سخنگوی سازمان بهداشت جهانی نسبت به افزایش بیماریهای عفونی و اسهال در میان کودکان غزه هشدار داد و گفت اگر سیستم بهداشتی در نوار غزه ترمیم نشود ممکن است افرادی بیشتری بر اثر بیماریها بمیرند. مارگارت هریس تاکید کرد بیماریها میتوانند بیشتر از بمباران انسانها را بکشند.
مارگارت هریس، سخنگوی سازمان بهداشت جهانی روز سهشنبه هفتم قوس در جیوا نگرانی خود را در مورد افزایش بیماریهای عفونی، بهویژه اسهال در میان نوزادان و کودکان فلسطینی ساکن غزه بیان کرد.
او گفت که این بیماریها در کودکان زیر پنج سال و بالاتر تا اوایل ماه نوامبر به بیش از صد برابر به سطح طبیعی افزایش یافته است.
سخنگوی سازمان بهداشت جهانی افزود که مردم در غزه با کمبود مواد غذایی و آب روبرو هستند.
براساس توافق موقت آتش بس میان اسرائیل و حماس اجازه ورود کمکهای بیشتر بشردوستانه از جمله آب، غذا و دارو به غزه داده شده است.
آژانسهای امدادرسان میگویند که این کمکها برای رفع نیازهای کافی نیستند.
مقامهای بهداشتی غزه گفته اند که بیش از ١٥ هزار نفر در نتیجه حملات اسرائیل به این منطقه کشته شدهاند که حدود ٤٠ درصد آنان کودکان هستند.
حماس اعلام کرد که این گروه شامگاه سهشنبه، ۷ قوس، دوازده گروگان دیگر را آزاد کرده است. به گفته مقامهای حماس، این گروگانها شامل ده اسرائيلی و دو تایلندیاند. گروه حماس تاکنون ۸۱ گروگان را آزاد کرده است.
در ششمین روز آتشبس موقت میان حماس و اسرائیل، مقامهای اسرائیلی گفتهاند در صورتی که حماس روزانه ده گروگان را آزاد کند، آتشبس میتواند تمدید شود.
گروه حماس در حمله پانزدهم میزان به اسرائيل حدود ۲۴۰ نفر را گروگان گرفت.
اسرائيل و حماس پس از توافقی به میانجی قطر و مصر، شماری از گروگانها و زندانیان فلسطینی را آزاد کردند.
تاکنون ۱۸۰ فلسطینی به عنوان بخشی از توافق آتشبس از سوی اسرائيل آزاد شدهاند.
ارسال کمکهای بشردوستانه به غزه نیز بخشی از این توافق است.
حماس در هفت اکتوبر ۲۴۰ نفر از شهروندان اسرائیلی و برخی ملیتهای دیگر را پس از حمله به اسرائیل به گروگان گرفت. تا پیش از آزاد شدن گروهی از این گروگانها طبق توافق آتشبس، شرایط نگهداری آنان برای افکار عمومی در جهان تقریبا ناشناخته بود.
شهادت برخی گروگانهای آزاد شده در روزهای اخیر، تصویر کوچکی از آنچه بر این افراد گذشته است به مردم سراسر جهان نشان میدهد.
سیانان در گزارشی به گفتوگو با بستگان برخی گروگانهای آزاد شده در مورد روایت شان از هفت هفته اسارت به دست حماس پرداخته است.
آدوا آدار: مادربزرگم کاهش وزن داشته
آدوا آدار درباره یافا، مادربزرگ ۸۵ سالهاش به سیانان گفت که او در اولین مبادله گروگانها با بازداشتشدگان فلسطینی آزاد شد.
به گفته آدار، از خانواده او خواسته شده است از یافا سوال نکنند و اجازه دهند او هر آنچه را که راحت است به اشتراک بگذارد چون این احساس که مجبور است به سوالات پاسخ دهد او را تحت فشار میگذارد.
آدوا گفت مادربزرگش در طول این هفت هفته مانند سایر گروگانها کاهش وزن داشته است زیرا در طول دوره اسارت، غذای کمی به آنها دادهاند.
مراو مور راویو: به آنها فقط نان پیتا می دادند
کرن مندر، مادرش و پسر ۹ سالهاش روزهای اسارت را با خوردن نان پیتا پشت سر گذاشتند.
مراو مور راویو، از بستگان کرن مندر به سیانان گفت: «مندر و مادرش هر دو به دلیل نداشتن غذای کافی، بین شش تا هشت کیلوگرم وزن از دست دادهاند.»
او افزود: «آنها غذا میخوردهاند اما نه به طور مرتب. به آنها فقط برنج و نان میدادهاند.»
به دنبال حملات ارتش اسرائیل به غزه، این منطقه گرفتار یک بحران بشردوستانه شد. طی حدود دو ماه اخیر، بیشتر مردم غزه به دنبال رفع نیازهای اولیه خود از جمله پیدا کردن پناهگاه، غذا و آب و فرار از جنگ بودهاند.
در سه روز اول آتشبس، حماس در مجموع ۵۸ گروگان را در مقابل ۱۱۷ زندانی فلسطینی آزاد کرد.
روونگرون ویچانگن: برادرم شکنجه نشده
با وجود آزار و اذیتهایی که برخی گروگانها از روزهای اسارت شان بیان میکنند، برای برخی دیگر، شرایط قابل تحمل بوده است؛ از جمله برای ویتون فوم، گروگان تایلندی آزاد شده.
روونگرون ویچانگن، خواهر او گفته است که برادرش پس از آزادی از دست حماس، سالم به نظر میرسد: «چهره برادرم بسیار خوشحال بود و به نظر میرسد خوب است. او شکنجه نشده و غذای خوبی نیز به او دادهاند. از او بسیار خوب مراقبت شده است. به نظر میرسد برادرم در یک خانه نگهداری میشده نه داخل تونل.»
از سوی دیگر تعدادی از گروگانها با جراحات جدی در شفاخانه بستری شدهاند.
دکتر شلومی کودیش: آلما به مراقبت پزشکی دسترسی نداشته
مرکز پزشکی سوروکا در اسرائیل به سیانان گفت که این مرکز، آلما آوراهام ۸۴ ساله را که روز پنجم آذر از غزه آزاد شد در بخش مراقبتهای ویژه بستری کرده است.
به گفته دکتر شلومی کودیش، رییس این مرکز درمانی، آلما پس از چند هفته عدم دسترسی به مراقبت پزشکی در اسارت حماس، اکنون در شرایطی ناپایدار قرار دارد.
ایال نوری: خالهام شرایط وحشتناکی را تجربه کرده
یکی دیگر از گروگانهای آزاد شده آدینا موشه ۷۲ ساله است که به گفته ایال نوری، خواهرزادهاش، «شرایط وحشتناکی» را در طول دوره اسارت تحمل کرده است.
نوری به سیانان گفت: «موشه کمکم قدرت خود را بهدست میآورد اما مسلما بعد از گذراندن بیش از هفت هفته در مکانی پنج طبقه زیر زمین، کمی ضعیف است.»
نوری گفت: «به آنها فقط کمی برنج و مقداری کنسرو لوبیا میدادند که آنها در بیشتر مواقع برای جلوگیری از معده درد از خوردنش اجتناب میکردند.»
او افزود: «ناگفته نماند که آنها به هیچ امکانات مناسب بهداشتیای مانند حمام دسترسی نداشتهاند. در نتیجه حدود هفت هفته نتوانستهاند دوش بگیرند.»
یلنا مگید: رونی در پی یافتن راه فرار چهار روز پنهان شد
رونی کریبوف، گروگان آزاد شده روسی-اسرائیلی و اولین مرد بالغی است که پس از اسارت در روز هفتم اکتوبر به دست حماس آزاد شد.
آزادی او به صورت رسمی بخشی از معامله گروگانها بین اسرائیل و حماس نبود.
یلنا مگید، خاله کریبوف، روز دوشنبه درباره شرایط خواهرزادهاش در غزه با ایستگاه رادیویی کان اسرائیل گفتوگو کرد. او شرح داد که این جوان ۲۵ ساله چطور برای فرار تلاش کرده است: «رونی به من گفت آنها را در ساختمانی که هنگام بمباران فرو ریخته بود نگه میداشتند و او موفق به فرار از آنجا شده بود اما پس از چند روز پنهان شدن، دوباره به دست حماس دستگیر و به اسارت برده شد.»
او گفت: «خواهرزادهام سعی کرده بود به مرز برسد. من فکر میکنم چون وسیلهای برای تشخیص محل دقیق نگهداریاش در اختیار نداشته، نمیدانسته باید به کدام سمت برود. رونی در پی یافتن راه فرار به مدت چهار روز پنهان شده بود.»
به گفته مگید، سر کریبوف به دلیل فرو ریختن ساختمان مصدوم شده اما اکنون شرایط بهتری دارد.
روایت آزادشدهها نشان میدهد برخی گروگانها هنگام اسیر شدن میدانستهاند عزیزانشان در حمله هفتم اکتوبر کشته شدهاند.
امری موغ: خواهرم میدانست همسر و دخترش به دست حماس کشته شدند
امری موغ، برادر یکی از گروگانهای اسرائیلی که روز یکشنبه همراه دو فرزندش آزاد شد، گفت خواهرش میدانسته که همسر و دخترش چگونه به دست حماس کشته شدهاند.
موغ در ویدیویی کوتاه که از سوی انجمن خانوادههای گروگانها و مفقودشدگان منتشر شد، گفت: «خواهرم چن گلدشتاین-موغ و سه فرزند او آگام، گل و تل به خانه خود بازگشتند و در شرایط خوبی هستند.»
او گفت: «آنها تمام این مدت میدانستند نداو و یم در خانه به دست حماس کشته شدهاند ... در حالی که خودشان به عنوان گروگان به غزه برده شدند.»
یم ۲۰ ساله و نداو ۴۸ ساله بودند که به دست نیروهای حماس کشته شدند.
یاییر روتم: مادرم را از خواهرم جدا کردند
گروگان دیگر، هیلا روتم شوشانی ۱۳ ساله روز شنبه توسط حماس آزاد شد اما مادرش رایا هنوز در اسارت حماس است.
یاییر روتم، برادر رایا به سیانان گفت قرار بود مادر و خواهرش با هم آزاد شوند و هیچ دلیلی برای جدا کردن آنها وجود ندارد.
ارتش اسرائیل در واکنش به این موضوع اعلام کرد جدا کردن این مادر و دختر، نقض شرایط معامله از سوی حماس است.
جاناتان کانریکوس، سخنگوی نیروهای دفاعی اسرائیل به سیانان گفت وقتی در مورد مادر هیلا سوال کردیم، آنها گفتند نمیدانند او کجاست. ادعایی که یایر، برادر هیلا آن را رد میکند.
یک منبع دیپلماتیک در مورد مذاکرات روز دوشنبه اسرائیل و حماس به سیانان گفت: «حماس ادعا میکند بیش از ۴۰ گروگان را در اختیار ندارد.»
این مساله موانعی بر سر راه تمدید آتشبس ایجاد میکند زیرا طبق توافق، در ازای آزادی تعدادی از زندنیان فلسطینی، تمام گروگانهای ربوده شده به دست حماس باید آزاد شوند. بنابراین حماس برای تحویل دادن گروگانها باید آنها را در اختیار داشته باشد.
سیانان پیش از این و قبل از شروع روند آزاد کردن گروگانها در روز جمعه سوم قوس، گزارش کرده بود حدود ۴۰ تا ۵۰ تن از گروگانها به وسیله گروه جهاد اسلامی فلسطین یا گروهها و افراد دیگر نگهداری میشوند.
بهرسمیت شناختن اسرائیل برای امریکا فقط ۱۱ دقیقه طول کشید. در ۱۴ می ۱۹۴۸، هری ترومن، رئيسجمهور دموکرات امریکا نخستین رهبر جهان بود که دولت تازهتاسیس اسرائيل را بهرسمیت شناخت؛ درست ۱۱ دقیقه پس از آنکه داوید بنگوریون، رئيس آژانس یهود تشکیل دولت اسرائیل در فلسطین را اعلام کرد.
این دولت بر اساس قطعنامه مجمع عمومی ملل متحد تشکیل شد. یک سال پیش از اعلام تشکیل دولت اسرائيل، در تاریخ ۲۹ نوامبر ۱۹۴۷، سازمان ملل متحد قطعنامه ۱۸۱ را برای تقسیم فلسطین میان عربها و یهودیان و اداره اورشلیم (بیتالمقدس) تحت قیومیت بینالمللی تصویب کرده بود.
بر اساس این قطعنامه که همه کشورهای اسلامی عضو مجمع عمومی، از جمله افغانستان به آن رای مخالف دادند، قرار بود دو دولت اسرائيلی و فلسطینی در آن سرزمین تشکیل شود.
روسای جمهور امریکا از آن زمان تاکنون، از هری ترومن تا جو بایدن، همگی بر راهحل دو دولت تاکید کردهاند. اما از سوی دیگر از اقدامات و سیاستهای اسرائيل که مانع این راهحل شده، عملاً حمایت کردهاند. اسرائیل با شهرکسازی در سرزمینهایی که قرار بود جزو قلمرو فلسطینیها باشد و همچنین اشغال اورشلیم، عملاً طرح تشکیل دو دولت را عقیم گذاشت و به روایتی، برای گروههای فلسطینی، بهانه مقاومت و برای کشورهای اسلامی و عرب، تا سالها دستاویز مخالفت فراهم کرد.
ایالات متحده امریکا، نهتنها نخستین کشوری است که اسرائيل را به رسمیت شناخته و سالانه بیش از سه میلیارد دالر به آن کمک میکند، بلکه با استفاده از حق وتو، از تصویب دهها قطعنامه شورای امنیت علیه اسرائيل جلوگیری کرده است.
در تازهترین مورد، لیندا تامس - گرینفیلد، نماینده امریکا در سازمان ملل، قطعنامه پیشنهادی برازیل (رئيس دورهای شورای امنیت) درباره توقف انساندوستانه حملات اسرائيل به غزه را وتو کرد.
قطعنامههای وتو شده به نفع اسرائيل
حساب قطعنامههای شورای امنیت درباره اسرائيل که امریکا آنها را وتو کرده، از دست در رفته است. شبکه الجزیره میگوید امریکا تاکنون ۳۶ قطعنامه شورای امنیت درباره اسرائيل را وتو کرده، در حالی که روزنامه اسرائیلی هاآرتص در فبروی ۲۰۲۳ نوشت که از سال ۱۹۷۲، ایالات متحده جمعاً ۵۳ بار از حق وتوی خود در شورای امنیت برای جلوگیری از تصویب قطعنامههای این شورا علیه اسرائيل استفاده کرده است.
سایت کتابخانه مجازی یهودیان امریکا، قطعنامههای شورای امنیت علیه اسرائیل را فهرست کرده که امریکا در فاصله سپتامبر ۱۹۷۲ تا جون ۲۰۱۸ وتو کرده است. شمار قطعنامههای وتو شده از سوی امریکا در این فهرست به ۴۴ مورد میرسد.
شماری از این قطعنامهها در محکومیت شهرکسازیهای اسرائيل در مناطق اشغالی بوده که مانع اصلی صلح و راهحل دو دولت است. شماری دیگر در محکومیت اشغال بخشهایی از کشورهای همسایه از سوی اسرائیل بوده است؛ از جمله بلندهای جولان (۱۹۶۷ تاکنون) شبهجزیره سینا در مصر (از۱۹۶۷ تا ۱۹۸۲) و جنوب لبنان (از ۱۹۸۵ تا ۲۰۰۰). اسرائیل در سال ۱۹۸۱ بلندیهای جولان را ضمیمه خاک خود کرد امریکا در سال ۲۰۱۹ تنها کشوری بود که حاکمیت غیرقانونی اسرائیل بر بلندیهای جولان را به رسمیت شناخت.
امریکا همچنین برخلاف قطعنامه ۱۸۱ سازمان ملل متحد که منجر به تشکیل دولت اسرائیل شد، اورشلیم را پایتخت اسرائیل شناخت و سفارت خود را به این شهر منتقل کرد.
بسیاری باور دارند که راه حل بحران خاورمیانه، تشکیل دو دولت مستقل اسرائیل و فلسطین در کنار یکدیگر است. امریکا هم در حرف از این ایده حمایت میکند. اما رسیدن به راهحل دو دولت، مستلزم بازگشت اسرائیل به مرزهای پیش از جنگ ۱۹۶۷ و پایان شهرکنشینی در سرزمینهای اشغالی است که امریکا بارها قطعنامههای شورای امنیت در این موارد را وتو کرده است.
در بحران مزمن میان اسرائيل و فلسطینیها، البته نقش عوامل و بازیگران منطقهای را نمیتوان نادیده گرفت. از جمله اختلاف گروههای فلسطینی، بیاتفاقی کشورهای مسلمان و عربی و البته دولتهایی که مخالفت با اسرائیل را به هویت خود گره زده و حذف آن از روی نقشه را هدف اصلی خود تعیین کردهاند.
اما در کنار عوامل منطقهای که نفع خود را در ادامه بحران میبینند، تا جایی که مربوط به موضع اسرائیل میشود، این تردید به صورت جدی وجود دارد که مادامی که دست نماینده امریکا در شورای امنیت، برای وتو کردن قطعنامههایی بالاست که با هدف انعطاف در مواضع اسرائیل طرح میشود، آیا میتوان به صلح در خاورمیانه امید بست؟
در چهارمین روز از آتشبس میان اسرائیل و حماس، ۳۳ فلسطینی دیگر از زندانهای اسرائیل آزاد شدند. با آزاد شدن این ۳۳ زندانی، از روز جمعه که دو طرف مبادله گروگانها و اسیران را آغاز کردند، ۱۵۰ فلسطینی و ۵۱ گروگان اسرائیلی آزاد شدهاند.
قطر که گفتگو بر سر آتشبس را میانجیگری کرده، گفته است که توقف درگیریها دو روز دیگر تمدید خواهد شد، اما اسرائیل هنوز این موضوع را تایید یا تکذیب نکرده است.
حماس تعهد کرده در صورت تمدید آتشبس برای دو روز دیگر، ۲۰ گروگان دیگر که زن و کودک هستند را آزاد کند.
اسرائیل به صراحت در مورد تمدید آتشبس اظهار نظر نکرده است، اما دفتر بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل شامگاه دوشنبه اعلام کرد که «گنجاندن ۵۰ زندانی زن در لیست زندانیان واجد شرایط برای آزادی در صورت آزادی گروگانهای اسرائیلی دیگر را تایید کرده است.»
درباره ۳۳ زندانی فلسطینی که آزاد شدهاند اطلاعات کمی موجود است. بخش خدمات زندان اسرائیل گفته که این افراد از زندان عوفر در کرانه باختری و یک بازداشتگاه در بیتالمقدس آزاد شدهاند، اما جنسیت یا سن آنها را مشخص نکرد.
برخی گزارشها حاکیست که فلسطینیهای آزاد شده به رامالله در کرانه باختری رسیدهاند.
دبیرکل سازمان ملل از تمدید آتشبس موقت در غزه استقبال کرد. آنتونیو گوترش در عین حال تاکید کرده که باید آتشبس بشردوستانه کامل در غزه برقرار شود. وزارت خارجه قطر روز دوشنبه اعلام کرد که آتشبس میان حماس و اسرائیل برای دو روز تمدید شده است.
آقای گوترش همچنین تاکید کرده که سازمان ملل به هر طریق ممکن از تلاشها برای برقراری آتشبس فراگیر در منطقه حمایت میکند.
استفان دوجاریک، سخنگوی دبیرکل سازمان ملل هم اعلام کرده که آنتونیو گوترش از تمامی کشورها میخواهد که از نفوذ خود برای پایان بخشیدن به این مناقشه استفاده کرده و از راهکار دو دولتی حمایت کنند.
خبرگزاری رویترز پیشتر گزارش داد که کاخ سفید گفته دو طرف جنگ در غزه برای آتشبس توافق کردهاند. در همینحال، شبکه الجزیره هم گزارش داده که اسرائیل آتشبس دو روزه را برای تبادله گروگانهای بیشتر پذیرفته است.
گفته شده که بر اساس توافق جدید، به ازای هر روز تمدید آتشبس، ۱۰ گروگان حماس و ۳۰ زندانی فلسطینی آزاد خواهند شد.