رئیس نمایندگی وزارت خارجه طالبان در نیمروز روز پنجشنبه گفت که بیش از ۲۰۰ زندانی افغان از زندان در ایران آزاد شده و به مقامهای طالبان در نیمروز سپرده شدند. یارمحمد حقیار گفت که این افراد به علت «نداشتن اسناد قانونی» در ایران زندانی شده بودند.
حقیار همچنین افزود که در هفته گذشته نیز ۱۹۳ زندانی افغان از زندانهای ایران آزاد و به افغانستان تحویل داده شدند.
بر اساس آمارهای رسمی وزارت خارجه ایران هماکنون حدود شش هزار افغان در ایران زندانیاند.
با اینحال در مورد جرایم و اتهامات وارده بر این افراد اطلاعاتی در دست نیست.
چندی پیش معاون اقتصادی رئیسالوزرای طالبان از وزیر داخله ایران خواست که زندانیان افغان مرتکب جرایم سبک را به این گروه تحویل دهد.
عبدالغنی برادر به احمد وحیدی گفت که این زندانیان بقیه دوران حبس خود را در زندانهای افغانستان سپری کنند.
محمد اشرف غنی، رییس جمهور پیشین افغانستان در مصاحبهای به تنشها بر سر شماری از اصطلاحات چون دانشگاه و پوهنتون اشاره کرده است. او گفت که این تنشها را در دانشگاه کابل از بین برده بود اما شماری از تلویزیونها قصداً دوباره به آن دامن زدند.
آقای غنی در یک مصاحبه با یک خبرنگار افغان که روز پنجشنبه در حساب او در شبکه اکس نشر شد، گفت که در زمان ریاست دانشگاه کابل با این تنشها روبرو شد و در آن زمان توانست که جنجال بر سر این اصطلاحات را از بین ببرد اما شماری از تلویزیونها قصدا 'اصطلاحات ملی افغانستان' را از بین بردند.
حکومتهای کرزی و اشرف غنی بارها به کاربرد واژگانی چون دانشگاهها در دوایر دولتی و رسانههای فارسی زبان حساسیت نشان داده و طالبان نیز واژگان فارسی را از لوحههای شماری از ادارات دولتی حذف کرده است.
منتقدان میگویند که مخالفت با کاربرد واژگان جدید فارسی ضدیت با زبان فارسی است. اما، برخی از مقامهای دولتی و حامیان شان گفتهاند که کلماتی چون دانشگاه جز «مصطلحات رسمی» کشور اند و نباید با کلمات «بیگانه» جایگزین شوند.
اشرف غنی در سال ۱۳۸۴ ریاست دانشگاه کابل را به عهده داشت.
اشرف غنی، رئیس جمهور پیشین پس از فرار از کابل در ۱۴۰۰ به امارات متحده عربی رفته است. او اخیراً یک رشته مصاحبهها را به صورت پادکست و متن نشر کرده که آن درباره مسائل روز ابرازنظر کرده است.
آقای غنی در جدیدترین مصاحبهاش در مورد انتقام گرفتن از پاکستان هم صحبت کرده است. او گفته که مخالف انتقام گرفتن از پاکستان نیست اما باید بصورت منطقی انتقام گرفته شود و به ساختن سد بر روی دریای کنر اشاره کرده است. او گفته «اگر انتقام گرفتن به مهاجران زیان میرساند، باید تمام جوانب آن را بررسی و خود را قوی کنیم.»
در این پادکست رییس جمهور پیشین بدون اشاره به حکومت دوره حامد کرزی میگوید که در ۱۴ سال اول دولت پیشین نزدیک به یک میلیون هکتار زمین از سوی زورمندان در افغانستان غضب شده بود.
مدیریت آب
رئیسجمهور پیشین میگوید: «محیطزیست در جهان بهشدت در حال تغییر است و باید تلاش شود تا هزار سال آینده برای ساخت سدها در نظر گرفته شود و اگر در طراحی دقت نشود، ممکن است مشکلاتی ایجاد شود.»
وی گفت: «هر جا که مردم می گویند سروی بند فلانی را مرحوم داوود خان یا امریکایی ها انجام داده اند، همه را نگاه کردم، جز بررسی اولیه چیزی نبود.»
رئیس جمهور پیشین در مورد بند کنر گفت که در طراحی و سروی بند باید دقت شود و مهم ترین مسئله آب بند کابل است که باید مدیریت شود.
وزارت تحصیلات عالی طالبان به موسسات تحصیلی خصوصی افغانستان دستور داده تا کتابخانههای خود را 'تصفیه' کنند. بر اساس یک نامه این وزارت، کتابهای 'خلاف فقه حنفی، سیاسی و کتابهایی که مشکلات فکری ایجاد میکنند'، از کتابخانهها 'جمعآوری' شوند.
این مکتوب از سوی اداره دعوت و ارشاد وزارت تحصیلات عالی طالبان در ۲۳ قوس به ریاستهای ذیربط فرستاده شده و در روزهای اخیر در شبکههای اجتماعی منتشر شده است.
منابعی در وزارت تحصیلات عالی طالبان اصالت این مکتوب را تایید کرده است. وزارت تحصیلات عالی طالبان رسماً در مورد این اقدام ابرازنظر نکرده است.
در نامه رسمی وزارت تحصیلات توضیح داده نشده که کدام کتابها از نظر این طالبان قابل جمعآوری اند. اما، این مکتوب میتواند زمینه جمعآوری کتابهای فکری و مذهبی متعلق به شیعیان افغانستان و دیگر گروههای مذهبی و فکری را فراهم کند.
وزارت تحصیلات عالی از دانشگاهها و موسسات آموزشی خصوصی خواسته تا 'کتابهای سیرت نبوی' جایگزین کتابهای جمعآوری شده گردد.
این وزارت تاکید کرده که قبل از جایگزینی کتابها در کتابخانهها، فهرست آن باید به این وزارت فرستاده شود.
محمد یونس مهمند، معاون اتاق تجارت طالبان با اشاره به توقیف کانتینرهای بازرگانان افغان در بندر کراچی گفت که آنها بخاطر پرداخت جریمه توقیفی 'میلیونها' دالر متضرر شدهاند. او گفت تقریبا توقیف هر کانتینر حدود '۱۸ هزار دالر' جریمه هزینه داشته است.
مهمند روز پنجشنبه (۳۰ قوس) گفت که کانتینرهای باقیمانده در بندر کراچی پاکستان حامل «اجناس قیمتی» است.
او تصریح کرد تاجرانی که مجبور به تغییر مسیر کانتینرها از پاکستان شدهاند، تا ۲ هزار و ۴۰۰ دالر مصارف اضافی پرداخته کردهاند.
پیش از این در هفتم قوس وزارت صنعت و تجارت طالبان اعلام کرد که حدود سههزار کانتینر کالاهای ترانزیتی تاجران افغان که از ۱۱ میزان تا ۲۵ عقرب در بندر کراچی متوقف شده بود، آزاد شده است.
با اینحال از چندینماه بدینسو بیش از ۵۵۰ کانتینر دیگر که در لیست سیاه پاکستان قرار دارد، ترخیص نشده است.
لیست سیاه پاکستان شامل ۲۱۲ قلم کالای تجاری است که پاکستان برای تاجران افغان اجازه انتقال از طریق ترانزیت را نمیدهد
سفارت طالبان در اسلامآباد نیز چندی پیش در اعلامیهای گفت که مقامات وزارت پاکستان وعده داده که بادرنظرداشت خسارات تاجران، کانتینرهای باقیمانده رها شود.
عطامحمد نور میگوید که آمار کشتار و شکنجه افراد نظامی و ملکی توسط طالبان در بلخ بیشتر از کل آمار سه ماه اخیر گزارش سازمان ملل از افغانستان است.آقای نور گفت طالبان در تازهترین مورد ده نفر از فرماندهان پیشین پولیس و غیرنظامیان را در بلخ کشتهاند.
عطامحمد نور روز پنجشنبه در شبکه اکس نوشت که گروه طالبان در ولایت بلخ، طاووس خان، فرمانده پیشین محلی، عبدالرووف فرمانده پیشین نیروهای خیزش محلی، فیض محمدعسکرزاده، معاون پیشین حوزه هشتم پولیس شهر مزار شریف را کشته است.
دبیرکل سازمان ملل اخیرا با ارائه گزارش سه ماهه به شورای امنیت سازمان ملل گفت که یوناما در سه ماه اخیر ۱۰ مورد قتل فراقانونی، ۲۱ مورد بازداشت خودسرانه و ۸ مورد شکنجه و بدرفتاری با مقامهای حکومت پیشین و نظامیان سابق را مستند کرده است.
یوناما گفته ۱۵ مورد هم شکنجه افراد را به دلیل نزدیکی به جبهه مقاومت ملی افغانستان و داعش ثبت کرده است.
والی پیشین بلخ گفت که محمدحسین و همسرش متعلق به قوم هزاره در روستای امام صاحب تکابی ولسوالی چمتال، بانویی در روستای پشمه قلعه، محمدعیسی بلخی، محمدفهیم و اسدالله از افراد ملکی توسط طالبان کشته شدهاند.
آقای نور که از مخالفان شناخته شده طالبان است، در این یادداشت افزود که طالبان شماری از باشندگان ولایت بلخ را دستگیر و به جاهای نامعلوم منتقل کردهاند.
او تاکید کرده که کشتار نظامیان پیشین و افراد ملکی توسط طالبان «مصداق عینی جنایت جنگی و پامال کردن و نادیده گرفتن تمامی حقوق بشری شهروندان کشور است.»
عطامحمد نور «عفو عمومی» طالبان «دروغین» خوانده گفته است که طالبان پس از تسلط دوباره بر افغانستان «بدون وقفه به تهدید، تخویف، شکنجه و قتل طیفهای مختلف مردم افغانستان مبادرت ورزیدهاند.»
آقای نور با اشاره به گزارش سازمان ملل در مورد کشتار نظامیان پیشین توسط طالبان گفت که آنها شماری از نیروهای امنیتی پیشین را به رغم اعلام عفو عمومی، «با روشهای ظالمانه به بند کشیدند و پس از شکنجه، جانهای شان را نیز گرفتند.»
در یکسالگی محرومیت دختران از آموزش عالی، دانشگاه کابل تحت کنترول طالبان جشن فراغت حدود ۲۵۰۰ دانشجوی پسر را برگزار کرد. اسامه عزیز، رئیس گماشته شده طالبان در دانشگاه کابل فراغت دانشجویان پسر را «دستاورد بزرگ» خواند.
هزاران دانشجوی دختر و زن در ماه قوس پارسال با فرمان رهبری طالبان از ادامه تحصیل در دانشگاههای سرتاسر افغانستان محروم شدند.
با گذشت یک سال از این تصمیم و واکنشهای گسترده داخلی و جهانی، تاکنون طالبان تصمیمشان مبنی بر ممنوعیت آموزش دختران را تغییر نداده است.
در مراسمی که روز پنجشنبه، ۳۰ قوس، در ادیتوریم دانشگاه کابل برگزار شده بود برخی از مقامات ارشد طالبان به شمول سراجالدین حقانی وزیر داخله، ملا محمد یعقوب وزیر دفاع و ندامحمد ندیم، وزیر تحصیلات عالی این گروه شرکت کرده بودند.
ندامحمد ندیم، وزیر تحصیلات عالی طالبان در سخنرانی خود گفت این گروه به توسعه و پیشرفت آموزش در کشور متعهد است.
آقای ندیم افزود که اگرچه خارجیها در زمینههای مختلف برای پیشرفت کشور پیشنهاداتی دارند، «اما آنها واقعاً خواستار پیشرفت افغانستان نیستند».
سراجالدین حقانی، وزیر داخله طالبان تحصیلکردگان و متخصصان را سرمایه مهمی برای تشکیل و پایداری نظام طالبان خواند.
طالبان در حالی از پیشرفت دو ساله در افغانستان سخن میگوید که نماینده دبیرکل سازمان ملل در آخرین ارزیابی خود گفته محرومیت دختران از آموزش، اجرای طرح خودکفایی اقتصادی طالبان را غیر ممکن خواهد کرد.
نهادهای حقوق بشری هشدار میدهند که طالبان با عدم پایبندی به حقوق زنان و حذف آنان از جامعه، آینده افغانستان را به خطر انداخته است.