وزارت داخله طالبان میگوید بعد از اسد ۱۴۰۰، نزدیک به صد هزار معتاد مواد مخدر از سراسر افغانستان جمعآوری و به مراکز درمانی فرستاده شدهاند. این وزارت گفته قرار است در آینده ۱۰ مرکز درمانی جدید در ولایتهایی ساخته شود که بیشترین معتادان را دارد.
با این حال توضیح داده نشده که کدام ولایتها بیشترین آمار مواد مخدر را دارد.
تلویزیون ملی افغانستان تحت کنترول طالبان به نقل از معینیت مبارزه با مواد مخدر وزارت داخله این گروه نوشت که جمعآوری معتادین به دستور هبتالله آخندزاده، رهبر طالبان انجام میشود.
پیش از این گزارشهایی منتشر شده که نشان میدهد طالبان در مراکز ترک اعتیاد، در برابر معتادان از شکنجه و بدرفتاری کار میگیرد.
گزارشهایی هم درباره کمبود بودجه و نیروی متخصص در مراکز ترک اعتیاد منتظر شده است.
سخنگوی ستاد مبارزه با مواد مخدر جمهوری اسلامی گفته که ایران حاضر است به طالبان در مبارزه با مواد مخدر کمک کند. امیرعباس لطفی میگوید رخدادهای گذشته، بسیاری از زیرساختهای افغانستان را نابود کرده است.
به گزارش خبرگزاری فارس، او توضیح داد: «حقیقت آن است که وقایع و رخدادهای گذشته، بسیاری از زیرساختهای افغانستان را نابود کرده و تقریباً ساختار و چارچوبهای لازم را برای مقابله مؤثر و مداخله اجتماعی وجود ندارد.»
این مقام جمهوری اسلامی افزود: «درباره همکاری با افغانستان باید بگویم که ما حتی پیش از به قدرت رسیدن حاکمیت جدید، دوره متعددی برای کارآموزان و متخصصان این کشور در حوزه درمان، مقابله، پولیس و کاهش آسیب برگزار کردهایم و تعاملات جدی هم داشتیم، در همین رابطه اعلام آمادگی کردهایم که میتوانیم نیروهای مقابلهای، پولیس و گمرک و نیروهای کادر درمان را آموزش دهیم.»
در این گزارش که روز یکشنبه (۱۹ قوس) منتشر شده، به نقل از سخنگوی ستاد مبارزه با مواد مخدر جمهوری اسلامی آمده است که مشکل اصلی افغانستان نداشتن زیرساختها، عدم توسعه و موضوع ناتوانی اقتصادی است.
به گفته امیرعباس لطفی، «بدون توجه به تقویت زیرساختها و توسعه پایدار، اجرای برنامه توسعه پایدار و اجرای الگوهای بومی موفق آن کشور بالتبع شاید مقابله صرف چندان مؤثر نیست و ما را به نتیجه لازم نمیرساند.»
سخنگوی ستاد مبارزه با مواد مخدر ایران پیشتر گفته بود که قیمت موادمخدر در افغانستان بالا رفته و درآمد کشاورزان افغان در سال گذشته سه برابر افزایش یافته است.
امیرعباس لطفی گفته که برغم ممنوعیت کشت تریاک، موادمخدر در افغانستان تولید میشود.
همزمان با فرارسیدن ۱۰ دسامبر، ۷۵مین سالگرد اعلامیه جهانی حقوق بشر، نمایندگیهای دیپلوماتیک افغانستان از نقض حقوق انسانی افغانها به دست طالبان انتقاد کردند. به گفته آنها با تسلط طالبان، مردم افغانستان شاهد رکورد جدیدی از نقض حقوق اساسی خوداند.
شورای هماهنگی نمایندگیهای دیپلوماتیک و قنسولی جمهوری اسلامی افغانستان، در بیانیهای همبستگی خود را با «مبارزات جاری مردم افغانستان برای آزادی و عدالت» اعلام کرده است.
در این بیانیه آمده است که سرکوب خشونتآمیز زنان و منع آنها از کار و آموزش، نمایانگر وضعیت وخیم حقوق بشری در افغانستان است.
به گفته نمایندگیهای دیپلوماتیک افغانستان، روند نقض حقوق افغانها نه تنها بر افغانستان بلکه بر اصول اساسی سیستم بینالمللی حقوق بشر اثرگذار است.
آنها همچنین ارزیابی مستقل سازمان ملل از وضعیت افغانستان را ضروری خواندهاند.
در بیانیه گفته شده: «پس از دو سال آشفتگی، ضروری است که جامعه جهانی اقداماتی را که برای رفع وخامت اوضاع افغانستان، به ویژه وضعیت اسفناک زنان لازم است، روی دست گیرد.»
نمایندگیهای دیپلوماتیک حکومت پیشین همچنین از طالبان خواسته که سیاستهای «ظالمانه» خود را قبال آموزش، کار و مشارکت زنان تغییر دهد.
در بیانیه آمده که قوانین سختگیرانه طالبان در خصوص زنان، از جمله منع آنها از تحصیلات متوسطه و عالی و محدودسازی اشتغال و آزادی زنان، منجر به افزایش خودکشی و اقدام به خودکشی در میان آنها شده است.
به گفته نمایندگیهای دیپلوماتیک افغانستان، «آپارتاید جنسیتی» زنان را از جامعه حذف میکند و سبب تضعیت چشمانداز افغانستان برای رفاه و صلح میشود.
طالبان متهم است که در بیش از دو سال گذشته، با صدور دستورات متعدد، حقوق مردم افغانستان به ويژه زنان را نقض یا محدود کرده است.
به رغم انتقاد گسترده جهانی از عملکرد طالبان در قبال حقوق انسانی افغانها، این گروه از اجرای سیاستهای سرکوبگرانه خود دست برنداشته است.
طالبان همچنین اعتراضات زنان به نقض حقوقشان را در دو سال گذشته سرکوب کرده است.
سازمان ملل در دهم دسامبر ۱۹۴۸ اعلامیه جهانی حقوق بشر را در پاریس به تصویب رساند. پس از آن سالانه از این روز، به عنوان «روز جهانی حقوق بشر» تجلیل میشود.
رحمتالله نبیل، رئیس پیشین امنیت ملی افغانستان شنبه در واکنشی تند به سخنان وزیرخارجه ایران در مورد پذیرش طالبان به عنوان «واقعیت افغانستان» گفت که جمهوری اسلامی و طالبان «هم فکر» اند. او به کنایه در شبکه اکس نوشت:«کبوتر با کبوتر، باز با باز».
وزیر خارجه ایران روز شنبه از طالبان خواست که گروههای دیگر را در قدرت سهیم کند. در عین حال، از جریانهای دیگر دیگر نیز خواست که طالبان را به عنوان واقعیت افغانستان بپذیرند.
این درخواست او واکنش تند شماری از سیاستمداران افغان را بر انگیخته است.
رحمتالله نبیل در صفحه اکس خود نوشت: «این حرفهای آقای عبداللهیان همان ضربالمثل مشهور فارسی؛ کبوتر با کبوتر باز با باز، کند همجنس با همجنس پرواز را به درستی تداعی میکند.»
جمهوری اسلامی تلاش کرده که روابط بهتری با طالبان داشته باشد. آقای نبیل میگوید این رابطه حسنه نشانه همفکری شان است.
او با لحن کنایهآمیزی نوشت: «از هم فکری آخوند و طالب نمیتوان توقع بیشتر داشت!»
سارا واحدی، کارآفرین افغان گفته که آموزش آنلاین برای زنان و دختران افغان کافی نیست و «مبارزه باید بر محو آپارتاید جنسیتی متمرکز باشد.» او گفته که این زنان پس از پایان آموزش آنلاین اجازه کار ندارند و در «چهار دیواری خانه محدود میمانند.»
خانم واحدی روز شنبه در شبکه اکس نوشت که طالبان به آموزش آنلاین اعتنا ندارند چون به مشارکت زنان در جامعه کمکی نمیکند و زنان و دختران «همچنان از صحنه اجتماعی محو خواهند بود.»
بنیانگذار پلتفرم احتساب گفت: «[زنان و دختران افغان] به طور بیصبرانه خواهان آموزش حضوری اند. آنها از جهان میخواهند که شدیداً برای این خواست شان دادخواهی کند.»
سارا واحدی اپلیکیشن احتساب را در تابستان ۲۰۲۰ ایجاد کرد. مجله فوربز نوشت که کاربران با استفاده از آن میتوانند تیراندازی، موانع جادهها، انفجارها و سایر خطرات امنیتی را بررسی کنند. از این رو، سارا واحدی در میان ۳۰ چهره جوان تاثیرگذار زیر ۳۰ سال مجله فوربز قرار گرفت.
سارا واحدی گفته که از او به عنوان یک کارآفرین حوزه فناوری میخواهند یک پلتفرم آموزش آنلاین برای زنان و دختران ایجاد کند. او گفته است که این «باید آخرین حربه» برای آموزش زنان باشد.
او نوشت: «مکاتب مخفیانه زیادی فعالیت میکنند. با اینحال، ۱۴ میلیون زن و دختر در سراسر کشور وجود دارند و طالبان روز تا روز در نظارت و مراقبت[بر فعالیتهای آنلاین] مهارت پیدا میکنند.»
طالبان آموزش دختران بعد از صنف شش را ممنوع کرده است. فعلاً زنان تنها در حوزه آموزش و صحت میتوانند با محدودیتهای زیاد کار کنند.
اظهارات وزیر خارجه ایران در مورد پذیرش طالبان به عنوان یک واقعیت، واکنش کاربران شبکههای اجتماعی را برانگیخته است. کاربران به سرکوب نیروهای سیاسی در داخل ایران اشاره کرده و یکی از آنها از او پرسیده آیا اسرائیل را که یک واقعیت است، میپذیرد؟
وزیر خارجه جمهوری اسلامی روز شنبه در یک نشست در دانشگاه تهران از مبارزه طالبان با داعش به نیکی یاد کرد و میان این دو گروه افراطگرای اسلامی تفکیک قایل شد. امیر عبداللهیان گفت که «طالبان بخشی از واقعیت افغانستان هستند، اما همه واقعیت نیستند.»
تاکید وزیر خارجه ایران بر تن دادن جامعه و گروههای سیاسی به تعامل با طالبان واکنش چهرههای مختلف را برانگیخت. از میان آنها، واکنش وزیر خارجه پیشین افغانستان بازتاب بیشتری یافته است که گفته بود مجاهدین خلق، سازمان مسلح ضدجمهوری اسلامی نیز یک واقعیت است ولی دولت ایران آن را نمیپذیرد.
جمهوری اسلامی مجاهدین خلق را یک گروه تروریستی میداند، گروهی که متهم به ترور مقامهای ارشد این کشور در دهه شصت خورشیدی است. حکومت ایران اعضای این سازمان را زندانی و قتل عام کرد.
این مقایسه رنگین دادفر سپنتا، وزیر خارجه پیشین میان طالبان و مجاهدین خلق از سوی کاربران استقبال شده است. یک کاربر به نام اوستا پارسی در شبکه اکس نوشت که «آقای وزیر خارجه ایران، مجاهدین خلق ایران نیز شهروندان ایران اند و حق مشارکت در نظام و حق دخالت در تمامی امور ایران دارند[؟]»
سازمانهای حقوق بشری در داخل و خارج از ایران جمهوری اسلامی را متهم میکنند که حتا مخالفان سیاسی صلحطلب خواهان بهبود وضعیت اقتصادی و اجتماعی را بشدت سرکوب کرده است.
سازمان حقوق بشر ایران در گزارشی در ۲۱ عقرب ۱۴۰۱ اعلام کرد که در جریان سرکوب اعتراضها به قتل یک دختر جوان به نام مهسا امنیتی از سوی پولیس به علت عدم رعایت حجاب اجباری، دستکم ۳۲۶ تن، از جمله ۴۳ کودک و ۲۵ زن کشته شدند.
وزیر خارجه پیشین افغانستان در انتقاد از وزیر خارجه ایران گفته بود که واقعیت داشتن به یک گروه مشروعیت نمیدهد. یک کاربر به نام میرعبدالله برهانی نوشته است که طالبان «هیچ سازش و سازگاری با کلیت جامعه افغانستان، خواست و منافع مردم، حکومت داری مدرن، تعامل با جهان و نهادهای بین المللی ندارد.»
یک تعداد کاربران به مخالفت جمهوری اسلامی با موجودیت دولت اسرائیل اشاره کردهاند که از سوی سازمان ملل و شمار زیادی از کشورها به عنوان دولت قانونی و مشروع پذیرفته شده است.
از جمله یک کاربر به نام مشکور کابلی نوشته است: «اگر معیار مشروعیت در نظام سیاسی اسلام و یا بین الملل واقعیت داشتن گزارهها باشد چرا با اسرائیل مشکل دارید؟»
وزیر خارجه ایران در سخنرانی خود از طالبان خواست که به گروههای قومی و سیاسی دیگر نیز اجازه مشارکت در دولت را بدهد. اما، طالبان این درخواست را رد کرده است.
امیرخان متقی، بدون نام بردن از ایران یا کشوری دیگر گفته است که در ترکیب شماری از حکومتها در منطقه نیز گروههای مخالف حضور ندارند.