یک مقام محلی در شهر مرزی تایباد ایران به خبرگزاری ایرنا گفت از ابتدای امسال تا ماه جدی، ۶۷ هزار تن محصول کشاورزی از گذرگاه مرزی دوغارون (اسلامقلعه) به افغانستان صادر شد. این مقام گفت این محصولات شامل سبزیجات، انواع میوه و میوههای خشک است.
مهدی شیردل، سرپرست فرمانداری تایباد روز شنبه در گفتوگو با خبرگزاری جمهوری اسلامی، ایرنا گفته که بخش عمده محصولات کشاورزی صادر شده به افغانستان شامل سیب زمینی (کچالو) انواع میوه مثل سیب درختی، پرتقال، کنجد، کشمش و برنج انواع دانههای روغنی و گیاهی است.
این مقام محلی افزوده که روزانه بیش از ۳۰ دستگاه کامیون (لاری) افغانها انواع محصولات کشاورزی را از دوغارون/ اسلامقلعه به افغانستان صادر میکنند.
آقای شیردل درباره صادرات کالاهای تاجران افغان هم گفت که سال گذشته هزارن تن کالاهای ترانزیت شده افغانستان به مقصد کشورهای عراق، امارات و ترکیه انجام شده است.
برکتالله سلیم، حافظ و قاری مشهور قرآن پس از تحمل ماهها بیماری در شفاخانهای در کابل درگذشت. افسرخان، برادر آقای سلیم به افغانستان اینترنشنال گفت او که ۱۰ روز قبل از اسلامآباد به کابل برگشته بود، حوالی ساعت دوازده و نیم شب جمعه وفات کرد.
خبر درگذشت این حافظ قرآن با واکنشهای گستردهای در شبکههای اجتماعی افغانستان مواجه شده است.
ذبیحالله مجاهد، سخنگوی طالبان در شبکه اجتماعی اکس خود مرگ این حافظ قرآن را تسلیت گفته است.
احمد مسعود، رهبر جبهه مقاومت ملی افغانستان نیز در صفحه اکس خود نوشته برکتالله سلیم «از سرمایهها و چهرههای شناخته شده افغانستان بود که با صدای دلنشین خود شهره عام و خاص بود.»
برکت الله سلیم در نوجوانی شروع به قرائت قرآن کرد و پنج سال نزد استادان بزرگ مصر مانند شیخ محمود الحصری و ابوالعینین قرائت سبعه را آموخت.
او در جوانی در مسابقات جهانی قرائت قرآن به نمایندگی از افغانستان شرکت کرده و مقامهایی به دست آورده بود.
برنامههای آموزش قرائت قرآن او برای سالهای متوالی از طریق رادیو تلویزیون ملی افغانستان، رسانه دولتی، نیز پخش میشد.
تلوزیریون ملی افغانستان، تحت کنترول طالبان با پخش خبرنامهای تایید کرده که «همکار سابقهدار» این رسانه درگذشته است.
در خبری که رادیوتلویزیون ملی از خبر مرگ قاری برکتالله سلیم نشر کرده آمده که او چندین دهه در بخش ثبت برنامههای مختلف اسلامی با رادیوتلویزیون ملی همکاری داشت.
افسرخان برادر برکتالله سلیم به افغانستان اینترنشنال گفت او به زبان پشتو شعر نیز مینوشت و مجموعه شعرهای او به نام «ناکامه مینه» در کابل منتشر شده است.
طالبان میگوید اظهارات اخیر رئیس ستاد ارتش پاکستان را «ناشی از درماندگی مسئولان حکومتی آن کشور میداند.» فصیحالدین فطرت، رئیس ستاد ارتش طالبان گفته «پاکستان از تامین امنیت شهروندان خود عاجز مانده و تقصیر کوتاهی خود را بر دوش دیگران میاندازد.»
آقای فطرت روز شنبه، هفتم دلو، دو روز پس از اظهارات رئیس ستاد ارتش پاکستان درباره افغانستان، سخنان او را «غیرمسئولانه» و «توهین به ارزشهای یک ملت مسلمان» خوانده است.
آقای فطرت گفته هیچ گروه «تروریستی» در خاک افغانستان حضور ندارد.
او از ملت پاکستان خواست که در برابر «ابراز نظرهای مغرضانه دولتمردان شان که باعث ایجاد نفرت بین دو کشور همسایه و مسلمان میشود، واکنش نشان دهند.»
آقای فطرت گفت این نظریات «نه تنها مشکل را حل نمیکند، بلکه باعث خدشهدار شدن روابط حسنه بین دو کشور همسایه میشود.»
اخیرا عاصم منیر، رئیس ستاد ارتش پاکستان در دیدار با دانشجویان پاکستانی گفت: «زندگی یک پاکستانی، از کل افغانستان مهمتر است.»
آقای منیر میگوید «وقتی موضوع ایمنی و امنیت شهروندان پاکستانی در میان باشد، [اگر لازم باشد] کل افغانستان را هم میتوان ویران کرد.»
اظهارات فصیحالدین فطرت اولین واکنش رسمی طالبان به سخنان عاصم منیر بوده است.
با وجود اینکه این اظهارات واکنشهای گستردهای را در میان سیاسیون افغانستان برانگیخت، با این حال طالبان در دو روز گذشته واکنش رسمی به این سخنرانی نشان نداده بودند.
یک جهانگرد ۲۹ ساله برزیلی به یک رسانه اسپانیایی خاطره خود را از سفر به افغانستان روایت کرد. ناتالی کاسترو گفت او با ایدههای طالبان مخالف است اما با آنکه بدون همراه سفر کرده بود آنها «شاید به این دلیل که او یک خارجی است» مشکلی برایش خلق نکردند.
ناتالی کاسترو در گفتوگو با روزنامه اسپانیایی ال پائیس که متن آن روز جمعه، ششم دلو، منتشر شده گفت در هنگام درخواست ویزا در پاکستان، سفیر طالبان به من گفت: «من اولین زنی هستم که به تنهایی وارد افغانستان میشود.»
خانم کاسترو میگوید: «من برای ویزا در پاکستان درخواست دادم، چون آنجا ارزانتر است. اما من شک و تردیدهای زیادی داشتم.»
این جهانگرد در ادامه روایت کرده است که «پس از یک ساعت انتظار با سفیر ملاقات کردم که گفت ناتالی، ما از کاری که انجام میدهی خوشمان میآید و به تو ویزا میدهیم.»
با این حال دیپلومات ارشد طالبان به او گفته «به دنیا بگو که در افغانستان چیزی بیشتر از جنگ است. ما تاریخ و فرهنگ داریم. شما اولین زنی هستید که مجاز به ورود و سفر به تنهایی در افغانستان هستید.»
ناتالی کاسترو یک روزنامهنگار، دختر یک معلم و یک کابینتساز است که قصد دارد در مدت ۱۸ ماه از ۲۰۰ کشور دیدن کند تا رکورد جهانی گینس را بشکند.
گفته شده او پس از بازدید از ۱۸۰ کشور در ۱۶ ماه گذشته، در حالی که از کمخونی شدید رنج میبرد، به خانه خود در سائوپائولو بازگشته است.
به نوشته روزنامه اسپانیایی ال پائیس، مادربزرگ ناتالی کاسترو، خودرو خود را فروخته تا هزینه سفر نوهاش را بپردازد. زیرا نوه او برای دیدن دنیا کنجکاوی داشته است.
ناتالی کاسترو گفته که ۱۹ روز در افغانستان حضور داشت و زمانی که قصد داشته از مزار شریف به اوزبیکستان برود، دچار مشکل شد.
این گردشگر برازیلی میگوید طالبان مهر خروج او را زدند، اما مرزبانی اوزبیکستان اجازه ورود نداند و گفتند مرز زمینی بسته است.
ناتالی کاسترو در ادامه روایت خود از سفر به افغانستان گفته که ویزای افغانستان او یکبار ورود بود و نمیدانست میتواند دوباره وارد افغانستان شود یا خیر. این دختر جهانگرد افزود: «پس از التماس، طالبان به او اجازه ورود دادند و گفتند: خوش آمدید خواهر.»
این دختر جوان برزیلی میگوید: «وقتی رفتم تا با اتوبوس به کابل برگردم، از زنی که به تنهایی سفر میکرد غافلگیر شدند. آنها با یکی از رهبران طالبان تماس گرفتند.»
ناتالی کاسترو میگوید پس از آن تماس سفر امن او ممکن شد و در اتوبس هم چهار مرد مسافر مامور حفافظت از او شدند. او گفته به نظر میرسید که آنها این را فرصتی برای نمایشی مثبت از افغانستان میدانستند.
ناتالی کاسترو در پاسخ به این سوال که آیا این غیرمعمول است که یک زن در افغانستان به تنهایی سفر کد، پاسخ داد: « بله. هنوز در بسیاری از جاها تابو است.»
طالبان پس از تسلط بر افغانستان، محدودیتهای زیادی بر زنان اعمال کردند. منع سفر بدون محرم یکی از محدودیتهای شدیدی است که طالبان در تمامی شهرها و شاهراههای افغانستان اعمال میکند.
وزارت امر به معروف و نهی از منکر طالبان در بیش از دو و نیم سال گذشته به رانندگان دستور داده از سوار کردن زنان بدون همراه افغان خودداری کنند.
با این حال این گروه سهولتهایی را برای گردشگران مرد و زن خارجی فراهم میکند تا به گفته خودشان «تصویر مثبتی» از حکومت این گروه برای «جهانیان» به نمایش بگذارند.
بختیار ایرگاشف، مدیر مرکز تحقیقاتی مانو در ازبیکستان میگوید طالبان به دنبال راهاندازی جنگ آب در منطقه است. آقای ایرگاشف به ساخت کانال قوشتپه در شمال افغانستان اشاره کرد و گفت آب در حال تبدیل شدن به ابزار ژئوپلیتیک و چانهزنی در منطقه است.
این پژوهشگر اوزبیکستانی در گفتوگو با خبرگزاری پادروبنا گفت ساخت کانال انتقال آب قوشتپه و اظهارات دیگر در مورد آب، همه ابزار ژئوپلیتیک آبی است که از سوی طالبان دنبال میشود.
با این حال آقای ایرگاشف معتقد است که افغانستان در حال حاضر با پرسشهای زیادی در پیوند به مساله آب مواجه است.
او یادآور شد که افغانستان در مورد مسایل آب با ایران هم بر سر جریان رودخانه هیرمند تضادهای جدی دارد و به همین دلیل در بهار گذشته درگیری مسلحانه داشتند.
آقای ایرگاشف افزود طالبان در مورد رودخانه کنر در شرق افغانستان که از مرز پاکستان میگذرد نیز با مشکلات جدی مواجه است.
مدیر مرکز تحقیقاتی مانو در ازبیکستان گفت: «بنابراین مسائل زیادی در رابطه با تخصیص آب در یک منطقه بزرگ، از جمله جنوب آسیا، خاورمیانه و آسیای مرکزی وجود دارد.»
این پژوهشگر در عین حال گفت این مسایل باعث نگرانی شدید کشورهای همسایه میشود که به مشارکت در چنین ژئوپلیتیک آبی با عناصر سیاهنمایی و بیاحترامی به منافع خود تمایل ندارند.
طالبان در دو سال گذشته با صرف هزینه سنگینی بر اجرای طرح کانال قوشتپه تمرکز کرده است.
این کانال، بخشی از آب رودخانه آمو را به سوی مناطقی در شمال ولایتهای بلخ، جوزجان و فاریاب هدایت میکند.
ساخت کانال قوشتپه نگرانیهایی را نیز در میان مردم شمال افغانستان مبنی بر کوچ اجباری مردمان بومی و توزیع زمینهای اطراف قوشتپه به وابستگان طالبان دامن زده است.
رئیسجمهور اوزبیکستان چندی پیش هشدار داد که طالبان در حال ساخت کانال انتقال آب قوشتپه است و این امر میتواند رژیم آب و تعادل را در آسیای میانه به طور اساسی تغییر دهد.
شوکت میرضیایف در ماه سنبله در پنجمین نشست مشورتی سران کشورهای آسیای میانه در شهر دوشنبه گفت که در واقع یک مصرفکننده جدید ظاهر شده که «هیچ تعهدی به کشورهای ما ندارد.»
بختیار ایرگاشف میگوید طالبان جنگ دیگری را به راه انداخته است؛ جنگ آب.
یک عضو سابق مجلس پاکستان میگوید توافق دوحه به طالبان وظیفه داده افغانستان را برای یک جنگ منطقهای جدید تضعیف و ویران کند. بشرا گوهر در واکنش به سکوت طالبان در مقابل تهدیدهای رئیس ارتش پاکستان گفت طالبان افغانستان را اشغال کرده و حمایت مردمی ندارد.
بشرا گوهر که از رهبران حزب دموکراتیک ملی پاکستان و عضو سابق مجلس ملی این کشور است، روز شنبه، هفتم دلو در شبکه اجتماعی اکس نوشت: «طالبان تروریست، گروه نیابتی است که افغانستان را اشغال کرده است.»
این سیاستمدار پاکستانی میگوید طالبان از مشروعیت و حمایت مردم افغانستان برخوردار نیست. او خواهان متوقفشدن «پروژه طالبان» و آزادی افغانستان شده است.
هرچند دو روز از تهدیدات جدی رئیس ستاد ارتش پاکستان میگذرد، طالبان هیچ واکنش رسمی به این تهدیدها نشان نداده است.
جنرال عاصم منیر خطاب به طالبان گفته زندگی یک پاکستانی، از کل افغانستان مهمتر است و هشدار داده که در صورت لزوم کل افغانستان را ویران خواهد کرد.
هرچند شماری از مقامهای دولت پیشین از جمله وزیر خارجه و رئیس امنیت ملی آن به اظهارات این مقام ارشد پاکستان واکنش نشان دادهاند، مقامهای طالبان هنوز سکوت اختیار کردهاند.