طالبان به بیش از هشت هزار مهاجر وزیرستانی در خوست کمک کرد

سخنگوی پولیس طالبان روز شنبه ۱۶ جدی در اکس نوشت که تحقیقات درباره این حادثه آغاز شده است. این مقام طالبان در مورد نوعیت این انفجار جزئيات نداده است.

تاکنون هیچ گروهی مسئولیت این حمله را برعهده نگرفته است.

در ماه عقرب سال جاری دست‌کم دو انفجار دیگر در دشت‌برچی در غرب کابل رخ داد. در چهارم عقرب، در یک باشگاه ورزشی انفجاری رخ داد که براثر آن دست‌کم چهار نفر کشته و نزدیک به ۱۰ نفر زخمی شدند.

یک بس مسافربری نیز در اواسط ماه عقرب در این منطقه هدف انفجار قرار گرفت. طالبان تلفات این انفجار را هفت کشته و ۲۰ زخمی اعلام کرد. داعش مسئولیت این دو انفجار را بر عهده گرفت.

ویدیوهای که از انفجار شام شنبه به افغانستان اینترنشنال رسیده نشان می‌دهند که مردم زخمیان را منتقل می‌کنند. بر اساس این تصاویر بس مسافربری در آتش انفجار می‌سوزد.

به گفته شاهدان، یک بس مسافربری نوع «کاستر» هدف انفجار بوده است. آن‌ها گفتند پس از انفجار، صدای تیراندازی نیز شنیده شده است.

یکی از منابع گفت: «طالبان شمار زیادی از پسران نوجوان را به بهانه پوشیدن شلوار و اصلاح موی غربی به گونه گروهی از شهرک ۱۲ امام بازداشت کردند‌ و به جای نامعلوم انتقال دادند».

برخی منابع دیگر گفتند که طالبان در «شهرک دوازده امام» هفت پسر را در یک موتر رنجر سوار کرده و بردند.

یک منبع دیگر هم گفت که ماموران طالبان چهار دختر جوان را از مربوطات شهرک مهدیه «به زور شلاق در برابر چشمان‌مان به بهانه بدحجابی» بازداشت کرده و با خود بردند. این منبع گفت که این دختران «محجب» بودند.

این منابع افزودند که طالبان در دشت برچی در چند محل ایست بازرسی ایجاد کرده و دختران و پسرانی را که حجاب و پوشش مورد نظر این گروه را نداشته باشند، بازداشت می‌کنند.

در روزهای گذشته نیز گزارش‌های از بازداشت دختران در بخش غربی کابل منتشر شده است.

این بازداشت‌ها واکنش‌های گسترده‌ای داشته است.

محمد محقق، عضو شورای مقاومت ملی برای نجات افغانستان گفته است که «ربودن دختران» به بهانه حجاب در کابل «گزینشی» است و طالبان با این کار به دنبال تحقیر قومی و مذهبی یک ملیت خاص است.

وزارت امر به معروف و نهی از منکر طالبان نیز پیش از این به رسانه‌ها تایید کرده بود که شماری از زنان را در غرب کابل به اتهام «بدحجابی»‌ بازداشت کرده است. با این حال این وزارت توضیح نداد که شمار بازداشت‌شدگان به چند نفر می‌رسد.

هدف از به‌کارگیری این کیسه‌های خاص (بوجی‌ها) هم از نظر ضخامت و هم از نظر مقاومت این است تا ساختار یکنواخت و فشرده‌‌ای را شکل دهد تا هرچه بیشتر در استحکام سازه موثر واقع شود.

هنگامی‌که خاک تقویت‌شده در درون کیسه‌ها قرار می‌گیرد، فشردگی مطلوب توسط کوبیدن این خاک توسط دستگاه‌های کوبنده دستی، حاصل می‌شود. در مدت‌زمان کوبیدن خاک، آن‌چه مهم است حفظ هر لایه در زاويه و موقعیت تعیین شده است.

بوجی‌های انباشته شده از خاک تقویت‌شده به شکل یک تیوب مدور گذاشته شده و کماکان تا رسیدن به فورم و سختی مورد نظر کوبیده می‌شوند. این عمل، خاک تقویت‌شده داخل بوجی را به شکل یک خشت حلقوی در می‌آورد.

اما خاک تقویت شده چیست؟

در کنار این‌‌که نوعیت خاک بسیار مهم است، خاک باید نم‌ناک باشد که البته نم‌ناکی خاک اندازه خاصی دارد. مقدار مواد افزودنی مثل آهک و دیگر مواد افزودنی نیز به این خاک نمناک افزوده می‌شود که مقدار و استفاده از هریک از این مواد افزودنی دلایل خاص خودش را دارد.

استفاده از آهک برای شِفته‌سازی بناها از قدیم‌الایام شهرت دارد. تجربه و مشاهدات ما نشان می‌دهد که خاک نمناک و تقویت‌شده با آهک، هنگامی که به این روش کوبیده می‌شود از استحکام خوبی برخوردار می‌شود.

کوبیدن و به اصطلاح تپک‌کاری این خاک که توسط مواد افزودنی تقویت‌شده، به قدری ادامه پیدا می‌کند که این حلقه با دقت و ظرافت تبدیل به یک خشت حلقوی شده باشد، سپس کار ردیف بعدی آغاز می‌شود.

برای این‌که دو ردیف بوجی باهم متصل شوند، میان دو ردیف بوجی، به مقدار معینی سیم خاردار قرار می‌گیرد که نقش ملات میان دو ابَرخشت را ایفا کند و اصطکاک کافی را برای مانع شدن از لغزش‌های جانبی به وجود آورد.

شکل هندسی این سازه‌، که مدور است، ابعاد و نوع مواد مورد استفاده در ساخت این سازه، همه و همه ضمن این‌که از یک‌سو مقاومت خوبی برای این سازه می‌دهند، از سوی دیگر عایق خوبی در برابر گرما و سرما اند.

با استفاده از "ابرخشت" یا Superadobe در کشورهای مختلفی خانه‌ها و اتاق‌هایی درست شده است که هم از نظر سرعت ساخت و نیز از نظر استحکام و ایمنی نتیجه مثبتی داده است.

ما برای اولین بار در افغانستان، ابرخشت را به شکل بسیط و ساده آن طرح و تطبیق کردیم که به شکل یک پناه‌گاه اضطراری برای مردمی باشد که هنوز خانه‌های‌شان ساخته نشده است و امیدواریم در راستای توسعه و معرفی هرچه بیشتر و بهتر این طرح گام‌های بیشتری برداریم.

کشورهایی چون نیپال، ایران، شیلی، اکوادور و ... مدت‌ها می‌شود که در این عرصه فعال‌اند و طرح‌های نوی درافکنده‌اند. امیدواریم ما نیز در قسمت بومی‌سازی این طرح به‌زودی در کنار این کشورها بایستیم.

100%

چرا ما این طرح را ساختیم؟

در نخستین هفته‌هایی که زلزله‌‌های پیاپی هرات تا حدی فروکش کرده بود، در هنگام بازدید از منطقه زلزله‌زده، متوجه شدیم که کمک‌های فوری زیادی به مردم رسیده است، ولی آن‌چه مردم را نگران کرده، اقلیم خشن منطقه و سرمای سخت آن بود که در حال فرارسیدن بود و در عین حال به نظر نمی‌رسید تا فرا رسیدن فصل سرما مردم آسیب‌دیده صاحب خانه شوند.

در اثر سرمای هوا و زندگی در تلی از آوار در درون خیمه‌ها، بیماری‌های تنفسی در میان کودکان و افراد سال‌خورده شدت گرفته بود. مردم روستا برای حل مشکل بی‌سرپناهی‌شان از ما کمک خواستند. در مشورت با اهل فن، بهترین طرحی که به نظر می‌رسید استفاده از اَبَرخشت بود.

تصمیم بر این شد که تا یک نمونه از این اتاقک‌های اضطراری ساخته شود تا تمام ظرایف و دقایق کار اجرایی آن معلوم شود. هزینه این پول به شکل شخصی و حمایت برخی دوستان تأمین شد و اتاقک در مدت‌زمان ۱۴ روز کاری تکمیل شد.

پس از تکمیل این طرح، اهالی روستا بارها و به اصرار می‌خواستند که در هر حویلی یک اتاقک اضطراری و یا سرپناه برای درامان ماندن خانواده‌های‌شان در هنگام سرما، بادها و سیاه‌بادهای سوزان ساخته شود. با تأسف بودجه‌ای در این راستا در اختیار نبود. پس از اطلاع‌رسانی از تطبیق این طرح و مزایای آن برای مردم آسیب‌دیده، دوستان دیگری بر این شدند تا با حمایت مالی از این طرح، برای مردمی‌که هنوز خانه‌های دایمی‌شان ساخته و تکمیل نشده است، سرپناه‌های اضطراری بسازند.

این پناه‌گاه‌ها بنا بر تقاضای مردم محل در ملکیت‌های‌‌شان، و درست در کنار آوار خانه‌های‌شان ساخته شد.

ملکیت‌هایی که این پناه‌گاه‌ها در آن ساخته شده‌اند، تلی از آوار اند که تاکنون فقط در آن خیمه و تشناب‌های اهدایی توسط نهادهای سازمان ملل متحد وجود دارد و این مردم قادر نشده‌اند تا برای مصون ماندن از سرمای طاقت‌فرسای منطقه، کوچ و زمین‌شان را رها کنند و به نقاط دیگر شهر کوچ کنند.

ساخت و بهره‌برداری این پناه‌گاه‌ها رضایت عمیق و گسترده اهالی را در پی داشت.

انتشار عکس‌های غرض‌آلود از زمانی‌که ساخت این خانه‌ها هنوز تکمیل نشده بود، و ظاهر متواضعانه این پناه‌گاه‌ها واکنش‌های زیادی به همراه داشت. ما خوشبینیم که این مسئله باعث معرفی و مطرح شدن خانه‌سازی با فناوری ابرخشت در افغانستان شود.

صرف‌نظر از موج‌های موقت واکنش‌های روزمره فضای مجازی افغانستان به تطبیق این طرح، نظر اهل فن و تخصص در این زمینه باعث دلگرمی بود.

شکاف میان شهر و روستا در افغانستان ریشه درازدامنی دارد. نسخه‌پیچی‌های بورژوایی که از مأمن گرم خانه‌ای مجهز در شهر صادر می‌شود، هم‌خوانی زیادی با بافت و زندگی و طبیعت روستا ندارند. آن‌چه در این زمینه از اهمیت حیاتی برخوردار بود، رضایت کامل اهلی روستا بود.

روستاهای افغانستان طبیعت و نظم طبیعی خودشان را دارند. هرگونه مداخله در راستای تحمیل یک نظم هندسی بر یک نظم طبیعی، منجر به بیمار شدن بافت روستایی می‌شود که زندگی را برای روستانشینان دشوار می‌کند.

شکل‌یابی روستاها بر اساس مناسبات و تعاملات انسان‌ها با طبیعت است. نوع معماری روستا، نوع کشت، نوع مالداری، استفاده مواد ساختمانی و ... همه و همه در شکل‌دهی زندگیِ روستایی موثر اند. روستاها با همین مؤلفه‌ها شکل گرفته‌اند و بقا پیدا کرده‌اند.

صدور هرگونه دستور برای نوع زیستن مردم، بدون درنظرداشت تقاضا و نیاز مردم، می‌تواند از سویی سبب هدر رفتن انرژی شود و از سویی اعتماد روستاییان را به تدبیر کمک‌کنندگان کم‌رنگ کند. یکی از ملزومات کمک‌رسانی به روستاها این است که در پروسه و روند کمک‌رسانی، نه تنها این مؤلفه‌های که اشاره رفت حفظ شوند، بلکه باید تقویت شوند.

به‌عنوان مثال شکل همین پناه‌گاه‌هاست که اصولاً از معماری بومی همین حوزه الهام گرفته شده است. اگر این موضوع برای عده‌ای بهانه‌ای برای تمسخر می‌شود، این تمسخر به تمام معماری روستایی افغانستان تعمیم می‌یابد. این دید که هر خانه باید خانه‌ای شبیه نمای خانه‌های شهری با خطوط موازی و متقاطع باشند، سطحی‌نگرانه است.

خانه‌های روستایی شاید نظم هندسی نداشته باشند، اما نظم طبیعی و کارآمد برای زندگی روستایی دارند.

از سویی متأسفانه شاهد استفاده بی‌رویه و بی‌مورد از مواد ساختمانی گران‌قیمت برای خانه‌هایی هستیم که لزومی ندارد تا با آن مواد ساخته شوند. اغلب استفاده بی‌رویه از این مواد باعث شده است تا نوع اقلیم منطقه، طبیعت منطقه، نظم و بافت تاریخی منطقه، زندگی و اقتصاد بومی مردم منطقه تحت تاثیر قرار گیرد و از رونق بیفتد.

هدف ما ارائه مهارتی برای اهالی تمام قریه‌ها و روستاهای نیازمند و آسیب‌دیده است تا که بتوانند با کم‌ترین امکانات و هزینه، بدون متوسل شدن و منتظر ماندن برای شرکت‌های ساختمانی و مؤسسات و بروکراسی‌هایی که رایج و مد شده است، با در اختیار داشتن مواد ابتدایی مثل خاک، بوجی، سیم خار و آهک و ابزار ساختمانی ابتدایی، در مدت زمان ده الی پانزده روز برای خودشان سرپناهی مطمئن بسازند.

در این شکی نیست که مردم روستاهای ما فقیر اند و پولی برای خرید مصالح ساختمانی گران قیمت از قبیل سیخ گول و خشت پخته و کانکریت و ... ندارند و این مواد همیشه در دسترس و به صرفه هم نیست.

استفاده از اَبَرخشت می‌تواند این امکان را برای ما فراهم سازد تا با استفاده از موادی که در اکثر نقاط افغانستان به وفور یاد می‌شود، «خاک»، و رجوع آگاهانه به میراث نیاکان ما و بهره‌گیری از دانش نوین و تجربیات دیگر کشورها، در تمام نقاط افغانستان، به خصوص روستاهای آسیب‌دیده و آسیب‌پذیر، سرپناه‌های امن، و از همه مهم‌تر ارزان ساخته ‌شود.

100%

در پیام‌هایی که در گروه‌های واتس‌آپ آموزشگاه‌های خصوصی کابل منتشر شده به دانش‌آموزان دختر هشدار داده شده اگر دستورالعمل‌های طالبان درباره پوشش زنان را رعایت نکنند، بازداشت خواهند شد.

در این پیام‌ها گفته شده وزارت امر به معروف و نهی از منکر طالبان «کارمندان طبقه اناث را استخدام کرده است تا همه‌روزه کورس‌های شهر کابل را بررسی کنند و کسانی که حجاب نداشتند را به حوزه امنیتی مربوطه انتقال دهند».

مسئول یک آموزشگاه خصوصی در کابل در یک فایل صوتی می‌گوید وزارت امر به معروف و نهی از منکر گفته زنان و دختران نباید لباسی بپوشند که از زانو بالاتر باشد.

در یک فایل صوتی دیگر که به نظر می‌رسد متعلق به یکی از مسئولان طالبان باشد، از مدیران همه آموزشگاه‌ها تقاضا می‌شود توجه کنند که دانش‌آموزان‌شان «چه در داخل آموزشگاه و چه در بیرون از آن لباس شرعی بر تن داشته باشند».

در این فایل گفته شده در روزهای اخیر عملیاتی در شهر کابل آغاز شده است که زنان «بی‌حجاب»‌ را به زندان می‌برد. در این فایل صوتی هشدار داده شده «قبل از آنکه آنان را بازداشت کنیم یا دروازه کورس‌ها را ببیندیم، همه باید حجاب شرعی را رعایت کنند، تا کدام مشکلی برایشان پیش نیاید».

اخیرا وزارت امر به معروف و نهی از منکر طالبان به رسانه‌ها تایید کرد که شماری از زنان در کابل به دلیل «بدحجابی» بازداشت شده‌اند. این وزارت اما توضیح نداده که شمار زنان و دختران بازداشت شده به چند نفر می‌رسد.

پیش از این منابع به افغانستان اینترنشنال خبر داده بودند که ماموران امر به معروف طالبان شماری از دختران را در غرب کابل به اتهام رعایت‌نکردن حجاب مورد نظر این گروه «لت‌وکوب» و بازداشت کرده است.

به گفته منابع، طالبان این دختران را به محل نامعلومی منتقل کرده‌اند.

واکنش‌ها

موج تازه‌ای از بازداشت‌های زنان به اتهام رعایت نکردن پوشش مورد نظر طالبان توسط این گروه با واکنش‌های گسترده‌ای مواجه شده است.

پیشتر ریچارد بنت، گزارشگر ویژه سازمان ملل برای نظارت بر حقوق بشر در افغانستان گفته بود دستگیری‌های اخیر زنان در کابل، بیانگر محدودیت‌های بیشتر بر آزادی بیان و تضعیف دیگر حقوق زنان است.

آقای بنت از طالبان خواست همه این زنان را فورا و بدون قید و شرط آزاد کند.

احمد مسعود، رهبر جبهه مقاومت ملی افغانستان نیز روز جمعه، ۱۵ جدی، گفت طالبان «با اختطاف زنان و بی‌حرمتی به آن‌ها» سند نابودی زودهنگام خود را امضا می‌کنند.

محمد محقق، عضو شورای مقاومت ملی برای نجات افغانستان می‌گوید «ربودن دختران» به بهانه حجاب در کابل «گزینشی» است و طالبان با این کار به دنبال تحقیر قومی و مذهبی یک ملیت خاص است.

آقای محقق می‌گوید با این اقدامات، برگ دیگری بر پرونده قطور نقض حقوق بشری طالبان افزوده می‌شود.

نصیراحمد فایق، سرپرست نمایندگی افغانستان در سازمان ملل نیز در واکنشی گفته «رژیمی که خود را پیرو اسلام می‌داند چگونه به خود حق می‌دهد زنان و دختران را بی‌دلیل توقیف کند».

آقای فایق از بازداشت زنان بدون پولیس زن و «محرم» انتقاد کرده و گفته در حاکمیت فعلی مردم امنیت فکری و آرامش خود را از دست داده‌اند.

حجاب مورد نظر طالبان کدام است؟

پیش از این وزارت امر به معروف و نهی از منکر طالبان با انتشار تصاویر و رهنمودهایی حجاب مورد نظر خود را معرفی کرده بود.

در تصاویر و رهنمودها دیده می‌شود که زنان باید برای رعایت حجاب مورد نظر این گروه سرتاسر وجود خود را به شمول صورت، دست‌ها و پاها بپوشانند.

استفاده از خشونت و فشار برای تحمیل حجاب مورد نظر طالبان بر زنان افغانستان پیش از این نیز در میان اقشار مختلف جامعه افغانستان واکنش‌برانگیز شده بود.

گلبدین حکمتیار، رهبر حزب اسلامی افغانستان پیش از این گفته بود که طالبان پوشش خاصی را به زنان و دختران «تحمیل نکنند»، چرا که به گفته او «پوشاندن صورت و دست و پای زنان شامل حجاب نیست.»

با این حال سخنگوی وزارت امر به معروف و نهی از منکر گفته حجاب زنان دستور الهی و شرعی و این گروه به هر صورت آن را اجرا خواهد کرد.

پس از آنکه طالبان تسلط کامل افغانستان را در اسد ۱۴۰۰ به دست گرفتند، این گروه به اعمار گسترده مدارس دینی و مسجدها در سراسر کشور اقدام کرده است.

در همین هفته ۱۵۰ نفر دیگر از یک 'مدرسه جهادی' در پنجشیر فارغ شدند.

رزا اوتونبایوا، نماینده دبیرکل ملل متحد در افغانستان پیشتر گفته بود «طالبان اجازه هیچ‌گونه نظارت بر این مدارس را نمی‌د‌هند و ما نمی‌دانیم در آنجا چه چیزی آموزش می‌دهند».

منتقدان می‌گویند طالبان با گسترش مدارس دینی در افغانستان به ترویج افراط‌گرایی و ستیزه‌جویی در افغانستان دامن می‌زنند. به گفته آنان ایدیولوژی که طالبان در این مدرسه تدریس می‌کنند پیامد‌های امنیتی خطرناکی برای افغانستان و کشورهای منطقه خواهد داشت.