مرکز خبرنگاران افغانستان روز پنجشنبه، پنجم دلو اعلام کرد که احسان اکبری، خبرنگار خبرگزاری کیودوی جاپان پس از ۹ روز از زندان طالبان آزاد شد. این مرکز از آزادی آقای اکبری استقبال کرده ولی گفته بازداشت او غیرقانونی بود و آزادی او نباید سلب میشد.
یک عضو خانواده احسان اکبری به مرکز خبرنگاران افغانستان گفت این خبرنگار، حوالی ساعت سه بعد از ظهر روز پنجشنبه آزاد شده است.
این مرکز به نقل از یک منبع دیگر نوشت که احسان اکبری با «سپردن تعهد» آزاد شده و برخی اسناد هویتی او از سوی استخبارات طالبان ضبط شده است.
طالبان تاکنون درباره دلیل بازداشت این خبرنگار و اتهامات وارد شده بر او چیزی نگفته است.
پیش از این مرکز خبرنگاران افغانستان گزارش داده بود که احسان اکبری روز ۲۷ جدی به مرکز اطلاعات و رسانههای حکومت طالبان احضار و در همانجا بازداشت شد.
براساس گزارشهای این مرکز حامی خبرنگاران یک روز بعد، نیروهای استخبارات با هجوم به دفتر کار این خبرنگار در منطقه شهر نو کابل، لوازم و تجهیزات کاری او از جمله کمپیوتر لپتاپ و کمره عکاسیاش را ضبط کردند و سپس او را مجبور کردند به خانهاش زنگ بزند که موبایل هوشمندش را به کارمندان استخبارات که به دروازه خانهاش میروند، تحویل دهد.
سخنگوی سازمان ملل اعلام کرد که آنتونیو گوترش، دبیرکل ملل متحد روزهای یکشنبه و دوشنبه، ۲۹ و ۳۰ دلو در دوحه میزبان نشستی درباره افغانستان خواهد بود. استفان دوجاریک گفت نمایندگان ویژه کشورهای مختلف در امور افغانستان در این نشست شرکت خواهند کرد.
سخنگوی دبیرکل سازمان ملل روز چهارشنبه، چهارم دلو، در یک نشست خبری اعلام کرد که هدف از نشست دوحه، انسجام رویکرد کشورهای مختلف در قبال افغانستان و پرداختن به ارزیابیهای مستقل در مورد این کشور است.
نشست اول سازمان ملل درباره افغانستان در دوحه با میزبانی آنتونیو گوترش در روزهای یازدهم و دوازدهم ثور برگزار شد. در این نشست نیز نمایندگان امریکا، اتحادیه اروپا، روسیه و همسایگان افغانستان حضور داشتند.
نمایندگان طالبان و نیروهای سیاسی مخالف این گروه در این نشست دعوت نشده بودند.
آنتونیو گوترش در پایان این نشست اعلام کرد که در این جلسه تلاش شد همه شرکتکنندگان رویکرد مشترکی در قبال افغانستان اتخاذ کنند.
با این حال برخی از شرکتکنندگان از وجود اختلافنظر میان نمایندگان کشورهای مختلف در نشست دوحه خبر داده بودند.
ضمیر کابلوف، نماینده رئیسجمهور روسیه در امور افغانستان که در نشست دوحه شرکت داشت گفته بود این نشست به خاطر اختلافنظر بین منطقه و غرب نتیجهای نداشت.
پیش از این سازمانهای حقوق بشر جهانی از سازمان ملل خواسته بودند در نشستهای خود درباره افغانستان، به زنان این کشور اجازه دهند در این جلسات حضور داشته باشند.
قرار است پیش از دومین نشست دوحه درباره افغانستان، نمایندگان شماری از کشورهای منطقه نشست جداگانهای در کابل برگزار کنند.
رسول موسوی، مدیرکل آسیای جنوبی وزارت خارجه ایران روز پنجشنبه، پنجم دلو، در حساب کاربری خود در اکس نوشت کابل هفته آینده میزبان یک نشست منطقهای با حضور نمایندگان ایران، پاکستان، روسیه و چین خواهد بود.
رئیس ستاد ارتش پاکستان در بیانیهای درباره اولویتهای سیاست خارجی پاکستان در قبال همسایگان خود گفت: «زندگی یک پاکستانی، از کل افغانستان مهمتر است.» به نقل از اکسپرس تریبون، عاصم منیر به طالبان هشدار داد که «ما حاضریم همهچیز را قربانی کنیم.»
عاصم منیر روز چهارشنبه گفت: وقتی موضوع ایمنی و امنیت شهروندان پاکستانی در میان باشد، [اگر لازم باشد] کل افغانستان را هم میتوان ویران کرد.
روزنامه پاکستانی اکسپرس تریبون گزارش داده است که آقای منیر روز چهارشنبه، چهارم دلو، در دیدار با دانشجویان پاکستانی ادعا کرد که پاکستان به مدت ۵۰ سال غذای پنج میلیون شهروند افغانستان را فراهم کرده است.
او در ادامه گفت ارتش پاکستان کسانی را که به «فرزندان پاکستان» حمله میکنند، تعقیب خواهد کرد.
این مقام ارشد نظامی پاکستان ادعا کرد که «شورش در بلوچستان از دیر زمانی مورد حمایت افغانستان بوده و همسایه غربی هرگز نسبت به پاکستان دوستی نشان نداده است.»
به نقل از این گزارش، جنرال عاصم منیر افزود «افغانستان تنها کشوری بود که با پذیرش پاکستان، پس از استقلال این کشور از هند، در سازمان ملل مخالفت کرد. او گفت «مشکل این است که مردم تاریخ را نمیخوانند.»
جدیدترین اظهارات رئیس ستاد ارتش پاکستان نشاندهنده سطح بلند نارضایتی مقامات پاکستان از طالبان است.
در ماههای گذشته روابط میان اسلامآباد و کابل تحت کنترول طالبان بهدلیل افزایش ناامنیها در پاکستان به وخامت گراییده است.
آمارهای رسمی نشان میدهد که سطح ناامنیها در پاکستان پس از تسلط طالبان بر افغانستان به میزان قابل توجهی افزایش یافته است.
مقامات پاکستانی طالبان را متهم کردهاند که به گروههای شبهنظامی مخالف طالبان مثل تحریک طالبان پاکستانی (تیتیپی) پناهگاه و امکانات داده است. این مقامات حتی طالبان افغان را متهم کردهاند که در برخی از حملات خونین در جریان دو سال گذشته علیه نیروهای امنیتی پاکستان دست داشتهاند.
با این حال سخنگویان طالبان پیوسته این اتهامات را رد کرده و گفتهاند اسلامآباد مسئولیت ناکامی خود در زمینه تامین امنیت را به دوش طالبان میاندازد.
رئیس ستاد ارتش پاکستان گفته است زندگی یک پاکستانی از کل افغانستان مهمتر است و وقتی پای امنیت و ایمنی یک شهروند پاکستان در میان باشد، میتوان سراسر افغاستان را هم ویران کرد.
این سخن با همه تفسیرهای پیرامون آن، میتواند برای شهروندان پاکستانی دلگرمکننده باشد. تاکید بالاترین مقام نظامی کشورشان بر حفظ جان و امنیت آنها به هر قیمتی. حتی اگر لازم باشد، همسایه شمالی با خاک یکسان شود.
اگر شما شهروند یک کشور دموکراتیک باشید که رهبرانش را مردم انتخاب میکنند، میکوشید به افرادی رای دهید که اول از همه امنیت شما را تامین کنند. پاکستان با همه نارساییها و گرفتاریها، این اطمینان را به شهروندان خود میدهد. کسی هم بر جنرال عاصم منیر خورده نخواهد گرفت. او خواهد گفت که در جایگاه یک سرباز، کارش دفاع از میهن و مردم است.
این حرف قاطع، در کنار دلگرمی دادن به مردم پاکستان، پیام روشنی به همسایگان دارد. پاکستان در طول تاریخ خود، درگیریهای پیدا و پنهان فراوانی با افغانستان داشته است، حتی در دوره حاکمیت گروهی که خود در تشکیل، رشد، بقا و بازگشت آن به قدرت، نقش برجستهای داشته است. اسلامآباد در هفتههای اخیر با همسایه غربی خود، ایران هم شاخ به شاخ شده و در پی حمله سپاه به خاک پاکستان، حمله راکتی مشابهی به داخل خاک ایران انجام داده است.
رئیس ستاد ارتش پاکستان با این صراحت نمیتواند و نمیخواهد برای ایران خط و نشان بکشد، اما این جرات را در خود میبیند که افغانستان تحت حاکمیت گروه دستنشانده خود را تهدید کند.
ارتش پاکستان میداند که اگر پای دفاع از حاکمیت ملی و حفظ جان شهروندان در میان باشد، میتواند روی حمایت مردم حساب کند.
اما در افغانستان گروهی حاکم است که نه در سطح بینالمللی مشروعیت دارد، نه آبرویی نزد همسایگان که طالبان را به قدرت رساندهاند و اگر پا از گلیم خود درازتر کند، بر سرش خواهند زد و خواهند گفت: "من او را آوریدستم به این ریش".
این گروه که بر اساس معاملاتی بر افغانستان تسلط یافته، نه تنها در میان مردم اعتبار و جایگاهی ندارد، بلکه حقی برای مردم قائل نیست و آنها را به چشم رعیت و خود را نماینده خدا میبیند.
در سالهای گذشته این برداشت در میان مردم و اهالی رسانهها وجود داشته است که مردم افغانستان را با وجود اختلافهای پیدا و پنهان قومی و زبانی، دو چیز متحد میکند: یکی ورزش و دیگری دشمنی با پاکستان.
با این حال اکنون باید دید اگر کار به رویارویی احتمالی طالبان با هر همسایهای، از جمله پاکستان بکشد، آیا این گروه میتواند روی همراهی و همکاری مردمی حساب کند که تاکنون آنها را به حساب نیاورده و به چشم رعیت دیده است؟
مدیرکل آسیای جنوبی وزارت خارجه ایران خبر داد که کابل هفته آینده میزبان یک نشست منطقهای «شایان توجه» خواهد بود. رسول موسوی گفته نمایندگان ایران، پاکستان، روسیه و چین در این نشست شرکت خواهند کرد و به دنبال آن نشست دوحه در ۲۸ دلو برگزار خواهد شد.
این دیپلومات ایرانی در یادداشتی در شبکه اجتماعی اکس نوشت این نشست «نشاندهنده توجه ویژه همسایگان افغانستان به صلح، ثبات و رفاه مردم افغانستان و امنيت در منطقه است».
پیش از این ضمیر کابلوف، نماینده روسیه برای افغانستان نیز گفته بود نشست این کشور با چین، ایران و پاکستان درباره افغانستان در اواخر جنوری برگزار خواهد شد.
خبرگزاری روسی تاس روز دوشنبه، دوم دلو، به نقل از ضمیر کابلوف نوشت: «تعامل با مقامهای فعلی افغانستان به هدف ایجاد یک دولت فراگیر، مبارزه با تروریسم و مواد مخدر» در دستور کار این نشست قرار خواهد داشت.
پیش از این ضمیر کابلوف از برگزاری نشستی تحت نظر سازمان ملل درباره افغانستان خبر داده بود و همچنین گفته بود فرمت مسکو درباره افغانستان در سال ٢٠٢٤ نیز به کار خود ادامه خواهد داد.
روسای جمهور ایران و ترکیه در بیانیهای مشترک بر ایجاد دولت فراگیر، مسئول و پاسخگو به نمایندگی از تمام مردم در افغانستان تاکید کردند. ابراهیم رئیسی و رجب طیب اردوغان خواهان تامین امنیت برای مردم افغانستان «بدون هرگونه تبعیض قومی و فرقهای» شدند.
وبسایت ریاست جمهوری ایران روز پنجشنبه، پنجم دلو، بیانیه مشترک روسای جمهور ایران و ترکیه را منتشر کرد.
ابراهیم رئیسی روز چهارشنبه، چهارم دلو، به ترکیه رفت و با رجب طیب اردوغان، همتای ترکی خود در آنکار دیدار کرد.
در بیانیه مشترک روسای جمهور ایران و ترکیه آمده است: «دو کشور تعامل عملی و سازنده با مسئولان فعلی افغانستان را مهم ارزیابی» کردهاند.
ترکیه و جمهوری اسلامی ایران بهرغم روابطی که با طالبان دارند، همانند دیگر کشورها این گروه را به رسمیت نمیشناسند.
در بیانیه مشترک روسای جمهور هر دو کشور همچنین آمده است که مبارزه همهجانبه با تمام گروههای تروریستی، تولید و قاچاق مواد مخدر، قاچاق انسان، تردد غیرقانونی، فراهم کردن امکان بازگشت امن، داوطلبانه و شرافتمندانه همه مهاجران غیرقانونی افغان به کشورشان از جمله دیگر موضوعات گفتوگو بوده است.
بحران غزه، مبارزه مشترک با همه اشکال و مظاهر تروریسم، مبارزه با قاچاق کالا، سلاح، مواد مخدر و مبارزه با جنایات سازمانیافته در طول مرزهای مشترک، همکاریهای اقتصادی و بازرگانی و تقویت همکاریها در حوزه ترانزیت جادهای و ریلی از موضوعات مطرح شده در جلسه میان اردوغان و رئیسی بوده است.
رهبران ایران و ترکیه همچنین درباره افزایش «اسلام هراسی»، روند آستانه برای حفظ آرامش در سوریه، احترام به تمامیت ارضی کشورهای منطقه قفقاز و دیگر موضوعات جهانی و منطقهای گفتوگو کردند.
پیش از صدور این بیانیه مشترک، رئیسی و اردوغان روز چهارشنبه، چهارم دلو، یک دیدار دو ساعته انجام دادند.
به دنبال این دیدار آنها در یک نشست خبری مشترک حاضر شدند و با خبرنگاران سخن گفتند.
رئیس دولت جمهوری اسلامی در این نشست خبری گفت که حکومت ایران کوچکترین ناامنی برای کشورهای منطقه را ناامنی برای کل منطقه تلقی میکند.
آقای رئیسی با اشاره به جنگ اسرائیل و حماس گفت سازمانهای بینالمللی و سازمان ملل کارآیی خود را از دست دادهاند و نمیتوانند از وقوع فاجعه در غزه جلوگیری کنند.
او گفت در مذاکرات با رئیسجمهور ترکیه، دو طرف بر ادامه حمایت از فلسطین تاکید کردهاند.
آقای اردوغان نیز گفت با رئیسجمهور ایران درباره لزوم پایان دادن به حملههای اسرائیل به غزه و برداشتن گامهای فوری در جهت برقراری صلح عادلانه و پایدار گفتوگو کرده است.