حسن کاظمی قمی، نماینده ویژه رئیسجمهور ایران در امور افغانستان اعلام کرد که بیش از ۶ میلیون مهاجر افغان در ایران حضور دارند. او گفت این مهاجران تحت شرایط اجباری که امریکا در افغانستان ایجاد کرد به ایران آمدند.
آقای قمی گفته است: «باید شرایطی در افغانستان ایجاد کنیم که بخشی از این مهاجرین به کشور خود بازگردند.»
او در مصاحبه با خبرگزاری دانشجو افزود: بخش مهمی از نخبگان و نیروی کار افغانستان در کشور ما حاضر است و نخبگان افغان که در ایران درس خواندهاند میتوانند به کشور خود بازگردند.
این دیپلومات ایران گفت: «مهاجرت مردم افغانستان به علت بحرانهایی است که امریکاییها در آن کشور ایجاد کردند.»
بر اساس گزارشهای کمیساریای عالی سازمان ملل در امور پناهندگان، افغانها شش درصد جمعیت ساکن ایران را تشکیل میدهند.
اخیرا یک مقام ایرانی اعلام کرد که ورود مهاجران افغان به ١٦ استان این کشور ممنوع شده است.
جمهوری اسلامی ایران در ماههای اخیر اخراج مهاجران افغان را سرعت بخشیده است.
امیرخان متقی، وزیر خارجه طالبان روز یکشنبه، ۶ حوت، به ترکمنستان سفر کرد. معاون سخنگوی وزارت خارجه طالبان گفته سفر آقای متقی به دعوت وزیر خارجه ترکمنستان صورت گرفته است. به گفته او، امیرخان متقی در این سفر درباره مسائل دوجانبه گفتوگو خواهد کرد.
به گفته ضیااحمد تکل، مقامهای طالبان از وزارت معادن و پترولیم، اداره راهآهن و شرکت برشنا نیز امیرخان متقی را در این سفر همراهی میکنند.
امیرخان متقی در ماه جدی ۱۴۰۰ نیز به عشقآباد سفر کرد.
به گفته طالبان سفر تازه متقی به دعوت رشید مردوف، وزیر خارجه ترکمنستان صورت میگیرد که خود او نیز در ماه قوس در یک سفر اعلامنشده، وارد افغانستان شد.
تاکنون هیچ کشوری حکومت طالبان را به رسمیت نشناخته اما این گروه با برخی کشورهای منطقه روابط نزدیک دارد و هرازگاهی مقامهای ارشد آن به این کشورها میروند.
رسانههای ایرانی خبر دادند جمهوری اسلامی برای ۸۰۰ متخصص و کارآفرین عمدتا افغان، سوری و لبنانی کارت اقامت ویژه ۵ ساله داده است. یک مقام مرکز تعاملات بینالمللی گفت با اعطای «کارت ويژه اقامت نخبگی»، «در واقع این افراد شهروند ایرانی محسوب میشوند.»
سیدعلی حسینی، معاون دفتر توسعه روابط علمی مرکز تعاملات بینالمللی گفت بهخاطر ثبت درخواست متخصصان و کارآفرینان غیرایرانی برای دریافت حمایتهای خاص این مرکز، یک پلتفرم آنلاین زیر نام «آی کانکت» راهاندازی شده است.
آقای حسینی به خبرگزرای مهر گفت که هدف از راهاندازی این پلتفرم را زیست راحت مهاجران نخبه و کارآفرین است.
به گفته او تاکنون هزار و ۵۰۰ برای دریافت اقامت ویژه درخواست دادهاند.
منظور پشتین، یکی از رهبران جنبش تحفظ پشتونها در پاکستان میگوید که مخالف استفاده از پاسپورت برای تردد مردم دو طرف دیورند است. آقای پشتین گفته است که در آینده نزدیک گام بزرگی را برای اتحاد مردم مناطق اطراف دو سوی مرز برمیدارد.
رهبر جنبش تحفظ پشتونها روز جمعه (۴ حوت) در سخنرانی در وزیرستان جنوبی، بار دیگر حمایت خود را از اعتراضات در چمن و انگور اده مبنی بر عدم استفاده از پاسپورت برای تردد به افغانستان اعلام کرد.
آقای پشتین در صفحه فسبوک خود هم نوشت که در خصوص تمام دروازههای دیورند، گام بزرگی برای اتحاد مناطق اطراف این خط برخواهیم داشت.»
به گفتهای او، تردد با پاسپورت بین افراد دو طرف خط دیورند امکانپذیر نیست.
در پی افزایش ناامنیها در پاکستان، حکومت موقت این کشور «سیستم تکسندی» را برای تردد از مرزهای بین افغانستان و پاکستان اعمال کرد. بر مبنای این سیستم، مسافران تنها با پاسپورت و ویزا میتوانند از مرز عبور کنند.
پیش از این تصمیم، مسافران میتوانستند با مدارک قدیمی مانند اسناد مورد توافق دوره هند بریتانیایی، کارت هویت ملی و تذکره از مرز بگذرند.
منظور پشتون از آوارگان چمن و انگور اده خواست تا راه جنرالها و وزیران را در اسلامآباد مسدود کنند و در این زمینه با آنها همکاری خواهد بود.
جنبش تحفظ پشتونها، یکی از گروههای سرشناس حامی حقوق پشتونها در پاکستان است که بارها نسبت به تبعیض و رفتارهای غیرقانونی ارتش پاکستان، از جمله کشتار غیرقانونی و ناپدیدسازی اجباری پشتونها در مناطق قبایلی اعتراض کرده است.
شبکه تحلیلگران افغانستان در گزارشی نوشت که با تسلط دوباره طالبان بر افغانستان، توازنقوا در هزارهجات به طرز چشمگیری به نفع کوچیها تغییر کرده است. این شبکه گفته است که بازگشت طالبان به قدرت به کوچیها امکان داد که به هزارهجات و ارتفاعات مناطق مرکزی افغانستان هجوم ببرند.
طبق این گزارش کوچیها مناطق مرکزی را علفچرهای تابستانی خود میدانند و دعوای مالکیت دارند.
شبکه تحلیلگران افغانستان در این گزارش نوشت که هرچند در سال گذشته از بروز خشونتهای گسترده جلوگیر شد، اما کوچیها همچنان با استفاده از «زور و ارعاب به آزار و اذیت هزارهها ادامه دادند.»
فابریزیو فوچینی و راما میرزاده، گزارشگران شبکه تحلیلگران افغانستان میگویند که شماری از کوچیهایی که در سال ۲۰۲۳ به هزارهجات هجوم بردند به میزان قابل توجهی زیاد بوده است، هرچند که در مقایسه با سال قبل آن، در برخی مناطق تعداد آنها کاهش یافته است.
در گزارش آمده است که با به قدرت رسیدن دوباره طالبان در تابستان ۱۴۰۰، توازنقوا در هزارهجات به طرز چشمگیری به نفع کوچیها بر هم خورده است. به گونهای که «جامعه هزاره خود را مغلوب و خلع سلاح میبینند، در حالیکه کوچیها، معمولاً با مقامات امنیتی و اداری حاکمان که اغلب از لحاظ قومی نزیکاند، مجاز به حمل سلاح برای دفاع از خود هستند.»
هجوم کوچیها و فشار اقتصادی: ساکنان محلی به ترک منطقه خود میاندیشند
در گزارش آمده است که بلاتکلیفی ناشی از هجوم کوچیها، فشارهای اقتصادی و نگرانیهای امنیتی مشکلات مداوم جوامع هزاره در ولایت غزنی است. بر پایه گزارش شبکه تحلیلگران، این مشکلات سبب شده است ساکنان محلی به ترک منطقه خود بیاندیشند.
یک منبع از قوم هزاره در ولسوالی ناهور ولایت غزنی به گزارشگران این شبکه گفته است که تعداد کوچیها در سال ۲۰۲۳ کمتر از سال قبل بوده است. او گفته است که در سال ۲۰۲۲ بسیاری از کوچیهای «بیگانه» از شمال افغانستان یا پاکستان به این منطقه آمده بودند.
در گزارش شبکه تحلیلگران آمده است که کوچیها در ولسوالی ناهور غزنی تمام چراگاهها از جمله زمینهای غیرآبی (للمی) را بدون مخالفت باشندگان بومی تصاحب کردهاند. باشندگان این ولسوالی به شبکه تحلیلگران گفتهاند که هیچ چراگاهی برای استفاده روستاییان باقی نمانده است.
طبق این گزارش، هزارههای این ولسوالی مجبور بودند برای تغذیه حیوانات خود از محصولات زراعتی استفاده کنند و کسانی که توانایی مالی این کار را نداشتند مجبور شدند مواشی خود را بفروشند.
در گزارش آمده است که هرچند این وضعیت منجر به درگیریهای خشونتآمیز جدی نشد، اما بیشتر به این دلیل بود که ساکنان محلی مجبور بودند آن را بپذیرند، زیرا چوپانهای کوچی مسلح بودند و نگرش بسیار «قاطعانه و غارتگرانه» نسبت به منابع محلی از خود نشان میدادند.
تلاش برای آدمربایی توسط کوچیها در بامیان
شبکه تحلیلگران افغانستان نوشت که هزارهها در بامیان موارد خشونت، ارعاب، و تلاش برای «آدمربایی توسط کوچیها را حتی در مرکز شهر بامیان»، گزارش دادند.
در بخشی از گزارش آمده است که کوچیها از زور استفاده کردند و با هزارهها درگیر شدند و اسلحه کشیدند، اما در نهایت توسط نیروهای امنیتی طالبان و ساکنان محلی این مساله مهار شد.
از سوی دیگر، بزرگان کوچی گفتهاند که مقامهای طالبان از آنها خواستهاند تا زمانی که مشکل علفچرها حل نشده است، وارد ولایت بامیان نشوند. این دستور تعدادی از کوچیهایی که قصد رسیدن به ورس و پنجاب ولایت بامیان را داشتند ممکن است در تنگنا قرار دهد.
استعفای دستهجمعی هزارهها از کمیسیون حل اختلافات
در گزارش شبکه تحلیلگران آمده است که شش تن از هزارههای عضو کمیسیون مرکزی حل اختلاف میان کوچیها و دهنشین بامیان به دلیل تهدید و فشار اعضای کوچی و بزرگان هزاره استعفا دادند.
یکی از اعضای کمیسیون حل اختلافات که مدعی است از هشت صد خانواده کوچی نمایندگی میکند گفته است که طالبان نمیگذارد این خانوادهها زمینهای ادعایی شان در ولسوالی پنجاب را پس بگیرند. او مدعی شده است که برخی از خانوادهها در اوایل فصل گرم سال به پنجاب سفر کرده بودند، اما پس از چند روز توسط مقامهای طالبان به بهسود بازگردانده شدند.
رئیس کمیسیون حل اختلافات میان کوچیها و دهنشین در بامیان گفته است طالبان کوچیهایی را بازگرداند که آنها فرمان شاه را در اختیار داشتند. در مورد بسیاری از پروندههای حقوقی مطرح شده در سال گذشته هنوز فیصلهای صورت نگرفته است.
پولیس اتریش از کشته شدن چهار زن و یک دختر ۱۳ ساله در دو رویداد جداگانه در ویانا در ۲۴ ساعت گذشته خبر داد. گزارشها گزارش دادند که یک پناهجوی افغان به اتهام قتل سه زن بازداشت شده است.
رسانههای اتریش گزارش دادند که جمعهشب اجساد سه زن جوان با زخمهای چاقو در یک خانه در ویانا پیدا شده است.
پولیس روز شنبه گفت که یک مرد ۲۷ ساله در نزدیکی این خانه درحالی که چاقو حمل میکرد به اتهام قتل دستگیر شده است.
اسکای نیوز و بیبیسی جهانی گزارش دادند که فرد بازداشت شده یک پناهجوی ۲۷ ساله افغان بوده است. هنوز در مورد هویت این پناهجوی افغان جزئیاتی منتشر نشده است.
در یک مورد جداگانه، جسد یک زن و دختر ۱۳ ساله او اوایل روز جمعه در یک اپارتمان در ویانا پیدا شده است.
رسانههای اتریش گزارش دادند که این زن و دخترش احتمالا خفه شدهاند. بازرسان بر این باورند که پدر این دختر مسئول این حادثه است.
