دفتر هماهنگکننده کمکهای بشردوستانه سازمان ملل (اوچا) میگوید فقر اقتصادی گسترش یافته و از هر دو افغان، یک نفر را تحت تاثیر قرار داده است. این سازمان گفت ۸۰ درصد از خانوادههای افغان روزانه کمتر از یک دالر در ازای هر عضو خانوده درآمد دارند.
دفتر هماهنگکننده کمکهای بشردوستانه سازمان ملل روز پنجشنبه، ۱۵ سنبله، در صفحه اکس خود نوشت که برای نجات جان شهروندان افغان از فقر فراگیر اقتصادی به کمکهای بیشتری نیاز است.
اوچا همچنین خاطرنشان کرد که با گذشت هشت ماه، برنامه واکنش بشردوستانه سال جاری برای افغانستان تنها ۲۵ درصد تأمین مالی شده است.
پیش از این، دفتر هماهنگکننده کمکهای بشردوستانه سازمان ملل در ۱۲ سنبله اعلام کرده بود که در شش ماه اول سال جاری میلادی، ۱۲.۱ میلیون افغان دستکم یکی از انواع کمکهای بشردوستانه را دریافت کردهاند. این سازمان گفت که بهرغم محیط عملیاتی پیچیده، به امدادرسانی در سراسر افغانستان ادامه داده است.
این سازمان همچنین اعلام کرده بود که برای کمکرسانی به افغانستان در سال جاری به بیش از سه میلیارد دالر نیاز دارد. اوچا گفته است که تاکنون توانسته است ۷۳۵ میلیون دالر از بودجه مورد نیاز خود را دریافت کند.
فرماندار شهرستان تایباد ایران اعلام کرد که ۷۰۰ لاری این کشور ۹ روز شده که در هرات و اسلامقلعه متوقف شدهاند. مهدی شیردل گفته طالبان با اعمال محدودیت برای خروج موترهای باربری ایرانی به دنبال افزایش فعالیت لاریهای افغانستان است.
فرماندار شهرستان تایباد روز چهارشنبه به خبرگزاری ایرنا گفت که رانندگان و مالکان این لاریها منتظر همکاری طالبان است، اما این گروه تاکنون هیچ اقدامی نکرده است.
مهدی شیردل گفت: «مسئولان گمرک هرات و اسلام قلعه با هدف کمک به رفت و آمد بیشتر ناوگان خود اولویت خروج ناوگان صادراتی و ترانزیتی از سمت مرز اسلامقلعه افغانستان به مرز دوغارون را در طول روز با لاریهای افغانستانی قرار دادهاند.»
طبق اطلاعات این مقام ایرانی، ورود و خروج لاریهای افغانستان از این مرز بدون «هیچگونه محدودیتی» جریان دارد.
مهدی شیردل توقف لاریهای ایرانی در افغانستان را «اجباری» خوانده و گفته برای حل این مشکل نشستی را با حضور فعالان اقتصادی ایران و افغانستان و نهادهای مربوطه در گمرگ مرزی دوغارون برگزار کردهاند.
او در عین حال خبر داد که تاکنون هیچ اقدامی از سوی طالبان صورت نگرفته است.
فرماندار شهرستان تایباد میگوید رانندگان ایرانی در اسلامقلعه با کمبود امکانات رفاهی، «برخورد ناشایست»، عدم موجودیت پارکینگهای معیاری و انقضای ویزا مواجهاند.
گذرگاه مرزی اسلامقلعه-دوغارون میان ایران و افغانستان یکی از کلیدیترین مرزهای تجارتی افغانستان و ایران است.
جبهه آزادی افغانستان روز پنجشنبه «روایت سیاسی و دورنمای مبارزاتی» خود را تحت عنوان «منشور آزادی افغانستان» منتشر کرد. این جبهه گفت که در جهت «ایجاد نظام نامتمرکز سیاسی که بازتابدهنده تنوع قومی، فرهنگی و اجتماعی» افغانستان باشد، تلاش میکند.
جبهه آزادی افغانستان پس از نزدیک به سه سال فعالیت علیه طالبان، منشور شش صفحهای خود را نشر کرد که در آن موقف این جبهه در مورد مبارزه با طالبان، ارزشهای حقوق بشری و دموکراتیک، مسائل سیاسی، اقتصادی، نوع نظام و سیستم قضایی «پساطالبان» بیان شده است.
در این منشور آمده است که مبارزه برای سرنگونی حکومت طالبان و بازپسگیری افغانستان از این گروه «اجنتابناپذیر» است.
این جبهه ضدطالبان گفته است که منشور آن بر محورهای «ایستادگی» در برابر تبعیض، مقابله با افراطگرایی و تروریسم، مبارزه برای آزادی و برابری و «یقین» به «رهایی» افغانستان از حاکمیت طالبان استوار است.
در این مشنور آمده است: «جبهه آزادی، ایستادگی و مبارزه برای برچیدن بساط شوم گروه طالبان از دامان پاک میهن مان را اجتناب ناپذیر دانسته و متعهد به سرنگونی امارت طالبانی در کشور است.»
جبهه آزادی در این منشور اصول مبارزاتی خود را در ۳۲ مورد منتشر کرده است. در این اصول آمده است که جبهه آزادی افغانستان از تمام جریانهای غیرتروریستی مخالف طالبان و جنبشهای مدنی و عدالتطلبانه به ویژه مبارزات «آزادیخواهانه و عدالتطلبانه زنان» در راستای رفع تبعیض، آپارتاید جنسیتی و دستیابی به حقوق برابر در تمام زمینهها پشتبانی و همکاری میکند.
این جبهه گفته است که برای جلوگیری از «تعاملات ناشفاف و غیر اصولی کشورها و سازمانها با طالبان»، جلب رضایت کشورهای همکار با طالبان برای قطع روابط با این گروه، تبیین ضرورت بازپسگیری افغانستان از طالبان برای کشورهای همسایه و آگاه ساختن افکار عامه جهان از خطرات ناشی از گسترش تروریسم در افغانستان تلاش میکند.
علاوه بر مبارزه با طالبان، این جبهه در مورد اصول مبارزاتیاش در مورد نوع نظام آینده و ارزشهای دموکراتیک هم وضاحت داده است. در این منشور آمده که جبهه آزادی افغانستان باورمند به نظام «نامتمرکز سیاسی» که بازتابدهنده تنوع قومی، فرهنگی و اجتماعی باشد، بوده و در راستای ایجاد آن تلاش میکند.
این جبهه همچنان گفته است که بهصورت هدفمند برای استقرار «دموکراسی رایمحور» در افغانستان تلاش میکند و باورمند به برگزاری همهپرسی برای تصویب قانون اساسی جدید است.
جبهه آزادی افغانستان همچنان گفته است که باورمند به صلح پایدار و راهاندازی فرایند مصالحه ملی در کشور و ایجاد مکانیسم «عدالت انتقالی غیرقضایی» است.
این جبهه نظامی-سیاسی ضدطالبان همچنین گفته است که باومند و متعهد به حق آزادی بیان و آموزش به زبان مادری شهروندان افغانستان است و در راستای رسمیتبخشی همه زبانهای رایج در کشور تلاش میکند.
وزارت خارجه طالبان میگوید قرغیزستان این گروه را از فهرست گروههای ممنوعه حذف کرده است. طالبان از این اقدام قدردانی کرده است. با این حال، مقامهای قرغیزستان تاکنون رسما حذف طالبان از فهرست سازمانهای تروریستی را اعلام نکردهاند.
در سایت دادستانی کل قرغیزستان یک فهرست سازمانهای تروریستی و افراطی قابل مشاهده است که نام گروه طالبان در آن دیده نمیشود.
رسانههای قرغیزستانی نوشتند که این فهرست در روز دوم سپتامبر منتشر شده است.
وزارت خارجه طالبان، روز پنجشنبه، در بیانیهای نوشت که اقدام قرغیزستان نمایانگر افزایش شناخت سیاسی از طالبان در سطح منطقهای و بینالمللی است.
این وزارتخانه همچنین افزود که حذف طالبان از فهرست سازمانهای تروریستی در قرغیزستان، موانع سر راه تقویت روابط طالبان با کشورها را از میان برمیدارد.
دولت قرغیزستان اما تاکنون رسما درباره حذف طالبان از فهرست سازمانهای تروریستی چیزی نگفته است.
طالبان در سال ۲۰۰۶ در لیست گروههای تروریستی و افراطی قرقیزستان اضافه شد.
تاکنون هیچ کشوری طالبان را به رسمیت نشناختهاند، اما شماری از کشورهای آسیای میانه از جمله قرغیزستان و قزاقستان با این گروه روابط دیپلوماتیک و اقتصادی دارند.
قاسم جومارت توکایف، رئيسجمهور قزاقستان در ماه جوزای امسال اعلام کرد که طالبان از فهرست گروههای تروریستی این کشور حذف شده است.
شورای امنیت ملل متحد میگوید حمایت و همکاری میان القاعده، طالبان افغان و طالبان پاکستانی افزایش یافته است. شورای امنیت گفت این گروهها با نیروی انسانی و کمپهای آموزشی مشترک در افغانستان، زیر چتر «تحریک جهاد پاکستان» حملات مرگباری انجام میدهند.
شورای امنیت سازمان ملل متحد در گزارش تازه خود با اشاره به همکاری القاعده، طالبان افغان و تیتیپی نوشت که تحریک طالبان پاکستانی میتواند به یک چتر وسیعتر برای سایر گروههای تروریستی تبدیل شود.
در گزارش آمده که ادغام احتمالی تحریک طالبان پاکستانی و شاخه القاعده در شبهقاره هند، تهدیدات علیه پاکستان، هند، میانمار و بنگلادش را تشدید میکند.
بر پایه گزارش، دو عضو شورای امنیت حملات «لوای مجید»، وابسته به «ارتش آزادیبخش بلوچ» به بندر گوادر و پایگاه هوایی نیروی دریایی در منطقه تربت پاکستان را ارسال هشداری به هدف خروج کامل سرمایهگذاران خارجی از پاکستان تفسیر کردند.
یکی از کشورهای عضو شورای امنیت گزارش داد که القاعده زمینه همکاری میان تحریک طالبان پاکستان و «لوای مجید» را فراهم کرده است. یک عضو دیگر شورا ابراز نگرانی کرد که هرگونه پیوند بین طالبان پاکستانی، لوای مجید و شاخه خراسان داعش در افغانستان میتواند حملات در ایالتهای بلوچستان و سند پاکستان را افزایش دهد.
این شورا گفت که القاعده در صدد تقویت همکاری با سازمانهای تروریستی با منشاء غیر افغان به ویژه طالبان پاکستانی برای نفوذ در منطقه است.
شواری امنیت سازمان ملل همچنین گفت القاعده بهرغم نداشتن ظرفیت عملیاتهای بزرگ در سطح خارجی، در پی تقویت همکاری با سازمانهای تروریستی منطقهای با منشاء غیر افغان همچون جنبش اسلامی اوزبیکستان، جماعت انصار و تحریک طالبان پاکستانی است.
کمیته تحریمهای شورای امنیت سازمان ملل در گزارش تازهاش هشدار داده که بهرغم تلاش طالبان برای کنترول القاعده، همکاری بیشتر القاعده با طالبان پاکستانی میتواند تیتیپی را به یک تهدید فرامنطقهای بدل کند.
سفر فرماندهان القاعده به افغانستان
شورای امنیت سازمان ملل در گزارش خود از سفرهای برخی از فرماندهان القاعده به افغانستان خبر داده است. در گزارش آمده که القاعده به گونه مخفیانه به سازماندهی حملات و آموزش نیروها در افغانستان ادامه داده است.
بر پایه این گزارش، سفرهای فرماندهان القاعده عمدتا از خاورمیانه از طریق مشهد، زابل، نیمروز، اسلامقلعه، تورغندی و زرنج در هرات صورت میگیرد.
در گزارش آمده که چندین کشور شورا از ورود فرماندهان عرب القاعده که پیشتر در افغانستان فعالیت و روابط تاریخی با طالبان داشتهاند، به کنر و نورستان خبر دادهاند.
این گزارش همچنین از حضور یک رهبر القاعده در ولایتهای میدانوردک و سرپل نیز خبر داده است.
سازمان ملل گفته است که دو رهبر القاعده اخیرا از یمن به افغانستان مهاجرت کردهاند.
فرمانده القاعده در سمت مشاور سراجالدین حقانی
شورای امنیت همچنین از حضور برخی از اعضای القاعده در بدنه اداره طالبان خبر داده است و گفته است که عبدالعظیم بن علی، فرمانده لیبیایی القاعده، مشاور سراجالدین حقانی، وزیر داخله طالبان است.
در این گزارش درباره عبدالعظیم بن علی اطلاعات بیشتر ارائه نشده است.
به گزارش شورا، برخی از سفرهای اعراب به افغانستان به بهانه شکار تا حد زیادی به فعالیتهای القاعده مرتبط است.
همسویی تحریک طالبان پاکستان با طالبان افغانستان
به گزارش شورای امنیت سازمان ملل، طالبان پاکستانی با موافقت و در مواقعی با حمایت طالبان افغانستان حملات خود را در خاک پاکستان عمدتا علیه اهداف نظامی گسترش داده است.
طبق گزارش، اردوگاههای تحریک طالبان پاکستانی با حمایت و مشارکت القاعده و طالبان افغان، بر آموزش جنگجویان محلی افغان و طالبان پاکستانی متمرکز است.
در گزارش آمده که تحریک طالبان پاکستانی از سلاحهای بهجامانده امریکا در افغانستان برای هدف قرار دادن پاسگاههای مرزی و نظامی پاکستان استفاده کرده است.
در بخشی از این گزارش به نقل از برخی کشورهای عضو شورای امنیت آمده که ابو اخلاص المصری، چهره برجسته القاعده، بهطور فعال با جماعتالاحرار (گروه وابسته به تحریک طالبان پاکستان)، در آموزش بمبگذاری انتحاری در کنر همکاری میکند.
همچنین گفته شده که القاعده زمینه خرید سلاح و جلیقههای انتحاری را برای تحریک طالبان پاکستان فراهم میکند.
دبیرکل سازمان ملل در جدیدترین گزارشش به شورای امنیت، درباره افزایش تهدیدات فرامرزی شاخه خراسان داعش در افغانستان هشدار داد. این سازمان به نقل از چند کشور نوشت که داعش به جنگجویانش در افغانستان دستور داده تا در کشورهای دیگر حملاتی انجام دهند.
این هشدار در گزارش جدید دبیرکل سازمان ملل به شورای امنیت درباره تهدید داعش برای امنیت بینالمللی داده شده است.
در گزارش گوترش، افغانستان از پایگاههای خطرناک داعش خراسان برای حمله به اروپا و کشورهای منطقه توصیف شده است.
در گزارش آمده: «در پی حملات تروریستی در کرمان ایران در ۳ جنوری و در مسکو در ۲۲ مارچ، تهدید تروریستی ناشی از گروههای مختلف مستقر در افغانستان نگرانیهای کشورهای عضو را افزایش داده است.»
گزارش میافزاید: «گزارش کشورهای عضو حاکی از آن است که داعش به عوامل خود در افغانستان و کشورهای همسایه دستور داده است که حملاتی را در خارج از کشور انجام دهند و از جوامع مهاجر افغان و آسیای مرکزی برای حمایت لجستیکی، مالی و عملیاتی بهرهبرداری میکند.»
در گزارش آمده که به رغم انهدام چندین هسته شاخه خراسان داعش در اروپا، پشتیبانی لجستیکی و مالی همچنان برای عواملی که از افغانستان و آسیای مرکزی به اروپا میآیند، فراهم است.
اطلاعات استخباراتی کشورهای عضو که نامی از آنان در گزارش دبیرکل نیامده، نشان میدهد که «داعش خراسان به کمک شبکههایش بین افغانستان و ترکیه، قادر به انتقال عواملش از آسیای مرکزی و افغانستان به سمت اروپا برای انجام عملیاتها است.»
در گزارش گفته شده که داعش خراسان به دنبال جذب مهاجران افغان در اروپا است.
در همینحال، کمیته فنی نظارت بر تحریمهای شورای امنیت سازمان ملل، در سیوچهارمین گزارش خود درباره داعش، القاعده و طالبان پاکستانی هشدار مشابه دادهاست.
تهدیدات فرامرزی داعش خراسان
در گزارش کمیته فنی نظارت و تحلیل شورای امنیت آمده که «ارزیابی کشورهای اروپایی اکنون این است که شاخه خراسان داعش بزرگترین تهدید تروریستی برای اروپا است.»
گزارش کمیته به چندین عملیات علیه داعش در بلجیم، فرانسه، آلمان، هالند، اسپانیا، سویدن و ترکیه اشاره کرد که «تمایل مجدد این گروه، تلاشهای مضاعف و ظرفیت بالقوه آن را برای انجام حملاتی در مقیاس بزرگ در خاک اروپا» نشان میدهد.
کمیته فنی تحلیل و نظارت پیش بینی کرده است که در سال پیش رو، اروپا با توطئههای پیچیدهتری داعش روبهرو خواهد شد. برای همین کشورهای اروپایی و غیراورپایی، نگرانی شدیدی در مورد تهدید تروریستی از افغانستان دارند.
در عین حال، این گزارش گفته که داعش بر گسترش دامنه حضور خود در افریقا نیز تمرکز کرده است. این گروه حضورش را با انجام حملات خونین علیه افراد ملکی در افریقا به نمایش گذاشته است.
این نخستین بار نیست که سازمان ملل و اعضای آن درباره تهدید داعش و دیگر گروههای تروریستی در افغانستان هشدار میدهند. اما، طالبان این هشدارها را بزرگنمایی تهدید داعش توصیف کردهاست.
با این حال، کمیته نظارت و تحلیل شورای امنیت در گزارش جدید خود گفته است که بر مبنای تخمین برخی از کشورهای عضو، شمار جنگجویان داعش از ۴ تا ۶هزار نفر است.
در گزارش گفته شده که ثناالله غفاری، همچنان رهبر این شاخه در افغانستان است و ابو احمد المدنی (شهروند عراق)، فرماندهی واحد عملیات خارجی خراسان داعش را در کنر، نورستان و جمهوری اسلامی ایران برعهده دارد.
پیش از این طالبان مدعی شده بودند که تهدید داعش در افغانستان شدیداً تضعیف شده است. با این حال، داعش این هفته به کارمندان اداره تعقیب فرامین طالبان در کابل حمله کرد.
نصیر فایق، نماینده افغانستان در سازمان ملل گفت این حمله نشان داد که ادعای تامین امنیت در افغانستان از سوی طالبان سوال برانگیز است و مردم عادی هنوز هم براثر حملات تروریستی کشته میشوند.
این کمیته شورای امنیت گفته است که «داعش خراسان درصدد کنترول افغانستان است.» زیرا، افغانستان «سرزمینی است که از آن میتوان به کشورهای همسایه نفوذ کرد و دامنه تهدیدهای تروریستی را به آسیای مرکزی، روسیه و ایران گسترش داد.»
به گفته این کمیته، داعش عملیات خود را در داخل افغانستان «نرمتر» کرده است، اما عملیات خارجی خود را تقویت کرده است.
در گزارش گفته شده که مسیرهای اصلی ورود جنگجویان داعش از آسیای مرکزی به افغانستان، ترکیه و جمهوری اسلامی ایران است. در حال حاضر، داعش بخشی از نیروهای خود را به کنر، ننگرهار و برخی دیگر را به بدخشان، هرات و نیمروز فرستاده است.
کمیته فنی شورای امنیت گفت که داعش برای رسیدن به اهدافش به تضعیف منافع اقتصادی، سیاسی و تحقیر طالبان ادامه خواهد داد و در طولانیمدت تلاش خواهد کرد تا «افغانستان را به آشوب بکشاند و کنترول اراضی را بهدست آورد و در عینحال به کشورهای منطقه نفوذ پیدا کند.»
