رسانههای ایران روز یکشنبه از قول یک مقام امنیتی جمهوری اسلامی گزارش دادند که در پنج روز گذشته ١٦ هزار مهاجر افغان از این کشور اخراج شدهاند. در گزارشها آمده این مهاجران از طریق مرز تایباد به افغانستان اخراج شدهاند.
مجید شجاع، فرمانده مرزبانی خراسان رضوی ایران در یک نشست خبری گفت شهروندان کشورهای خارجی باید از طریق دروازههای رسمی و قانونی وارد ایران شوند.
براساس آمار جمهوری اسلامی، در نیمه اول سال جاری ٣٢٨ هزار مهاجر افغان، که فاقد مدارک قانونی بودند، از ایران اخراج شدهاند.
ایران در ماههای اخیر بازداشت و اخراج مهاجران را افزایش داده است.
وزیر داخله این کشور روز پنجشنبه اعلام کرد که ٤٠٠ هزار مهاجر افغان از این کشور اخراج شدهاند.
براساس گزارشهای کمیساریای عالی سازمان ملل در امور پناهندگان، افغانها شش درصد جمعیت ساکن ایران را تشکیل میدهند.
اخیرا یک مقام ایرانی اعلام کرد که ورود مهاجران افغان به ١٦ استان این کشور ممنوع شده است.
مدیرکل امور اتباع و مهاجرین خارجی استانداری کرمانشاه اعلام کرد که ورود مهاجران افغان به ۱۶ استان ایران ممنوع است. به گزارش خبرگزاری ایسنا، حمزه سلیمانی گفته است مهاجران افغان «غیرمجاز» هم در ایران شناسایی و اخراج میشوند.
به گفته او، از ابتدای سال ۱۴۰۲ تاکنون هشت مرحله طرح شناسایی، دستگیری و «طرد اتباع غیرمجاز» در استان کرمانشاه اجرایی شده است.
در این گزارش که روز شنبه (۱۱ قوس) منتشر شده آمده است که تاکنون تعداد قابل توجهی از کارگران افغان و نیز تعدادی از «کارفرمایان متخلف و بیتعهد که اقدام به بهکارگیری آنها کرده بودند، دستگیر شدند.»
مدیرکل امور اتباع و مهاجرین خارجی استان کرمانشاه از آغاز مرحله نهم اجرای طرح بازداشت افغانها هم خبرداده است.
او میگوید: مرحله نهم اجرای طرح شناسایی، دستگیری و طرد اتباع غیرمجاز از هشتم قوس در کرمانشاه آغاز شده که طی آن از بسیاری از پروژههای ساخت مسکن در شهرکهای اطراف شهر، گلخانهها، اصطبلهای پرورش اسب و گاوداریها بازرسی به عمل آمد.
بر اساس جزئیاتی که حمزه سلیمانی داده در این بازرسیها هم تعدادی از کارگران افغان که توسط کارفرمایان ایرانی به کار گرفته شده بودند دستگیر و از استان کرمانشاه طرد شدند.
آقای سلیمانی اعلام کرد: در حال حاضر با دستورالعمل ابلاغی از شورای عالی امنیت ملی حضور، اسکان و اشتغال افغانها در ۱۶ استان ایران ممنوع است.
پس از تسلط طالبان بر افغانستان، شمار زیادی به کشورهای همجوار از جمله پاکستان و ایران رفتند. هر دو کشور در هفتههای گذشته هزاران مهاجر افغان را اخراج و به افغانستان بازگرداندهاند.
شماری از احزاب سیاسی و نهادهای مدافع حقوق پناهجویان روز شنبه، ۱۱ قوس، در شهر کراچی در اعتراض به اخراج مهاجران افغان از پاکستان تظاهرات کردند. معترضان خواهان توقف اخراج اجباری مهاجران افغان شدند و گفتند که پناهجویان افغان اکنون در پاکستان با ترس زندگی میکنند.
کمیته مشترک عمل برای مهاجران افغان روز شنبه، ۱۱ قوس در صفحه کاربری خود در اکس نوشت که این تظاهرات توسط این نهاد و با همراهی جنبش دموکراتیک ملی پاکستان، جنبش تحفظ پشتونها و تحفظ قومی ملتپال در مقابل پرس کلپ شهر کراچی برگزار شد.
مونیزه کاکر، عضو این کمیته هم در صفحه اکس خود نوشت که در حال حاضر میلیونها مهاجر افغان به دلیل بازداشتهای «غیر قانونی و اخراج دستهجمعی» در پاکستان با ترس و حالت روحی وخیم زندگی میکنند. وی افزود: «مبارزه ما برای حقوق پناهجویان ادامه دارد.»
براساس آخرین آمارها، حکومت پاکستان تاکنون بیش از ۴۰۰ هزار مهاجر افغان را اخراج کرده و مقامات این کشور در بلوچستان از اخراج یک میلیون مهاجر دیگر افغان در ماه های آینده خبر دادند.
برنامه جهانی غذا میگوید که برای ادامه کمک به یک میلیون مهاجران افغان عودت کننده از پاکستان به ۲۶.۳ میلیون دالر نیاز دارد. این سازمان در خبرنامهای نوشت که اخراج مهاجرین افغان در بدترین زمان ممکن صورت گرفته و آنها نمیدانند چگونه از زمستان سخت جان سالم به در ببرند.
این سازمان میگوید که در ماه نوامبر توانسته نزدیک به ۲۸۰ هزار عودت کننده را با غذا و پول نقدی مورد حمایت قرار بدهد.
براساس آمار سازمان ملل، با اعلام ضربالاجل یک ماهه حکومت پاکستان برای اخراج مهاجران بدون اسناد اقامتی، بیش از ۳۷۰ هزار مهاجر افغان مجبور به ترک خانه و داراییهای خود در پاکستان شده و به افغانستان برگشتهاند.
این سازمان افزود با توجه به اینکه بیش از شش میلیون نفر در سراسر افغانستان آواره شدهاند، مهاجرانی که از پاکستان باز میگردند با آیندهای نامطمئن روبرو هستند.
از سویی دیگر سازمان ملل میگوید که بخشهایی از افغانستان هنوز درگیر زمینلرزههای متعددی است که در ماه میزان بسیاری از روستاهای ولایت هرات را با خاک یکسان کرد.
برنامه جهانی غذا تاکید کرده است که برای ادامه حمایت حیاتی خود از جوامع آسیبپذیر در افغانستان که شاهد فاجعه در پی فاجعه است، به بودجه فوری نیاز دارد.
یک وکیل مدافع خبر داد که دادگاه عالی پاکستان روز جمعه رسیدگی به درخواستها مبنی بر توقف اخراج اجباری مهاجران افغان را شروع کرده است. عمر ایجاز گیلانی گفت بهدلیل فوریت موضوع، از دادگاه درخواست کرده تا اوایل هفته آینده به این پرونده رسیدگی کند.
طبق گزارشها، پولیس برای یافتن افراد فاقد مدرک وارد کمپهای مهاجران میشوند تا آنها را بازداشت و به افغانستان اخراج کند.
عمر ایجاز گیلانی، وکیل مدافع فعالان حقوق بشر گفت: «به دلیل فوریتها، از آنجایی که هزاران نفر روزانه در رنج اند، از دادگاه درخواست کردم تا اوایل هفته آینده به این پرونده رسیدگی کند.»
این وکیل دادگستری گفت که هیئت متشکل از سه قاضی از دولت، وزارتخانههای داخله و خارجه و همچنین مقامات ارشد دولتی و نظامی خواستهاند تا به آنها درباره اخراج مهاجران توضیح بدهند.
از زمانی که پاکستان رسما روند اخراج اجباری مهاجران افغان را شروع کرده، هزار نفر از ترس اخراج پنهان شدهاند. بسیاری این افراد بیم دارند که در صورت برگشت به افغانستان توسط طالبان کشته یا زندانی شوند.
آقای گیلانی گفت: «کودکانی که در خانوادههای افغان در پاکستان به دنیا میآیند، بهدلیل حق تولدی که دارند، نباید بازگردانده شوند.»
او گفت که دادخواست روز جمعه از درخواست دیگر جداست. این درخواست بهدنبال اعطای شهروندی پاکستان به کودکانی است که در پاکستان بهدنیال آمدهاند و قانون اساسی پاکستان این حق را برای آنان تضمین کرده است.
پاکستان اعلام کرده بیش از یک میلیون مهاجر را اخراج میکند. در یک ماه گذشته بیش از ۳۷۰ هزار نفر اخراج شدهاند.
برخی از زنان مهاجر افغان به سازمان دیدهبان حقوق بشر گفتهاند که پولیس پاکستان گاهی برخی از زنان و دختران افغان را مورد آزار و اذیت جنسی قرار داده و آنها را تهدید به تجاوز جنسی کرده است. این سازمان میگوید که مقامهای پاکستان تخلفات گسترده علیه مهاجرین افغان انجام دادهاند.
اخیرا قنسولگری طالبان در شهر کراچی از ربوده شدن یک دختر مهاجر افغان از سوی یک «شخص نظامی پاکستان» خبر داد.
دیدهبان حقوق بشر گزارش داد که پولیس و سایر مقامهای پاکستان بر علاوه بازداشتهای دستهجمعی و ضبط اموال و داراییهای مهاجران افغان، تمامی اسناد هویتی هزاران مهاجر افغان را از بین بردهاند. به گفته این سازمان مقامهای پاکستان با انجام تخلفات گسترده علیه مهاجرین افغان آنها را وادار به بازگشت به افغانستان میکنند.
این سازمان حقوق بشری روز سهشنبه ۷ قوس نوشت که از اواسط ماه سپتامبر سال ۲۰۲۳، مقامات پاکستانی بیش از ۴۰۰ هزار مهاجر افغان را اخراج کرده است.
الین پیرسون، مدیر آسیایی دیدهبان حقوق بشر گفت: «مقامات پاکستانی محیط اجباری را برای افغانها ایجاد کردهاند تا آنها را وادار به بازگشت به شرایط خطرناک در افغانستان کنند.»
او از مقامات پاکستان خواست فورا به سوءاستفادهها علیه مهاجران پایان دهند و به افغانهایی که در معرض خطر هستند این فرصت را بدهند تا در پاکستان بمانند.
فعالان حقوق بشر و روزنامهنگاران گزارش دادند که بدرفتاری حکومت پاکستان بخشی از یک کارزار برای وادار کردن مهاجرین افغان به ترک این کشور است. آنها میگویند که پولیس مهاجرین افغان را مورد ضرب و شتم، تهدید و بازداشت قرار داده است.
دیدهبان حقوق بشر گفته پولیس پاکستان همچنین از مهاجران تقاضای رشوت و جواهرات میکند و تمامی احشام و سایر اموال آنها را مصادره کرده و خانههای مهاجران را با بیلدوزر تخریب کرده است.
این سازمان گفته در میان کسانی که اخراج یا مجبور به ترک پاکستان میشوند افغانهایی هستند که در پاکستان متولد شده و هرگز در افغانستان زندگی نکردهاند.
دیدهبان حقوق بشر همچنین گفته افغانها از جمله زنان و دختران، مدافعان حقوق بشر، روزنامهنگاران و کارمندان سابق دولت که بعد از تسلط طالبان بر افغانستان فرار کردهاند در معرض خطر و آزار و اذیت قرار دارند.
این نهاد گفته بنا بر گزارشها، مقامات پاکستانی افغانهایی که در انتظار اسکان مجدد در ایالات متحده، بریتانیا و سایر کشورها هستند و نتوانستهاند ویزای خود را تمدید کنند، مجبور کرده ۸۳۰ دالر امریکایی را به عنوان هزینه خروج بپردازند.
به گفته دیدهبان حقوق بشر، اخراجهای اجباری مهاجران افغان تعهدات پاکستان بهعنوان یکی از طرفهای کنوانسیون سازمان ملل متحد علیه شکنجه و اصل حقوق بینالملل عرفی مبنی بر عدم بازگشت اجباری پناهجویان را نقض میکند.
الین پیرسون از کشورهای که قول دادهاند افغانهای در معرض خطر را اسکان مجدد میدهند خواست این پروسهها را تسریع کنند و در عین حال پاکستان را تحت فشار قرار دهند تا به تعهدات حقوق بشری خود عمل کند.