امریکا از قتل انتقام‌جویانه نیروهای امنیتی پیشین افغانستان به دست طالبان اظهار نگرانی کرد

به نظر عفو بین‌الملل، برخورد طالبان با آن‌ها نقض آشکار حق آزادی بیان و حق همایش مسالمت‌آمیز و دسترسی به دادگاه عادلانه است که قوانین بین‌المللی آن را تضمین می‌کند.

براساس این نامه، ماموران شعبه ۴۰ اداره استخبارات طالبان آقایان عظیمی و افغان را در ۲۵ میزان در دفتر کارشان در موسسه «فکر بهتر» واقع در کارته چهار کابل بازداشت کردند.

رویا محبوب، بنیانگذار تیم رباتیک دختران افغانستان در ماه قوس تایید کرد که طالبان فهیم عظیمی و همکارانش را به اتهام «کمک به خروج دختران تیم رباتیک» و «سازماندهی اعتراض‌ها» بازداشت کرده‌اند.

عفو بین‌الملل در نامه خود افزوده است که آنها ۷۲ روز تحت بازجویی این شبعه اداره استخبارات طالبان بوده‌اند. به نوشته عفو بین‌الملل، طالبان آن‌ها را متهم کرده است با تیم ملی دختران رباتیک همکاری، زنان را به اعتراض تشویق و اعتراضاتی را سازماندهی کرده‌اند.

در نامه سازمان عفو بین‌الملل عنوانی عبدالحق وثیق، رئیس استخبارات طالبان آمده که هم این دو فعال و هم خانواده‌های آنها این اتهام‌ها را رد کرده‌اند.

عفو بین‌الملل افزوده که طالبان آن‌ها را در ششم جدی به یک دادگاه بردند و قاضی طالبان نتایج بازجویی از آن‌ها را ناکافی دانست و دستور داد که این دو فعال به زندان پل‌چرخی منتقل شوند.

به نوشته عفو بین‌الملل، در حالی که آن‌ها از دسترسی به دادگاه عادلانه محروم بودند، احمدفهیم عظیمی و صدیق‌الله افغان دادگاه طالبان را به چالش کشیدند، ولی طالبان برای «انتقام‌گیری» از این موضوع، این دو فعال را شکنجه و با آنها بدرفتاری کردند از جمله از خواب محروم کردند و در سلول انفرادی قرار دادند تا مجبور به «اعتراف اجباری» شوند که علیه طالبان فعالیت کرده‌اند.

سازمان عفو بین‌الملل تاکید کرده است که طالبان نه تنها این دو فعال زندانی را به صورت فوری آزاد کند، بلکه به دختران هم به صورت فوری و بدون قیدوشرط اجازه دهد که به مکتب و آموزش دسترسی داشته باشند.

این سازمان همچنین تاکید کرده است که طالبان باید به «ربودن، بازداشت خودسرانه، شکنجه و بدرفتاری» با افرادی که برای تامین حقوق بشر از جمله همایش‌های مسالمت‌آمیز و کارزارهای تامین حق آموزش کار می‌کنند، پایان دهد.

این روحانی شیعه گفت که به درخواست مقام‌های استخبارات طالبان در این نشست مردمی شرکت کرده است.

او در این سخنرانی، که فایل صوتی آن در اختیار افغانستان اینترنشنال قرار گرفته، از رفتار خشونت‌آمیز طالبان با زنان و برخورد این گروه با جوانان و زنان در مورد حجاب انتقاد کرد.

«مردم فرعون نیستند»

آقای بهسودی بدون اشاره به بازداشت گسترده زنان در غرب کابل توسط طالبان، گفت که مقام‌های امر به معروف طالبان اخیرا نزد او آمدند و گفتند: «ما می‌خواهم اقدام جدی کنیم. اردو، رنجر، تانک می‌آوریم.»

او تاکید کرد که طالبان کارهای زیاد و مهمی برای انجام دادن دارد، اما «موضوع یک شلوار، مو یا چادر کوتاه‌تر» یک موضوع اخلاقی و فردی است و افغانستان مشکلات بزرگتری دارد که باید به آن رسیدگی شود.

آقای واعظ‌زاده بهسودی تاکید کرد که آن زمان به طالبان توصیه کرد که در «روش امر به معروف دقت کنید، نرم و آهسته عمل کنید. دست به خشونت نزنید. اقدام نظامی نکنید.»

این روحانی در بخشی از سخنان خود گفت: «طالبان از موسی و هارون برتر نیستند و مردم هم فرعون نیستند.»

او گفت که موارد بازداشت اخیر زنان «مشکل خلق کرد و مردم ناراحت و گلایه‌مند شدند.»

این روحانی افزود در صورتی که مردم در کنار نظام باشند، عمر نظام طولانی و در غیر آن عمر نظام کوتاه‌تر می‌شود.

سه اشتباه طالبان

او در مورد برخورد طالبان با شیعیان «سه اشتباه» این گروه را یادآوری کرد. به نظر او، اشتباه نخست طالبان کشتن عبدالعلی مزاری، رهبر پیشین حزب وحدت اسلامی، بود.

طالبان او را در ۲۳ حوت ۱۳۷۳ کشتند.

واعظ‌زاده بهسودی گفت «اشتباه اول طالبان این بود که عبدالعلی مزاری به طالبان اعتماد کرد و خود را به دامن شما انداخت و گفت افغان دامن دارد، اما ندیدیم این دامن را.»

به گفته این روحانی، طالبان با کشتن عبدالعلی مزاری «سنگ تهداب بی‌اعتمادی» را گذاشت. او افزود اینکه طالبان گلایه می‌کنند که مردم هزاره با این گروه در بیست سال گذشته همکاری نکرده‌اند، به این خاطر است که طالبان این بی‌اعتمادی را ایجاد کرد.

آقای بهسودی اشتباه دوم طالبان را حذف فقه جعفری از نصاب آموزشی دانست. او گفت: «مذهب موضوع حساسی است و طالبان فقه جعفری را از نصاب آموزشی حذف کرده است.»

او خطاب به طالبان گفت هیچ شیعه سنی و هیچ سنی شیعه نمی‌شود و طالبان به مذهب مردم دخالت نکند.

این روحانی اشتباه سوم طالبان را موضوع زنان و «ناموس» دانست. او گفت مردم در کنار موضوعات اسلامی به مسئله ناموسی هم حساسیت نشان می‌دهند.

او تاکید کرد که به دلیل این سه اشتباه طالبان مردم از این گروه فاصله گرفته‌اند.

گلایه از رهبر طالبان

واعظ‌زاده بهسودی خطاب به رهبر طالبان گفت که ملا هبت‌الله آخندزاده به نمایندگان شورای علمای شیعه وقت دیدار نمی‌دهد، اما یک ملای پاکستانی در دو روز با همه مقام‌های طالبان از جمله رهبر این گروه دیدار می‌کند.

او تاکید کرد که مقام‌های ارشد طالبان در دو سال و هفت ماه گذشته به علمای شیعه جوابی نداده و ملا هبت‌الله آخندزاده به نمایندگان شورای علمای شیعه وقت ملاقات نداده است.

او افزود که نمایندگان شورای علمای شیعه به قندهار رفتند و یک هفته منتظر ماندند و کسی آنها را مقالات نکرد. آقای بهسودی با گلایه از رهبر طالبان گفت: «یک ملای پاکستانی در ظرف دو روز با کل مقام‌های طالبان دیدار می‌کند. این جای گلایه است.»

آقای بهسودی با انتقاد از رفتار طالبان خطاب به ملا هبت‌الله گفت: «ما افغانستان، اسلام، شریعت و دیانت، امر به معروف و حجاب را می‌خواهیم، اما با روش تند و خشن مخالفیم.»

او با اشاره به سخنان وزیر تحصیلات عالی طالبان مبنی براینکه مردم افغانستان پیرو یک مذهب‌اند، گفت که چنین اظهاراتی فاصله میان مردم و نظام را بیشتر می‌کند. او تاکید کرد که والی طالبان در هرات کتابی نوشته و شیعیان را «تکفیر» کرده است. او در ادامه افزود: «تکفیر کار را حل نمی‌کند. اهل قبله را کسی نمی‌تواند تکفیر بکند.»

براساس این اعلامیه، طالبان عملیات دستگیری و بازداشت زنان را به اتهام نقض ادعایی دستورالعمل خود در مورد لباس زنان از آغاز ماه جدی شروع و با آنها بدرفتاری کردند.

این مقام‌های سازمان ملل، که ریچارد بنت گزارشگر ویژه سازمان ملل در افغانستان هم یکی از آنها است، گفته‌اند که طالبان ابتدا در منطقه هزاره‌نشین غرب کابل به دستگیری و بازداشت زنان آغاز کردند و بعد این عملیات را به محلات تاجیک‌نشین کابل به سرعت گسترش دادند.

آنها در اعلامیه خود افزودند که طالبان بازداشت زنان را به ولایت‌های دیگر از جمله بامیان، بغلان، بلخ و قندوز ادامه دادند.

براساس اعلامیه کارشناسان سازمان ملل، جنگجویان طالبان زنان را در اماکن عمومی از جمله مراکز خرید، مکتب‌ها و خیابان‌ها دستگیر کردند.

اعلامیه افزوده است که جنگجویان طالبان زنان بازداشتی را به‌زور به موترهای پولیس انداختند و آنها را متهم کردند که «حجاب بد»، «لباس‌های رنگی و تنگ» پوشیده بودند که خلاف دستورالعمل این گروه بوده است.

گزارشگران ویژه سازمان ملل در اعلامیه خود نوشتند: «ما از طالبان می‌خواهیم که همه موارد اقدامات محروم‌سازی از آزادی زنان و دختران براساس دستورالعمل لباس خود را پایان دهند و همه زنان و دخترانی را که ممکن است در بازداشت باشند، به طور فوری آزاد کنند.»

کارشناسان سازمان ملل از مقام‌های طالبان خواستند که به تعهدات بین‌المللی افغانستان در قبال حقوق بشر از جمله براساس کنوانسیون منع هرگونه تبعیض علیه زنان پایبند بمانند و در راستای اجرای اصول حقوق بشر عدم تبعیض و حاکمیت قانون کار کنند.

طالبان در ماه جوزای ۱۴۰۱ دستور دادند که زنان «حجاب مناسب» و ترجیجا «چادری» بپوشند که سر تا پای زنان را می‌پوشاند و خویشاوندان مرد زنان را مسئول وادار کردن آن‌ها به پوشیدن لباس مورد نظر خود قرار دادند.

به باور کارشناسان سازمان ملل، تنبیه زنان به دلیل نوعیت لباس آن‌ها و سپردن مسئولیت نظارت بر چگونگی لباس‌های آن‌ها به مردان را عاملیت زنان را نقض می‌کند و تبعیض جنسیتی و کنترول زنان را ادامه می‌بخشد و جایگاه اجتماعی آنها را تنزل می‌دهد.

طالبان پس از به دست گرفتن قدرت در ماه اسد ۱۴۰۰، با صدور دستور‌های پیاپی از زنان خواستند که مطابق نظر رهبران این گروه لباس بپوشند و از مردان خانواده‌ها خواستند که مسئولیت چگونگی پوشش زنان خانواده‌های خود را برعهده گیرند.

رهبران طالبان گفته‌اند که محدودیت علیه آزادی پوشش زنان را براساس «شریعت» وضع کرده‌اند. این گروه خوانش خاصی از شریعت دارد و آن را با سختگیری شدیدی اجرا می‌کند.

پیش از این بخش انگلیسی صدای امریکا گزارش داد که ایالات متحده «محتاطانه» و بدون به رسمیت شناختن طالبان، در حال بررسی امکان بازگشایی قنسولگری خود در افغانستان تحت کنترول این گروه است.

این شبکه نوشت که این موضوع در یک سند راهبردی جدید وزارت خارجه امریکا مطرح شده است.

در گزارش آمده که این اقدام نمایانگر تغییر بالقوه سیاست امریکا برای تعامل با طالبان در جهت دستیابی به اهداف متعدد امنیتی، سیاسی و اقتصادی است.

با این حال سفارت امریکا در دوحه به افغانستان اینترنشنال گفت باید روشن باشد که هیچ تغییری در سیاست ایالات متحده امریکا در قبال افغانستان تحت کنترول طالبان رونما نشده است.

سازمان ملل روز پنجشنبه (۱۲ دلو) در گزارشی نوشت تاجیکستان به فعالان حقوق بشر سازمان ملل درباره وضعیت زنان در این کشور توضیح داده است.

به نقل از نمایندگان تاجیکستان، گزارش شده که سیاست این کشور در راستای حمایت از حقوق پناهجویان از افغانستان است و شرایط خوبی برای آن‌ها به ویژه برای زنان و دختران ایجاد شده است.

در این گزارش آمده است که تاجیکستان در جریان پنج سال گذشته تنها زن افغانستان را از این کشور اخراج کرده است. براساس این گزارش این زنان قبل از تسلط طالبان بر افغانستان اخراج شده بودند و کسانی بودند که قانون را زیر پا گذاشتند یا مدارک معتبر برای اقامت در تاجیکستان نداشتند.