یک عضو هیات مذاکرات صلح دولت پیشین افغانستان میگوید کوتاهی در محافظت از هزارهها سبب میشود که طالبان و امریکا و ایران «شریک جرم عدم محافظت از مردم هزاره و شیعه شناخته شوند». محمدامین احمدی گفته هزارهها یک گروه قومی فاقد دولتاند که تحت اشغال طالبان زندگی میکنند.
آقای احمدی این اظهارات را در واکنش به حمله روز پنجشنبه در منطقه دشت برچی در غرب کابل در صفحه رسمی اکس خود نوشته است.
باشندگان غرب کابل حوالی ساعت ۳:۱۰ بعد از چاشت روز پنجشنبه، ۲۱ جدی، از وقوع انفجاری در منطقه دشت برچی خبر دادند.
تاکنون اطلاعات بیشتری درباره نوعیت انفجار و تلفات احتمالی آن در دست نیست.
طالبان نیز هنوز در این مورد چیزی نگفتهاند.
سراجالدین حقانی، وزیر امور داخله طالبان به سخنگویان ادارات مختلف این گروه توصیه کرد که «به مردم دروغ نگویید». آقای حقانی روز پنجشنبه، ۲۱ جدی در دیدار با سخنگویان طالبان گفت: «اگر ما در جریان جنگ موتربمب استفاده کردیم، به این کار ضرورت داشتیم».
او در این دیدار گفت قبل از دیدار با سخنگویان طالبان، جلسهای با سفیر یکی از کشورهای خارجی داشته و به این دیپلومات گفته درباره طالبان بهدلیل عملکردهای گذشته این گروه قضاوت نکند.
سراجالدین حقانی گفت به این دیپلومات گفته که ایالات متحده امریکا در جریان جنگ «مجبور شد در جاپان بمب اتم بیندازد». او افزود همینگونه ما هم «اگر موتربمب استعمال کردهایم، به آن ضرورت داشتیم».
این مقام ارشد طالبان در سخنان خود نامی از این سفیر کشور خارجی نبرد، اما گفت از او خواسته به افغانستان جدید از یک منظر نو نگاه کند.
او در دیدار خود با سخنگویان ادارات مختلف طالبان به آنها توصیه کرد وظایف خود را به درستی انجام دهند، در تبلیغات خود «مبالغه نکنند» و مردم را «درست بفهمانند».
وزارت خارجه بریتانیا از شهروندان این کشور خواست از سفر به مناطق غربی پاکستان، در نزدیکی مرز افغانستان، خودداری کنند. این وزارت به شهروندان بریتانیا هشدار داد در مناطق پاکستان که در ۱۰ مایلی مرز افغانستان موقعیت دارند آنها را خطر تهدید میکند.
وزارت خارجه بریتانیا روز پنجشنبه، ۲۱ جدی با نشر اعلامیهای شماری از مناطق ایالت خیبرپشتونخوا، بلوچستان و کشمیر را هم ناامن توصیف کرده است.
این مناطق شامل بنو، باجور، بنیر، چهار سده، دیره اسماعیل خان، خیبر، کوهات، کرم، لکی مروت، دیر بالا، دیر پایین، مهمند، اوکزی و شهر پشاور میشود. علاوه بر آن مناطقی مثلی سوات، تانک، وزیرستان شمالی، وزیرستان جنوبی، شاهراه قراقروم، شاهراه مردان-چترال، مناطق جنوبی بلوچستان از جمله بندر گوادر و شاهراههای اصلی بلوچستان ناامن خوانده شده است.
وزارت خارجه بریتانیا علاوه بر مناطق هممرز با افغانستان، کشمیر را هم که در ۱۰ مایلی مرز میان هند و پاکستان موقعیت دارد، ناامن میداند.
این وزارت از شهروندان خود خواست از سفر غیرضروری به ایالت سند نیز خودداری کنند.
لندن هشدار داده که اگر شهروندان بریتانیا خلاف این توصیهها عمل کنند، در صورت بروز مشکل، مستحق هیچ نوع بیمه نخواهند شد.
کشورهای غربی از جمله امریکا و بریتانیا در حالی به شهروندان خود درباره سفر به مناطقی در پاکستان هشدار داده است که در ماههای ناامنی و حملات گروههایی چون تحریک طالبان پاکستان، داعش و ارتش آزادیبخش بلوچ بهطور بیپیشینهای در این کشور افزایش یافته است.
دفتر معاونت سیاسی سازمان ملل در کابل میگوید از دستگیری و بازداشت خودسرانه زنان و دختران بهدلیل رعایت نکردن «حجاب» مورد نظر طالبان عمیقا نگران است. یوناما گفته اقداماتی چون خشونت فزیکی در برابر دختران و زنان افغان «تحقیرآمیز و خطرناک است».
این دفتر در خبرنامه خود گفته که از یازدهم جدی مجموعهای از کمپینهای اجرای احکام حجاب توسط وزارت امر به معروف و نهی از منکر و پولیس طالبان را ثبت کرده است.
براساس بررسیهای نمایندگی سازمان ملل این اقدامات منجر به بازداشت تعداد زیادی از زنان و دختران در کابل، ولایت دایکندی و شهر نیلی شده است.
براساس گزارش یوناما زنان و دخترانی که به دلیل نقض فرمان حجاب مد نظر طالبان بازداشت شدهاند، تنها زمانی آزاد میشوند که ولی مرد یا محرمشان نامهای امضا کند که تضمین میکند در آینده از فرمان پیروی خواهند کرد در غیر این صورت، با مجازات روبرو خواهند شد.
ماموریت سیاسی سازمان ملل همچنین از تأثیر نامتناسب این اقدامات بر جوامع اقلیتهای مذهبی و قومی ابراز نگرانی کرده است.
علاوه بر این، یوناما میگوید که در حال بررسی گزارشها مبنی درخواست پول در ازای رهایی دختران دستگیر شده است.
رزا اوتنبایوا، نماینده ویژه دبیرکل و رئیس هیئت معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان گفت: «اقدامات اجباری شامل خشونت فیزیکی به ویژه برای زنان و دختران افغان تحقیرآمیز و خطرناک است.»
خانم اوتنبایوا افزود: «بازداشتها بدنامی بزرگی را به همراه دارد که زنان افغان را در معرض خطر بیشتری قرار میدهد. این امر همچنین اعتماد عمومی را از بین میبرد.»
هیئت معاونت سازمان ملل متحد نگران است که سرکوب فعلی زنان را به دلیل ترس از بازداشت خودسرانه به انزوای بیشتر سوق دهد و محیطی مساعد برای مردان برای اجرای اقدامات سرکوبگرانه در خانه ایجاد کند.
یوناما میگوید که این مسائل را با مقامهای طالبان، از جمله وزارت امر به معروف و نهی از منکر مطرح کرده و خواستار آزادی فوری بازداشتشدگان شده است.
سازمان ملل متحد همچنین از طالبان خواسته است تا فورا سیاستها و اقدامات علیه حقوق بشر و آزادیهای اساسی زنان و دختران را متوقف کنند.
تا مشغول خواندن خبر انفجار در شمال کابل میشوی، خبر دیگری از انفجار در غرب کابل میرسد و تا این خبر تمام نشده، گزارشهایی از انفجار در مزارشریف میآید. این داستان هر روزه افغانستان تحت حاکمیت طالبان در ماههای اخیر است.
گاهی عبادتگاهها و محل تجمع مردم شیعه و هزاره افغانستان هدف قرار میگیرد که مسئولیت این حملات را گروه داعش به عهده میگیرد؛ در موارد دیگر هم مواضع، قرارگاهها و موترهای طالبان هدف انفجار است که گروههای مسلح مخالف این گروه، مانند جبهه آزادی و جبهه مقاومت، مسئولیت میپذیرند.
حملات و انفجارها، چه کار داعش باشد، چه گروههای مسلح مخالف طالبان مثل جبهههای مقاومت و آزادی، که اهداف متفاوتی نسبت به داعش دنبال میکنند، همه یک وجه مشترک دارد: همه آنها ادعای طالبان درباره آوردن امنیت به افغانستان را زیر سوال میبرند.
در فاصله بیست ساله رفتن طالبان، آمدن نیروهای تحت فرمان امریکا و بازگشت طالبان به قدرت، این گروه مسئول بخش عمده حملات، انفجارها و ناامنیها در نقاط مختلف افغانستان شمرده میشد.
سخنگویان طالبان در این دو دهه، از لطیفالله حکیمی تا ذبیحالله مجاهد، یک وظیفه مشخص داشتند و آن اینکه با رسانهها تماس بگیرند (و در سالهای اخیر در شبکههای اجتماعی بنویسند) که افراد مسلح طالبان به این یا آن هدف حمله کرده و خسارات و تلفاتی بهبار آوردهاند.
وقتی ورق برگشت، امریکا تصمیم گرفت قدرتی را که به زور از طالبان گرفته بود، به رضا یا مصلحت به خود طالبان واگذار کند، رهبران و سخنگویان طالبان از مخفیگاههای خود بیرون شدند، به کابل آمدند و وعده عفو عمومی، امنیت و شکوفایی دادند.
در حدود دو و نیم سالی که از بازگشت طالبان به قدرت میگذرد، امنیت کلیدواژه اصلی در سخنرانیهای رهبران و مقامهای طالبان بوده است. اما ناامنیها و حملات اخیر نشان میدهد که این گروه در نخستین و اصلیترین دستاوردی که ادعا میکند برای افغانستان به ارمغان آورده، ناکام بوده است.
پس از وقوع یک انفجار در حوزه چهارم امنیتی شهر مزار شریف، برخی از شاهدان گزارش دادند که طالبان موبایل کسانی را ضبط کردند که از محل رویداد تصویر میگرفتند. یکی از شاهدان گفت طالبان «بعضی از مردم را لتوکوب کرده و در رنجر با خود بردند و موبایلهای برخی دیگر از مردم را ضبط کردند».
دومین شاهد در پیام جداگانهای نوشت بعد از انفجار میخواسته از این رویداد تصویر بگیرد «اما بهدلیل ناامنی نه توانستم عکس بگیرم و نه ویدیو».
باشندگان مزار شریف بعد از ظهر پنجشنبه، ۲۱ جدی از وقوع انفجار در منطقه دروازه بلخ، واقع در حوزه چهارم امنیتی این شهر خبر دادند.
هنوز اطلاعاتی درباره نوعیت انفجار و تلفات احتمالی آن در دست نیست.
این سومین انفجاری است که در روز پنجشنبه در شهرهای افغانستان اتفاق افتاده است.
پیشتر دو انفجار در خیرخانه و دشت برچی کابل اتفاق افتاده بود.
طالبان بعد از تسلط کامل بر افغانستان محدودیتهای گستردهای در برابر دسترسی شهروندان و رسانهها به معلومات وضع کرده است.
مسئولان شفاخانهها و مرکز صحی بعد از هر انفجاری از ارائه معلومات درباره آمار قربانیان پرهیز میکنند. آنها میگویند طالبان تهدید کردهاند که اگر درباره آمار کشتهشدگان یا زخمیان انفجارها اطلاعات بدهند، از طرف این گروه مجازات خواهند شد.
