فرمانده مرزبانی خراسان رضوی ایران گفته از آغاز سال ١٤٠٢ تا پایان ماه قوس، ٥٢٠ هزار مهاجر بدون مدرک افغان از طریق مرز دوغارون تایباد اخراج شدهاند. این مقام ایرانی گفت که مرزبانان ایران اجازه ورود «متجاوزان» را به خاک این کشور نمیدهند.
سردار مجید شجاع، فرمانده مرزبانی خراسان رضوی ایران روز سهشنبه به خبرگزاری جمهوری اسلامی، ایرنا، گفت ورود و حضور شهروندان خارجی در ایران باید با مجوز قانونی باشد، در غیر آن شناسایی و بازگشت داده میشوند.
استان خراسان رضوی از شمال و شمالشرق ٥٣١ کیلومتر مرز مشترک با ترکمنستان و از شرق حدود ٣٠٢ کیلومتر مرز مشترک با افغانستان دارد.
افغانها بزرگترین جمعیت مهاجر در ایران را تشکیل میدهند و این کشور مانند پاکستان، در هفتههای اخیر اخراج مهاجران افغان را تشدید کرده است.
براساس گزارشهای کمیساریای عالی سازمان ملل در امور پناهندگان، افغانها شش درصد جمعیت ساکن ایران را تشکیل میدهند.
اخیرا یک مقام ایرانی اعلام کرد که ورود مهاجران افغان به ١٦ استان این کشور ممنوع شده است.
کمیساریای عالی سازمان ملل برای پناهندگان اعلام کرد ۲۴ میلیون شهروند افغانستان در داخل و ۵.۷ میلیون در پنج کشور همسایه در سال ۲۰۲۴ نیازمند کمک بینالمللیاند. این نهاد هشدار داد که بدتر شدن وضعیت بشری در افغانستان میتواند منطقه را بیثباتتر کند.
این نهاد وابسته به سازمان ملل گفته که بدتر شدن حقوق بشر بهویژه حقوق زنان و دختران، بیثباتی اقتصادی، ناامنی حاد غذایی و بلایای طبیعی، تغییرات آبوهوایی در افغانستان میتواند منجر به عدم اطمینان بیشتر در منطقه در سال ۲۰۲۴ شود.
این سازمان افزوده که افغانستان با بحران بشری کنونی، به سطوح بالایی از حمایتهای بینالمللی و کمکهای بشردوستانه برای توسعه این کشور و تقویت ثبات در منطقه نیاز دارد.
این نهاد همچنین خواستار همکاری جامعه بینالمللی با پنج کشور ایران، پاکستان، تاجیکستان، ترکمنستان و اوزبیکستان برای میزبانی از میلیونها مهاجر افغان شده است.
این سازمان افزوده که در سال ۲۰۲۴ طرح «بین سازمانی واکنش به پناهندگان» به برنامه چند ساله تغییر خواهد کرد و به کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل متحد و شرکای این پنج کشور میزبان پناهندگان این امکان را میدهد که از پناهندگان و کشورهای میزبان در درازمدت حمایت کنند.
کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل متحد گفته که در ایران از هزینه بیمه مراقبتهای درمانی ثانوی برای بیش از دوصد و ۶۰ هزار پناهجوی افغان حمایت خواهد کرد.
این سازمان همچنین در پاکستان دسترسی به آموزش ابتدایی و متوسطه را برای بیش از ششصد هزار کودک پناهجو گسترش خواهد داد.
این سازمان گفته که بیش از صد و بیست هزار پناهجوی افغان در ۹ ماه اول سال ۲۰۲۳ به کشور بازگشتند. این نهاد دلیل بازگشت آنها را هزینههای بالای زندگی و کمبود فرصتهای شغلی در کشورهای میزبان، بهبود وضعیت امنیتی در افغانستان و تمایل به بودن در کنار خانوادههایشان عنوان کرده است.
کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل همچنین اعلام کرده که در نظر دارد در سال ۲۰۲۴ برای ۱۲ هزار و ۸۰۰ پناهجوی زمینه بازگشت و اسکان مجدد را در داخل افغانستان فراهم کند.
منابع مطلع گفتند که ضمیر ظهیر، کارمند دفتر مطبوعاتی والی حکومت پیشین در پروان از ۱۴ قوس که اداره استخبارات طالبان او را در جبلالسراج بازداشت کرد، همچنان دربند است. او پس از حاکمیت طالبان به ایران رفت و در ماه قوس ١٤٠١ به کشور برگشته بود.
یک عضو خانواده ضمیر ظهیر، که به دلایل امنیتی نخواست نامش فاش شود، به افغانستان اینترنشنال گفت که دو عضو گروه طالبان با لباس نظامی و شخصی روز ١٤ قوس به خانه آقای ظهیر در روستای «قلعه صحرا» رفتند و او را با خود بردند.
به گفته این منبع، از یک ماه به این سو از سرنوشت ضمیر ظهیر خبری در دست نیست.
منابع میگویند که آقای ظهیر کارمند دفتر مطبوعاتی والی حکومت پیشین در پروان بود و با رسانههای محلی گفتوگو و همکاری میکرد.
دلایل بازداشت او هنوز اعلام نشده و طالبان در این مورد اظهار نظری نکرده است.
به گفته منبع، اعضای خانواده ضمیر ظهیر به اداره استخبارات طالبان در پروان و کابل مراجعه کردند، اما طالبان به آنها گفته ضمیر ظهیر را این گروه بازداشت نکرده است.
منبع افزود که در چند روز نخست بازداشت آقای ظهیر، تلفن همراه او زنگ میخورد، ولی کسی پاسخ نمیداد.
طالبان پس از تسلط بر افغانستان عفو عمومی اعلام کرد و طبق فرمان رهبر این گروه، نظامیان و کارمندان حکومت پیشین به دلیل مسئولیتهای قبلی مورد بازجویی قرار نمیگیرند.
با این حال، در بیش از دو سال گذشته گزارشهای متعددی از بازداشت و شکنجه نظامیان، کارمندان دولتی پیشین و خبرنگاران به دست طالبان منتشر شده است.
طالبان در ماه جوزای سال جاری صبرو رضایی، آمر پیشین جلب و جذب پولیس زنان فرماندهی امنیه حکومت پیشین در پروان را بازداشت و پس از مدتی آزاد کرد.
انورالحق کاکر، نخستوزیر موقت پاکستان دستور داد گامهای بیشتری برای تقویت سیستم ردیابی بدون خطا در مورد تجارت ترانزیتی افغانستان برداشته شود. گزارش شده است که آقای کاکر این دستور را در جلسهای برای بررسی تجارت ترانزیتی افغانستان صادر کرد.
خبرگزاری آسوشیتدپرس پاکستان روز دوشنبه (۱۱ جدی) گزارش داد که انورالحق کاکر در این جلسه خواستار تدوین مکانیسمی فوری برای ایجاد سیستم مدیریت یکپارچه تجارت ترانزیتی شد.
گفته شده وزیران مالیه، تجارت، مقامهای ایالتهای خیبرپختونخوا و بلوچستان در این جلسه حضور داشتند.
نخستوزیر پاکستان خطاب به این مقامها تاکید کرد که یکی از دلایل عمده ضعف اقتصاد این کشور، قاچاق و جابجایی غیرقانونی کالا است.
در همین راستا آقای کاکر دستور داده که سیستم بازرسی باید در پاسگاههای چمن، تورخم، غلام خان و همچنین در مناطق مرزی بلوچستان تقویت شود.
یک دانشجوی دختر برای زنده نگهداشتن امید دخترانی که به دستور طالبان از آموزش محروم شدهاند، برای آنها کلاس درس آنلاین گذاشته و زبان انگلیسی تدریس میکند. بیش از دو سال است که طالبان دانشگاهها و مکاتب بالاتر از صنف ششم را برای دختران بسته است.
این دانشجو با نام مستعار مریم احمدی به شبکه خبری الجزیره گفته که این کلاس درس آنلاین را به صورت پنهانی به راه انداخته و هدفش «مبارزه با ناامیدی» در میان دختران است.
خانم احمدی افزود: «بزرگترین چالش آموزش دختران و زنان در افغانستان خطر امنیتی یا اینترنت ضعیف نیست، بلکه ناامیدی خزنده است.»
او از ۲۷ حوت ۱۴۰۱ آموزش آنلاین را آغاز کرد و میگوید در آغاز درس با حضور دانشآموز «لبخند بزرگی» زد تا صدایش را دختران بشنوند.
خانم احمدی به دلایل امنیتی در برابر دوربین کلاس درس آنلاین قرار نمیگیرد.
براساس گزارش سازمان علمی، فرهنگی و آموزشی سازمان ملل، (یونسکو) حدود دو و نیم میلیون دختر و زن جوان به دلیل ممنوعیت طالبان از آموزش بازماندهاند.
مریم به شبکه خبری الجزیره گفت: «از سال ۲۰۲۱ ما مجبور شدیم با دو دشمن مبارزه کنیم: ‘ممنوعیت تحصیل برای دختران و زنان توسط طالبان’ و ‘یاس و ناامیدی’ که آرام آرام بر ما غلبه میکند.»
او افزوده است پیش از آن که دانشگاهها بهروی دختران بسته شوند، از هر سه زن جوان یک نفر برای آموزش ثبتنام کرده بود. او گفت : «حدود صد هزار دختر از رویاهای خود برای ادامه تحصیل و گرفتن مدرک محروم شدند. حتی زمانی که دانشآموزان فرصتی برای تحصیل در خارج از کشور پیدا کردند، طالبان چنین حقی را هم از آنها گرفتند.»
مریم احمدی گفته که حدود چهارصد دانشآموز از سراسر افغانستان در کلاس درس او شرکت میکنند و افزون بر زبان انگلیسی، مضمونهای دوره ابتدایی مکتب و کامپیوتر هم به آنها آموزش میدهد.
او گفت: «من خودم را خوش شانس میدانم که این فرصت را دارم که به زنان و دختران جوانی که میخواهند درس بخوانند و یاد بگیرند، کمک کنم و از این مسیر میتوانم از نظر مالی به خانوادهام کمک کنم.»
مریم احمدی پیش از سال ۱۴۰۰ در یک مرکز تربیت معلم آموزش دیده بود، ولی هیچوقت تجربه آموزش آنلاین را نداشت. او گفت: «وقتی تدریس آنلاین را شروع کردم، برای من یک چالش بود. من سختی میکشیدم و اغلب به ترک آن فکر میکردم، اما میل دانشآموزانم برای یادگیری، مرا انگیزه میداد تا به این مسیر ادامه دهم.»
خانم احمدی میگوید پرسشهای دانشآموزان درباره آینده آموزش او را آزار میدهد. به گفته دانشآموزان گاهی سوالی این این قبیل میپرسند: «اگر به من اجازه میدادند به مدرسه بروم، حالا بعد از دو سال از مدرسه فارغالتحصیل شده بودم، اما بیفایده بود، چون اجازه رفتن به دانشگاه را ندارم. یا اگر قرار بود از دانشگاه فارغالتحصیل شوم، باز هم فایدهای ندارد، چون اجازه کار ندارم. پس چرا الان باید درس بخوانم؟»
او میگوید بیشتر دانشآموزان امیدی به آینده ندارند و او چنین ناامیدی را در دانشآموزان میبیند. احمدی گفت: «من اغلب مجبور میشوم نقش مشاور را بازی کنم و بنشینم و به داستانهای رنج و افسردگی گوش دهم. شنیدن و دانستن آنچه بر سر دانشآموزانم میگذرد، آموزش را چالش برانگیزتر میکند، اما من تسلیم نمیشوم و باید به خاطر آنها ادامه دهم. من همیشه سعی میکنم آنها را با انگیزه نگهدارم، و آنها را تشویق کنم که عاشق یادگیری و کاوش باشند.»
این دانشجوی دختر گفته: «من و معلمان دیگر تمام تلاش خود را میکنیم تا امید دختران و زنان جوان افغان را زنده نگهداریم و از نهادهای بینالمللی خواهان حمایت از زنان و دختران افغان هستیم.»
او افزوده است: «من هرگز برنامهریزی نکردم که معلم شوم، اما در این جا من به صورت آنلاین تدریس میکنم، از ممنوعیت ناعادلانه طالبان سرپیچی میکنم، سعی میکنم به ختران و زنان افغان کمک کنم، و با ناامیدی مبارزه میکنم. این شغلی است که هرگز نمیخواستم، اما آن را دوست دارم.»
طالبان علیرغم درخواستهای مکرر سازمانهای بینالمللی از تغییر تصمیم خود مبنی بر رفع ممنوعیت آموزش دختران در افغانستان خودداری کرده است، اما زنان و دختران افغان حاضر به تسلیم شدن نشدهاند.
پزشکان بدون مرز تولد نخستین نوزادان سال ۲۰۲۴ را که در شفاخانههای این سازمان در افغانستان متولد شدند تبریک گفت. گفته شده ساعت ۰۰:۰۲ یک پسر در خوست و ساعت ۰۰:۱۰ یک پسر دیگر در هلمند و ساعت ۰۰:۴۸ دو دختر دوگانه در خوست متولد شدند.
سازمان پزشکان بدون مرز یک نهاد بینالمللی، مستقل و بشردوستانه است. این سازمان در سال ۱۹۸۰ میلادی کار خود را در افغانستان آغاز کرد.
سازمان پزشکان بدون مرز با هدف کاهش مرگومیر نوزادان در ولایات شمالی، در ماه اسد سال جاری هم شفاخانهای را در مزارشریف راهاندازی کرد.
این نهاد گفته بود که بسیاری از مردم افغانستان برای دسترسی به خدمات پزشکی و سایر نیازهای اساسی، به کمکهای بشردوستانه و حمایت سازمانهای غیر دولتی وابسته هستند.
سازمان جهانی بهداشت هم ماه حمل سال گذشته گفته بود که روزانه ۱۶۷ نوزاد در افغانستان جان خود را از دست میدهند.