دبیرکل ناتو، روز پنجشنبه در جریان سفر به فنلند گفت که این سازمان هیچ برنامهای برای اعزام نیرو به اوکراین ندارد. همچنین، ینس استولتنبرگ به رغم تهدیدهای رئیس جمهور روسیه گفت: «ما تهدید نظامی قریبالوقوع علیه هیچ یک از اعضای ناتو نمیبینیم.»
این اولین سفر استولتنبرگ به فنلند از زمان پیوستن این کشور به ناتو در اپریل ۲۰۲۳ است که به دلیل تهاجم روسیه به اوکراین عضویت این سازمان را به دست آورد.
او از نقش کلیدی فنلند برای حمایت از اوکراین یاد کرد و گفت این کشور تاکنون ۲ میلیارد یورو کمک نظامی به اوکراین ارائه کرده است.
دبیرکل ناتو همچنین با اشاره به تاخیر در ارائه کمکهای نظامی به اوکراین گفت که «ما باید اطمینان حاصل کنیم که این اتفاق دیگر تکرار نمیشود.»
استولتنبرگ در پاسخ به سوالی درباره خطر حمله روسیه به یکی از اعضای ناتو پاسخ داد: «ما تهدید نظامی قریب الوقوع علیه هیچ یک از متحدان ناتو نمیبینیم.»
او این تصور را «اشتباه» خواند.
رئیس جمهور روسیه روز گذشته تاکید کرد که در صورت نیاز، کشورش به سلاح اتمی متوسل خواهد شد. او از کشورهای غربی خواست که این تهدید را دستکم نگیرند و تصور نکنند که روسیه هرگز از سلاح هستهای استفاده نخواهد کرد.
رویترز در گزارشی تحلیلی مینویسد گروه حماس که طی ۸ ماه جنگ دستکم نیمی از نیروهای خود را از دست داده، تغییر رویه داده و با توسل به تاکتیک «بزن و بگریز»، مختص گروههای چریکی، در تلاش است اقدامات اسرائیل برای کنترول اوضاع در غزه را ناکام بگذارد.
رویترز در این گزارش به تاریخ پنجشنبه ۱۷ جوزا، پس از بررسیها و همچنین رایزنی با سه مقام ارشد امریکایی که تحولات میدان منازعه را رصد میکنند، به این نتیجه رسیده که تعداد نیروهای حماس بهشدت تقلیل یافته و به ۹ تا ۱۲ هزار نفر رسیده است. در حالی که پیشتر و زمانی که غزه در اختیار حماس بود، شمار نیروهای این گروه ۲۰ تا ۲۵ هزار نفر ارزیابی میشد.
این گزارش میگوید جنگجویان حماس به شدت از درگیری رو در رو با نیروهای اسرائیلی در نزدیکی رفح، جنوبیترین شهر غزه احتراز میکنند و به شهادت یکی از این مقامات بلندپایه امریکایی، در مقابل به اجرای عملیات کمین یا کارگذاشتن بمب عمدتا در پشت خطوط نیروهای اسرائیلی تمایل نشان میدهند.
وسام ابراهیم، از شهروندان منطقه هم این تغییر رویه را تایید میکند و میگوید شاهد تغییر شیوه عملیاتی حماس بوده است. او در گفتوگویی تلفنی با رویترز تصریح کرده است: «در ماههای اول منازعه، نیروهای حماس به محض حضور نیروهای اسرائیلی در منطقه با آنها درگیر میشدند اما در حال حاضر تغییر مشهودی در شیوه عملیات آنها قابل مشاهده است. آنها منتظر مستقر شدن نیروهای اسرائیلی میشوند و بعد عملیات کمین و غافلگیری را پی میگیرند.»
مقامات امریکایی که به دلیل حساسیت مبحث درخواست کردند تا نامشان فاش نشود، بر این باورند که حماس میتواند تا ماهها با کمک سلاحهایی که از تونلهای زیرزمینی به غزه قاچاق میشود به این شیوه مبارزه ادامه دهد. آنها همچنین با اشاره به حجم عمده مهمات منفجر نشده، تجهیزات تغییر کاربری داده شده و تسلیحات به جامانده از ارتش اسرائیل به عنوان عناصری برای ادامه این رویه تاکید میکنند.
این گزارش میافزاید با درک این موضوع بود که تساخی هانگبی، مشاور امنیت ملی نخستوزیر اسرائیل، هفته گذشته در ارزیابی خود از وضعیت جنگ پیشبینی کرد این منازعه دستکم تا پایان سال ۲۰۲۴ ادامه خواهد داشت.
این درحالی است که پیشتر بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل اعلام کرده بود تا زمانی که تواناییهای گروه حماس از بین نرفته، پایانی برای جنگ غزه وجود نخواهد داشت و اسرائیل حاضر به برقراری آتشبس دایمی نخواهد شد.
سخنگوی حماس به درخواستهای رویترز برای اظهار نظر درباره تغییر راهبرد نظامی این گروه پاسخی نداد. این در حالی است که برخی از جنگجویان وابسته به این گروه در یک حرکت تبلیغاتی موازی، ویدیوهایی از حملات مخفیانه به نیروهای اسرائیلی ضبط و پس از ویرایش، آنها را در تلگرام و دیگر رسانههای اجتماعی منتشر میکنند.
این گزارش با اشاره به اینکه اسرائیل تنها حدود ۳۰۰ سرباز در جنگ غزه از دست داده، به نقل از پیتر لرنر، یک سخنگوی نیروهای دفاع اسرائیل (IDF) آورده است مقامات نظامی این کشور بر این باورند که هنوز تا نابودی کامل حماس راه زیادی باقی مانده است. لرنر تاکید میکند هنوز حدود نیمی از توان نظامی حماس به قوت خود باقی مانده است.
لرنر میگوید اگرچه ارتش اسرائیل در حال تطبیق با تغییر شیوه جنگی حماس است اما واقعیت این است که ارتش اسرائیل قادر نیست نفر به نفر جنگجویان حماس و تک تک تونلهای حماس را از بین ببرد.
او گفت: «کشتن و از میان برداشتن تک تک تروریستها از روی زمین هیچوقت هدف ما نبوده. چنین هدفی واقع گرایانه هم نیست. اما نابود کردن توان نظامی و حکمرانی حماس یک هدف نظامی شدنی و قابل دستیابی است.»
نتانیاهو و دولت او تحت فشار واشنگتن هستند تا به طرح آتشبس پیشنهادی برای پایان منازعه تن بدهند.
راهحل سریع وجود ندارد
مقامات اسرائیلی و امریکایی بر این باورند که چیزی بین هفت تا هشت هزار جنگجوی حماس در آخرین دژ مهم مقاومت این گروه در رفح به دام افتادهاند. به باور آنها رهبران ارشد حماس یعنی یحیی سنوار، برادرش محمد، و دستیار دوم او، محمد ضیف هنوز زنده هستند و به همراه گروگانهای اسرائیلی در تونلها پنهان شدهاند.
یکی از مقامات دولتی امریکا که برای این گزارش مصاحبه کرده، گفته است این گروه فلسطینی نشان داده آنها میتوانند پس از انجام حملات، به سرعت منطقه را ترک کنند و به پناهگاههای امن بروند، خود را بازسازی کنند و در مناطقی که اسرائیل فکر میکرد پاکسازی شدهاند، دوباره ظاهر شوند.
لرنر، با اشاره به مبارزه طولانی پیشرو با گروهی که از سال ۲۰۰۶ به غزه تسلط دارد میگوید: «پس از ۱۷ سال اجازه دادن به آنها برای ایجاد و استفاده از ظرفیتهای موجود و ساختوساز (تونلها)، راهحل سریعی پیش رویمان وجود ندارد.»
حماس در طی سالهای تسلطش بر غزه توانسته مجموعهای از تونلها به مسافت ۵۰۰ کیلومتر بنا کند. این مارپیچ که توسط نیروهای نظامی اسرائیل با عنوان «متروی غزه» نامگذاری شده است، تقریبا معادل نیمی از طول سیستم متروی نیویارک است. این سازهها با آب، برق و تهویه هوا تجهیز شدهاند و نه تنها مخفیگاه رهبران حماس و مراکز فرماندهی و کنترول به شمار میروند که حجم معتنابهی از سلاح و مهمات را در خود جای دادهاند.
حدود ۸۰ مهاجر از جمله سه کودک روز پنجشنبه، ۱۷ جوزا پس از اینکه قایق حامل آنها در سوحل کنت، در جنوب شرق انگلستان دچار حادثه شد، توسط نیروهای گارد ساحلی بریتانیا نجات داده شدند. تاکنون تلفات جانی گزارش نشده است.
به نقل اازاسکای نیوز، پس از اینکه گزارش شد یک قایق حامل مهاجران در سواحل کنت دچار مشکل شد نیروهای ساحلی بریتانیا عملیات نجات بزرگی را در این کانال راهاندازی کردهاند.
این مهاجران قصد داشتند بهطور «غیرقانونی» از کانال مانش عبور و خود را به بریتانیا برسانند.
سخنگوی گارد ساحلی گفت چرخبالهای نیروهای گارد ساحلی بریتانیا و دو کشتی فرانسوی در عملیات نجات این مهاجران شرکت داشتند.
براساس آمارهای رسمی در یک هفته گذشته ۳۳۲ نفر پس از عبور از کانال مانش با قایقهای کوچک وارد بریتانیا شدهاند.
وزارت امور داخله بریتانیا میگوید در مجموع ۷۱۱ مهاجر با ۱۴ قایق در اول ماه می وارد این کشور شدهاند.
نهادهای بریتانیایی هفته نخست ماه جوزا سال جاری خورشیدی اعلام کردند که در یک سال پنج هزار و ۶۶۲ افغان از جمله ۷۵۸ کودک با عبور از کانال مانش وارد بریتانیا شدهاند.
این در حالی است که مقامهای بریتانیایی تاکید میکنند که گروههای بیشتری از پناهجویان رد شده واجد شرایط را از بریتانیا به رواندا اخراج میکنند.
ایالات متحده امریکا و رهبران ۱۶ کشور دیگر روز پنجشنبه با نشر بیانیهای مشترک از طرح جدید آتشبس جو بایدن حمایت کردند. رهبران در بیانیهای از حماس و اسرائیل خواستند با این طرح آتشبس موافقت کنند.
در بیانیه مشترک این کشورها آمده است: «ما از حرکت به سوی آتشبس و توافق آزادی گروگانها که در ۳۱ ماه می سال ۲۰۲۴ از سوی رئیسجمهور امریکا ارائه شد و اکنون روی میز است، حمایت میکنیم.»
کاخ سفید یک نسخه از این بیانیه را منتشر کرده که در آن آمده این طرح منجر به آتشبس فوری، آزادی گروگانها و بازسازی غزه فرصتهایی برای صلح طولانیمدت و راهحل دو کشوری خواهد شد.
در بیانیه تاکید شده است: «در این لحظه سرنوشتساز، ما از رهبران اسرائیل و حماس میخواهیم هر گونه مصالحهای را که به این توافق لازم است انجام دهند و به خانوادههای گروگانهای مان کمک کنند.»
این بیانیه بر علاوه جو بایدن، رئیسجمهور امریکا از سوی رهبران کشورهای ارجنتاین، برازیل، بلغارستان، کانادا، کلمبیا، دانمارک، فرانسه، پولند، آلمان، پرتغال، صربستان، رومانیا، تایلند، اسپانیا و بریتانیا امضا شده است.
اخیرا رئیسجمهور امریکا اعلام کرد که اسرائیل، پیشنهاد جدید و جامع برای برقراری آتشبس در غزه ارائه کرده است. جو بایدن گفت این پیشنهاد سه مرحلهای نقشه راه برای آتشبس در جنگ با حماس و آزادی گروگانها را تضمین میکند.
رسانههای فلسطینی خبر دادند که روز پنجشنبه در حمله جنگندههای اسرائيلی به مکتبی در غزه که در آن آوارگان پناه گرفته بودند، ۳۲ نفر کشته و دهها نفر زخمی شدند. ارتش اسرائيل اما گفته در این مکتب یکی از مقرهای گروه حماس قرار داشته است.
یک مقام دفتر رسانههای حماس در غزه، ادعای اسرائيل مبنیبر اینکه این مکتب مقر نظامی این گروه بود را تکذیب کرد.
او اسرائيل را به «دروغگویی» و طرح «داستانهای ساختگی» به خاطر توجیه حملات خود «علیه دهها آواره» در غزه متهم کرد.
ارتش اسرائيل گفته است که قبل از آغاز حمله جنگندههایش، اقداماتی را برای کاهش میزان آسیب رسیدن به غیرنظامیان روی دست گرفت.
این حمله پس از آن صورت گرفت که پیشتر ارتش اسرائيل اعلام کرد که یک عملیات نظامی جدید را مرکز غزه آغاز میکند.
بنابر اطلاعات وزارت بهداشت در غزه، در حملات اسرائيل به این باریکه تاکنون بیش از ۳۶ هزار و ۵۰۰ نفر کشته شدهاند.
این حملات پس از حمله حماس به اسرائيل در هفتم اکتبر گذشته آغاز شد که در آن، این گروه حدود ۱۲۰۰ نفر را کشت و ۲۵۳ نفر را گروگان گرفت.
نیویورک تایمز گزارش داد دولت بایدن از اروپاییها خواسته بود متن قطعنامه شورای حکام علیه ایران را تعدیل کنند. متن قطعنامه را بریتانیا، آلمان و فرانسه در واکنش به خودداری جمهوری اسلامی از همکاری با آژانس بینالمللی انرژی اتمی، تنظیم کردند.
در قطعنامه سه صفحهای، فهرستی بلند از نگرانیهای جامعه جهانی درباره برنامه هستهای جمهوری اسلامی طرح شده است، به ویژه سوالات تاکنون بیپاسخ درباره اینکه چرا آثار اورانیوم در دو مکانی پیدا شده که تهران آنها را به عنوان بخشی از برنامه هستهای خود اعلام نکرده است.
شورای حکام در این قطعنامه همچنین از جمهوری اسلامی خواسته همکاری با آژانس بینالمللی انرژی اتمی را بهبود بخشد و ممنوعیت ورود «بازرسان مجرب» آژانس را لغو کند.
ایالات متحده پیش از تصویب قطعنامه اعلام کرده بود با توجه به بیمیلی تهران برای همکاری با آژانس، از این قطعنامه حمایت میکند.
وال استریت ژورنال روز ۱۶ جوزا خبر داده بود دولت بایدن ابتدا به شرکای اروپایی خود گفته بود ممکن است به این قطعنامه رای ممتنع دهد اما در نهایت، به آن رای مثبت داد.
اکنون با توجه به گزارش نیویورک تایمز به نظر میرسد دلیل رای مثبت امریکا به قطعنامه، موافقت سه کشور اروپایی با اعمال تغییرات مدنظر واشینگتن در متن قطعنامه و عبارات به کار رفته در آن باشد.
بریتانیا، فرانسه و آلمان ۱۵ جوزا با انتشار بیانیه مشترکی از اقدامات جمهوری اسلامی در جهت توسعه برنامه هستهای خود و تشدید تنشها در این حوزه انتقاد کرده و هشدار داده بودند که برنامه هستهای ایران به «سطوح نگرانکنندهای» رسیده است.
در این بیانیه تصریح شده بود اظهارات اخیر مقامهای جمهوری اسلامی در خصوص توانایی تولید سلاح اتمی و همچنین احتمال تغییر دکترین هستهای حکومت ایران، اعتمادها میان تهران و جامعه بینالمللی را بیش از پیش خدشهدار کرده است.
