شورای جهانی پنجشیریان هویت ۲۸۳ فرد کشته‌شده به دست طالبان در پنجشیر را نشر کرد

طالبان با وعده احیای ثبات، سرکوب داعش و محو مواد مخدر به امریکا و قدرت‌های منطقه، امیدوار بود که به رسمیت شناخته شود. اما، پافشاری کشورهای غربی بر آجندای حقوق بشر و تاکید قدرت‌های منطقه بر تشکیل حکومت فراگیر قومی مانع خواست طالبان شده‌ است.

امریکا برخلاف روسیه و چین که از شبه‌نظامیان آسیای میانه احساس تهدید می‌کنند، تاکیدی بر مهار و اخراج گروه‌های تروریستی و شبه‌نظامی از افغانستان نکرده‌ است. به نظر می‌رسد که واشنگتن به این قول طالبان در موافقتنامه دوحه اعتماد دارد که این گروه به القاعده و دیگر سازمان‌های تروریستی اجازه حمله به منافع امریکا را نمی‌دهد.

افغانستان تحت حاکمیت طالبان تنها کشوری در جهان است که هیچ دولتی آن را به رسمیت نمی‌شناسد. حتا قره باغ کوهستانی، منطقه مورد مناقشه میان ارمنستان و آذربایجان و قبرس شمالی، دستکم از سوی ارمنستان و ترکیه به رسمیت شناخته می‌شوند.

این فقدان مشروعیت بین‌المللی به این دلیل نیست که طالبان قدرت را به زور غصب کرده‌ است. بلکه، به این دلیل است که این گروه در فهرست سازمان‌های تروریستی شورای امنیت سازمان ملل و بسیاری از قدرت‌های دیگر از جمله روسیه قرار دارد. همچنین، این گروه ابتدایی‌ترین هنجارهای بین‌المللی مانند رعایت حق آموزش زنان را نادیده گرفته‌ است.

قدرت‌های عمده از به رسمیت‌شناختن همچون ابزاری برای تغییر رفتار طالبان استفاده می‌کنند. تعامل با گروهی خشن و بدوی که حقوق و هنجارهای اساسی نظام بین‌المللی مانند حق آموزش زنان را نادیده می‌گیرند، برای دولت‌های غربی دشوار است. این دولت‌ها این تعامل را به دشواری می‌توانند برای رای‌دهندگان و احزاب سیاسی فرصت‌طلب اپوزیسیون توجیه کنند.

با این‌حال، به نظر می‌رسد طالبان خیلی امیدوار است که فقدان مشروعیت بین‌المللی معضلی زودگذر باشد. این گروه سعی کرده است تصویرش را از یک سازمان تروریستی و انتحاری به یک دولت عادی ملی‌گرای بیطرف و خواهان روابط حسنه با تمام کشورها از جمله دشمن خونینش ایالات متحده، تغییر دهد.

خش‌و‌بش ملاها و دیپلومات‌های غربی

دیدارهای طالبان با دیپلومات‌های غربی در قطر و کابل و دعوت از این گروه در نشست سازمان ملل در دوحه، این سوال را به وجود آورده است که مشروعیت نداشتن طالبان چه معنایی دارد؟

رفتار مقام‌ها و دیپلومات‌های خارجی نشان می‌دهد که کشورها با طالبان به عنوان تنها قدرت حاکم برخورد می‌کنند. سراج الدین حقانی، تروریست سرشناس با محمد بن زاید آل‌نهیان، رئیس دولت امارات متحده عربی، در کاخ الشطی در ابوظبی دیدار کرد.‌

100%

به نظر می‌رسد که استراتژی عادی‌سازی طالبان، دستکم از فشارهای بیشتر بر این گروه کاسته است. ایالات متحده با این که می‌داند طالبان از میلیون‌ها دالر کمک مالی بشردوستانه‌اش به افغانستان سوءاستفاده می‌کند، ولی در سیاست کمک مالی خود تغییری نیاورده است.

ایالات متحده و قدرت‌های غربی دیگر از داد‌وستد سیاسی شماری از کشورهای منطقه با طالبان انتقاد نمی‌کنند. چین و روسیه با این که طالبان را به رسمیت نشناخته‌اند، اما روابط خود را با آن گسترش داده‌اند. حتا کشورهای کوچک‌تر به خصوص آنانی که از حمایت روسیه برخوردار اند، نیز از این الگو پیروی می‌کنند.

منافع ناخواسته

احتمالاً، علت این رفتار این است که امریکا و اروپا مایل اند طالبان روند استحاله از یک گروه تروریستی به یک دولت عادی مستحکم را بپیماید. زیرا، طالبان با کنترول افغانستان و سرکوب داعش منافع امنیتی کشورهای غربی، به ویژه امریکا را تامین می‌کنند. افغانستان بی‌ثبات مولد بحران‌های چندگانه امنیتی و بشری است که کشورهای غربی را به دردسر می‌اندازد.

تصویر افغانستان گرسنه و دچار بحران انسانی، ناکامی پروژه دولت‌سازی غرب در افغانستان و عراق را برجسته تر می‌کند. راه افتادن موج مهاجرت انسان‌های ناامید و گرسنه از افغانستان، به بحران سیاسی ناشی از واکنش نیروهای دست‌راستی به پذیرش پناهندگان در اروپا، بیشتر دامن می‌زند.

طالبان و قدرت‌های عمده جهان به تفاهم تاریخی‌ای دست یافته‌اند که پیش از آن کمتر گروه حاکم در افغانستان در تاریخ معاصر از آن برخوردار بوده است. امریکا، چین، روسیه و دیگر کشورهای بر موجودیت رژیم مستحکمی که افغانستان مملو از آشوب داخلی را کنترول بتواند، تفاهم نظر دارند. از این منظر، پوتین و شی‌جین پینگ همان قدر نگاه مثبت به طالبان دارند که جو بایدن.

در عین حال، رقابت‌ قدرت‌های بزرگ در تفاهم بین‌المللی روی منزوی کردن طالبان شکاف ایجاد کرده است. این شکاف تبدیل به فرصتی برای طالبان شده که از آن برای گسترش روابط خود با قدرت‌های منطقه مانند روسیه و چین استفاده کنند و تا حدی انزوای خود در میان کشورهای غربی را جبران ‌کنند.

مخالفان طالبان، به ویژه زنان، فشار بر دولت‌های غربی برای به رسمیت نشناختن طالبان را به طور موثری حفظ کرده‌اند. جامعه مدنی افغانستان، به ویژه کنشگران زن، متحدان قوی در جامعه مدنی غربی دارند که با عادی‌سازی روابط طالبان امریکا و اروپا مخالف اند و در آن مانع جدی ایجاد کرده‌اند.

100%

نیروهای سیاسی‌ای که پس از سقوط کابل، به کشورهای غربی و منطقه پناهنده شده‌اند، نقش موثری در بازداشتن دولت‌ها از روابط عادی با طالبان ندارند. زیرا، یکی، به علت مشارکت در دولت پیشین مشروعیت و اعتبارشان به شدت صدمه دیده است. دوم، مقاومت نظامی و سیاسی آنان هنوز بدیل صلح‌آمیز برای طالبان نیست.

در حالیکه مخالفان سیاسی و مدنی طالبان بر براندازی رژیم طالبان تاکید دارند، کشورها از بیم بی‌ثباتی و جنگ دیگر در افغانستان، روابط کژدار و مریز با طالبان فعلا ادامه می‌دهند.

این مهاجر افغان به افغانستان اینترنشنال گفت که احمدالله، پسرش ۱۲ روز در شفاخانه در حالت کما بود.

به گفته او، یک ماه پیش، صاحب‌کار پسرش با او تماس گرفت و گفت که احمدالله بی‌هوش شده و «در حالت وخیم» به شفاخانه منتقل شده است.

پدر این مهاجر افغان می‌گوید دکتران به او گفتند که به پسرش «دارو داده شده» و این داورها بر قلب او تاثیر گذاشته‌اند.

محمد صدیق گفت که او پس از سقوط حکومت پیشین، همراه با پسرش به ایران رفته تا کار و مخارج زندگی‌شان را تامین کنند. او گفت حالا شفاخانه از او ۱۴۰ میلیون تومان می‌خواهد که معادل بیش از ۲۰۰ هزار افغانی می‌شود.

این مهاجر افغان گفت که او توان پرداخت مخارج شفاخانه را ندارد تا جنازه پسرش را تحویل بگیرد و به افغانستان منتقل کند.

عدم پاسخگویی مقام‌های ایرانی

محمد صدیق همچنین گفت که تلاش‌های او برای پیدا کردن صاحب‌کار پسرش و درخواست توضیحات درباره چگونگی مسموم شدن او بی‌نتیجه مانده است.

این مهاجر افغان گفت که پس از مسموم شدن پسرش تا کنون موفق نشده صاحب‌کار او را ملاقات کند. محمد صدیق گفت که صاحب‌کار احمدالله، دستمزد چند ماهه او را نیز پرداخت نکرده است.

محمد صدیق همچنین گفت که به رغم تلاش‌های او، مسئولان و مقام‌های پولیس ایران نیز هیچ گونه تحقیق و رسیدگی به مسمومیت و جان باختن پسرش نکرده‌اند.

این مهاجر افغان ویدیویی به افغانستان اینترنشنال فرستاده که گفته می‌شود دقایق اولیه مسمومیت پسرش در محل کارش است و این تصاویر را مالک قهوه‌خانه به پدر احمدالله فرستاده است.

در این ویدیو، احمدالله در حالت نیمه بی‌هوش تکیه داده به یک چوکی دیده می‌شود که به سختی نفس می‌کشد و به نظر می‌رسد در ناحیه شکم احساس درد می‌کند.

جنبش زنان برای آزادی روز شنبه ۲۰ اسد از جامعه جهانی و نهادهای حامی حقوق بشر خواست با زنان و دختران افغانستان همگام شوند و آن‌ها را در مبارزه با «گروه تروریستی» تنها نگذارند.

جنبش زنان برای آزادی تاکید کرد که تنها راه‌حل مشکلات و چالش‌های افغانستان، برپایی یک حکومت بدیل به جای طالبان است. این جنبش اضافه کرد که باید حکومتی براساس آرای مردم در افغانستان شکل گیرد تا آزادی‌های مدنی، مذهبی و فکری را به رسمیت بشناسد.

در قطع‌نامه این گروه از زنان معترض آمده است تا زمانی که عدالت اجتماعی به تمامی اقشار افغانستان به ویژه زنان تامین نشود، دست از مبارزه نمی‌کشد.

براساس متن قطع‌نامه، سه سالگی فاجعه سقوط نظام جمهوری افغانستان در حالی فرا می‌رسد که امروزه مردم افغانستان با با پیامدهای ناگوار آن مانند، «فقر فراگیر، بیکاری، خشونت سازمان‌یافته، سیاست بی‌سابقه تبعیض قومی-زبانی، کوچ‌های اجباری و حذف کامل زنان از همه امور زندگی» دست و پنجه نرم می‎‌کنند.

جنبش زنان برای آزادی همچنان در قطع‌نامه خود از جامعه و سازمان ملل خواست که طالبان را به رسمیت نشناسند. این جنبش هشدار داد که به رسمیت شناختن و تعامل با طالبان مشروعیت‌بخشیدن به تروریسم جهانی است.

شبکه اقدام بین‌المللی برای برابری جنسیتی روز جمعه ۱۹ اسد در بیانیه‌ای گفت زبیده اکبر و حفیدا چیکر را به عنوان دو «مدافع استثنایی» از میان مجموعه‌ای از نامزدان این جایزه گزینش کرده است.

شبکه اقدام بین‌المللی برای برابری جنسیتی در اعلامیه خود نوشت: «زبیده اکبر یک فعال برجسته حقوق زنان و جامعه مدنی از افغانستان است که به طور خستگی‌ناپذیر برای دفاع از حقوق بشر، حقوق زنان و دختران افغان و جوامع به حاشیه رانده شده در افغانستان تلاش می‌کند».

پیش از این زلا احمد، یکی دیگر از فعالان حقوق زنان افغانستان در سال ۲۰۲۳ برنده این جایزه شده بود.

کریمه بنون، برنده جایزه سال ۲۰۱۶ این شبکه درباره زبیده اکبر گفت: «اکبر الگوی زنان مدافع حقوق بشر است که علیه ستم بنیادگرایانه زنان همواره مبارزه کرده است».

این اداره مشخص نکرده که این افراد از کدام وزارت‌ها هستند و دوره آموزشی برای چه مدتی است.

چین همانند دیگر کشورها طالبان را به رسمیت نمی‌شناسد، اما با این گروه روابط دیپلوماتیک و اقتصادی دارد.

در ماه جوزای سال جاری نیز یک دوره آموزشی ۱۴ روزه‌ برای ۲۲ نفر از کارمندان وزارت معادن و پترولیم طالبان در چین برگزار شد.

چین امتیاز استخراج معدن مس عینک در افغانستان را برای ٣٠ سال در اختیار دارد.