه خواهند داد.

رانندگان وسایط نقلیه می‌گویند که مجموع کامیون‌هایی که از طریق بندر اسلام‌قلعه از ایران مال وارد می‌کنند، به بیش از ۱۲ هزار دستگاه می‌رسد.