معاون دبیرکل سازمان ملل نشست محرمانه‌ای با فعالان حقوق بشر افغان برگزار کرد

افغانستان سال‌ها بزرگترین تولیدکننده تریاک جهان بوده است. سازمان ملل متحد می‌گوید پس از آن‌که طالبان در سال ۲۰۲۲ کشت خشخاش را ممنوع کرد، تولید آن در افغانستان ۹۵ درصد کاهش یافته است.

براساس گزارش سازمان ملل متحد، علی‌رغم افزایش ۳۶ درصدی کشت و تولید تریاک در میانمار، تولید جهانی تریاک ۷۵ درصد کاهش یافته است.

سازمان ملل گفت: «نتیجه کمبود طولانی‌مدت تریاک در افغانستان می‌تواند پیامدهای متعددی در این کشور و کشورهای ترانزیتی و مقصد تریاک افغانستان داشته باشد. انتظار می‌رود خلوص هروئین در بازار کاهش یابد.»

ملل متحد براساس مشاهدات میدانی اعلام کرد که ممکن است امسال کشت خشخاش و تولید تریاک در افغانستان اندکی افزایش یابد، اما احتمال بازگشت به سطح قبل از ممنوعیت پایین است.

براساس این گزارش، تا اوایل سال ۲۰۲۴ «هیچ کمبود واقعی» در بازارهای اصلی مقصد تریاک افغانستان مانند اروپا، خاورمیانه و جنوب آسیا گزارش نشده است. سازمان ملل گفته این وضعیت می‌تواند تغییر کند.

در اعلامیه پایانی کنفرانس ویانا آمده است: «اشتراک یک‌جانبه طالبان و تعیین آجندا مطابق به خواست آنان، نه تنها نشست دوحه، بلکه کلیت روند دوحه را فاقد مشروعیت می‌سازد.»

مخالفان طالبان از آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل، خواستند که با توجه به حساسیت مسئله افغانستان مسئولانه رفتار کند.

شرکت‌کنندگان کنفرانس ویانا وضعیت حقوق بشر در افغانستان را وخیم خوانده، گفتند که محدودیت‌ها بر زنان، سلب حق آموزش و حذف آنها از صحنه عمومی، مصداق بارز آپارتاید جنسیتی و جنایت علیه بشریت است.

آنان از جامعه بین‌المللی و نهادهای مستقل خواسته‌اند که آپارتاید جنسیتی را به رسمیت بشناسند و زمینه محاکمه و بازخواست آن عده رهبران طالبان را فراهم سازند که مسبب چنین وضعیتی هستند.

شماری از سیاست‌مداران، فعالان مدنی و حقوق بشر در چهارمین دور نشست ویانا گردهم آمدند و درباره مسایل متعدد افغانستان گفت‌وگو کردند.

شرکت‌کنندگان این نشست روز چهارشنبه (۶ سرطان) خواهان رسیدگی به بحران چندلایه کنونی در افغانستان شدند و گفتند که طالبان با ارعاب و شکنجه تلاش می‌کند سلطه نامشروع خود را تداوم بخشد.

آنها وضعیت امنیتی افغانستان را شکننده، رو به وخامت و ناپایدار خوانده و خواهان بسیج نیروهای مخالف طالبان شدند.

چهار گروه کاری نشست ویانا راهکارهایی را برای گذار به یک افغانستان دموکراتیک، با ثبات و مشروع پیش‌بینی کرده‌اند. آنان حمایت و هماهنگی کشورهای همسایه برای گذار به یک افغانستان امن، دموکراتیک و انسانی را امری مهم و ضروری خواندند.

شرکت‌کنندگان نشست ویانا از کشورهای منطقه خواسته‌اند که از همکاری با طالبان در زمینه استخراج معادن خودداری کنند، زیرا به گفته آنان، معادن سرمایه ملی است و تنها یک حکومت مشروع مردمی می‌تواند از آن استفاده کند.

منابع گفتند این درگیری قبل از ظهر روز چهارشنبه (۶ سرطان) رخ داده و چهار تن از باشندگان محل زخمی شده‌اند و وضعیت یکی از زخمی‌ها وخیم است.

منابع گفتند که جنگجویان طالبان از بدخشان و قندوز برای تخریب مزارع خشخاش به ولسوالی خاش رفته بودند که پس از درگیری از محل فرار کرده‌اند.

به گفته منابع، طالبان تریاک‌های جمع‌آوری شده را از مردم می‌گیرند و آن را به صورت علنی در بازار می‌فروشند.

تصاویری که در اختیار ما قرار گرفته نشان می‌دهد که ساکنان محل زخمیان را منتقل می‌کنند.

تاکنون مقام‌های طالبان درباره این درگیری چیزی نگفته‌اند.

در ماه‌های گذشته بدخشان شاهد اعتراضات گسترده علیه طالبان بود. این اعتراضات که چند هفته دوام کرد به دلیل تخریب مزارع خشخاش توسط طالبان آغاز شد.

گفته شده این محموله‌ها در عملیاتی در منطقه نوکندی بلوچستان به دست آمده است.

طبق گزارش نیروهای مرزی پاکستان، این محموله‌ها شامل ۲۹۵ بسته شیشه به ارزش ۳۳۹ میلیون روپیه و ۱۶ بسته تریاک به ارزش ۱.۶۸ میلیون روپیه بوده است.

علاوه بر بسته‌های مواد مخدر، دو قبضه سلاح کلاشینکوف به همراه گلوله و تجهیزات مدرن ارتباطی نیز کشف و ضبط شده است.

از زمان قدرت‌گیری طالبان، تاکنون چندین محموله بزرگ مواد مخدر در کشورهای دیگر کشف شده‌اند.

اداره مبارزه با مواد مخدر پاکستان چندی پیش از کشف و ضبط یک‌ محموله ۲۲۴ کیلو گرام مت‌آمفتامین در کراچی که قرار بود به بلجیم قاچاق شود، خبر داد.

بسیاری از کشورهای همسایه افغانستان و آسیای میانه از ادامه قاچاق مواد مخدر از افغانستان به کشورهایشان نگران‌اند.

آنها خواستار مشارکت فعال و مستقیم زنان افغان در سومین نشست دوحه شدند.

هیلاری کلینتون وزیر خارجه سابق امریکا، رؤسای جمهور سابق لیتوانیا و کوزوو، نخست‌وزیران سابق فنلند، نیوزیلند و استرالیا، وزیر خارجه سابق مکسیکو و رئیس پیشین کمیسیون حقوق بشر افغانستان این نامه را امضا کرده‌اند.

این زنان در اجلاس جهانی رهبران زن در سال ۲۰۲۴، گفته‌اند که حذف زنان افغان از سوی جامعه بین‌المللی در نشست آتی دوحه «ظالمانه» است و صدای آنان را به حاشیه می‌برد و حقوق‌شان را تضعیف می‌کند.

این رهبران اظهار داشتند: «محرومیت زنان افغان با منشور ملل متحد، قطعنامه ۱۳۲۵ شورای امنیت در مورد زنان، صلح و امنیت و ۹ قطعنامه مرتبط بعدی و کنوانسیون‌های بین‌المللی از جمله کنوانسیون رفع همه اشکال تبعیض علیه زنان ناسازگار است.»

چهره‌های برجسته بین‌المللی تأکید کرده‌اند که نادیده گرفتن زنان در نشست آتی دوحه با موضع جامعه جهانی در مورد حقوق زنان افغان در تضاد است و اعتبار و اثربخشی نشست دوحه را تضعیف می‌کند.

آنها اعلام کرده‌اند که جامعه جهانی نباید راهی را بگشاید که به مشروعیت‌بخشی وسیع‌تر طالبان منجر شود.

رهبران در اجلاس جهانی زنان در سال ۲۰۲۴ گفتند: «وضعیت و حقوق زنان به طور اساسی به همه مباحث مرتبط است. ما نباید راهی برای مشروعیت‌بخشی به طالبان، از جمله رفتار سرکوبگرانه‌شان با زنان، باز کنیم. اجازه دادن به طالبان برای تعیین شرایط‌شان در گفت‌وگوی دوحه به مشروعیت‌بخشی به سوءاستفاده‌های خشن آنان که به میزان آپارتاید جنسیتی می‌رسد، منجر می‌شود.»

آنان بیان داشتند که این لحظه تعیین‌کننده‌ای برای جامعه جهانی است تا با اصرار بر حضور زنان افغان بر سر میز مذاکره، تعهد تزلزل‌ناپذیر خود را به زنان و دختران افغان نشان دهد.

نشست دوحه تا چند روز آینده با حضور نمایندگان ویژه کشورهای منطقه و جهان برگزار می‌شود.

سخنگوی طالبان در راس هیئت این گروه در نشست دوحه شرکت می‌کند. قرار است این نشست به ریاست معاون دبیرکل سازمان ملل برگزار شود.