تام وست به افغانستان اینترنشنال: در افغانستان به دنبال رقابت با قدرت‌های دیگر نیستیم

حامد کرزی، رئیس‌جمهور سابق افغانستان در پستی که در شبکه اکس منتشر کرد، ضمن گرامی‌داشت از روز جهانی آموزش گفت: «تعلیم و تربیه اساس پیشرفت، رفاه و عزت هر کشور را تشکیل می‌دهد. برهمین اساس امیدوارم دروازه‌های مکاتب و دانشگاه‌ها هرچه زودتر بروی دختران وطن گشوده شود.»

آقای کرزی ابراز امیدواری کرد که با بازگشت دختران به مکاتب و دانشگاه‌ها نیروی جوان افغانستان «به درجات بلند علم و دانش» برسند و این کشور را «از احتیاج به دیگران رهایی داده و به ترقی و آزادی واقعی» برسانند .

رئیس‌جمهور سابق خطاب به مقام‌های طالبان نوشت: « به مناسبت روز پر میمنت معارف یکبار دیگر از حکومت سرپرست اسلامی می‌خواهم که هر چه زودتر زمینه تعلیم را دوباره برای دختران افغان مساعد سازد.»

مرور به حساب‌های کاربری مقام‌های دولت پیشین و چهره‌های پرنفوذ دیگر افغان نشان می‌دهد که بسیاری در روز جهانی آموزش با سکوت از کنار این موضوع گذشته‌ یا اصلا متوجه نشده‌اند.

با تسلط دوباره طالبان بر افغانستان دختران بالاتر از صنف شش تا دوره دانشگاه، همه از آموزش مدرن محروم شده‌اند.

مقام‌های طالبان با این که می‌گویند آموزش دختران در «شرایط مناسب» و «مطابق شریعت» بازگشایی خواهد شد، اما هیچ جدول زمانی برای بازگشت دختران به مکاتب و دانشگاه‌ها اعلام نکرده‌اند.

بسیاری نهادهای بین‌المللی درباره تبعات جلوگیری از آموزش دختران هشدار داده اما طالبان با اتکا به باورهای دینی‌شان می‌گویند کاری که انجام می‌دهند مطابق ارزش‌های دینی و سنتی افغانستان است.

این وزارت روز چهارشنبه (چهارم دلو) اعلام کرد که براساس این تفاهم‌نامه، قرار است شورای پناهندگان ناروی ٦٩٣ هزار و ٧٣٥ دالر را در بخش تهیه و توزیع لباس زمستانی، کمک نقدی و پرداخت کرایه هزار و ٤٩٠ مهاجر در بلخ و سرپل به مصرف برساند.

این وزارت نوشت که قرار است موسسه اجتماعی و انکشاف اقتصادی بنیاد زندگی ٤٠٤ هزار و ٦٤٤ دالر را در بخش آموزش حرفه، تعلیم و تربیه، مشاوره حقوقی و ایجاد محل ورزش برای یک هزار و ٢٢ خانواده در بدخشان به مصرف برساند.

براساس توضیح وزارت مهاجرین طالبان، موسسه حمایت از معارف در بخش‌های توزیع مواد غذایی و غیرغذایی در بلخ، موسسه خیریه بشری در بخش ارائه کمک‌ نقدی به خانواده‌ها در هرات و موسسه تعلیم برای اطفال و زنان در بخش توزیع بسته‌های صحی و آموزشی در ولایت نیمروز کمک و همکاری خواهند کرد.

در خبرنامه این وزارت آمده است که موسسه اجتماعی و انکشافی راه نوین در بخش توزیع مواد غذایی در بغلان و قندوز با مردم کمک خواهد کرد.

روزانه صدها مهاجر از کشورهای ایران و پاکستان وارد افغانستان می‌شوند و بیشتر مهاجران به کمک‌های غذایی و غیرغذایی و سرپناه نیاز دارند.

پاکستان و ایران اعلام کردند که بیش از یک میلیون مهاجر افغان را در چند ماه گذشته اخراج کرده اند.

سازمان ملل در مورد وضعیت بد برگشت‌کنندگان هشدار داده بود.

وست در دیدار با خبرنگاران ارشد چند رسانه افغانستان گفت که تعیین هماهنگ‌کننده ویژه برای تنظیم تلاش‌های دیپلوماتیک میان کشورها از جمله کشورهای منطقه ضروری است.

نماینده ویژه امریکا گفت: «ما به صدای قوی نیاز داریم که برای افغانستان مفید باشد؛ صدایی که در سطح افغانستان، منطقه و جهان شنیده شود. این فرد باید به پایتخت‌های جهان برود و در مسیر عادی‌سازی روابط جهان با افغانستان کار کند. بیشتر کار او دیپلوماسی و کار با مسکو، اسلام آباد، تاشکند و منطقه خواهد بود. ما از چنین ماموریتی حمایت می‌کنیم.»

او افزود قدرت‌های بزرگ در شورای امنیت به این نظر اند که در دیپلوماسی با طالبان تغییراتی بیاید. چون، این شورا از تعامل با طالبان راضی نیست و آن را موثر ارزیابی نمی‌کند.

طالبان با تعیین نماینده ویژه مخالفت کرده است و یوناما را در افغانستان کافی دانسته اند.

وست بر اهمیت کار هماهنگ‌کننده ویژه در کنار رزا اتنبایوا، نماینده ویژه سرمنشی سازمان ملل تاکید کرد. او گفت: «کار هماهنگ‌کننده ویژه این است که واقعیت‌های افغانستان را ارزیابی کند و پیشنهاد بدهد که چگونه جامعه جهانی وضعیت را بهبود بخشد.»

نماینده امریکا گفت که آنها با تمام افغان‌ها از جمله طالبان کار می‌کنند.با این حال او تاکید کرد که محور سیاست امریکا حمایت از مردم افغانستان و توجه به منافع امریکا است.

او به هارون نجفی‌زاده، خبرنگار افغانستان اینترنشنال گفت: «البته نیاز به گفتگو میان افغان‌ها است. آنها درباره آینده کشور حرف بزنند. اما این گفتگوها نباید توسط خارجی‌ها تحمیل شود. اما بخشی از کار این نماینده این خواهد بود که با افغانها نیز گفت‌وگو کند تا روند گفتمان ملی میان افغانها پروسه رقم بخورد.»

این افزود که «واقعا» نگران موارد اخیر بازداشت زنان و دختران توسط طالبان در چندین ولایت افغانستان است.

خانم بار گفت که این زنان و دختران به اتهام این که حجاب مورد نظر طالبان را رعایت نکرده‌اند، بازداشت شده‌اند و این کار هیچ توجیه قانونی ندارد. او افزود: «این بازداشت‌ها با هیچ قانونی برابر نیست و نباید انجام می‌شد.»

از دید هدر بار، این رفتار طالبان متمرکز بر مناطق خاص کابل است و اقوام مشخصی را هدف قرار داده است. او گفت: «این آشکار است که بازداشت به گونه هدفمند و در مورد اقوام مشخصی صورت گرفته که بسیار آزاردهنده است.»

او همچنین افزود دیدبان حقوق بشر نگران است که طالبان از دختران و زنان بازداشتی «سوءاستفاده‌» می‌کنند.

سوءاستفاده از زنان

موضوع نگران کننده‌ای که مسئول دیدبان حقوق بشر در گفت‌وگو با افغانستان مطرح کرد احتمال سوءاستفاده و بدرفتاری طالبان با زنان و دخترانی بازداشتی است. هدر بار گفت: «در گذشته ما اسنادی جمع‌آوری کردیم که زنان و دخترانی که اعتراض می‌کردند، مورد سوءاستفاده قرار می‌گرفتند.»

خانم بار از شکنجه به عنوان بخشی از بدرفتاری‌های طالبان با زنان و دختران در بازداشتگاه‌ها نام برد.

اعمال شرط‌هایی برای خانواده‌های دختران بازداشتی یکی دیگر از مواردی نگران‌کننده‌ای است که هدر بار به آن اشاره کرد. او گفت که دیدبان حقوق بشر اسنادی دارد مبنی بر این که طالبان برای آزادی زنان و دختران «شرط‌های بسیار بدی» می‌گذارند.

هدر بار در گفت‌وگو با افغانستان اینترنشنال از اجبار خانواده‌ها به واگذاری اسناد دارایی‌شان در برابر رهایی زنان و دختران یاد کرد و گفت که طالبان از خانواده‌ها تعهد می‌گیرند که در صورت اعتراض و بی‌توجهی به فرمان طالبان، اموال آنها ضبط و مصادره خواهد شد.

مسئول دیدبان حقوق بشر افزود: «این بازداشت‌ها بیانگر فشارهای سرکوب‌کننده است که بر زنان و دختران در افغانستان وضع شده است.»

هدر بار این سوال را مطرح کرد که جامعه جهانی منتظر چه کارهای این گروه باشد تا در قبال آن واکنش نشان دهد؟ او افزود که وضعیت در افغانستان چقدر باید وخیم شود؟

او گفت: «عدم هماهنگی و نبود اولویت‌بندی کاری در جامعه جهانی و توجیه این اعمال طالبان این پیام را می‌رساند که جامعه جهانی به طور گسترده از تحقق حقوق زنان و دختران در زیر حاکمیت طالبان شانه خالی می‌کند.»

یونیسف در این گزارش نوشت که کمتر از نیمی از کودکان زیر ١٢ سال به مکاتب ابتدایی می‌روند.

این سازمان افزود که تنها ١٢ درصد از کودکان در صنف‌های دوم و سوم مهارت ابتدایی خواندن را دارند و تنها ١٨ درصد از مهارت ریاضی برخوردار هستند.

این نهاد وابسته به سازمان ملل با همکاری اتحادیه اروپا تلاش می‌کند که کودکان در افغانستان از محیط‌های آموزشی امن و مساعد برخوردار باشند.

در این گزارش آمده است که بیش از نیمی از مکاتب افغانستان آب آشامیدنی پاک ندارند و در بیش از یک‌سوم مکاتب افغانستان دستشویی وجود ندارد.

یونیسف می‌گوید با همکاری اتحادیه اروپا ساختمان و محیط درسی ٣٨٥ مکتب ابتدایی را در افغانستان بهبود بخشیده است.

در گزارش این سازمان همچنین آمده است که در سال ٢٠٢٣ نزدیک به شش میلیون کودک، که ٤٠ درصد آنان دختران بودند، تحت حمایت قرار گرفته‌اند.

طالبان رفتن دختران بالاتر از صنف ششم را به مکتب منع کرده است.

با این حال، شماری از سازمان‌ها و زنان معترض به مناسبت روز جهانی آموزش، از ادامه بسته ماندن دانشگاه‌ها و مکاتب بالای صنف ششم بروی دختران اظهار نگرانی کرده‌اند.