مقامهای محلی طالبان در فاریاب گفتند که بر اثر یک حادثه رانندگی در جاده شبرغان-میمنه ۹ نفر به شمول سه زن جان باختند و سه نفر دیگر زخمی شدند. این حادثه روز شنبه در ولسوالی خانچهارباغ ولایت فاریاب رخ داده است.
مسئولان محلی طالبان علت این حادثه را بیاحتیاطی راننده عنوان کردهاند.
رسانههای محلی از قول عبدالله مرادی، سخنگوی فرماندهی امنیه طالبان در فاریاب گزارش دادند که این رویداد حوالی ساعت سه بعد از ظهر روز شنبه، ۱۳ اسد هنگامی رخ داد که یک موتر نوع سراچه از سمت جوزجان به سمت فاریاب در حرکت بود که با یک موتر دیگر در مربوطات ولسوالی اندخوی برخورد کرد.
زخمیهای این حادثه به شفاخانه ولسوالی اندخوی منتقل شدهاند.
در آستانه سومین سال تسلط طالبان بر افغانستان، عمری، یک جنگجوی این گروه گفته رهبران طالبان از او برای جنگ شان استفاده کردند اما اکنون او هیچ کاره است. والاستریت جورنال در گزارشی نوشت «امارت اسلامی طالبان» چیزی نیست که جنگجویانی مانند عمری رویای آن را داشتند.
والاستریت جورنال با اشاره به درگیریهای سیاسی میان طالبان و اوضاع بد اقتصادی افغانستان نوشته، حتی جنگجویان سابق این گروه، مثل عمری برای یافتن کار و تأمین مخارج خانوادهشان مشکل دارند.
عمری که از ولایت میدان وردک در غرب کابل به طالبان پیوسته درباره رهبری طالبان گفت: «آنها از من برای جنگیدن در جنگشان استفاده کردند. اما در پایان روز، من هیچی نیستم.»
سونه انگل راسموسن، نویسنده این گزارش گفته که در اوایل سال ۲۰۱۶ زمانی که عمری ۲۱ سال داشت و در کابل زندگی میکرد، با او آشنا شد.
عمری متولد سال ۱۹۹۵ است و پدرش در دهه ۱۹۸۰ میلادی در جنگ مجاهدین سابق با روسها جنگیده است. عمری گفته حتا پیش از آن که توانایی بلند کردن اسلحه ماشیندار را از زمین داشته باشد، میتوانست با آن شلیک کند.
او زمانی که ۹ سال داشت نیروهای امریکایی را در میدان وردک دید. در اوایل جنگ بسیاری از ساکنان ولسوالی سیدآباد میدان وردک حضور نیروهای امریکایی را با خوشبینی میدیدند و امیدوار بودند که کاری پیدا کنند.
نیروهای امریکایی در کنار جنگ، اساس یک دولت مدرن را گذاشتند و میلیاردها دالر را در حوزههای آموزش، توسعه اقتصادی و نهادهای دموکراتیک مصرف کردند.
اما با ادامه جنگ وضعیت تغییر کرد و عمری در ۱۴ سالگی بدون اینکه به پدر و مادرش چیزی بگوید، زادگاهش را به مقصد میرانشاه، در مناطق قبایلی پاکستان، جای که شبکه حقانی فعال بود، ترک کرد.
پدر عمری یک جنگجو در دوران روسها بود و اکنون او فکر میکرد که نوبتاش شده است.
طبق این گزارش، مراکز آموزش بمبگذاران انتحاری مربوط به شبکه حقانی آماده پذیرش نیروهای تازه نفس بود. یک سخنگوی طالبان مهاجمان انتحاری را «موشکهای ملا عمر» نامیده است.
اولین ماموریت عمری در سن ۱۶ سالگی انفجار یک پل در نزدیکی خانه اش در میدان وردک در مسیر کاروان نیروهای امریکایی بود.
در گزارش والاستریت جورنال آمده است که سطح تازه خشونتهای طالبان عمری را ناراحت میکرد. در سال ۲۰۱۷ یک انفجار موتر بمبگذاری شده در یک منطقه دیپلوماتیک کابل بیش از ۱۵۰ غیرنظامی را کشت. این انفجار کار اعضای شبکه حقانی بود که از میدان وردک آمده بودند.
عمری گفت: «در آن جا هیچ سرباز خارجی نبود. آنها تنها مسلمانان را کشتند.»
در آگست ۲۰۲۱ زمانی که طالبان کابل را گرفتند، عمری با گروهی از نیروهای طالبان از شمال وارد پایتخت شدند.
با تسلط دوباره طالبان بر کابل، عمری بدون نیاز به مخفی شدن، آزادانه در پایتخت گشت و گذار میکند. او خانواده بزرگ ۱۶ نفری خود را به حومه غربی کابل منتقل کرده است.
اکنون با گذشت سه سال از تسلط طالبان، واقعیتهای جدید خود را نشان دادهاند. جامعه بینالمللی تمام ۹ میلیارد ذخیره پولی افغانستان را مسدود کرده و اقتصاد این کشور فروپاشیده است.
طبق گزارش سازمان ملل، با گذشت تنها چند ماه پس از تسلط طالبان، نیمی از کل جمعیت افغانستان با گرسنگی شدید رو بهرو شدند. عمری هم بیکار بود و با رسیدن زمستان، خانوادهاش به سختی سوخت زمستانی خود را تهیه میکرد.
عمری سرانجام در وزارت دفاع طالبان کاری اداری برای خود پیدا کرد که از ساعت ۹ تا ۵ عصر کار میکند. جستجو در اینترنت کار جدید اما کاملا خستهکن برای عمری است. او میگوید جنگ وحشتناک اما در عین حال برای او خیلی سرگرم کننده بود.
اوایل امسال استخبارات طالبان او را برای ریشهکن کردن هواداران داعش در کابل استخدام کرد. عمری میگوید ترجیح میدهد با داعش در میدان جنگ بجنگد. او گفت: «زمانی که در جنگ بودیم، هیچ گزینه دیگری وجود نداشت. زندگی ساده بود.»
شرکت موترسازی «پاکسوزوکی» پاکستان اعلام کرد که به افغانستان و بنگلادش موتر صادر میکند. هیروشی کاوارمورا، رئیس این شرکت موترسازی، گفت که این تصمیم برای افزایش کیفیت و رقابت در بازارهای جهانی گرفته شده است.
شرکت پاکسوزوکی میگوید که صادرات موتر به افغانستان و بنگلادش با همکاری شورای ویژه سرمایهگذاری این کشور آغاز خواهد شد.
رنا تنویر حسین، وزیر تولید و صنایع پاکستان گفت که صادرات موتر به افغانستان و بنگلادش به منظور افزایش کارایی، کاهش هزینهها و گسترش دامنه تولید و مصرف کنندگان شرکت پاکسوزوکی انجام میشود.
صادرات موترهای ساخت شرکت پاکسوزوکی به افغانستان در حالی از سوی رئیس این شرکت اعلام شد که شنبه سیزدهم اسد برخی از مقامات پاکستان تولید ۲.۵ میلیون موتر از سوی این شرکت را جشن گرفتند.
گفته شده که شرکت پاکسوزوکی از سال ۱۹۷۷ به ساخت و تولید قطعات موتر در پاکستان آغاز کرده است. این شرکت همچنان از تولید موترهای هیبریدی برای حفاظت از محیط زیست و کاهش مصرف بنزین در پاکستان خبر داده است.
صندوق کودکان سازمان ملل متحد میگوید کمتر از دو سوم نوزادان در افغانستان بهطور انحصاری در شش ماه اول با شیر مادر تغذیه میشوند. یونیسف گفته بعد از ماه ششم شیر مادر کافی نیست و باید مکملهای غذایی دیگر مثل میوه و سبزیجات به نوزادان داده شود.
صندوق کودکان سازمان ملل در صفحه کاری خود در شبکه اجتماعی اکس نوشت که با همکاری اتحادیه اروپا تلاش میکند این روند را تغییر دهد.
قرار است این تغییر از طریق مشوره دادن به مادران در مورد تغذیه، تمرکز روی زمان و نحوه شیردهی انجام شود تا به گفته یونیسف نوزادان بهترین شروع را برای زندگی داشته باشند.
این آژانس در ادامه گفته که شیر مادر بعد از شش ماهگی نوزاد برای تغذیه او کافی نیست و باید مکملهای غذایی دیگر از جمله میوه، سبزیجات و غلات به برنامه تغذیه روزانه کودک اضافه شود.
یونیسف گفته که با کمک دفتر اتحادیه اروپا در افغانستان این آژانس برنامههایی را در مراکز تغذیه شهری راه انداخته که در آن مادران در زمینه آشپزی و تهیه وعدههای غذایی سالم با غذای محلی آموزش دیدهاند.
روزنامه ایرانی هممهین جزئیات تازهای درباره زندگی کبری غلامی، پژوهشگر مهاجر افغان در ایران و چگونگی ردمرز شدن او منتشر کرد. در این گزارش آمده خانم غلامی در ایران تولد شد، ۳۵ سال آنجا زیست، درس خواند، کار و فعالیت مدنی کرد و در نهایت ردمرز شد.
در این گزارش که روز شنبه ۱۳ اسد نشر شده، آمده که پولیس ایران کبرا غلامی را دو روز قبل به لب مرز افغانستان و ایران برد تا دیگر در این کشور نباشد.
پولیس ایران پس از آن دست به چنین اقدامی زده که پیشتر به خانم غلامی در پیامکهایی درباره رعایت نکردن حجاب در موتر شخصیاش هشدار داده بود.
برپایه گزارش، کبرا غلاامی دارای مدارک اقامتی و پاسپورت دانشجویی در ایران بوده و موتر هم به نام خودش ثبت بوده، اما ماموران پولیس به او گفتهاند که به دلیل اقدام «خلاف شرع»، به اداره گذرنامه مراجعه کند.
روزنامه هممیهن نوشت که خانم غلامی پس از آنکه به اداره گذرنامه میرود، ماموران گذرنامه او را میگیرند و خودش را به اردوگاهی در میدان استاندارد کرج منتقل میکنند.
برپایه این گزارش، ستاره هاشمی، دوست و همکار خانم غلامی، بامداد پنجشنبه گذشته پیامهای دوست خود را میبیند که در آن گفته است که او را از اداره گذرنامه به اردوگاهی انتقال دادند. خانم هاشمی به اردوگاهی در کرج میرود و دوستش را میبیند که «پشت میلهها» است.
زندگی کبرا غلامی و دغدغههایش درباره زنان افغان
در گزارش هممیهن آمده که کبرا غلامی تنها عضو خانوادهاش است که تحصیلات دانشگاهی دارد. برادران او در ایران کار میکنند.
کبرا غلامی تا مقطع کارشناسی ارشد علوم اجتماعی از دانشگاه الزهرا تحصیل کرده است. موضوع پایاننامه او هویتیابی زنان افغان، تحت تاثیر عوامل مهاجرت بوده است.
ستاره هاشمی، دوست و همکار خانم کبرا گفته او «بهشدت دغدغه بهبود وضعیت زنان افغان بهویژه زنان نسل اول را دارد که به همین دلیل، سوادآموزی مادران را پیش میبرد. او و دوستانش یک گروه جوانان داشتند که نسل دومیها در آن بودند، در فرهنگسرای خاوران مجموعه همایشهای سالانه داشتند با مجوز که بعدها جلویش گرفته شد.»
در گزارش آمده که کبرا غلامی «در ادامه در مقطع ارشد دانشگاه الزهرا قبول شد و مجبور بود حین تحصیلاش کارهای کارگری، خیاطی، تایپ و منشیگری انجام دهد چون دانشجویان افغان اگر در دانشگاه سراسری هم تحصیل کنند، باید شهریه بپردازند .»
کبرا غلامی فعلا در کجاست؟
بنابر گزارش روزنامه هممیهن، شیما وزوایی، پژوهشگر ارتباطات و فعال تشکلهای مردمنهاد، از دوستان کبری غلامی است که وضعیت او را پس از ردمرز شدن پیگیری میکند.
خانم وزوایی گفته که بهصورت غیرمستقیم با استانداری و سازمانهایی که کبری با آنها همکاری میکرد، تماس گرفته و قرار است نامهای در این مورد ارسال شود. او افزود: «میدانیم که کبرا هنوز داخل ایران و در اردوگاهی داخل استان خراسان است.»
او خواستار مداخله اداره اتباع ایران برای جلوگیری از اخراج خانم غلامی به افغانستان شده و گفته که روند ردمرز شدن این مهاجر افغان «بسیار سریع انجام شده و هیچ فرصتی برای بازگشت یا اعتراض برای او وجود نداشت.»
شیما وزوایی گفت: «کبرا در ایران دانشجو بوده، در انجمنهای مدنی فعالیت میکرده و مدارک اقامتی هم داشته است، حتی فرصتی نداشت تا به خانواده خودش زنگ بزند یا وکیلی داشته باشد.»
او افزود: «گاهی اوقات اتباع بهصورت مستقیم ردمرز میشوند، اما ما شنیدیم که [کبرا غلامی] احتمالاً شنبه صبح ردمرز میشود.»
افزایش اخراج مهاجران افغان در ایران
روزنامه هممیهن نوشته است که در ماههای گذشته ردمرز کردن مهاجران افغان در ایران گستردهشده و ویدیوهای منتشرشده از چند اردوگاه نشان میدهد که «دیگر داشتن مدارک اقامتی هم فایدهای ندارد.»
این روزنامه به نقل از پژوهشگران حقوق مهاجران افزود که افزایش رد مرز مهاجران افغان با «موج شدید افغانستیزی» در یک سال گذشته در ایران بیارتباط نیست.
آرش نصر اصفهانی، جامعهشناس و پژوهشگر حوزه مهاجران گفته است که اخراج مهاجران از ابتدا کاملاً براساس «سلیقه پولیس» انجام میشود. به گفته آقای اصفهانی چنین اقداماتی در حالی صورت میگیرد که اخراج مهاجران «میتواند فرآیندی براساس قانون و قضایی- دادگاهی باشد که یک قاضی حکم دهد، امکان فرجامخواهی وجود داشته باشد و وضعیت فرد بررسی شود.»
او گفت: «در مورد کبری، صرفنظر از اینکه یک نفر بهدلیل نوع حجابش باید از ایران اخراج شود یا نه، بر فرض هم اگر جرمی اتفاق افتاده، باید وضعیت فردی او بررسی شود. مثلاً الان در این شرایط اگر این فرد را به کشور خودش برگردانیم، آیا خطری متوجهش است یا نه؟»
این جامعهشناسی ایرانی تصریح کرد: «ما الان دختری را بهدلیل رعایت نکردن حجاب، داریم تحویل طالبان میدهیم.»
شماری از فعالان مدنی در ایران در روزهای گذشته کارزاری را برای جلوگیری از رد مرز خانم غلامی به راه انداختند. با این حال آنها میگویند تاکنون این دادخواهیها به نتیجه نرسیده است.
برخی از فعالان مدنی میگویند کبرا غلامی به کشوری اخراج میشود که در آن حق آموزش، کار و فعالیت اجتماعی از زنان گرفته شده است. برخی نیز نوشتهاند اخراج کبرا غلامی خطر مرگ به دست طالبان را برای او در پی خواهد داشت.
پیش از این نیز در موارد متعددی مهاجران افغان در ایران به افغانستان اینترنشنال گزارش دادند که مقامات جمهوری اسلامی آنها را با داشتن مدارک رسمی اقامت از این کشور اخراج کرده است.
منابع از هزارههای ارزگان میگویند آنها «با فشار طالبان»، در دعوا بر سر زمین ۱۵ میلیون از ۳۰ میلیون افغانی را به پشتونها پرداختند. مردم ولسوالی گیزاب گفتند طالبان هشدار داده اگر ۱۵ میلیون باقیمانده را تا دو ماه نپردازند باید منطقه را ترک کنند.
به گفته منابع، جنجال بر سر حدود ۷۰۰ جریب زمین حاصلخیز در منطقه کندیر ولسوالی گیزاب ارزگان است که هزارهها مدعیاند از زمان حکومت داوود خان، رئيسجمهور وقت افغانستان، بر آن مالکیت دارند.
هزارهها میگویند اسناد کافی در اختیار دارند که نشان میدهد این زمینها از دههها به اینسو مالکیت اجدادی آنها است.
در مقابل، پشتونها و کوچی ادعا دارند که محمدظاهرشاه این زمینها را به نیاکان آنها سپرده بود و در زمان حکومت پیشین طالبان نیز دعوا بر سر آن جریان داشت.
هزارهها مدعیاند که پشتونها به خاطر اثبات ادعای خود هیچ گونه مدرکی ندارند.
به گفته منابع، پس از به قدرت رسیدن طالبان در اسد ۱۴۰۰، هزارههای ساکن گیزاب در منطقه کندیر و لوره شیوبدون کوچ اجباری داده شدند. منابع گفتند در پی ایجاد سروصدای رسانهای این موضوع، طالبان به هزارهها گفتند میتوانند به خانههایشان برگردند اما دعوا را از طریق دادگاه یا فیصله بزرگان دو طرف، حل کند.
در فیصلهنامه بزرگان هزاره و پشتون که در ماه جدی سال گذشته صادر شده و افغانستان اینترنشنال نسخهای از آن را دیده است، آمده که اهل تشیع باید تا هفت ماه دیگر مبلغ ۳۰ میلیون افغانی در ازای زمینها به پشتونها بپردازند.
منابع از گیزاب گفتند این فیصله زیر فشار طالبان گرفته شده و «عادلانه» نیست. آنها میگویند بیش از چهار دهه در این منطقه زندگی کردهاند و پس از تسط طالبان، این گروه «با زورگویی» از آنها میخواهد زمینهای خودشان را از پشتونها بخرند.
به گفته منابع، هزارهها در برابر این تصمیم اعتراض و استدلال کردند که «نمیخواهند برای خرید زمینهای خود پول بپردازند»، اما به جز اجرای این فیصله، راه دیگری نداشتند.
هزارههای ساکن گیزاب میگویند که در روز دهم اسد سال جاری، مبلغ ۱۵ میلیون افغانی از پول فیصلهشده را به پشتونها پرداختند. آنها تصریح کردند روستانشینهای این منطقه خودشان پول نداشتند و این مبلغ را توانستند به سختی به کمک مردم فراهم کنند.
منابع تصاویری از جریان تحویلدهی این مبلغ را به افغانستان اینترنشنال فرستادهاند.
منابع گفتند که حالا طالبان به هزارهها هشدار داده که اول ماه میزان، ۱۵ میلیون افغانی باقیمانده را به پشتونها بپردازند، در غیر این صورت از منطقه کوچ کنند.
منابع از میان هزارههای گیزاب به افغانستان اینترنشنال گفتند در حالی که تهیه این پول در توانشان نیست، مجبورند آن را فراهم کنند تا از «کوچ اجباری» نجات یابند.
پس از به قدرت رسیدن طالبان در افغانستان، جنجال برسر زمین میان طالبان و باشندگان محلی در مناطق هزارهنشین و شمال افغانستان بالا گرفته است.