عیسی محمدی، فعال سیاسی افغان و منتقد شناخته شده طالبان به افغانستان اینترنشنال گفت دولت ایران او را «ممنوعالخروج» کرده است. آقای محمدی گفت تاکنون دوبار به میدان هوایی رفته تا به آلمان پرواز کند، اما اجازه پرواز به او داده نشده است.
آقای محمدی ساکن آلمان است. او به افغانستان اینترنشنال گفت که کار او تجارت است و به همین خاطر به ایران سفر کرده است.
مقامهای جمهوری اسلامی ایران تاکنون در این مورد اظهار نظر نکردهاند و علت ممنوعالخروجی او نیز هنوز مشخص نیست.
جمهوری اسلامی ایران روابط نزدیکی با طالبان دارد و از جمله کشورهایی است که سفارت افغانستان در تهران را به این گروه واگذار کرده است.
نورالدین عزیزی، وزیر صنعت و تجارت طالبان روز یکشنبه در دیدار با علیمخان یسین گیلدییف، سفیر قزاقستان در کابل خواستار سرمایهگذاری قزاقستان در بخش معادن افغانستان شده است. آنها درباره فعال کردن راه ترانزیتی تورغندی-سپینبولدک نیز گفتوگو کردند.
صفحه اکس وزارت صنعت و تجارت طالبان روز یکشنبه (۲۲ دلو) از دیدار و گفتوگوی مقام طالبان با مقام قزاقستان خبر داده است. در این دیدار درباره سفر هیئت رسمی و سکتور خصوصی قزاقستان به کابل نیز گفتوگو شده است.
صفحه وزارت تجارت طالبان جزئیات بیشتری در مورد سفر رسمی هیئت قزاقستانی به کابل ارائه نکرده است.
سرمایهگذاری در راهآهن مسیر ترانزیتی تورغندی_سپین بولدک از سوی قزاقستان از دیگر مواردی است که در این دیدار به آن پرداخته شده است.
قزاقستان در دو سال اخیر روابط تجاری خود را با طالبان تقویت کرده است. در ماه اسد سال جاری رئیسجمهور قزاقستان طرحی برای ایجاد مرکز منطقهای سازمان ملل در شهر آلماتی برای تحقق اهداف توسعه پایدار در افغانستان و آسیای میانه پیشنهاد داد.
افزون بر آن، وزارت تجارت طالبان در ماه اسد سال جاری خبر داد که بخش خصوصی افغانستان و قزاقستان به ارزش بیش از صد میلیون دالر قرارداد تجاری را در شهر آستانه امضا کردند.
در ماه جدی سال جاری نیز قزاقستان طالبان را از فهرست سازمانهای ممنوعه خود حذف کرد.
رحمتالله نبیل، رئیس پیشین امنیت ملی افغانستان روز یکشنبه به افغانستان اینترنشنال گفت که سیاستمداران و رهبران پشتون و تاجیک از اقوام دیگر معذرت بخواهند. به گفته او، اشتباهات آنها باعث شد که «نتوانستیم کشور بهتری را به نسل بعدی تحویل دهیم.»
آقای نبیل که مسئول یک گروه سیاسی در خارج از کشور نیز است، گفت که اشتباهات و شکستهای افغانستان ریشه در مداخلات خارجی و نحوه حکومتداری حاکمان افغانستان دارد. اما او تاکید کرد که باید بر اشتباهات دولتمردان اقوام در قدرت نیز انگشت گذاشته شود.
نبیل گفت: «نخبگان سیاسی پشتون باید ایستاد شوند و در برابر مردم هزاره، نورستانی و پشهای معذرت بخواهند [چون] نتوانستند یک فورمول که افغانستان را به طرف ملت سازی ببرد، ارایه کنند.»
او افزود: «در مرحله دوم رهبران و نخبگان تاجیک باید ایستاد شوند و معذرت بخواهند. چون همین دو طبقه در راس قدرت بودند.»
او گفت که سیاستمداران این دو قوم بزرگ افغانستان کرسی های مختلف قدرت را در دست داشتند و باید مسئولیت اشتباهات و تقصیرهای شان را به عهده بگیرند.
آقای نبیل گفت که شخصا به عنوان یک سیاستمدار از مردم معذرت میخواهد، «چون نتوانستیم کشور بهتری را به نسل بعدی تحویل دهیم.»
او اشتباهات نسلهای پیشین بر وضعیت کنونی افغانستان را بنیادین دانست و گفت که «پدران ما و نیاکان ما اشتباهاتی کردند که ما را تبدیل به یک نسل نفرین شده مادرزاد کرده اند.»
مقاومتی محدود به یک منطقه
رئیس پیشین امنیت ملی افغانستان در این گفتوگو خاطر نشان کرد که گروههای سیاسی افغان برسر یک دیدگاه واحد توافق نظر ندارند. او به گفتوگوهایش با احمد مسعود، رهبر جبهه مقاومت، به خاطر کارهای مشترک اشاره کرد که نتیجهای در پی نداشته است.
آقای نبیل در مورد یک جلسه با اشتراک احمد مسعود درباره همکاری با گروههای دیگر گفت. نبیل به نقل از یک منبع یادآورد شد که ظاهراً مسعود در این جلسه گفت که «محور مقاومت نباید از یک منطقه خاص بیرون شود.»
او افزود: «این مانع از آن شد که وارد یک بحث کلان شویم.»
نبیل به رغم حمایت از فعالیتهای جبهه مقاومت و جبهه آزادی گفت که جنگ باید آخرین گزینه برای مقابله با طالبان باشد. او تاکید کرد باید گزینههای دیگر مانند «علمای دینی و مشران قومی» نیز آزمایش شود.
کنار گذاشتن رهبران قدیمی
رئیس امنیت ملی پیشین از نسل جدید خواست که سیاستمداران نسل قدیم را به خاطر اشتباهات شان کنار بگذارند.
او گفت که شماری از آنان برنامه و طرحی داخلی برای افغانستان ندارند و «عریضه به دست از یک دهلیز استخبارات خارجی به دهلیز استخبارات دیگر می روند.»
جبهه آزادی افغانستان روز یکشنبه از حمله بر قرارگاه حوزه دوم امنیتی طالبان در شهر چاریکار، مرکز ولایت پروان خبر داد. این جبهه گفته است که در این عملیات ۴ طالب کشته و ۳ نفر دیگر از آنان زخمی شدهاند.
جبهه آزادی افغانستان روز یکشنبه (۲۲ دلو) اعلام کرد که چریکهای این گروه در 'یک عملیات اوپراتیفی' بر این قرارگاه حمله کرده است.
جبهه آزادی افغانستان گفته است که نیروهای طالبان مستقر در این قرارگاه، در هفته گذشته با بازرسی خانهها، مردم محل را مورد آزار و اذیت قرار داده بودند.
این جبهه در ماههای گذشته بارها بر پایگاهها و ایستهای بازرسی طالبان حمله کرده و شماری از نیروهای طالبان را کشته است.
رئیس اطلاعات و فرهنگ هرات گفت است که ۵۴۷ منزل برای زلزلهزدگان در چهار قریه ولسوالی رباطسنگی در هرات تحویل داده شده است. به نقل از خبرگزاری باختر، احمدالله متقی گفته که تاکنون برای چهار هزار خانواده زلزلهزده خانه اعمار شده است.
خبرگزاری باختر گزارش داد که برای ۴ هزار خانواده منزل اعمار شده و حدود ۹۰ درصد آن تسلیم داده شده است.
تا هنوز هیچ سازمان و منبع مستقلی ادعای طالبان در مورد تحویل صدها خانه برای زلزله زدگانهرات را مستقلانه تایید نکرده است.
در زمینلرزههای پیدرپی در ماه میزان در ولایت هرات بیش از ۱۴۰۰ نفر کشته و حدود ۱۱ هزار نفر زخمی شدند.
بر بنیاد آمار سازمان ملل در این زمینلرزهها بیش از ۸ هزار خانه به طور کامل تخریب و ۱۷ هزار خانه دیگر نیز نیمهتخریب شده است.
مرکز خبرنگاران افغانستان روز یکشنبه از بازداشت سیفالله کریمی، خبرنگار خبرگزاری پژواک در ولایت سمنگان خبر داد و خواهان آزادی فوری وی شد. به نقل از این مرکز، آقای کریمی روز گذشته پس از احضار به دفتر والی سمنگان بازداشت شد.
مرکز خبرنگاران افغانستان روز یکشنبه (۲۲ دلو) در اعلامیهای ضمن ابراز نگرانی جدی نسبت به بازداشت آقای کریمی، خواستار آزادی فوری بدون قید و شرط این خبرنگار شد. آقای کریمی حدود هفت ماه قبل به عنوان خبرنگار محلی پژواک کار را آغاز کرده بود.
تاکنون طالبان در مورد بازداشت این خبرنگار اظهار نظری نکرده است و جزئیات بیشتری در مورد علت بازداشت او در دسترس نیست.
مرکز خبرنگاران افغانستان به نقل از یک منبع نوشته که سیفالله کریمی روز گذشته به دفتر والی طالبان در سمنگان احضار شده و از سرنوشت او دیگر خبری در دست نیست.
این منبع به مرکز خبرنگاران افغانستان گفته که آقای کریمی حدود ۱۰ روز قبل در پی تهیه گزارشی در پیوند به اعتراض مالکان رستورانتها و هوتلهای سمنگان نسبت به افزایش مالیات، خواستار مصاحبه با مستوفی طالبان در سمنگان شده بود.
به گفته این منبع، بشیراحمد نعمانی، مستوفی طالبان، از مصاحبه خودداری کرده و موضوع را به عبدالاحد فضلی، والی طالبان در سمنگان گزارش میدهد و پس از آن والی طالبان کریمی را احضار میکند.
یک منبع دیگر نیز به مرکز خبرنگاران افغانستان گفت که با آقای کریمی از سوی یکی از محافظان والی طالبان در سمنگان با خشونت رفتار شده است.
مرکز خبرنگاران افغانستان افزوده که مطابق با قانون رسانههای همگانی، خبرنگاران در انجام کارهای حرفهای خود آزاد هستند و هر نوع تهدید یا محدودیت از سوی مسئولین پذیرفتنی نیست.
مرکز خبرنگاران افغانستان میگوید از ۱۱ جدی ۱۴۰۱ تا ۱۰ جدی ۱۴۰۲، حدود ۱۶۸ رویداد نقض حقوق خبرنگاران را ثبت کرده و دو خبرنگار همچنان در زندان هستند.
امینالله عالمی، صاحب امتیاز و مدیر مسؤل رادیو ممتاز در فاریاب در آخر ماه اسد به خاطر موضوع «شخصی» بازداشت و به یک سال زندان محکوم شد.
سلطان علی جوادی مدیر مسؤل رادیو نسیم در ولایت دایکندی پس از چند بار بازداشت از سوی طالبان، در ۲۰ قوس به یک سال زندان محکوم شد.
پیش از این فدراسیون بینالمللی روزنامهنگاران در ششم دلو ادامه احضار و بازداشت کارکنان رسانهها در افغانستان توسط طالبان را محکوم کرد.
این فدراسیون اقدامات طالبان را «غیرقانونی» و در راستای ارعاب و ساکت کردن رسانههای افغانستان دانسته است.