واکنش تند طالبان به گزارش انتقادی ریچارد بنت

امام‌الدین احمدی، سخنگوی وزارت ترانسپورت و هوانوردی طالبان روز چهارشنبه، ۳۰ جوزا به رادیو تلویزیون ملی افغانستان تحت کنترول این گروه گفت که پروازهای خارجی روزانه از پنج میدان‌هوایی بین‌المللی کشور با «معیارهای بین‌المللی» انجام می‌شود.

این مقام طالبان گفته میدان‌ هوایی ننگرهار که در حکومت پیشین به عنوان میدان‌ هوایی نظامی استفاده می‌شد آماده پروازهای بین‌المللی شده است.

طالبان می‌گوید در سراسر افغانستان ۲۷ میدان هوایی به شمول پنج میدان‌ هوایی بین‌المللی فعال است.

این گروه در اگست ۲۰۲۳ اعلام کرد که در یک سال گذشته بیش از ۲۵ هزار پرواز عبوری از حریم فضایی افغانستان انجام شده و هشت میلیارد افغانی درآمده داشته است.

قاسم وفایی‌زاده، رئیس اداره هوانوردی ملکی در حکومت پیشین در سال ۲۰۲۰ گفته بود که روزانه حدود ۴۰۰ هواپیما از فضای افغانستان عبور می‌کند. این اداره گفته بود سالانه بیش از ۹۵ هزار هواپیما از فضای افغانستان عبور و مرور می‌کرد.

پس از حاکمیت دوباره طالبان بر افغانستان بیشتر شرکت‌های هوایی بین‌المللی مسیرهای شان را تغییر داده و پروازهای خود به افغانستان را متوقف کرده بودند.

با گذشت نزدیک به سه سال برخی از شرکت‌های هوایی منطقه پروازهای خود را از افغانستان از سرگرفتند.

رهبر طالبان در سخنان ۲۳ دقیقه‌ای خود در روز عید قربان در قندهار، بر وحدت میان نیروهایش تأکید کرد و گفت که طالبان باید از تکبر، غرور و اختلاف دوری کنند و در صورت توافق حتی می‌توانند وی را عزل کنند. وی افزود که با خدا تعهد سپرده که دین خدا و شریعت را در کشور تطبیق کند، اما تطبیق شریعت بدون وحدت ممکن نیست.

احمد رشید که چندین کتاب درباره طالبان و افغانستان نوشته، می‌گوید اگر او جای طالبان بود، سخنرانی ملا هبت‌الله را معنادار نمی‌دانست.

فضل‌محمود فضلی، رئیس اداره امور حکومت اشرف‌غنی، در اکس نوشت که اظهارات ملا هبت‌الله نشان‌دهنده آسیب‌پذیری و نگرانی او است. فضلی نوشت که رهبر طالبان از آغاز تا پایان سخنرانی بر وحدت تأکید کرد، اما منظور وی وحدت میان فرماندهان، ملاهای مذهبی و نیروهای طالبان است. او اضافه کرد که رهبر طالبان هیچ اشاره‌ای به وحدت میان اقوام، گروه‌ها و اقشار کشور نداشت، زیرا به آن باور ندارد.

فضلی گفت که طالبان کابل‌نشین روز به روز قدرت سیاسی، اقتصادی و نظامی بیشتری می‌یابند و از قدرت رهبر طالبان در قندهار کاسته می‌شود و این موجب نگرانی ملا هبت‌الله شده است. به گفته فضلی، طالبان کابل‌نشین به دستورات ملا هبت‌الله عمل نمی‌کنند.

مایکل کوگلمن، مدیر مؤسسه آسیای جنوبی مرکز ویلسون، گفت که تأکید رهبر طالبان بر وحدت پیشگیرانه است و «آخندزاده قصد دارد هرگونه احتمال بروز مجدد شکاف‌ها را از بین ببرد.» وی افزود که طالبان اهداف فراملی ندارند، اما رهبر طالبان به فراتر از مرزهای افغانستان فکر می‌کند.

اختلافات سران طالبان عمدتاً درباره آموزش و کار دختران و زنان، روابط با منطقه و جهان و مسائل مربوط به حکومت‌داری است. برخی چهره‌های سیاسی طالبان از جمله عباس استانکزی، معین سیاسی وزارت خارجه طالبان بارها از رهبر این گروه به دلیل بستن مکاتب دخترانه بالاتر از صنف ششم انتقاد کرده‌اند.

سراج‌الدین حقانی، وزیر داخله طالبان نیز غیرمستقیم بر سیاست‌های رهبر طالبان حمله کرده است. اما رهبر طالبان می‌گوید که انتقادها نباید همگانی شود.

شورای امنیت در حالی وضعیت افغانستان را بررسی می‌کند که به تازگی ریچارد بنت، گزارشگر ویژه ملل متحد در گزارش خود گفت که خشونت علیه زنان افغانستان قوی و گسترده است.

بنت تصریح کرد که طرد زنان از عرصه عمومی و محرومیت زنان و دختران افغان از کار و آموزش جنایت علیه بشریت و آپارتاید جنسیتی است.

هم‌زمان قرار است سومین نشست دوحه به میزبانی سازمان ملل و با حضور نمایندگان ویژه کشورها در امور افغانستان در روزهای ۱۰ و ۱۱ سرطان برگزار شود.

طالبان به نشست دوحه دعوت شده‌اند و اعلام کرده‌اند که هیئتی به قطر می‌فرستند اما طبق گزارش‌ها ملل متحد نمایندگان جامعه مدنی افغانستان را دعوت نکرده است.

جریان‌های سیاسی و زنان خواستار حضور طیف‌های متنوع افغان‌ها از جمله زنان در نشست دوحه شده‌اند و «مشروعیت» نشست دوحه در غیبت زنان را زیر سوال برده‌اند.

این مجمع روز سه‌شنبه در بیانیه‌ای نوشت که مطابق پیشنهاد فریدون سینیرلی اوغلو، هماهنگ‌کننده ویژه ملل متحد برای افغانستان، انتظار می‌رفت سومین نشست دوحه بستری برای بسیج تلاش‌های جامعه‌ جهانی و ذی‌نفعان افغان برای آغاز یک روند تعامل سیاسی باشد.

به گفته مجمع زنان برای افغانستان، نشست دوحه یک گردهمایی حیاتی برای جامعه جهانی است که می‌تواند از این طریق با طیف‌های متنوع و کامل افغان‌ها، از جمله زنان، جامعه مدنی و اقلیت‌های به حاشیه رانده‌شده مشورت کند. با این حال، در بیانیه گفته شده که زنان نگران‌اند جامعه جهانی از این رویداد به گونه‌ای که باید استفاده نکند.

در بیانیه آمده که وقتی جامعه جهانی به مقام‌های تحریم‌شده طالبان سکو می‌دهد و هیچ گونه شفافیتی در خصوص مشورت با اعضای جامعه مدنی، زنان و صداهای منتقد افغان ندارد، مردم افغانستان نیز اعتماد خود را به این فرایندها از دست می‌دهند.

مجمع زنان برای افغانستان تاکید کرده که مسائل حقوق بشر به ویژه حقوق زنان، باید به طور مداوم توسط ملل متحد و جامعه جهانی در فرایندهایی مثل نشست دوحه مورد بحث قرار گیرد، چرا که طالبان روز به روز دست به اقدامات بیشتری برای سرکوب مردم افغانستان می‌زنند.

این بیانیه با اشاره به این که هدف از مذاکرات کنونی، بازگردادن به افغانستان به جامعه جهانی است، تاکید کرده که اگر اکثریت افغان‌ها از مذاکرات حذف شوند و نماینده‌ای در این نشست‌ها نداشته باشند، افغانستان نمی‌تواند به جامعه بین‌المللی بازگردانده شود.

مجمع زنان برای افغانستان از ملل متحد خواسته که نه تنها زنان را به اتاق‌های تصمیم‌گیری دعوت کند، یک روند جامع را نیز برای مشورت با گروه‌های زنان ایجاد کند.

در بخشی از بیانیه آمده که نشست‌های نمایندگان ویژه کشورها درباره افغانستان، به این هدف بوده که به یک نتیجه سیاسی مبتنی‌بر اراده مردم منجر شود، اما به نظر می‌رسد موضوعاتی که قرار است در نشست دوحه ۳ مورد بحث قرار گیرد، براساس منافع طالبان تعیین شده‌اند.

این نهاد تصریح کرد که در حالی که موضوعاتی مانند مانند مبارزه با مواد مخدر و تغییرات اقلیمی، برای افغانستان بحث‌های محوری است، اما «ما قاطعانه باور داریم که بدون تغییر اکوسیستم سیاسی، تغییری در این نگرانی‌ها و زندگی افغان‌ها، به ویژه زنان و دختران نخواهد آمد.»

قرار است نشست سوم دوحه به میزبانی سازمان ملل و با حضور نمایندگان ویژه کشورها در امور افغانستان به تاریخ ۱۰ و ۱۱ سرطان برگزار می‌شود.

پیشتر خبرگزاری فرانسه به نقل از منابع دیپلوماتیک گزارش داد که اعضای جامعه مدنی افغانستان به این نشست دعوت نشده‌اند.

طالبان اعلام کرده یک هیئت این گروه برای شرکت در نشست دوحه به قطر خواهد رفت.

این کارزار روز سه شنبه، ۲۹ جوزا در شبکه‌های اجتماعی به راه افتاده است. فعالان حقوق زن تصاویرشان را با هشتگ «آپارتاید جنستی را خاتمه دهید» منتشر می‌کنند. آنها همچنین از کشورها می‌خواهند که آپارتاید جنسیتی را به عنوان جنایت علیه بشریت معرفی کنند.

این فعالان حقوق زن همچنان می‌نویسند که با افتخار در کنار زنان افغانستان و ایران ایستاده و کشورها را به جرم‌انگاری آپارتاید جنسیتی ترغیب می‌‌کنند.

آنها از کشورها می‌خواهد که در مقابل «ظلم و تبعیضی» که علیه زنان در افغانستان و ایران جریان دارد، واکنش نشان دهند.

اشتراک‌کنندگان در این کارزار تلاش دارند که آپارتاید جنسیتی در کنوانسیون جنایت علیه بشریت درج شود که در حال حاضر پیش‌نویس این کنوانسیون در کمیته حقوقی سازمان ملل زیر بحث قرار دارد.

تاکنون شماری زیادی از چهره‌های مطرح حقوق زنان و هنرمندان زن از ایران و افغانستان از جمله مسیح علی‌نژاد، نازنین بنیادی، حبیبه سرابی، میترا مهران، یلدا رویان، فوزیه کوفی، شیرین عبادی، گلشیفته فراهانی، آزیتا غنی‌زاده، بنفشه یعقوبی و ده‌ها فعال حقوق زن افغانستان، ایران و جهان به این کارزار پیوسته‌اند.

همزمان ریچارد بنت جزئیات گزارش تازه خود درباره وضعیت حقوق بشری افغانستان را روز سه شنبه (۲۹ جوزا) در پنجاه ششمین نشست شورای حقوق بشر ارائه کرد.

گزارشگر ویژه سازمان ملل برای افغانستان با تاکید بر «آپارتاید جنسیتی» در افغانستان گفت که خشونت علیه زنان افغانستان قوی و گسترده است و تبعیض سیستماتیک و نهادینه‌شده در این کشور و طرد زنان توسط طالبان باید وجدان بشریت را تکان دهد.