رسانههای ایران گزارش دادند که برای نخستینبار کارگروه مشترکی از مسئولان محیط زیست افغانستان و ایران برای حقابه هامون تشکیل شده است. بر مبنای ادعای ایران، طالبان ضمن تعهد برای تامین حقابه ایران، گفته است که اکنون آبی در پشت سد وجود ندارد.
هامون، تالاب مرزی بین ایران و افغانستان در استان سیستان و بلوچستان است که حدود ۵ هزار و ۶۶۰ کیلومترمربع وسعت دارد. از این میان ۳ هزار و ۸۲۰ کیلومتر مربع آن در خاک ایران و متباقی در خاک افغانستان است.
بر اساس معاهده سال ۱۳۵۱ و بر مبنای حقابه هامون، در هر سال نورمال آبی به طور متوسط ۸۲۰ میلیون متر مکعب آب باید از رودخانه هلمند به تالاب هامون برسد.
مقامات جمهوری اسلامی ایران میگویند که از چندسال بدینسو به علت خشکسالی، آب از هلمند به هامون نمیرسد و مشکلات معیشتی مردم را افزایش داده است.
از دیگرسو، مقامات ایران ضمن تاکید بر رهاسازی آب هلمند، میگویند که انحراف آب هلمند نیز باید حلوفصل شود.
آنان مدعیاند که در چند سال اخیر علاوه بر اینکه آبی از هلمند به سمت هامون رها نشده، در دو دوره آب از هلمند منحرف شده و به سمت منطقهای بیابانی بهنام گودزره هدایت شده است.
هیئت طالبان ضمن ابراز تاسف نسبت به انحراف آب به سمت گودزره، گفتهاند که اگر آب باشد، حتما آن را به سمت هامون رها میکند.
معاون اول رئیسجمهور ایران پیشتر گفته بود که «با جدیت موضوع حقابه هلمند را از افغانستان و از طریق مجامع بینالمللی تا حصول نتیجهگیری» پیگیری خواهد کرد.
وزیر خارجه ایران نیز پیشتر در اجلاس وزرای خارجه همسایگان در سمرقند، با امیرخان متقی وزیر خارجه طالبان دیدار و در مورد حقابه هلمند گفتوگو کرده بود.
تالاب هامون به عنوان سومین دریاچه پر آب ایران محسوب میشود، اما به گفته مقامات ایران به دلیل رها نساختن آب از رودخانه هلمند و «انحراف»سازی جریان آب در افغانستان، این تالاب کاملا خشک شده و زندگی مردم منطقه سیستان و بلوچستان را تحت تاثیر قرار داده است.
موضوع حقابه ایران از رودخانه هلمند و هامون موضوع جنجالبرانگیز در روابط جمهوری اسلامی و طالبان است و بهرغم نشستهای فراوان، تاکنون نتیجه نداده است.
