فوزیه کوفی: رابطه جهان با طالبان، عشق یک‌طرفه است

این نشست برای جلب حمایت بین‌المللی از رسمیت یافتن آپارتاید جنسیتی، در مقر سازمان ملل و با حضور برخی فعالان حقوق بشر از افغانستان و کشورهای دیگر برگزار شد.

خانم نجلا ایوبی، قاضی در دولت پیشین افغانستان و فعال حقوق زن، بر ممنوعیت‌های وضع شده بر زنان از سوی طالبان از جمله ممنوعیت آموزشی، شغلی و آزادی سفر اشاره کرد و گفت خشونت علیه زنان در افغانستان تحت حاکمیت طالبان افزایش یافته است.

خانم ایوبی از افزایش موارد ازدواج کودکان و ازدواج اجباری در افغانستان یاد کرد و گفت به دلیل فقر حاکم در کشور، برخی خانواده‌ها برای تامین نیازهای غذایی خود مجبور به فروش فرزندان خود می‌شوند.

خانم ایوبی همچنین به بازداشت خودسرانه، شکنجه و زندانی ساختن فعالان زن اشاره کرد که طالبان پدران و برادران یا همسران این زنان معترض را نیز بازداشت و تنبیه بدنی می‌کنند.

عدم دسترسی زنان به نهادهای قضایی و عدلی از دیگر مواردی است که خانم ایوبی به آن پرداخت. او گفت که زنان قربانی خشونت، به‌ویژه از سوی طالبان، هیچ پناهگاهی ندارند.

این فعال زن گفت که شماری از زنان قربانی خشونت به طالبان شکایت کردند، اما عاملان خشونت علیه زنان بازداشت و مورد تعقیب قرار نگرفتند. این قاضی پیشین هشدار داد که این سیاست‌های ضد زنان از سوی دولت‌های منطقه نیز تعقیب شده و رفتارهای تبعیض‌آمیز در مقابل زنان گسترش یافته است.

او از کشورهای جهان خواست تا آپارتاید جنسیتی را به رسمیت بشناسند و پروتکل‌های جهانی برای پایان خشونت‌ها علیه زنان در افغانستان به اجرا در آید.

در نشست سازمان ملل، خانم یلدا رویان، فعال حقوق بشر، موارد نقض حقوق زنان در افغانستان را مصداق آپارتاید جنسیتی دانست. او گفت که آپارتاید جنسیتی جز حاکمیت طالبان در افغانستان است که به همین علت زنان به خاطر جنسیت شان برخلاف مردان از تمام خدمات محروم اند و بیشتر در چارچوب خانه محدود شده اند.

خانم رویان با اشاره به یک تحقیق گفت ۹۱ درصد زنان افغان گزارش دادند که با تبعیض جنسیتی مواجه‌اند و ۸۶ درصد گفته اند که طالبان آنان را از تمام حقوق اساسی شان محروم کرده است. افزون بر آن ۷۱ درصد زنان در خانواده و جامعه نیز مورد خشونت قرار گرفته اند.

او گفت که این وضعیت باعث شده زنان کمتر در افغانستان احساس امنیت کنند، پولیس و دادگاه‌های طالبان نیز از آن محافظت نمی‌کنند. رویان افزود زنان شدیداً زیرفشارهای روانی به علت وضعیت موجود در افغانستان اند، وضعیتی که طالبان آن را حاکم کرده و تقویت می‌کند.

او از کشورهای جهان خواست که نه تنها طالبان را به رسمیت نشناسند، بلکه اعضای این گروه را در دادگاه‌های بین المللی مورد پیگرد قرار دهند.

این اظهارات مقام ارشد اروپایی روز سه‌شنبه در نشست همکاری سازمان ملل و اتحادیه اروپا در شورای امنیت مطرح شد.

بورل گفت: «در افغانستان وضعیت بشردوستانه، اقتصادی، سیاسی و حقوق بشری نگران کننده است. زنان و دختران عملاً از همه جنبه‌های زندگی‌ حذف و محروم شده اند. این وضعیت در سطح جهان بی‌سابقه است و نمی تواند تحمل شود.»

مریم رحمتی، خبرنگار افغانستان اینترنشنال از سازمان ملل گزارش داد که آقای بورل از سیاست‌های طالبان در برابر زنان افغانستان شدیداً انتقاد کرد. او به خبرنگاران گفت: «نباید افغانستان را فراموش کنیم، جایی که آپارتاید جنسیتی جریان دارد.»

طالبان پیش از این در واکنش به انتقادهای مقام‌های بین‌المللی از سیاست‌های تبعیض آمیز آن علیه زنان افغان گفته بود که دستور ممنوعیت آموزش و کار زنان بخشی از سیاست داخلی این گروه است و انتقادهای خارجی از آن مداخله در امور داخلی طالبان است.

بورل در نشست شورای امنیت از گسترش تعامل سازمان ملل با طالبان حمایت کرد اما در عین حال گفت که باید بر این گروه فشار آورده شود.

او گفت: «من از اینکه دبیر کل سازمان ملل بار دیگر نشستی را میان فرستادگان ویژه در دوحه تشکیل داده است، استقبال می‌کنم. ما باید برای اجرای قطعنامه ۲۷۲۱ شورای امنیت سازمان ملل متحد و فرآیند تعامل به رهبری سازمان ملل متحد مشارکت داشته باشیم و فشار بیاوریم.»

مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا تاکید کرد که مردم افغانستان شایسته این هستند که حقوق شان حفظ شود.

اوزبیکستان از جمله چندین کشوری است که با وجود به رسمیت نشناختن طالبان به عنوان یک دولت، روابط دیپلوماتیک با این گروه دارد و سفیر آن در افغانستان تحت کنترول طالبان حضور دارد.

براساس خبرنامه طالبان، آقای سعیدوف گفته که به منظور گسترش روابط اقتصادی و سیاسی با افغانستان، کشورش آمادگی دارد در آینده نزدیک میزبان سفیر طالبان در تاشکند باشد.

کشورهای دیگری چون چین، روسیه، ایران و پاکستان نیز پس از تسلط طالبان بر افغانستان سفیران خود را از کابل خارج نکردند.

طالبان در خبرنامه خود به نقل از آقای سعیدوف نوشت که او در دیدار خود با محمد حسن آخند، رئیس الوزرای طالبان گفته که «افغانستان نباید تنها گذاشته شود» و اوزبیکستان در بخش استخراج معادن و تولید برق در افغانستان سرمایه‌گذاری خواهد کرد.

براساس اعلام طالبان، در دیدار وزیر خارجه اوزبیکستان با حسن آخند، عصمت الله ایرگاشف نماینده خاص رئیس جمهور اوزبیکستان برای افغانستان، امیر خان متقی وزیر خارجه و شهاب‌الدین دلاور وزیر معادن و پترولیم طالبان نیز حضور داشتند.

طبق خبرنامه طالبان، آقای سعیدوف در دیدار با عبدالغنی برادر، معاون اقتصادی رییس الوزرای طالبان نیز گفته که استفاده افغانستان از رودخانه آمو برای اوزبیکستان مهم است و این کشور آمادگی دارد تا در بخش فنی استفاده از آب این دریا و همچنین در ایجاد سیستم‌های آبیاری مدرن با اداره طالبان همکاری کند.

پیش از این حکومت اوزبیکستان از بهره گیری طالبان از آب آمو در چارچوب کانال قوش‌تپه انتقاد کرده و گفته بود که طالبان در استفاده از این منابع آبی، کشورهای دیگر و معاهدات بین‌المللی را رعایت کند.

خبرنامه افزوده که وزیر خارجه اوزبیکستان اعلام آمادگی کرده تا کشورش علاوه بر سرمایه گذاری در تولید برق از زغال سنگ در افغانستان، در پروژه‌های مهمی چون پروژه خط راه‌آهن افغان ترانس به منظور افزایش سطح تجارت و ارتباطات منطقه‌ای کمک کند.

پیش از این نیز هیئت طالبان به رهبری بخت‌الرحمان شرافت، رئیس اداره خط‌آهن طالبان، اول ماه حوت به اوزبیکستان سفر کرد و قرارداد مطالعه فنی این پروژه را با مقام‌های اوزبیکستان به امضا رساند.

براساس خبرنامه طالبان، آقای سعیدوف در دیدار با عبدالسلام حنفی، معاون اداری ریاست الوزراء نیز گفت که کشورش برای اجرا و شریک سازی تجربیات خویش در پروژه‌های جدید در افغانستان در زمینه‌های زمین شناسی، معادن، زراعت، منابع آبی و ایجاد کارخانه‌های مشترک میان مزار شریف و ولایت سرخان دریا اوزبیکستان آماده است.

طالبان همچنین درباره این دیدار نوشت که بنا به پیشنهاد این گروه، مرحله مطالعات فنی از سوی اوزبیکستان برای آغاز کار اعمار یک مدرسه دینی در مزارشریف آغاز شده است.

برپایه این یادداشت، ۶۱ تانکر مواد نفتی در نیمروز و شش تانکر در بندر تورغندی بررسی و مسترد شدند.

نیمروز با ایران مرز مشترک دارد و گذرگاه مرزی تورغندی نزدیک مرز ترکمنستان واقع شده، ولی اداره استندرد طالبان نامی از ترکمنستان نبرده است.

این اداره افزوده که ۱۴ تن مواد دیگر، که جزئیات آن را توضیح نداده، در ولایت فراه، در مرز مشترک با ایران، بازگردانده شده است.

طالبان پیش از این هم بارها از بازگرداندن مواد نفتی و در مواردی مواد غیرنفتی ایرانی را به دلیل «غیرمعیاری» بودن خبر داده بود، ولی این ظاهرا این نخستین بار است که چند تانکر مواد نفتی را از به ترکمنستان بازگردانده است.

مقام‌های طالبان از بازرگانان خواسته که از وارد کردن کالای «بی‌کیفیت» به کشور خودداری کنند.

افغانستان مواد نفتی مورد نیاز خود را معمولا از کشورهای همسایه به ویژه ایران، پاکستان و کشورهای آسیای مرکزی تامین می‌کند.

این دیپلومات ایرانی که خبرگزاری تسنیم او را معاون رسانه‌ای حسن کاظمی قمی،‌ سرپرست سفارت ایران در کابل معرفی کرده،‌ در صفحه اکس نوشت: «می‌گویند آب واریزی به ایران از سوی افغانستان در پی عدم توانایی مهار آن کشور بوده است و نه عمل به معاهده قانونی؛ این حرف تا بخش زیادی اشتباه است و سیلاب وارده بخشی از حقابه جمهوری اسلامی است که در پی تعاملات صورت گرفته واریز گردید.»

بحث حقابه ایران در پی سخنرانی ابراهیم رئیسی، رئیس‌جمهور ایران در تابستان سال گذشته در سیستان و بلوچستان به موضوعی جدی در روابط جمهوری اسلامی با طالبان تبدیل شد.

آقای رئیسی با لحن تهدید‌آمیز به طالبان گفته بود: «می‌خواهم به حاکمان افغانستان عرض کنم که این سخن بنده را مطلب عادی تلقی نکنند، بسیار جدی بگیرند؛ به مسئولین و حاکمان افغانستان اخطار می‌کنم که حق مردم و منطقه سیستان و بلوچستان را سریعا بدهند.»

از آن به بعد به گزارش رسانه‌های ایرانی دیدارهای متعددی بین مقام‌های جمهوریاسلامی و طالبان در تهران و کابل برگزار شده است.

طالبان بارها گفته که دلیل عدم جریان آب از رودخانه هلمند به سوی ایران بارندگی کم و نبود آب در بندهای ساخته شده در مسیر این رودخانه و واریز شدن آن به سوی ایران بستگی به پر شدن ظرفیت این بندها دارد.