منابع محلی به افغانستان اینترنشنال گفتند که پس از ظهر دوشنبه، درگیری میان طالبان افغان و نیروهای پاکستانی در ولسوالی زازیمیدان در ولایت خوست از سر گرفته شد. منابع گفتند این درگیری تلفات داشته و دو طرف از سلاحهای سبک و سنگین استفاده کردند.
منابع از خوست به بخش پشتوی افغانستان اینترنشنال گفتند که این درگیریها حوالی ساعت یک امروز در سرحد، در ولسوالی زازیمیدان این ولایت رخ داده است.
منابع گفتند این درگیریها پس از آن آغاز شد که طالبان در حال ساخت تاسیسات در خاک خود بودند که مورد حمله نیروهای مرزی پاکستان قرار گرفتند.
این دومین درگیری طالبان و پاکستانیها در سه روز گذشته است. روز شنبه، ۱۷ سنبله دو طرف درگیری خونینی در مرز دو کشور در ولایت خوست داشتند. طالبان و پاکستان درباره این درگیری اظهارنظر نکردند اما منابع گفتند دستکم هشت عضو طالبان کشته شدند و ۵ نفر در یک پاسگاه امنیتی پاکستان زخم برداشتند.
منابع در خیبرپختونخوا نیز درگیری مرزی روز دوشنبه را تایید کردند و گفتند که هر دو طرف از سلاحهای سنگین استفاده کردند.
ظاهراً، نیروهای هوایی پاکستان نیز در منطقه حضور داشته و پروازهایی انجام دادهاست.
منابع در خوست گفتند که به دلیل درگیریهای چند روز گذشته، مردم محلی خانههای خود را ترک کردهاند.
وزارت خارجه امریکا در واکنش به گزارش جدید یک کمیته کانگرس درباره خروج از افغانستان گفت در تمام ارزیابیهای خود سقوط خیلی سریع حکومت غنی را پیشبینی نمیکردند. به گفته این وزارت، اشرفغنی یک روز پیش از سقوط به بلینکن گفته بود تا دم مرگ میجنگد.
در بیانیهای که وزارت خارجه امریکا روز دوشنبه منتشر کرد، آمده است که یک روز پیش از سقوط حکومت افغانستان، انتونی بلینکن، وزیر خارجه امریکا، با اشرفغنی تماس تلفنی داشت.
غنی در این گفتوگو اظهار کرده بود که تا «دم مرگ» میجنگد و اجازه نمیدهد کشورش به دست طالبان بیافتد، اما روز بعد از افغانستان بیرون شد.
جمهوریخواهان کانگرس میگویند که خروج بدون قید و شرط امریکا زمینه سقوط دولت پیشین افغانستان را مساعد کرد. مایکل مکال، رئیس کمیته روابط خارجی روز گذشته به شبکه سیبیاس گفت حکومت بایدن با توجه به شرایط افغانستان از این کشور خارج میشد.
وزارت خارجه امریکا افزود که حکومت افغانستان تا ۶ اگست ۲۰۲۱ تمام ولایات را تحت کنترول داشت، اما در طول یک هفته ولایات به سرعت سقوط کردند و در ۱۵ اگست با فرار اشرف غنی، طالبان وارد کابل شدند.
وزارت خارجه امریکا با گزارش کانگرس موافق است که موافقتنامه دوحه به پیروزی طالبان کمک کرد. وزارت خارجه، این موافقنامه را معیوب خواند. زیرا، مذاکرات میان افغانها را مختل کرده و «طالبان را در قویترین موقعیت خود در ۲۰ سال اخیر قرار داد.»
وزارت خارجه امریکا با استناد به اظهارات جنرال مکنزی، فرمانده سنتکام، بیان کرد که «امضای توافق دوحه تاثیر بسیار منفی بر دولت افغانستان و نیروهای نظامی آن داشت.»
این وزارتخانه به تبعات خروج نیروهای امریکایی از افغانستان نیز پرداخت و گفت که تصمیم به خروج از افغانستان «آسان» نبود و حکومت بایدن آن را از حکومت ترامپ به میراث برده بود.
کانگرس امریکا بایدن را متهم کرده که بدون توجه به مشورتهای نظامی و نهادهای امریکایی بهدلایل شخصی تصمیم به خروج از افغانستان گرفته است. با این حال، وزارت خارجه امریکا تاکید کرد که رئیسجمهور بایدن بر اساس منافع مردم امریکا، به طولانیترین جنگ این کشور پایان داد.
این وزارتخانه کمیته روابط خارجی مجلس نمایندگان را به ارائه اطلاعات نادرست، سیاسی و مبتنی بر حدس و گمان متهم کرد و گفت: «اطلاعات نادرست درباره نقش و تلاشهای وزارت خارجه موجب شده تا شهرت کارکنان غیرسیاسی و فداکار آن لکهدار شود.»
سخنگوی امنیت ملی کاخ سفید گفت گزارش تازه کمیته روابط خارجی مجلس نمایندگان امریکا به رهبری جمهوریخواهان، درباره خروج از افغانستان، اطلاعات جدیدی ندارد و یکجانبه است. او با رد انتقاد جمهوریخواهان گفت مقامهای امریکایی در مورد خروج پاسخگو بودند.
کمیته روابط خارجی مجلس نمایندگان امریکا به ریاست مایکل مکال، پس از دو سال تحقیق گزارش طولانی خود را درباره خروج نیروهای امریکایی از افغانستان و پیامدهای آن منتشر کرد.
در این گزارش گفته شده که بایدن بدون مشورت با نهادهای امریکایی و با توحه به منافع سیاسی خود تصمیم به خروج از افغانستان گرفت.
در گزارش گفته شده که حکومت بایدن در زمان خروج امریکا از افغانستان، تصمیم تخلیه غیرنظامیان از این کشور را بسیار دیر گرفت.
همچنین بر اساس این گزارش، حکومت امریکا در برقراری ارتباط بین وزارتخانهها در واشنگتن و مقامات در افغانستان ناکام ماند.
به دنبال انتشار این گزارش کاخ سفید نشست خبری برگزار کرد و گفت که گزارش جدید نکتهای تازه به گزارش اولیه کمیته نمیافزاید.
جان کربی، سخنگوی شورای امنیت ملی کاخ سفید گفت که گزارش کمیته یکجانبه است.
او گفت که حکومت ترامپ در حالی توافقنامه را با طالبان امضا کرد و متعهد به خروج از افغانستان از جمله پایگاه بگرام شد که حکومت اشرف غنی بی نهایت ضعیف شده بود و طالبان در اوج قدرت خود قرار داشتند.
کربی افزود که حکومت ترامپ پنج هزار جنگجوی طالبان را از زندان آزاد کرد.
او خروج امریکا از افغانستان را مسئولانه و مطابق برنامه حکومت ترامپ خواند.
رئیس کمیته روابط خارجی مجلس نمایندگان امریکا در واکنش به اظهارات کربی گفت که هیچ یک از مقامهای امریکایی بابت خروج و وضعیت پس از آن توبیخ نشده است.
او روز دوشنبه در صفحه خود در اکس نوشت: «در حالیکه سایر متحدان ناتو مقامات را به دلیل فاجعه در افغانستان برکنار یا توبیخ کردند، حتا یک مدیر حکومت بایدن و هریس مواخذه نشدهاست.»
او افزود: «در واقع بسیاری از آنها ارتقا یافتهاند.»
جمهوریخواهان باور دارند که در جریان آشفته خروج امریکا ۱۳ سرباز این کشور در افغانستان کشته شد و بسیاری از متحدان امریکایی مانند مترجمان و همکاران سابق ارتش، در افغانستان جا ماندند.
مایکل مکال گفت که برنامه خروج ترامپ بر اساس شرایط افغانستان و تعهد طالبان به موافقتنامه دوحه بود.
او در گزارش خود گفت که پس از خروج امریکا، افغانستان دوباره به محل فعالیت گروه های تروریستی تبدیل نشده است.
کمیته روابط خارجی مجلس نمایندگان امریکا روز دوشنبه گزارش ۳۴۵ صفحهای خود را درباره خروج نیروهای امریکایی از افغانستان منتشر کرد. بر اساس این گزارش، بایدن بیتوجه به مشورت و نظر نهادها و بر اساس منافع سیاسی خود، تصمیم به خروج از افغانستان گرفت.
در این گزارش گفته شده که زلمی خلیلزاد با این باور که طالبان تغییر کردهاست، واشنگتن را «گمراه» کرد.
کمیته خلیلزاد را متهم کرد که بدون مشورت با نظامیان امریکایی توافق صلح را به طالبان امضا کرد و واشنگتن را درباره تعهد طالبان به صلح گمراه ساخت. همچنین، خلیلزاد، در حالی که اشرف غنی را مقصر شکست مذاکرات میداند، در واقع در ارزیابی او از نیت طالبان برای صلح «سادهلوحانه» بود.
خلیلزاد روز گذشته این اعتراض رئیس کمیته روابط خارجی مجلس نمایندگان را رد کرد. او گفت که مارک میلی، رئیس ستاد مشترک نیروهای مسلح امریکا و جنرال اسکات میلر، فرمانده نیروهای امریکایی در افغانستان در جریان مذاکرات بودند و نمایندگان شان در نشستها در قطر شرکت داشتند.
با این که کمیته کانگرس، نماینده پیشین امریکا برای افغانستان را متهم به گمراه کردن واشنگتن میکند اما در عین حال از جو بایدن، رئیس جمهور امریکا برای گوش ندادن به مشورتها و هشدارهای نظامیان پیشین درباره سقوط دولت و بازگشت افغانستان به «عصر حجر» انتقاد کرده است.
کمیته روابط خارجی مجلس نمایندگان امریکا در این گزارش خود گفت که جو بایدن، منافع شخصی سیاسی را بر منافع امنیت ملی امریکا اولویت داد.
مارک میلی، رئیس پیشین ستاد مشترک نیروهای مسلح به کانگرس گفته بود که او برای حفاظت از دولت افغانستان در برابر طالبان، پیشنهاد حفظ چند هزار نیرو را مطرح کرده بود.
زلمی خلیلزاد در این مورد گفت که حفظ نیروها به معنای ادامه جنگ طولانی افغانستان بود و باعث تلفات انسانی و مالی امریکا میشد. او طالبان و حکومت اشرف غنی را ملامت کرد که علاقهای به مذاکرات و راهحل سیاسی نداشتند.
پناهگاه تروریستان
حکومت بایدن در توجیه خروج نیروها گفته بود که امریکا به هدف اولیهاش، شکست القاعده دست یافته است و افغانستان بار دیگر به مامن گروههای تروریستی تبدیل نخواهد شد. اما، کمیته مجلس نمایندگان این ارزیابی بایدن را رد کرده است.
در گزارش این کمیته گفته شده که افغانستان سه سال پس از به قدرت رسیدن طالبان، دوباره به پایگاهی برای تروریسم تبدیل شده است. اکنون، خاک افغانستان میزبان القاعده، داعش خراسان و تحریک طالبان پاکستان است.
طبق گزارش، علیرغم کشته شدن ایمن الظواهری، القاعده همچنان به رشد خود در افغانستان ادامه میدهد. القاعده اردوگاههای جدیدی برای آموزش در افغانستان ایجاد کرده است.
همچنین، القاعده دهها میلیون دالر از معادن بدخشان و تخار به دست میآورد و طالبان هر آنچه که فرماندهان القاعده نیاز دارند، از اسلحه تا زن، خانه و پاسپورت را تامین میکند.
مدارس جهادی طالبان
بنا به این گزارش، طالبان تا اپریل ۲۰۲۴ دستکم ۶۸۳۶ مدرسه، از جمله ۳۸۰ مدرسه ویژه زنان تاسیس کرده است. بر اساس این گزارش، طالبان از طریق این مدارس ایدئولوژی افراطی خود را ترویج میکند.
گزارش همچنین بیان میکند که شبکه حقانی روابط نزدیکی با داعش خراسان دارد و حتی ازدواج میان اعضای دو گروه رخ داده است. المهاجر، یکی از رهبران داعش، سابقه عضویت در شبکه حقانی را دارد.
براساس گزارش، با وجود رشد داعش، اداره بایدن هیچ حملهای بر مواضع این گروه در افغانستان انجام نداده است. این گزارش ادعای طالبان مبنی بر از بین بردن تهدید داعش را نادرست دانسته و تاکید کرد که «طالبان نه قصد و نه توانایی نابودی داعش را دارد.»
جسور شدن چین، روسیه و ایران
کمیته روابط خارجی مجلس نمایندگان گفت که تسلط طالبان بر افغانستان پس از خروج امریکا، نهتنها خطر تروریسم از خاک افغانستان را افزایش داده، بلکه دشمنان امریکا از جمله روسیه، چین، ایران و گروههای نیابتی آنها را جسورتر کرده است.
به گفته کمیته، چین از خروج امریکا استفاده کرده و بهطور پیوسته تبلیغ کرده که «امریکا شریک غیرقابل اعتمادی است.» در این گزارش به سرمایهگذاری چین در افغانستان و تمایل طالبان به پیوستن به پروژه «یک کمربند، یک راه» اشاره شده است که بیانگر استقبال از خروج امریکا از افغانستان است.
انتقامگیری از متحدان امریکا
در گزارش کمیته روابط خارجی گفته شده که طالبان از دستگاههای بیومتریک و پایگاههای داده نظامی امریکا برای ردیابی و شناسایی متحدان افغان استفاده میکند و آنها را از بین میبرد.
کمیته روابط خارجی مجلس نمایندگان امریکا، به رهبری مایکل مکال، نماینده جمهوریخواه، بیش از یک سال است که در حال تحقیق درباره خروج نیروهای امریکایی از افغانستان است. این کمیته در این مدت با دهها نفر از افراد دخیل در موضوع افغانستان گفتوگو کرده است.
دموکراتها مکال را به استفاده از گزارش افغانستان برای مقاصد انتخاباتی متهم کردهاند، اما او روز گذشته در مصاحبهای تاکید کرد که این گزارش هدف سیاسی ندارد و حتی پس از انتخابات نیز پیگیر این موضوع خواهد بود.
ولکر ترک، کمیسار عالی حقوقبشر سازمان ملل روز دوشنبه گفت سرکوب زنان و دختران افغان توسط طالبان بیسابقه است و آینده این کشور را به خطر میاندازد. او گفت قانون جدید امر به معروف طالبان ظالمانه و آزار جنسیتی سیستماتیک است.
ولکر ترک، در پنجاهوهفتمین نشست شورای حقوقبشر سازمان ملل در ژنو گفت: «از اینکه فکر کنم آینده زنان و دختران افغانستان چه خواهد شد، میلرزم.»
او افزود که سیاستهای طالبان افغانستان را به سمت انزوا، درد و دشواری بیشتر سوق میدهد.
طالبان از بدو حاکمیت بهرغم وعدههای فراوان در مورد ایجاد یک حکومت معتدلتر، زنان را از بیشتر عرصههای زندگی عمومی محروم کرده و دختران را از رفتن به مکتب، فراتر از صنف ششم منع کرده است.
طالبان همچنین دسترسی زنان به کار، مسافرت و مراقبتهای بهداشتی را محدود کرده و کسانی را که از حجاب اجباری طالبان پیروی نمیکنند، مجازات میکند.
ولکر ترک گفت: «میخواهم انزجار خود را از دستورات اخیر[طالبان]، که شامل منع نگاه کردن زنان به مردان بیگانه و پوشش کامل برای زنان میشود، ابراز کنم.»
شورای حقوقبشر سازمان ملل روز دوشنبه، پنجاهوهفتمین نشست خود را با محور بررسی وضعیت حقوقبشری در برخی کشورها بهشمول افغانستان برگزار کرد.
سیما سمر، رئیس پیشین کمیسیون حقوقبشر افغانستان، قانون امر به معروف طالبان را «احیای بردهداری» توصیف کرد و گفت که زنان افغان تحت رژیم آپارتاید جنسیتی زندگی میکنند. او گفت که طالبان به علت نبود پاسخگویی بینالمللی به نقض حقوق بشر ادامه میدهد.
روز دوشنبه، پنجاهوهفتمین نشست شورای حقوقبشر سازمان ملل برای بررسی وضعیت حقوقبشر چندین کشور بهشمول افغانستان در ژنو، سوئیس برگزار شد.
خانم سمر در این نشست گفت که حقوق بشر در افغانستان زوال کرده است. او گفت که قانون جدید امر به معروف «برده داری را در افغانستان احیا کرده است. هیچ رژیمی در جهان در این سطح حقوق زنان را نقض نمیکند.»
سازمانهای حقوق بشری میگویند که طالبان با قانون امر به معروف، تبعیض و سلب حقوق زنان را تشدید کرده است. طالبان بلند شدن صدای زنان در اماکن عمومی را ممنوع کرده و آنان را از تعامل و کار با مردان منع کرده است. منتقدان میگویند این دستورات عملا زنان را محدود به چهاردیواری خانه و تابع مطلق دستورات مردان و رژیم طالبان ساختهاست.
سمر گفت که دلیل اصلی تداوم نقض حقوقبشر در افغانستان، عدم پاسخگویی طالبان در سطح بینالمللی است. او هشدار داد که «وضعیت افغانستان تاثیر ناگواری بر صلح و ثبات و امنیت کشورهای دیگر جهان میگذارد.»
خانم سمر گفت که وضعیت زنان افغان «مسئله داخلی» افغانستان نیست و از جهان خواست تا «اختلافات فرهنگی و مذهبی را به عنوان توجیه نقض حقوقبشر نپذیرند.»
طالبان در واکنش به درخواستهای مکرر جهان مبنی بر بازگشایی مکاتب و دانشگاهها به روی زنان و اعاده حقوق اساسی و انسانی آنان، گفته است که این مسئله داخلی و فرهنگی افغانستان است و کشورهای جهان نباید در این موضوعات دخالت کنند.
در همینحال حوریه مصدق، فعال حقوق بشر، در این نشست از «مماشات نهادهای سازمان ملل با طالبان» انتقاد کرد و گفت: «آپارتاید جنسیتی در پیش چشمان سازمان ملل و جامعه بینالمللی در افغانستان عملی شدهاست.»
او افزود: «نهادهای بینالمللی بهخصوص سازمان ملل، در برابر طالبان ضعف و تعلل نشان دادهاند.»
این فعال حقوق زن از عادیسازی روابط شماری از کشورها با طالبان نیز انتقاد کرد و گفت: «عادیسازی روابط با طالبان و هر نوع حمایتی از آنها باید مشروط به احترام به زنان و احترام به حقوقبشر از جمله برابری جنسیتی، حقوق اقلیتها و فرصتهای برابر شود.»
خانم مصدق گفت که قربانیان طالبان برای رسیدگی به موارد نقض حقوق خود توسط طالبان، هیچ مرجعی در داخل و خارج از افغانستان برای شکایت و درخواست کمک ندارند.
او خواهان ایجاد سازوکاری برای پاسخگو کردن طالبان شد و گفت: «برای تحقیق کردن درباره نقض حقوقبشر تحت قوانین بینالمللی، برای رسیدگی به مسئله آپارتاید جنسیتی و برای تامین مالی فعالیتها در این زمینه، باید حمایت لازم را از روزنامهنگاران، و مدافعان حقوقبشر انجام شود.»