جبهه آزادی به مناسبت روز جهانی زبان مادری گفت تلاش طالبان «برای نهادینهسازی تبعیض و قومگرایی در واقع دشمنی با تمام اقوام و گویندگان مشترک زبانهای کشور است.» وزارت فرهنگ طالبان نیز از این روز برای تقویت «همبستگی اقوام» تجلیل کرده است.
وزیر اطلاعات و فرهنگ طالبان در روز جهانی زبان مادری گفت این گروه میخواهد «زبانهای کشور به گونهای توسعه یابد که باعث همبستگی اقوام شود.»
او از این که از زبانها استفاده نادرست شده و باعث نفاق گردیده انتقاد کرد.
جبهه آزادی، گروه مسلح مخالف طالبان، روز چهارشنبه در اعلامیهای به سه زبان پشتو، اوزبیکی و فارسی در صفحه اکس گفت که همه زبانها، فرهنگها، باورها و هنجارهای اجتماعی مردم افغانستان جایگاه «ویژه، برابر و ارزشمند» دارند و بهرهمندی از حق آموزش به زبان مادری برای همه شهروندان کشور «یک اصل شکست ناپذیر» است.
در بخشی از بیانیه این جبهه ضد طالبان آمده است:«بر این اساس مبارزه بی امان برای سرنگونی امارت ضد فرهنگی طالبان در راس اولویتهای جبهه آزادی قرار دارد.»
معاون وزارت فرهنگ طالبان گفته است که «با حفظ ارزشهای اسلامی مصمم است تا تمام زبانها را تقویت کنند و توسعه دهند.»
مقامهای طالبان در حالی موضوع زبانها را مطرح کردهاند که این گروه کاربرد زبان فارسی را در مجالس و اسناد رسمی، تابلوها و رسانههای دولتی تا حد زیادی محدود کرده است.
از ۲۱ فبروری همهساله به عنوان روز جهانی زبان مادری تجلیل میشود.
آقای زاخیلوال که با فروپاشی حکومت پیشین از کابل بیرون نشده، گفت: «ما جوابگو به پارلمان بودیم، اینها [طالبان] نیستند. ما جوابگو به دنیا بودیم، اینها نیستند. ما جوابگو به نهادهای دیگر بودیم، اینها نیستند. بنابراین، در اینجا تصمیمگیری آسان است. یک فرد مثلا تصمیم میگیرد و تطبیق میکند که موثریت خود را دارد اما شفافیت ندارد. بودجه ما خیلی شفاف بود.»
وزیر مالیه پیشین گفت که در حکومت طالبان فساد وجود دارد. او در پاسخ به سوال تاجالدین سروش، خبرنگار افغانستان اینترنشنال که پرسید فساد در حکومت طالبان زیاد شده یا کم، گفت: «بیشتر شده است.»
او گفت که محمولههای هفتگی چهل میلیون دالری به طالبان داده نمیشود، بلکه این پول به سازمان ملل متحد داده میشود و مطابق خواستهای این سازمان به مصرف میرسد.
در بخشی از این مصاحبه، آقای زاخیلوال جنگ و مبارزه گروههای مسلح ضد طالبان را «جنگهای استخباراتی» خواند و گفت که به عنوان یک افغان باید مخالف این جنگ بود.
آقای زاخیلوال افزود: «هر جنگی که در افغانستان تا به حالی ما دیدیم، بالاخره، یک ربطی داشته به جایی که تمویل میشده که در داخل افغانستان نیست. یکی از کشورهای همسایه یا کشور دور باید تمویلش کند. این کشورها چه علاقمندی دارد و بخاطر چه بیاید در افغانستان به جنگ دامن بزند؟ از کدام جنگ ما بهره بردیم که به یک جنگ آینده امیدوار شویم؟»
سفیر پیشین افغانستان در پاکستان گفت: «به عنوان یک افغان باید مخالف جنگهای استخباراتی باشیم.»
آقای زاخیلوال درباره رابطه طالبان و پاکستان گفت که پاکستان به طالبان کمک کرد که به قدرت برسد، اما بعد از آن مشکلات دیرینهای را که با حکومتهای قبلی داشت، با طالبان هم پیدا کرد.
وزیر پیشین مالیه افزود که هدف پاکستان بیثباتی افغانستان بود و طالبان دلیل خود را برای جنگیدن داشت، اما طالبان با قدرت گرفتن مسئول حکومت و ثبات افغانستان شد.
این مقام حکومت پیشین درباره روابط طالبان و امریکا گفت: «امریکا در مورد داعش طالب را یک قوه موثر میداند. من فکر میکنم که کمک و همکاری هم میکند. من فکر میکنم که در مورد داعش طالبان و امریکا یک درک مشترک و شاید هماهنگی مشترک داشته باشد و در مورد القاعده هم از امریکا چیزی گفته نمیشود.»
این عضو کابینههای حامد کرزی و اشرف غنی حکومت طالبان را ملی ندانست و گفت که حکومت در افغانستان باید مشروعیت مردمی داشته باشد.
زاخیلوال گفت: «به نظام طالبان یک نظام ملی گفته نمی توانیم؛ استحکام نظامی دارد ولی استحکام مردمی ندارد.» او افزود: «ما طرفدار یک روند سیاسی هستیم که از این طریق مشروعیت پیدا کند و در آن مردم از هر قوم، جوان، پیر، روشنفکران و زنان باشند.»
آقای زاخیلوال افزود که دیروز توپ در میدان اشرف غنی بود که اشتباه کرد و فرصتها را ضایع کرد، اما امروز توپ در میدان طالبان است که این اشتباه را نکند و فرصتها را برای مذاکره و تفاهم ضایع نکند.
