محمد یونس، برنده جایزه نوبل ریاست حکومت موقت بنگلادش را به عهده میگیرد
پس از استعفا و فرار شیخ حسینه، نخستوزیر پیشین بنگلادش، رئیسجمهور این کشور محمد یونس را به عنوان رئیس حکومت موقت انتخاب کرده است.
یونس، اقتصاددان و برنده جایزه صلح نوبل، ضمن موافقت با این تصمیم، استعفای حسینه را 'دومین روز آزادی کشور' خواند.
یونس در جلسهای انتخاب شد که شامل فرماندهان نظامی، رهبران دانشجویان که به برکناری حسینه کمک کردند، نمایندگان برجسته کسبوکارها و اعضای جامعه مدنی بود. این تصمیم صبح زود چهارشنبه، به وقت محلی توسط دبیر مطبوعاتی رئیسجمهور کشور اعلام شد.
رئیسجمهور بنگلادش پارلمان را منحل کرد و راه را برای برگزاری انتخابات جدید برای جایگزینی نخستوزیر پیشین که پس از هفتهها تظاهرات علیه حکومت او استعفا داد و از کشور گریخت، هموار کرد.
روز سهشنبه، برخی از سمتهای ارشد ارتش تغییر کردند و معترضان گفتند که اجازه هیچ حکومتی تحت حمایت ارتش را نخواهند داد.
قرار گرفتن محمد یونس در راس حکومت موقت از مطالبات معترضان بود. به گزارش رسانههای محلی، یونس از مخالفان سیاسی دیرینه شیخ حسینه، قرار است به زودی از پاریس، جایی که به برگزارکنندگان المپیک مشاوره میدهد، بازگردد.
یونس، ۸۴ ساله و بانک گرامین در سال ۲۰۰۶ جایزه نوبل صلح را برای کار برای بیرون کشیدن میلیونها نفر از فقر با اعطای وامهای کوچک زیر ۱۰۰ دالر به فقیران روستایی بنگلادش دریافت کردند. او در ماه جون به اختلاس متهم شد اما این اتهام را انکار کرد.
او در مصاحبهای ضبط شده با شبکه هندی تایمز نو گفت که روز دوشنبه «دومین روز آزادی» برای بنگلادش پس از جنگ استقلال ۱۹۷۱ از پاکستان بود.
او در عین حال گفت که بنگلادشیها از همسایه خود، هند، عصبانی هستند که به حسینه اجازه داد پس از فرارش از داکا در آنجا فرود آید.
یونس گفت: «هند بهترین دوست ماست... مردم از هند عصبانی هستند زیرا شما از کسی که زندگی ما را نابود کرد حمایت میکنید.»
ناهید اسلام، یکی از سازماندهندگان اصلی کمپین علیه حسینه، در پیامی ویدیویی گفت: «هیچ دولتی جز آن که ما توصیه کردهایم پذیرفته نخواهد شد.»
رهبران دانشجویی همچنین گفتند که گزارشهایی از حملات به اقلیتها از جمله معابد هندوها در کشوری که مسلمانان در آن اکثریت دارد دریافت کردهاند و خواستار خویشتنداری شدند زیرا چنین اقداماتی میتواند جنبش آنها را تضعیف کند.
دفتر رئیس جمهوری بنگلادش همچنین اعلام کرد که بیگم خالده ضیا، رهبر حزب مخالف حزب ملیگرای بنگلادش و نخستوزیر سابق که سالها با حسینه درگیر بود، از حبس خانگی آزاد شده است.
این تصمیم در پی تهدید دانشجویان مبنی بر برگزاری تظاهرات بیشتر در صورت عدم انحلال مجلس اتخاذ شد.
جنبشی که منجر به سقوط حسینه شد، از اعتراضات علیه سهمیههای شغلی در بخش دولتی برای خانوادههای جانبازان جنگ استقلال بنگلادش در سال ۱۹۷۱ برخاست.
منتقدان این سهمیهها را ابزاری برای اختصاص شغل به همپیمانان حزب حاکم میدانستند.
در جریان این خشونتها که از ماه جولای بنگلادش را دربر گرفت، حدود ۳۰۰ نفر کشته و هزاران نفر زخمی شدند.
پس از تصرف و غارت اقامتگاه مجلل حسینه از سوی معترضان در روز دوشنبه، خیابانهای پایتخت داکا روز سهشنبه دوباره آرام شد و ترافیک کمتر از حد معمول بود.
بسیاری از مدارس و کسبوکارها که در جریان ناآرامیها تعطیل شده بودند، همچنان بسته ماندند.
دانشجویانی که رهبری اعتراضات را بر عهده داشتند، در غیاب پولیس در تقاطعهای اصلی داکا ترافیک را هدایت میکردند.
محمد نور، دانشجوی ۲۰ ساله دانشگاه، به رویترز گفت: «از شب گذشته هیچ پولیس ترافیکی ندیدهایم. به همین دلیل ما مسئولیت کنترول ترافیک را بر عهده گرفتیم تا همه بتوانند به راحتی رفتوآمد کنند.»
کارخانههای پوشاکی که برای برخی از برترین برندهای جهان لباس تامین میکنند و ستون فقرات اقتصاد این کشور هستند، همچنان تعطیل ماندهاند و برنامه بازگشایی آنها بعدا اعلام خواهد شد.
انحلال مجلس
تصمیم برای انحلال مجلس پس از جلساتی با سران نیروهای مسلح، رهبران احزاب سیاسی، رهبران دانشجویی و برخی نمایندگان جامعه مدنی اتخاذ شد.
فرار حسینه به دومین دوره ۱۵ سالهاش در قدرت در کشور ۱۷۰ میلیونی بنگلادش پایان داد. او برای ۲۰ سال از ۳۰ سال گذشته در راس جنبش سیاسی که از پدرش، بنیانگذار دولت، مجیب الرحمان به ارث برده بود، حکومت میکرد.
حسینه به افزایش استبداد متهم شد و بسیاری از مخالفان سیاسیاش به زندان افتادند.
استعفای او با استقبال جمعیت خوشحال مواجه شد که پس از فرارش در روز دوشنبه، بدون مقاومت به محوطه مجلل اقامتگاهش یورش بردند و اثاثیه آن را غارت کردند.
شاهعبالدین پیشتر گفته بود که یک دولت موقت به زودی پس از به دست گرفتن قدرت، انتخابات را برگزار خواهد کرد.
حسینه به هند پرواز کرد و در یک خانه امن در خارج از دهلی اقامت دارد. رسانههای هندی گزارش دادند که حسینه ممکن است به بریتانیا سفر کند، جایی که خانوادهای از جمله یک خواهرزاده که وزیر دولت است، دارد.
وزیر امور خارجه هند، سبرامانیام جیشنکر به پارلمان گفت که دهلی نو بارها خواستار خویشتنداری و گفتگو برای حل تنشها شده است.
دبیرکل حزبالله لبنان روزسهشنبه گفت که پاسخ این حزب به کشتن فرمانده بلندپایه نظامیاش به دست اسرائیل، «قوی و موثر» خواهد بود.
حسن نصرالله گفت که این حزب بهتنهایی یا با متحدان منطقهای خود اقدام خواهد کرد و منتظر لحظهای مناسب است.
او درباره نحوه پاسخ حزبالله و این که چه زمانی اقدام خواهد کرد، چیزی نگفت.
حسن نصرالله گفت که تمامی تلاشهای بینالمللی برای متقاعد کردن حزبالله برای این که اقدامی نکند، بیفایده بوده است.
دبیرکل حزبالله لبنان گفت ایران و سوریه الزامی برای ورود به جنگ ندارند اما باید از ما حمایت کنند. او همچنین گفت: «حوثیهای یمن موظف هستند به حمله اسرائیل به حدیده پاسخ دهند.»
نصرالله در یک سخنرانی تلویزیونی یک هفته پس از کشته شدن فواد شکری، فرمانده نظامی حزبالله، گفت عواقب پاسخ حزبالله هرچه باشد، «مقاومت» اجازه نخواهد داد که حملات اسرائیل بیپاسخ بماند.
حملهای که در ۳۰ جولای به کشته شدن شکری انجامید، دومین مورد از این نوع حمله در حومههای جنوبی لبنان از شروع جنگ غزه در ماه آگست سال گذشته بود.
حزبالله پیشتر روز سهشنبه اعلام کرد که تعدادی از پهپادهای تهاجمی را به دو پایگاه نظامی در نزدیکی عکا در شمال اسرائیل پرتاب کرده و یک موتر نظامی اسرائیل را در مکان دیگری مورد حمله قرار داده است.
وزارت دادگستری امریکا یک مرد ۴۶ ساله پاکستانی مرتبط با حکومت ایران را برای انجام ترورهای سیاسی متهم کرد.
یک مقام امریکایی در این باره گفت که تحقیقات پولیس فدرال نشان میدهد که ترامپ و چند مقام کنونی و سابق امریکا هدف این نقشه بودند.
بر اساس یک شکایت جنایی، آصف مرچنت، با استخدام افرادی در ایالات متحده میخواست که ترامپ و مقامهای دیگر را برای تلافی کشتن قاسم سلیمانی، فرمانده ارشد سپاه پاسداران انقلاب اسلامی توسط ایالات متحده در سال ۲۰۲۰، از بین ببرد.
این شهروند پاکستانی پس از گذراندن مدتی در ایران، از پاکستان به ایالات متحده پرواز کرد تا فرد قاتل را برای اجرای طرح خود استخدام کند.
بر اساس کیفرخواستی که روز سهشنبه از سوی دادگاه فدرال بروکلین منتشر شد، فردی که آصف مرچنت با او تماس گرفت، با افبیآی کار میکرد.
مرچنت که ماه گذشته دستگیر شد، اکنون با اتهام برنامهریزی قتل رو بهرو است.
مریک گارلند، دادستان کل امریکا، در بیانیهای گفت: «وزارت دادگستری در سالهای گذشته به طور جدی تلاش کرده است تا جلو تلاشهای بیپروا و بیوقفه ایران را برای انتقامگیری از مقامات امریکایی به دلیل کشتن جنرال سلیمانی بگیرد.»
هرچند در شکایت جنایی نامی از ترامپ برده نشده است، منابع متعددی که با این پرونده آشنا هستند به ایبیسی نیوز گفتند که یکی از اهداف مورد نظر ترامپ بود.
این موضوع باعث شده که حکومت امریکا تدابیر امنیتی دونالد ترامپ و چند مقام امریکایی دیگر را افزایش دهد.
حماس روز سهشنبه اعلام کرد یحیی سنوار به عنوان رئیس جدید دفتر سیاسی این گروه انتخاب شده است.
اسرائیل، سنوار را مغز متفکر حمله ۷ اکتوبر حماس به اسرائیل میداند و تاکنون نتوانسته مخفیگاه او را در غزه شناسایی کند.
حماس در بیانیه ای گفت: «فرمانده یحیی سنوار به عنوان رئیس دفتر سیاسی جنبش انتخاب شده است و او جانشین فرمانده شهید اسماعیل هنیه میشود.»
رویترز گزارش داد که همزمان با اعلام خبر انتخاب سنوار، جنگجویان فلسطینی در غزه چندین راکت را به نشانه شادمانی شلیک کردند.
سنوار که قسمت زیادی از عمر خود را در زندانهای اسرائیل گذرانده است، پس از ترور هنیه قدرتمندترین رهبر باقیمانده حماس است.
نیویارکتایمز پیشتر گزارش داده بود که سنوار در تصمیمات پشت پرده حماس در خصوص برقراری آتشبس در منطقه نقشی محوری ایفا میکند.
پیشتر خبرگزاری العربیه نیز در گزارشی نوشت که در بحبوحهای رایزنیها برای انتخاب جانشین هنیه، یحیی سنوار تاکید کرده که چهره جایگزین باید با جمهوری اسلامی و سوریه روابط خوبی داشته باشد.
یحیی سنوار، متولد اردوگاهی در شهر خانیونس در جنوب غزه، ۶۱ ساله است و به عنوان یکی از دشمنان بیرحم و سرسخت اسرائیل شناخته میشود. او در سال ۲۰۱۷ به عنوان یکی از مقامهای کلیدی حماس در غزه انتخاب شد.
سنوار در کارنامه خود ریاست دستگاه امنیتی المجد را دارد که فلسطینیانی را که به همکاری با سرویس مخفی اسرائیل متهم بودند، ردیابی، شکنجه و میکشت.
مقامهای یونان روز سهشنبه اعلام کردند یک کشتی تفریحی ۷۷ پناهجو را از یک قایق بادبانی سرگردان در سواحل جنوبغربی یونان نجات داده و به شهر بندری کالاماتا منتقل کرده است.
هنوز گزارشی از مفقود شدگان و هویت افراد سوار بر قایق منتشر نشده است.
این قایق بادبانی در۲۰۷ کیلومتری جنوبغربی شهر پیلوس در ساعات اولیه روز سهشنبه پیدا شد.
به گفته مقامها، در عملیاتی که توسط عملیات جستجو و نجات یونان هماهنگ شده بود، همه سرنشینان این قایق سوار یک کشتی تفریحی که در آن منطقه در حرکت بود، شده و به شهر بندری کالاماتا در جنوب یونان منتقل شدند.
هنوز مشخص نیست که این قایق از کجا حرکت کرده است.
یونان یکی از محبوبترین مسیرهای مهاجرت برای کسانی است که از درگیری و فقر در خاورمیانه، افریقا و آسیا فرار میکنند و بهدنبال ورود به اتحادیه اروپا هستند.
هرچند روند مهاجرت افغانها به اروپا از سال ۲۰۱۵ بیشتر شده است، پس از روی کار آمدن طالبان در آگست ۲۰۲۱، این روند شدت بیشتری گرفت.
سال گذشته، یک کشتی ماهیگیری با حدود ۵۰۰ تا ۷۵۰ سرنشین که از لیبیا به سمت ایتالیا حرکت میکرد، در یکی از مرگبارترین حوادث کشتیرانی در مدیترانه، در سواحل پیلوس غرق شد.
به گفته مقامها، تنها ۱۰۴ نفر از این حادثه جان سالم به در بردند و حدود ۸۰ جسد هم از آب پیدا شد. اما سایر نشینان یکجا با کشتی در یکی از عمیقترین بخشهای دریای مدیترانه فرو رفتند که تلاشهای بیرون کشیدن آنها عملا غیرممکن بود.
خبرگزاری رویترز روز سهشنبه گزارش داد که رئیسجمهور روسیه در پیامی از علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی خواست که حمله تلافیجویانهاش به اسرائیل در واکنش به ترور اسماعیل هنیه در تهران، «محدود» باشد و از تلفات غیرنظامیان خودداری کند.
به گفته منابع این خبرگزاری، این پیام را دبیر شورای امنیت ملی روسیه به ایران منتقل کرده است.
سرگئی شویگو، دبیر شورای امنیت ملی روسیه روز دوشنبه به تهران رفت و با مقامهای جمهوری اسلامی گفتوگو کرد. منابع ایرانی گفتند که تهران همچنین به مسکو فشار آورده است تا جنگندههای سوخو-۳۵ را در اختیار ایران قرار دهد.
ریانووستی، خبرگزاری دولتی روسیه، روز سهشنبه گزارش داد که سرگئی شویگو درسفرش به تهران در مورد ترور اسماعیل هنیه با مقامهای جمهوری اسلامی گفتوگو کرده است.
این منابع تاکید کردند که سفر شویگو به ایران یکی از چندین تلاش مسکو برای متقاعد کردن تهران به خویشتنداری در مورد واکنش به کشته شدن اسماعیل هنیه است.
منابع همچنین گفتند که خاورمیانه در آستانه یک جنگ بزرگ قرار دارد و عاملان قتل اسماعیل هنیه در تلاش برای ایجاد چنین درگیریها بودهاند.
روسیه از زمان آغاز جنگ با اوکراین روابط نزدیکتری با ایران ایجاد کرده و گفته است که درحال آماده شدن برای امضای توافقنامه همکاری گسترده با تهران است.
اسماعیل هنیه در مراسم تحلیف مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران شرکت کرد و سپس در محل اقامتش کشته شد.
ایران اسرائیل را مسئول ترور رهبر سیاسی حمایت میداند اما حکومت نتانیاهو در مورد این حادثه اظهارنظر نکرده است.
