انس حقانی، از اعضای شناخته شده طالبان میگوید همانطوری که این گروه در دوحه تعهد داده بود از قلمرو افغانستان «به جز آرزوی خیر» آسیبی به کسی نرسیده است. آقای حقانی گفته جهان هنوز میتواند با طالبان از یک راه «واقعبینی سیاسی» به درک مشترک برسد.
انس حقانی روز پنجشنبه (۱۰ حوت) در حساب کاربری خود در اکس نوشت هنوز فرصت است که جامعه جهانی تعهدات انجام نشده را که محتوای آن تابع «قاعده مرور زمان» نیست، عملی نمایند.
به نظر میرسد که اشاره انس حقانی به توافقنامه دوحه است که در ۲۹ فبروری سال ۲۰۲۰ میان امریکا و طالبان امضا شد.
مقامات جمهوری اسلامی افغانستان امضای این توافقنامه را دلیل اصلی سقوط دولت سابق این کشور میدانند.
پیش از این محمد محقق، رهبر حزب وحدت اسلامی مردم افغانستان گفته بود که توافقنامه دوحه، «سند تباهی ملت افغانستان، سند قتل دهها هزار تن از نظامیان پیشین و سند مهاجرت میلیونها انسان» است.
دادگاه عالی طالبان اعلام کرد که براساس فیصله دادگاه نظامی این گروه در هرات هشت نفر به اتهام «لتوکوب و بیعزتی» در صحن این دادگاه مجازات شدند. در خبرنامه آمده است که این افراد به پنج ماه حبس تنفیذی و ۲۰ شلاق محکوم شده بودند.
در خبرنامه دادگاه عالی طالبان اطلاعات بیشتری درباره اتهامات این افراد نیامده است.
این حکم توسط یک دادگاه نظامی طالبان در هرات صادر شده، اما معلوم نیست که متهمان از اعضای گروه طالبان بودهاند یا خیر. پیش از این دادگاه نظامی طالبان در هرات یکک شاعر به نام خالد قادری را به یک سال حبس محکوم کرده بود.
پس از تسلط دوباره طالبان بر افغانستان مجازات بدنی مانند شلاق زدن، قطع دست و اعدام به این کشور بازگشته است.
نهادهای حامی حقوق بشر و جامعه جهانی از طالبان خواستهاند مجازات بدنی، ضد کرامت انسانی و ظالمانه را متوقف کند. مقامهای طالبان اما گفتهاند شریعت اسلامی را اجرا میکنند و این سازمانها و کشورها نباید در امور داخلی افغانستان مداخله کنند.
لیزا کورتس، مقام سابق کاخ سفید میگوید واشنگتن باید توافقنامه دوحه را کنار بگذارد و به دنبال راههای جدید «تعامل مشروط» با طالبان باشد. او در صحبت با افغانستان اینترنشنال توافقنامه دوحه را «بسیار ضعیف» خواند که به گفته او به نفع طالبان بوده است.
لیزا کوترس از پالیسیسازان ارشد اداره دونالد ترامپ در زمان امضای توافقنامه دوحه در فبروری ۲۰۲۰ بود و در سیاستگذاری امریکا در قبال افغانستان نقش داشت.
او در گفتوگو با صمصامه سیرت، خبرنگار افغانستان اینترنشنال گفت توافقنامه دوحه «خیلی به نفع طالبان بوده» و حتی از این گروه نخواسته که ارتباط خود با گروههای تروریستی را قطع کند.
به گفته او، توافقنامه دوحه با طالبان از این گروه تنها خواسته که به تروریستها اجازه ندهد علیه منافع امریکا حمله کنند.
او میگوید که این توافقنامه «بسیار ضعیف» طالبان را جسورتر کرده است.
لیزا کورتس گفت: «در چهارمین سالگرد توافقنامه دوحه، من فکر میکنم زمان آن فرا رسیده که آنرا کنار بگذاریم و راههای جدیدی برای تعامل با طالبان بیابیم، تعامل مشروط که آنها (طالبان) را تحت فشار قرار دهد تا به حقوق زنان و دختران احترام بگذارند.»
این مقام سابق کاخ سفید تاکید کرد که توافقنامه دوحه منافع امنیتی امریکا را در افغانستان و منطقه تامین نکرده و تهدیدات تروریستی نیز در افغانستان تشدید شده است.
خانم کورتس گفت که شاخه داعش خراسان به عنوان یک تهدید جهانی، و همچنین تحریک طالبان پاکستان و برخی گروههای تروریستی آسیای میانه در افغانستان در حال قویتر شدناند.
این مقام پیشین کاخ سفید گفت که پس از امضای توافقنامه دوحه، امریکا «امنتر نیست» و در وضعیت بهتری قرار ندارد.
او تاکید کرد که جامعه جهانی اقدامات کافی را برای پاسخگو کردن طالبان در قبال رفتارهایشان انجام نمیدهد.
توافقنامه دوحه میان امریکا و طالبان در ۲۹ فبروری۲۰۲۰ امضا شد.
این توافقنامه پس از هژده ماه مذاکره میان هیئت امریکایی به رهبری زلمی خلیلزاد و هیئت طالبان به رهبری ملا برادر حاصل شد.
سخنگوی وزارت خارجه امریکا گفت بازداشت شهروندان امریکایی در افغانستان در 'تعامل مثبت' واشنگتن با طالبان مانع ایجاد کرده است. متیو میلر گفت مقامهای امریکایی در جلسات با نمایندگان طالبان بر رهایی فوری و نامشروط این شهروندان تاکید کردهاند.
سخنگوی وزارت خارجه امریکا این اظهارات را روز چهارشنبه در پاسخ به سوال مرضیه حسینی، خبرنگار افغانستان اینترنشنال در واشنگتن بیان کرد.
روز یکشنبه، ۶ حوت، یک شهروند ۸۴ ساله اتریشی با میانجیگری قطر از زندان طالبان آزاد شد. او سال گذشته به افغانستان سفر کرد و طالبان او را به اتهام جاسوسی بازداشت کردند.
آقای میلر درباره سرنوشت رایان کوربت، شهروند امریکایی که از سال ۲۰۲۲ در بند طالبان بسر میبرد، گفت: «حکومت امریکا بهطور مستمر و پایدار، از جمله در جلساتی با نمایندگان طالبان، بر آزادی فوری و بدون قید و شرط امریکاییهای بازداشتی در افغانستان پافشاری کرده است.»
او افزود: «بازداشت شهروندان امریکا یک مانع مهم در تعامل مثبت امریکا و طالبان است.»
پیشتر، مورگان مکگاروی، عضو مجلس نمایندگان امریکا هم خواهان آزادی فوری رایان کوربت از بازداشت طالبان شد.
ریان کوربت با همسر و سه فرزندش از سال ۲۰۱۰ ساکن کابل بودند و در آگست ۲۰۲۱ از افغانستان خارج شدند. خانواده آقای کوربت گفت که طالبان او را در یک سفر کاری به کابل، با یک همکار آلمانی و دو همکار افغانش در ۱۰ آگست ۲۰۲۲ بازداشت کردند.
طالبان در گذشته از امریکاییهای بازداشت شده برای مبادله با اعضای زندانی خود در امریکا استفاده کرده است.
کریم خرم، از مقامهای ارشد حکومت پیشین گفت خوشحالی برخی مقامهای طالبان از اختلافنظر در شورای امنیت سازمان ملل برسر وضعیت افغانستان بجا نیست. آقام خرم با اشاره به مشروعیت نداشتن حکومت طالبان گفت که بنبست در شورای امنیت به ضرر افغانها است.
رئیس دفتر سابق کرزی که از معدود مقامهای ارشد دولت پیشین است که در کابل مانده، در شبکه اکس نوشت: «بعضی از مسئولین حکومتی در کابل با خوشی از اختلافظر در بین اعضای شورای امنیت ملل متحد در رابطه باافغانستان حرف میزنند.این خوشحالی بجا نیست.»
آقای خرم گفت که هرگونه اختلافنظر در شورای امنیت، تصمیمگیری در باره افغانستان را با بنبست مواجه میسازد.
این مقام پیشین خطاب به رهبران طالبان نوشت: «حکومت فعلی به رسمیت شناخته نشده، مسئولین حکومت تحت تحریم قراردارند، افغانستان در هیچ سازمان بینالمللی حضور ندارد، افغانستان محتاج پول نقد و کمکهای بشری است.»
آقای خرم گفت با توجه به این شرایط، بنبست در این شورا بر سر مسئله افغانستان به ضرر افغانها است، «درست مانند مردم غزه که از بنبست مشابه زیان میبینند.»
این مقام ارشد سابق از طالبان خواست که هرچه زودتر افغانستان را از وضعیت فعلی خارج کند.
نشست بدون نتیجه دوحه
شورای امنیت سازمان ملل در هفتم حوت نشستی در پشت درهای بسته برای بررسی گزارش معاون دبیرکل از دومین نشست دوحه برگزار کرد اما به علت اختلاف چین و روسیه با قدرتهای غربی، نشست شورا بدون نتیجه مشخصی پایان یافت.
کشورهای غربی و متحدان آنها در شورای امنیت از طالبان خواستند که حکومت فراگیر تشکیل دهد و حقوق مردم افغانستان، به خصوص زنان را رعایت کند. اما، چین و روسیه از صدور بیانیه مشابه خودداری کردند.
سازمان ملل در روزهای ۱۸ و ۱۹ فبروری دومین نشست درباره افغانستان را در دوحه قطر برگزار کرد. در این نشست علاوه بر آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل، نمایندگان ویژه کشورهای جهان برای افغانستان و چهار نفر از نمایندگان جامعه مدنی افغانستان حضور داشتند.
طالبان اعلام کرد که بهدلیل برآورده نشدن شرایط این گروه، از شرکت در این نشست انصراف داده است. از جمله شرایط طالبان برای شرکت در این نشست، ملاقات امیرخان متقی، وزیر خارجه این گروه با آنتونیو گوترش و حضور طالبان به عنوان تنها نماینده افغانستان در این نشست بود که سازمان ملل آن را رد کرد.
منابعی در حکومت طالبان به افغانستان اینترنشنال گفتند که طالبان هفت میلیون افغانی از بودجه رسمی خود به مدرسه حقانیه در پاکستان کمک میکند. مولوی عبدالکبیر، معاون رئیس الوزرا در دیدار با حامد الحق، مسئول مدرسه حقانیه دستور کمک مالی را داده است.
شماری از ملاهای پاکستانی به رهبری حامد الحق روز دوشنبه، هفتم حوت به کابل رفته و با مولوی عبدالکبیر دیدار کردند. منابع معتبر در اداره امور طالبان تایید کردند که مولوی عبدالکبیر در این دیدار به حامد الحق وعده کرده است که از جانب حکومت طالبان به این مدرسه کمک کند.
این منابع به بخش پشتوی افغانستان اینترنشنال گفتند که دفتر مولوی عبدالکبیر طی یادداشتی به اداره امور طالبان دستور داده است در هماهنگی با وزارت مالیه، هفت میلیون افغانی را به حساب مدرسه حقانیه در شعبه کابل بانک ملی پاکستان واریز کند.
در این نامه آمده است:«در جریان یک هفته باید به بانک ملی پاکستان پول تحویل شود و به دفتر مولوی عبدالکبیر اطمینان داده شود.»
یک منبع از وزارت مالیه طالبان هم تایید کرد که این وزارت دستور مولوی عبدالکبیر را دریافت کرده و این پول را از کود خاص به مدرسه حقانیه پرداخت میکند.
گفته میشود که این هیئت ملاهای پاکستانی با سراج الدین حقانی، وزیر داخله طالبان هم دیدار خواهد کرد.
حدود شش ماه قبل، حامد الحق، مسئول این مدرسه در یک نشست خبری اعلام کرد که حقانیه با مشکلات اقتصادی روبروست و اگر کمکی صورت نگیرد، احتمالاً این مدرسه بسته خواهد شد.
مدرسه حقانیه یکی از مراکز اصلی تربیت طالبان بوده و بسیاری از چهرههای ارشد این گروه در آنجا درس خواندند.با برگشت طالبان افغان به افغانستان، ظاهرا این مدرسه دیگر آن رونق گذشته را ندارد و احتمالا به این دلیل با کمبود بودجه مواجه شده است.
