وزیر داخله جمهوری اسلامی از آغاز روند ثبتنام نامزدان انتخابات ریاستجمهوری ایران خبر داد. احمد وحیدی روز پنجشنبه گفت: «فرایند انتخابات به مدت ۵ روز برای ثبتنام، ۷ روز برای بررسی صلاحیتها و ۱۴ روز برای تبلیغات داوطلبان ادامه دارد.»
او افزود: «همه مردم خود را برای یک مشارکت گسترده آماده کنند.»
ایرانیان در این انتخابات رئیس چهاردهمین دولت جمهوری اسلامی را انتخاب خواهند کرد.
شورای نگبهان قرار است صلاحیت کاندیدان را برای شرکت در انتخابات بررسی کند.
برپایه جدول زمانی وزارت داخله ایران، نامزدان نهایی انتخابات ریاستجمهوری در ۲۲ جوزا معرفی خواهند شد.
ابراهیم رئيسی، رئيسجمهور پیشین ایران و وزیر امور خارجه دولتش به همراه چند تن دیگر در روز ۳۰ جوزا براثر سقوط چرخبال کشته شدند.
طبق قانون اساسی ایران، در صورت مرگ رئيسجمهور، تا ۵۰ بعد باید انتخابات ریاستجمهوری برگزار شود.
یک مقام امریکا در واکنش به گزارشهای منتشرشده درباره فشار امریکا بر متحدان اروپاییاش برای جلوگیری از صدور قطعنامهای علیه جمهوری اسلامی، بهطور تلویحی این گزارشها را رد کرد و گفت: «واشنگتن در این زمینه با سه شریک اروپایی خود کاملا هماهنگ است.»
این مقام امریکایی که نخواست نامش فاش شود، به ایراناینترنشنال گفت: «هیچ تصمیمی درباره اقدام شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی گرفته نشده و هرگونه گمانهزنی در این زمینه، زودهنگام است.»
نشست شورای حکام هفته آینده برگزار میشود.
اختلاف بین متحدان، آری یا خیر؟
پیشتر روزنامه والاستریت ژورنال، در دو گزارش در روزهای دوشنبه و سهشنبه، هفتم و هشتم جوزا، از اختلافنظر امریکا و سه متحد اروپایی خود، آلمان، فرانسه و بریتانیا درباره نحوه برخورد با تازهترین گزارش آژانس بینالمللی انرژی اتمی درباره فعالیتهای هستهای جمهوری اسلامی خبر داد و با اشاره به گزارش اخیر آژانس بینالمللی انرژی اتمی درباره پیشرفتهای قابل توجه جمهوری اسلامی در مسیر دستیابی به سلاح هستهای نوشته بود دولت جو بایدن میکوشد این «حقیقت ترسناک» را در آستانه انتخابات ریاستجمهوری امریکا از جامعه جهانی پنهان کند.
بعضی از مقامات دولت امریکا میگویند که واشینگتن با سه کشور اروپایی در مورد لزوم افزایش فشار بر جمهوری اسلامی موافق است و برای چنین اقدامی، از جمله از این کشورها خواسته که مانع فعالیت بانکهای ایرانی در اروپا شوند و همانطور که امریکا سپاه پاسداران را در فهرست گروههای تروریستی خود قرار داده است، این کشورها نیز سپاه را بهعنوان یک سازمان تروریستی معرفی کنند.
به گفته این مقامها، دولت امریکا با هیچ کشوری برای دادن رای مخالف یا ممتنع به قطعنامهای علیه جمهوری اسلامی لابی نکرده و یا حتی به صورت دیپلوماتیک کشورهای دیگر را تحت فشار قرار نداده است.
این مقامها تاکید کردهاند که در حال حاضر بهطور رسمی نیز قطعنامهای ارائه نشده و جو بایدن، رییسجمهور امریکا در دیدار خود با ریشی سوناک، نخستوزیر بریتانیا موضوع نشست شورای حکام آژانس بینالمللی را مطرح نکرده و گزارشهای منتشرشده در این زمینه نادرست است.
این در حالی است که خبرگزاری رویترز روز چهارشنبه، ۹ جوزا، به نقل از سه دیپلومات نوشت که بریتانیا، فرانسه و آلمان پیش از نشست شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی، پیشنویس قطعنامهای را علیه تهران منتشر کردند و به نظر میرسد این سه کشور با وجود مخالفت ایالات متحده، مصمم به تصویب این قطعنامه هستند.
سه دیپلومات به رویترز گفتند که این سه کشور پیشنویس متن این قطعنامه را با کشورهای عضو آژانس بینالمللی انرژی اتمی به اشتراک گذاشتهاند.
مهار تهران؛ کارهای انجام شده و نیاز به اقدامات بیشتر
یک سخنگوی وزارت امور خارجه امریکا به ایراناینترنشنال گفت:«ما برای مدت طولانی تلاش کردهایم تا توجه سایر کشورها را به تهدیدات گسترده جمهوری اسلامی افزایش دهیم و به لطف رهبری ایالات متحده، شاهد بودهایم که متحدان و شرکای ما، از جمله در بین سه کشور اروپایی و گروه هفت، این تهدیدها را جدیتر گرفتهاند.»
او افزود: «در طول سه سال گذشته، ایالات متحده بیش از ۶۰۰ فرد و نهاد مرتبط با طیف گستردهای از اقدامات مشکلساز و خطرناک جمهوری اسلامی نظیر تولید پهپاد و موشک، حمایت از گروههای تروریستی نیابتی، تروریسم، تامین مالی تروریسم و سایر اشکال تجارت غیرقانونی و نقض وحشتناک حقوق بشر را تحریم کرده است.»
این سخنگوی وزارت امور خارجه همچنین با اشاره به اقدامات کاخ سفید برای جلب حمایت جامعه جهانی برای مقابله با برنامههای موشکی و پهپادی جمهوری اسلامی، بهویژه پس از حمله به اسرائیل، افزود: « با وجود همه این اقدامات، باید کارهای بیشتری انجام گیرد. تمام جهان باید نگران رفتارهای مشکلساز جمهوری اسلامی از جمله در زمینه گسترش برنامه هستهای، اشاعه تسلیحات، نقض حقوق بشر در داخل و حمایت از تروریسم باشد.»
رهبر جمهوری اسلامی در نامهای سرگشاده به دانشجویان معترض به جنگ غزه و حامی فلسطین در امریکا، با آنها ابراز «همدلی و همبستگی» کرد. علی خامنهای در این نامه خطاب به دانشجویان نوشت: «شما اکنون در طرف درست تاریخ که در حال ورق خوردن است ایستادهاید.»
رهبر جمهوری اسلامی در این نامه که اوایل روز پنجشنبه، دهم جوزا، در رسانههای دولتی ایران منشتر شد، دانشجویان معترض حامی فلسطین را «بخشی از جبهه مقاومت» خوانده است.
جمهوری اسلامی گروههای شبهنظامی مخالف نفوذ اسرائيل و امریکا در منطقه را «جبهه مقاومت» عنوان میکند.
در این نامه خطاب به دانشجویان حامی فلسطین در امریکا آمده: «شما... در زیر فشار بیرحمانه دولتتان که آشکارا از رژیم غاصب و بیرحم صهیونیست دفاع میکنید مبارزهای شرافتمندانه را آغاز کردهاید.»
خامنهای در این نامه نوشت: «من میخواهم به شما اطمینان دهم که امروز وضعیّت در حال تغییر است. سرنوشت دیگری در انتظار منطقه حساس غرب آسیا است. بسیاری از وجدانها در مقیاس جهانی بیدار شده و حقیقت در حال آشکار شدن است. جبهه مقاومت هم نیرومند شده و نیرومندتر خواهد شد. تاریخ هم در حال ورق خوردن است.»
اعتراضات دانشجویان معترض جنگ اسرائيل در غزه، در اوایل ماه ثور از دانشگاه کلمبیا در امریکا آغاز شد و به سرعت به دهها دانشگاه در سراسر ایالات متحده گسترش یافت.
تلاش رسانههای جمهوری اسلامی برای بهرهبرداری از اعتراضات دانشجویان امریکایی
اعتراضات دانشجویان حامی فلسطین در دانشگاههای خشونت و دخالت پولیس روبهرو شد و پولیس ایالات متحده صدها دانشجو را بازداشت کرد. شماری از دانشجویان نیز از تحصیل تعلیق شدند.
رسانهها و مقامهای جمهوری اسلامی ایران، در جریان این اعتراضات دولت امریکا به سرکوب و خشونت گسترده با معترضان متهم کردند. رسانههای وابسته به جمهوری اسلامی، تلاش کردند عبارتها و اصطلاحاتی را که در توصیف برخوردهای خشونتبار حاکمیت با دانشجویان در ایران استفاده میشوند، با بهرهبرداری سیاسی به نفع خود مصادره کنند.
خبرگزاری تسنیم، وابسته به سپاه پاسداران، از اعتراضات در دانشگاههای امریکا با عنوان «خیزش سراسری» یاد کرد.
این عبارت از سوی شمار زیادی از شهروندان و رسانههای ایرانی برای اعتراضات گسترده علیه جمهوری اسلامی در سال ۱۴۰۱ و پس از قتل حکومتی مهسا ژینا امینی استفاده میشود.
همزمان با جنبش «زن، زندگی، آزادی» و اعتراضات پیوسته دانشجویان، دانشگاههای ایران در چند دهه گذشته عمدتا فضایی امنیتی و تحت سرکوب را تجربه کردهاند.
یکی از نمونههای بارز این جنبش دانشجویی و تلاش حکومت برای سرکوب آن، طی خیزش سراسری ایرانیان در سال ۱۴۰۱ و در دهها دانشگاه این کشور رخ داد که در جریان آن صدها دانشجو بازداشت و عده زیادی با احکام انضباطی مانند تعلیق، محرومیت از تحصیل و تبعید مواجه شدند.
دانشجویان حامی فلسطین در امریکا درخواستهایی از جمله آتشبس در غزه و قطع حمایت دانشگاههایشان از نهادهای مرتبط با دولت اسرائیل دارند.
اعتراضات دانشجویان حامی فلسطین علیه جنگ اسرائیل در غزه به برخی کشورهای اروپایی از جمله فرانسه نیز گسترش یافت.
مقامات پاکستانی میگویند در نتیجه تیراندازی نیروهای مرزبانی ایران در ساعات پایانی سهشنبهشب، هشت جوزا، در منطقه واشک واقع در ایالت بلوچستان این کشور، چهار پاکستانی کشته و دو نفر مجروح شدند. یک مقام پولیس گفت دلیل تیراندازی هنوز معلوم نیست.
یکی از مقامهای پولیس در منطقه واشک بلوچستان اعلام کرد مشخص نیست چرا تیراندازی شروع شده، اما تحقیقات برای یافتن دلیل این واقعه آغاز شده است.
پیشتر در سوم ثور سال جاری، دفتر نخستوزیر پاکستان در پایان نشست خبری مشترک نخستوزیر این کشور با ابراهیم رئیسی، در بیانیهای خبر داد دو کشور بر سر «توسعه رویکردهای مشترک برای مقابله با چالشهای مشترک از جمله تهدید تروریستی» توافق کردهاند.
یران و پاکستان در سالهای گذشته بارها یکدیگر را به پناه دادن به گروههای مسلح مخالف خود متهم کردهاند و سفر ابراهیم رئیسی به پاکستان، اولین سفر او پس از حملات متقابل در ماه جدی سال ۱۴۰۲ میان سپاه پاسداران و ارتش پاکستان بود.
قبل از این حمله، جمهوری اسلامی پس از حمله موشکی خود به پاکستان اعلام کرد پایگاههای شبهنظامیان مرتبط با گروه «جیش العدل» را در داخل پاکستان هدف قرار داده است، هرچند اسلامآباد پس از حمله موشکی اعلام کرد غیرنظامیان مورد اصابت قرار گرفته و دو کودک کشته شدهاند.
پاکستان هم در حملهای پهپادی یکی از روستاهای مرزی ایران در سراوان را هدف گرفت که دستکم ۱۰ کشته برجای گذاشت و مدعی شد در این حمله «مخفیگاه تروریستها» را هدف گرفته است.
سفر ابراهیم رئیسی، رئیسجمهور پیشین ایران به پاکستان به عنوان یک گام کلیدی برای عادیسازی روابط با اسلامآباد تلقی شد چون پیش از آن و پس از حملات موشکی متقابل طرفین، پاکستان سفیر خود را از تهران فراخواند و به همتای ایرانی اجازه بازگشت به اسلامآباد را نداد. پاکستان همچنین تمامی تعاملات دیپلوماتیک و تجاری سطح بالای خود با ایران را لغو کرد.
پس از آن حملات، تلاشهای سریع برای کاهش تنشها بین دو طرف به تضمینهایی ناظر به احترام هر دو کشور به حاکمیت و تمامیت ارضی یکدیگر منجر شد و وعدههایی هم برای گسترش همکاریهای امنیتی و درخواستهایی برای بازگشت سفرا داده شد.
دولت پاکستان هنوز واکنشی رسمی به تیراندازی اخیر نیروهای مرزبانی ایران به داخل خاک پاکستان که اطلاعرسانی درباره تلفات آن از سوی مقامهای پولیس پاکستان با تاخیر بسیار انجام شده، نشان نداده است.
والاستریت ژورنال گزارش داد دونالد ترامپ اگر در انتخابات امریکا پیروز شود، قصد دارد ایلان ماسک را به عنوان مشاور خود تعیین کند. طبق گزارش، ترامپ و ماسک درباره راههایی که میتواند موجب «دخالت و اثرگذاری رسمی» مالک تسلا بر سیاستهای اقتصادی و امنیت مرزی امریکا شود، بحث کردهاند.
برپایه این گزارش که روز چهارشنبه منتشر شد، ماسک همچنین رئیسجمهور پیشین امریکا را از تلاشهایش در جهت متقاعد کردن سرمایهداران قدرتمند ایالات متحده برای حمایت نکردن از جو بایدن در انتخابات آینده، مطلع کرده است.
والاستریت ژورنال بدون ارائه جزئیات بیشتر به نقل منابع آگاه نوشت که دونالد ترامپ، ایلان ماسک و نلسون پلتز، یک سرمایهدار دیگر امریکایی، همچنین درباره حمایت مالی از یک «پروژه مبتنیبر دادهها برای جلوگیری از تقلب در رایدهی» گفتوگو کردهاند.
برایان هیوز، سخنگوی ستاد انتخاباتی رئيسجمهور پیشین امریکا به این روزنامه گفت تنها دونالد ترامپ تصمیم خواهد گرفت که «یک شخص چه نقشی در ریاستجمهوری او ایفا کند.»
ایلان ماسک به درخواست اظهارنظر درباره این گزارش پاسخ نداده است.
در ماه مارچ، ایلان ماسک پس از دیدار با دونالد ترامپ در فلوریدا، اعلام کرد که از هیچ یک نامزدان انتخابات ریاستجمهوری امریکا حمایت مالی نخواهد کرد.
با این حال ایلان ماسک اخیرا به گونه گسترده از جمهوریخواهان حمایت کرده است.
ستاد کل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی که نهاد مسئول رسیدگی به پرونده سقوط چرخبال حامل ابراهیم رئیسی، رئیسجمهور پیشین ایران است با نشر گزارشی تازه «وقوع انفجار ناشی از خرابکاری در جریان پرواز و لحظات قبل از برخورد به دامنه ارتفاعات» را منتفی دانست.
این نهاد در تازهترین گزارش خود آورده وقوع انفجار ناشی از خرابکاری در جریان پرواز و لحظات قبل از برخورد به دامنه ارتفاعات، از دایره احتمالات مورد بررسی حذف شده است.
این گزارش که دومین گزارش این نهاد است تصریح کرده «هرگونه بروز اختلال در سامانه ارتباطی و یا تداخل فرکانسی» نیز منتفی است.
گزارش دوم ستاد کل نیروهای مسلح که روز چهارشنبه نهم جوزا ۱۴۰۳ منتشر شده میگوید در بررسیهای انجام شده «اشکالی که به لحاظ تعمیرات و نگهداری بتواند در وقوع سانحه موثر باشد مشاهده نشده» کما اینکه «ظرفیت مجاز بالگرد» رعایت شده بود.
در این گزارش تصریح شده وضعیت جوی بر اساس «گزارش دریافتی از سازمان هواشناسی در مورخه ۱۴۰۳/۰۲/۳۰» تا مقصد اول و دوم گروه پروازی (پل آغبند و سد قیز قلعه سی) تا ساعت ۸.۵۰ صبح مساعد و متناسب با شرایط پرواز با دید ( VFR ) بوده است لکن هوای مسیر برگشت با دریافت آخرین اسناد دریافتی و اظهارات خلبانان و سرنشینان دو بالگرد دیگر نیاز به بررسی بیشتر دارد که متعاقبا اعلام میگردد.»
در این گزارش با استناد به نظر کارشناسان تخصصی ستاد کل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی آمده که «آثار ناشی از اقدامات جنگ الکترونیک بر روی بالگرد سانحهدیده مشاهده نشده است.»
اولین گزارش ستاد کل نیروهای مسلح پیشتر و در روز پنجشنبه ۳ جوزا ۱۴۰۳ منتشر شد که در آن آمده است «هیچ آثاری از شلیک گلوله بر بدنه بالگرد حامل رئیسی یافت نشده» و بالگرد بر اثر «برخورد با ارتفاع» دچار سانحه شده است.
بالگرد حامل رئیس دولت سیزدهم جمهوری اسلامی و وزیر امور خارجه دولتش به همراه چند تن دیگر در روز ۳۰ جوزا در جنگل دیزمار در استان آذربایجان شرقی سقوط کرد و تمامی سرنشینان این پرواز کشته شدند.