تصمیم جوزپ بورل، دیپلومات ارشد اتحادیه اروپا، برای اعزام معاونش به مراسم تحلیف مسعود پزشکیان، رئیس دولت چهاردهم ایران، خشم قانونگذاران اروپایی را برانگیخت. جمهوری اسلامی و اتحادیه اروپا در چند سال گذشته، بر سر مسائل مختلفی دچار تنش شدهاند.
روز جمعه ۲۹ سرطان، یک مقام ارشد اتحادیه اروپا به والاستریت ژورنال گفت با توجه به اینکه روابط جمهوری اسلامی و اتحادیه اروپا در پائینترین سطح خود رسیده است، جوزپ بورل در این مراسم حاضر نخواهد شد اما معاون خود انریکه مورا را به تهران خواهد فرستاد.
برنامه هستهای جمهوری اسلامی و سابقه طولانی نقض فاحش حقوق بشر در ایران از جمله مسائلی بوده که جمهوری اسلامی و اتحادیه اروپا بر سر آن دچار تنش شدهاند.
در ماههای اخیر، این رابطه به دلیل بحثهای مداوم در کشورهای اروپایی بر سر احتمال افزودن سپاه پاسداران به لیست تروریستی اتحادیه اروپا، وخیمتر هم شده است.
روزنامه سوددویچه سایتونگ خبر داد بخش حقوقی سرویس اقدام خارجی اتحادیه اروپا درخواست آلمان را برای تروریستی خواندن سپاه پاسداران پذیرفته و روند رسمی بررسی قرار دادن نام سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در فهرست گروهها و سازمانهای تروریستی در این اتحادیه آغاز شده است.
بر اساس این گزارش، وزارت امور خارجه آلمان با حمایت سایر کشورهای عضو اتحادیه اروپا، در بروکسل درخواستی را برای قرار دادن نام سپاه پاسداران در فهرست گروههای تروریستی ارائه کرده است.
اوایل ماه جوزا، رسانههای آلمانی گزارش داده بودند چندین کشور اتحادیه اروپا از جمله آلمان میخواهند سپاه پاسداران را بر اساس حکم دادگاه عالی منطقهای دوسلدورف به عنوان یک سازمان تروریستی طبقهبندی کنند.
بر خلاف قبل، وکلای اتحادیه اروپا در حال حاضر درخواست آلمان را مبنایی میدانند که الزامات قانونی را برای تروریستی اعلام شدن سپاه پاسداران برآورده میکند.
از آنجا که جوزپ بورل، مسوول سیاست خارجی اتحادیه اروپا اعلام کرده است برای تروریستی اعلام شدن سپاه پاسداران به رای دادگاه نیاز دارد، دولت آلمان این رویه را بر اساس رای دادگاه عالی دوسلدورف آغاز کرده است.
این نخستین بار نیست که بورل معاونش را به ایران میفرستد، اما بسیاری از منتقدان سیاست اتحادیه اروپا در قبال ایران، صرف نرفتن او و اعزام یک مقام پائینتر را ناکافی میدانند و خواستار ارسال پیامی قویتر از نارضایتی به ایران هستند.
هانا نویمان، عضو پارلمان اروپا از آلمان، در شبکه ایکس نوشت که «ما برای تغییر در بالاترین سطوح و برخی سطوح پایینتر کاملا آماده هستیم»، متنی که به وضوح به نزدیک شدن به پایان دوره بورل به عنوان ، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا اشاره دارد.
کایا کالاس نخستین زن نخستوزیر در استونی، در پائیز سال جاری به عنوان مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا جایگزین جوزپ بورل میشود. او که در دوران نخستوزیری به نقض حقوق بشر در ایران و سرکوب معترضان در پاییز ۱۴۰۱ اعتراض کرد، از حامیان جدی اوکراین به شمار میرود. او قرار است اواخر سال جاری میلادی به عنوان رییس سیاست خارجی اتحادیه اروپا منصوب شود.
بارت گروتهویس، عضو دیگر پارلمان اروپا، با بازنشر گزارش والاستریت ژورنال درباره سفر مورا به ایران در حساب کاربری خود رد شبکه ایکس، این تصمیم را «غیرقابل قبول» خوانده است.
مراسم تحلیف پزشکیان در دو بخش برگزار میشود. حکم ریاست جمهوری مسعود پزشکیان ابتدا از سوی علی خامنهای تنفیذ میشود و سپس او در پارلمان در یک مراسم عمومی سوگند یاد خواهد کرد.
رسانههای حکومتی جمهوری اسلامی و مقامات تمایل دارند حضور هیاتهای خارجی را در چنین مراسمهایی برجسته کنند تا نشان دهند جمهوری اسلامی منزوی نشده است.
پزشکیان در کارزار انتخاباتی خود در ماه گذشته وعده داد روابط دیپلوماتیک جمهوری اسلامی را بهبود بخشد و حتی تلاش کند توافق هستهای برجام ۲۰۱۵را که با خروج یکجانبه امریکا از آن، از هم پاشید، دوباره احیا کند.
دادگاه بینالمللی دادگستری در لاهه، روز جمعه، در حکمی تاریخی اما غیرالزامآور که بیشتر جنبه نمادین دارد، ساخت و توسعه شهرکهای اسرائیلی در کرانه باختری و شرق اورشلیم و الحاق و کنترول دائمی این مناطق فلسطینی به اسرائیل را غیرقانونی اعلام کرد.
نتانیاهو در پستی در شبکه اجتماعی اکس نوشت: هیچ حکمی نمیتواند این حقیقت تاریخی و حق قانونی اسرائیلیها برای زندگی در «خانه اجدادی» خود را انکار کند.
دادگاه بینالمللی دادگستری در حکم خود از اسرائیل خواست تا به اشغال مناطق فلسطینی و اعمال سیاستهای تبعیضآمیز علیه فلسطینیان پایان دهد.
هیئتی متشکل از ۱۵ قاضی روز جمعه با انتشار بیانیهای گفت که اسرائیل با اجرای سیاستهای الحاق سرزمین، تحمیل کنترول دائمی، و شهرکسازی از موقعیت خود بهعنوان قدرت اشغالگر در کرانه باختری و شرق اورشلیم سوءاستفاده کرده است.
در این بیانیه گفته شده است که اسرائیل باید فورا به شهرکسازی در «سرزمینهای اشغالی» پایان دهد و هر چه سریعتر از این مناطق خارج شود.
اسرائیل کرانه باختری، شرق اورشلیم، و نوار غزه، را در جنگ خاورمیانه در سال ۱۹۶۷ (۱۳۴۶) تصرف کرد. فلسطینیها به دنبال ایجاد کشور مستقلی، از جمله در این سه منطقه هستند.
اسرائیل کرانه باختری را سرزمینی مورد مناقشه میداند که آینده آن باید در مذاکرات تعیین شود، ولی در حال ایجاد شهرک و انتقال شهرکنشینان به این منطقه است. این کشور همچنین اورشلیم شرقی را ضمیمه خاک خود کرده است، اما این اقدام از نظر بینالمللی به رسمیت شناخته نشده است.
اسرائیل در سال ۲۰۰۵ (۱۳۸۴) نواره غزه را به فلسطینیها داد اما پس از به قدرت رسیدن حماس، این منطقه را محاصره کرد.