گروه هماهنگی عدالت انتقالی خواهان مشارکت فعال قربانیان جنگ در نشست دوحه شد

نشست دو روزه دوحه برای افغانستان با اشتراک دبیرکل سازمان ملل و نمایندگان ویژه بیش از ۲۰ کشور جهان، به منظور یافتن راه حل برای وضعیت بحرانی افغانستان و تعامل جهان با طالبان راه اندازی شده است.

آصف درانی، نماینده ویژه پاکستان در امور افغانستان ریاست هیئت پاکستانی را به عهده دارد.

روزنامه اکسپرس تریبون نوشت که پیش از این پاکستان در مورد انتصاب فرستاده ویژه سازمان ملل ابراز نگرانی کرده بود اما اکنون از این پیشنهاد حمایت می‌کند.

اسلام آباد گفته است که فرستاده ویژه سازمان ملل باید «مسلمان، دیپلومات با تجربه و اهل منطقه» باشد.

تغییر موضع پاکستان در مورد فرستاده ویژه ملل متحد در تضاد مستقیم با موضع طالبان است که بارها مخالفت خود را با تعیین نماینده ویژه دبیرکل ابراز کرده است. اکسپرس تریبون به نقل از یک مقام پاکستانی نوشت که اسلام آباد دیگر از خواسته‌های طالبان در مجامع بین‌المللی دفاع نمی‌کند.

در صورت تایید رسمی، به نظر می‌رسد که حمایت درانی از تعیین نماینده ویژه بازتابی از ادامه نارضایتی پاکستان از طالبان افغان به خاطر حمایت از شبه نظامیان تحریک طالبان پاکستان است که مسئولیت حملات خونین بر نیروهای نظامی پاکستان در یکسال گذشته را به عهد گرفته است.

همچنین، معترضان روز یکشنبه در کلگری به نقض حقوق بشر، آپارتاید جنسیتی طالبان در افغانستان و کشتار هزاره‌ها اعتراض کردند.

صدیق الله توحیدی، یکی از سازمان دهندگان این تجمع اعتراضی به افغانستان اینترنشنال گفت که به رغم تعامل شماری از کشورها با طالبان، این گروه در سیاست‌های خود تغییری نیاورده است.

او به موارد متعدد نقض حقوق بشر در افغانستان، به ویژه محرومیت گسترده زنان از حقوق اجتماعی و اقتصادی شان، اشاره کرد که طالبان به با وجود درخواست‌های بین‌المللی به آن ادامه داده است.

او گفت: «جهان به چه دلیلی با یک گروه تروریستی وارد تعامل می‌شود؟ دیپلوماسی و تعامل منجر به تغییر این گروه نمی‌شود و جهان باید از تلاش‌های مردم افغانستان برای سرنگونی طالبان پشتیبانی کند.»

سازمان ملل از طالبان برای اشتراک در نشست دوحه دعوت کرد اما این گروه به علت پذیرفته نشدن خواسته‌هایش از سوی ملل متحد، از شرکت در آنجا خودداری ورزیده است.

شمار زیادی از کشور، از جمله ایالات متحده، چین و روسیه، امیدوارند که تعامل با طالبان رفتار این گروه را تغییر بدهد. اما، آقای توحیدی می گوید که طالبان دو سال فرصتی برای تغییر داشت اما به این کار تن نداده است.

جبهه آزادی در شبکه اکس نوشت که طالبان در «پاسگاه[چهارراهی سرخ] در هفته گذشته بالای چندین موتر مسافربری در شهر کابل شلیک کرده و به بهانهٔ بازرسی امنیت، زنان و دختران را مورد آزار و ‌اذیت قرار داده بودند.»

همچنان این جبهه گفته که طالبان در پاسگاه پنجشیروات، «هفته گذشته بالای موتر حامل شماری از جوانان ولایت پنجشیر شلیک کرده و تعدادی از آنان را شهید و زخمی کرده بودند.»

این سومین حمله جبهه آزادی بر پاسگاه‌های طالبان در کابل در دو روز گذشته است.

گفته می‌شود در این جلسه دبیرکل سارمان ملل درباره نتایج نشست دوحه به اعضای شورای امنیت گزارش دهد و همچنین فرستاده ویژه را هم معرفی کند.

شورای امنیت هنوز تاریخ این نشست را رسماً اعلام نکرده بود. عارف یعقوبی، خبرنگار افغانستان اینترنشنال در دوحه به نقل از منابعش می‌گوید که احتمالا در ۲۶ فبروری این نشست برگزار خواهد شد.

تعیین نماینده ویژه به یک مسئله مناقشه برانگیز در نشست دوحه تبدیل شده است. کشورهای چین، روسیه و ایران با تعیین نماینده جدید برای افغانستان موافق نیستند. طالبان نیز با انتصاب نماینده ویژه مخالفت کرده است.

سازمان ملل پیش از این فریدون سینیرلی اوغلو را به عنوان هماهنگ‌کننده ویژه برای بررسی وضعیت افغانستان و ارائه پیشنهادها به شورای امنیت تعیین کرده بود.

خبرنگار افغانستان اینترنشنال می‌گوید که سازمان ملل در صورت لزوم دید، بدون توافق اعضای شورای امنیت نیز می‌تواند نماینده‌ای برای افغانستان منصوب کند.

شورای امنیت به علت اختلاف‌های اعضای دایمی، در موارد زیادی در مورد رویکرد این شورا در قبال افغانستان و طالبان دچار اختلاف نظر است.

کشورهای چین و روسیه به طور عموم از تعامل با طالبان و منزوی نکردن این گروه حمایت کرده است، در حالیکه کشورهای غربی موضوع حقوق بشر، به خصوص حقوق زنان را در برخورد شان با طالبان در اولویت قرار داده اند.

روسیه و چین با نگرانی کشورهای غربی در مورد حضور گروه‌های تروریستی در افغانستان و همچنان رعایت حقوق زنان با ایالات متحده و اروپا موافق اند و خواستار اقدام طالبان برای رسیدگی به این خواسته ها شده اند.

دلیل نگرانی این مقام طالبان در مورد هماهنگی مقام‌های این گروه توضیح داده نشده، اما براساس یادداشت حاجی زاید، سخنگوی والی طالبان در بلخ در شبکه اکس، صدر ابراهیم بر توجه کامل مقام‌های طالبان در شمال بر امنیت در این منطقه تاکید کرده است.

برخی از جبهه‌های مسلح مخالف طالبان از جمله جبهه مقاومت ملی و جبهه آزادی عمدتا در ولایت‌های شمالی افغانستان فعال هستند.

سخنگوی والی طالبان در بلخ در یادداشت خود نوشته که آقای ابراهیم اخیرا با والی‌ها، معاونان والی‌ها، فرماندهان نظامی، رئیسان استخبارات و رئیسان شورای علمای این گروه در حوزه شمال دیدار کرد.

حاجی زاید افزود که صدر ابراهیم در این دیدار، با ارزیابی وضعیت امنیتی شمال در شهر مزارشریف، از مقام‌های امنیتی خواست که به امنیت توجه کامل کنند.

حاجی زاید همچنین نوشت که ابراهیم در پی افزایش هماهنگی‌ها بین مقام‌های نظامی طالبان و نهادهای دولتی این گروه در ولایات شمالی افغانستان است.

صدر ابراهیم در این دیدار تاکید کرد که والیان هر ولایت به دستور ملا هبت‌الله آخندزاده، رهبر طالبان، تعیین شده‌اند و مشورت‌ها و تصمیم‌ها در هر زمینه باید با او در میان گذاشته شود.

این مقام طالبان به مقام‌های این گروه در ولایات شمالی توصیه کرده که به صورت شبانه روز بر امور تمامی نهادها نظارت داشته باشند. صدر ابراهیم همچنین هشدار داده است که هیچ نهادی نمی‌تواند «خلاف شرع و قانون» عمل کند.