گزارشها نشان میدهد که مردم افغانستان با وجود محدودیتهای طالبان و فقر گسترده شب یلدا را تجلیل کردند. در ویدیوهایی که از سفره شب یلدا منتشر شده، دیده میشود که شمار زیادی از خانوادهها در این شب خواهان آزادی زندانیان سیاسی از بند طالبان شدند.
طالبان بهدلایل ایدیولوژیک با تجلیل مناسبتهایی مثل نوروز و شب یلدا موافق نیست. این گروه پس از تسلط کامل بر افغانستان تعطیلی نوروز را از تقویم رسمی افغانستان حذف کرد.
این محدودیتها شامل ممنوعیت برگزاری تجمعات عمومی، ممنوعیت موسیقی و رقص و در مواردی برگزاری برنامههای فرهنگی است.
با این حال برخی از زنان معترض میگویند آنها تجلیل از شب یلدا را به مثابه اعتراض در برابر ایدیولوژی طالبان میدانند.
در ویدیوهایی که برخی از خانوادهها به افغانستان اینترنشنال فرستادند، دیده میشود که آنها تصاویری از زندانیان سیاسی را در کنار میوههای ویژه شب چله مثل انار و تربوز قرار دادهاند.
دیدهبان حقوق بشر میگوید بهدلیل چالش دسترسی به اطلاعات در رژیم طالبان، نام بسیاری از زندانیان سیاسی در بندهای طالبان معمولا در رسانهها اعلام نمیشود.
به همین دلیل هنوز معلوم نیست که چه تعداد زندانی سیاسی در زندانهای طالبان محبوساند.
در یکی از ویدیوهایی که به افغانستان اینترنشنال رسیده، «اعضای جنبش اتحاد و همبستگی زنان افغانستان» میگویند نسلهای بعد در سفره شب چله، داستان قهرمانیهای زنان افغانستان را در جریان مبارزه با طالبان به کودکان خود روایت خواهند کرد.
یلدا یک جشن باستانی در حوزه تمدنی نوروز است که قدمت آن به هزاران سال پیش میرسد.
این جشن در طول سالها با تغییراتی همراه بوده است، اما همچنان یکی از مهمترین جشنهای سال در افغانستان و کشورهای همسایه است.
در این شب، خانوادهها در خانههای خود دور هم جمع میشوند و با خوردن غذاهای سنتی، خواندن شعر و قصهگویی، بلندترین شب سال را در کنار همدیگر سپری میکنند.
خورشید در راه است
در یکی دیگر از ویدیوها یک زن از افغانستان میگوید: «امسال بار دیگر پیروزی جشن نور بر تاریکی در حالی فرا رسیده که شماری از زنان معترض در زندانهای سرد و تاریک به سر میبرند.»
زنی که به دلایل امنیتی نخواست نامی از او برده شود، میگوید: «اما ما به یاد همه زنانی هستیم که در این شب طولانی و تاریک، در زندانهای طالبان به سر میبرند. ما به آنها میگوییم که بیدار و امیدوار باشید. خورشید در راه است.»
در همین حال، در ویدیوهای جداگانهای که به افغانستان اینترنشنال رسیده، شهروندان افغانستان در خارج جشن یلدا را به گرمی تجلیل کردهاند.
در چندین ویدیویی جداگانهای که از مهاجرین افغان در شهرهای مختلف جهان به ما رسیده، لحظاتی از گردهمایی و رقص دختران و پسران جوان دیده میشود.
شهروندان افغانستان در شب یلدای امسال ابراز امیدواری کردند که در پایان «شب سیاه زنستیزی و تحجر به پایان برسد» و نور و روشنایی به زندگی مردم افغانستان بازگردد.
با این حال، فقر و بیکاری گسترده باعث شده تا بسیاری از شهروندان افغانستان نتوانند جشن یلدا را تجلیل کنند.
براساس آمار سازمان ملل، با تسلط طالبان بر افغانستان دو سوم افغانها به دلیل فروپاشی اقتصادی نمیدانند که وعده غذای بعدی آنها از کجا میآید.
نهادهای امدادی میگویند که ۲۳.۳ میلیون نفر افغانستان به کمکهای بشری وابسته هستند.
براساس آخرین آمارها، در حال حاضر ۱۵.۳ میلیون از جمعیت افغانستان با ناامنی غذایی دست و پنجه نرم میکنند.
