• العربية
  • پښتو
  • English
Brand
  • برنامه‌ها
  • تلویزیون
  • رادیو
  • افغانستان
  • جهان
  • زاویه
  • روایت شما
  • ورزش
  • بازار
  • برنامه‌ها
  • تلویزیون
  • رادیو
  • افغانستان
  • جهان
  • زاویه
  • روایت شما
  • ورزش
  • بازار
  • پوسته
  • زبان
    • العربية
    • پښتو
    • English
  • برنامه‌ها
  • تلویزیون
  • رادیو
  • افغانستان
  • جهان
  • زاویه
  • روایت شما
  • ورزش
  • بازار
کلیه حقوق قانونی این سایت متعلق به ولانت‌مدیا است.
volant media logo

لرزش در دیسک سیاره‌ساز یک ستاره، نظریه‌های تشکیل منظومه شمسی را دگرگون می‌کند

۱۹ سنبلهٔ ۱۴۰۳، ۱۴:۴۳ (‎+۱ گرینویچ)

تلسکوپ بزرگ آلما در صحرای آتاکاما موفق به رصد «لرزش» خاصی در دیسک سیاره‌ساز اطراف ستاره‌ای جوان در فاصله ۵۳۰ سال نوری از زمین شد. این یافته‌ها از مدل «فروپاشی گرانشی» برای شکل‌گیری سیارات حمایت و چالش‌هایی جدی برای نظریه‌های سنتی ایجاد می‌کنند.

طبق نظریه سحابی، ستارگان و سیستم‌های سیاره‌ای آن‌ها از فروپاشی گرانشی ابری از گاز و غبار به وجود می‌آیند.

این فرآیند باعث تشکیل یک دیسک اطراف ستاره جدید می‌شود که به مرور زمان سیارات و دیگر اجسام آسمانی از آن شکل می‌گیرند.

زمین و دیگر اجسام منظومه شمسی حدود ۴/۵ میلیارد سال پیش با همین روش به وجود آمدند.

با این حال، هنوز بحث‌هایی در مورد جزئیات دقیق این فرآیند وجود دارد.

برخی دانشمندان مدل سنتی «تجمع تدریجی» را دقیق‌تر می‌دانند، در حالی که دیگرانی هم از مدل فروپاشی گرانشی حمایت می‌کنند.

مدل تجمع تدریجی

بر اساس این مدل که نظریه‌ای سنتی درباره شکل‌گیری سیارات است، سیارات از تجمع تدریجی ذرات ریز گاز و غبار موجود در دیسک سیاره‌ساز به وجود می‌آیند.

ابتدا این ذرات کوچک به یکدیگر می‌چسبند و ساختارهایی به نام «خرده سیاره» را تشکیل می‌دهند.

این خورده‌ سیاره‌ها با هم برخورد کرده و به توده‌های بزرگ‌تر تبدیل می‌شوند که در نهایت باعث شکل‌گیری سیارات می‌شود.

این فرایند به زمان طولانی نیاز دارد و به تدریج از ذرات کوچک به اجرام بزرگ ختم می‌شود.

مدل فروپاشی گرانشی

سیارات در این مدل، در نتیجه فروپاشی گرانشی مواد درون دیسک سیاره‌ساز به وجود می‌آیند.

بر اساس این مدل، هنگامی که جرم دیسک سیاره‌ساز در مقایسه با جرم ستاره مرکزی به اندازه کافی بزرگ باشد، ناپایداری‌های گرانشی، باعث تجمع سریع توده‌های گاز و غبار می‌شود و با تکه تکه شدن بازوهای مارپیچی، سیارات به وجود می‌آیند.

در مدل فروپاشی گرانشی، به جای آنکه ذرات ریز گرد و غبار به تدریج و طی میلیون‌ها سال به هم بچسبند و سیارات را تشکیل دهند، توده‌های بزرگ از مواد دیسک به دلیل ناپایداری‌های گرانشی در زمان بسیار کوتاه‌تری فرو می‌پاشند و هسته‌های سیاره‌ای بزرگ را تشکیل می‌دهند.

این مدل به ویژه در مورد سیارات غول‌پیکر، مانند مشتری یا زحل، که دارای جرم بسیار بزرگی هستند، کاربرد بیشتری دارد.

این نظریه تلاش می‌کند توضیح دهد که چگونه سیارات غول‌پیکر در زمان نسبتا کوتاهی پس از تشکیل ستاره‌های مرکزی شکل می‌گیرند، چرا که طبق مدل از تجمع تدریجی، این سیارات به زمانی بسیار طولانی‌تر نیاز دارند تا این اندازه را پیدا کنند.

اکنون تیمی از اخترشناسان بین‌المللی به رهبری جسیکا اسپیدی، با استفاده از آرایه تلسکوپ بزرگ آلما، شواهدی از مدل از فروپاشی گرانشی در دیسک سیاره‌ساز اطراف ستاره «ای‌بی» در صورت فلکی ارابه‌ران پیدا کرده‌اند.

این ستاره که در فاصله ۵۳۰ سال نوری از زمین قرار دارد، حدود چهار میلیون سال سن دارد و پیش‌مرحله‌ای از ستاره‌ای نوع A است.

از سال ۲۰۱۷، تلسکوپ آلما این سیستم را تحت نظر داشته و به شواهدی درباره سیارات در حال شکل‌گیری در این دیسک، از جمله یک غول گازی با جرمی معادل ۹ برابر مشتری دست یافته است.

تیم اسپیدی با کمک حساسیت بالای آلما به بررسی حرکات گازهای موجود در بازوهای مارپیچی این دیسک پرداختند.

این شواهد نشان می‌دهند سیارات جوان زمان کافی برای تشکیل در مدل سنتی تجمع تدریجی نداشته‌اند.

چهار سال پیش، کاساندرا هال از دانشگاه جورجیا مطالعه‌ای را هدایت کرد که در آن شبیه‌سازی‌هایی از رفتار دیسک‌های ناپایدار گرانشی انجام شد.

این شبیه‌سازی‌ها نشان داد که دیسک‌های ناپایدار باید دارای «لرزش‌هایی» خاص در میدان حرکت خود باشند. اکنون، مشاهدات تیم اسپیدی این «لرزش‌ها» را تایید کرده است.

این یافته‌ها نشان می‌دهد که ناپایداری گرانشی نقش مهمی در شکل‌گیری سیارات در دیسک‌های سیاره‌ساز دارد و ممکن است درک ما از این فرآیند را به چالش بکشد.

پربازدیدترین‌ها

داعش مسئولیت قتل روحانی شناخته‌شده پاکستانی را بر عهده گرفت
۱

داعش مسئولیت قتل روحانی شناخته‌شده پاکستانی را بر عهده گرفت

۲

تاجیکستان ۲۵۰ خانواده افغان را اخراج کرد

۳

وزیر کار طالبان: جامعه جهانی نباید موضوع کارگران را سیاسی کند

۴

پارلمان اروپا آپارتاید جنسیتی و تروریستی بودن طالبان را رسما بررسی می‌کند

۵

ارتش پاکستان: طالبان با حمایت از شبه‌نظامیان منافع افغانستان را نادیده گرفته است

•
•
•

مطالب بیشتر

سازمان ملل: بیش از هفت میلیون کودک پناهنده در سراسر جهان از آموزش محروم هستند

۱۹ سنبلهٔ ۱۴۰۳، ۱۳:۳۲ (‎+۱ گرینویچ)

کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل اعلام کرد که نزدیک به نیمی از ۱۴.۸ میلیون کودک پناهنده واجد شرایط آموزش در جهان، از آموزش محروم‌اند. این سازمان از کشورهای جهان خواست برای رفع نیازمندی‌های آموزشی کودکان پناهنده تا ۲۰۳۰ تلاش‌ها را افزایش دهند.

کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل روز دوشنبه (۱۹ سنبله) در گزارشی گفت که با گذشت پنج سال از راه‌اندازی استراتژی آموزش برای پناهندگان تا سال ۲۰۳۰، علی‌رغم پیشرفت‌ها در زمینه آموزش، چالش‌های مهمی باقی مانده است.

این سازمان گزارش داد که نزدیک به ۱۵ میلیون کودک پناهنده در سراسر جهان وجود دارند که ۷.۲ میلیون این کودکان به دلایل مختلف از جمله ناامنی، نبود سیاست‌های آموزشی فراگیر، محدودیت‌های ظرفیت و موانع زبانی، به آموزش دسترسی ندارند.

این گزارش نشان می‌دهد که نابرابری‌های جنسیتی در دسترس به آموزش برای پناهندگان همچنان ادامه دارد و بیش از ۶۰۰ هزار کودک و نوجوان اوکراینی آواره، به دلیل جنگ جاری در کشورشان، همچنان از آموزش محروم مانده‌اند.

فیلیپو گراندی، رئیس کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل گفت: «آموزش با کاهش احتمال بارداری نوجوانان و ازدواج زودهنگام مرتبط است و به دختران امکان می‌دهد سرنوشت خود را شکل دهند. برای پسران به کاهش احتمال رفتارهای پرخطر منجر می‌شود.»

این درحالی است که پس از حاکمیت دوباره طالبان بر افغانستان، ۲.۵ میلیون دختر از فراگیری آموزش محروم شده‌اند. این گروه دختران را از رفتن به مکتب بالاتر از صنف ششم، دانشگاه‌های دولتی و خصوصی و آموزش‌گاه‌های خصوصی منع کرده است.

با وجود درخواست‌های مکرر برای لغو ممنوعیت‌های آموزشی و تحصیلی برای دختران در افغانستان، طالبان پاسخ مثبت نداده است.

برخورد تانکر سوخت با لاری در نایجریا دست‌کم ۵۰ کشته برجا گذاشت

۱۹ سنبلهٔ ۱۴۰۳، ۱۱:۱۴ (‎+۱ گرینویچ)

آژانس مدیریت بحران نایجریا اعلام کرد که براثر برخورد یک تانکر سوخت با یک لاری حامل مسافران و حیوانات در مرکز این کشور دست‌کم ۵۰ نفر کشته شدند. به گفته مقام‌ها، این رویداد روز یکشنبه، ۱۸ سنبله، پس از برخورد و انفجار این تانکر سوخت رخ داده است.

عبداللهی بابا آراه، مدیر کل این آژانس گفت تیم‌های امدادی برای بررسی این رویداد و مدیریت وضعیت به محل اعزام شده‌اند.

تصاویری نشر شده از این رویداد نشان می‌دهد که هر دو وسیله نقلیه به طور کامل سوخته و تعدادی از دام‌ها مرده‌اند.

یکی از امدادگران به رویترز گفت که آن‌ها در تلاش برای پیدا کردن اجساد جان‌باخته‌گان این رویداد و اجساد دام‌هایی هستند که هنوز در داخل لاری مانده‌اند.

حسین ابراهیم، سخنگوی آژانس مدیریت بحران می‌گوید که دیروز برای دست‌کم ۵۲ نفر مراسم تدفین دسته‌جمعی برگزار شده و هشت نفر دیگر برای تداوی به شفاخانه منتقل شده‌اند.

مقام‌های نایجریا این رویداد را بدترین حادثه ترافیکی در چند سال اخیر خوانده‌اند.

شروع واکسن پولیو در خیبرپختونخوا؛ در انفجار بمب بالای موتر پولیس دست‌کم ۱۳ نفر زخمی شدند

۱۹ سنبلهٔ ۱۴۰۳، ۰۹:۵۵ (‎+۱ گرینویچ)

مقام‌های صحی پاکستان گفتند که در انفجار بمب کنترول از راه دور در مسیر حرکت یک وان پولیس در وزیرستان جنوبی در ایالت خیبرپختونخوا، دستکم ۱۳ نفر به شمول ۶ پولیس و ۷ غیرنظامی زخمی شدند. نیروهای پولیس برای تامین امنیت کارمندان پولیو به منطقه می‌رفتند.

مقام‌ها به شبکه خبری جیو نیوز پاکستان گفتند که این بمب در جاده کرکوت در بازار وانا رستم منفجر شد. زخمی‌های این حمله به شمول پرسونل پولیس به شفاخانه مرکزی وانا منتقل شده‌اند.

همزمان، منابع پولیس از شروع عملیات واکسیناسیون فلج اطفال از روز دوشنبه در منطقه خبر دادند. به گفته منابع، دست‌کم دو موتر حامل نیروهای پولیس برای تامین امنیت کارمندان پولیو از جاده کرکوت عبور می‌کردند که یکی از آنها هدف بمب کنترول از راه دور قرار گرفت.

مقام‌های صحی منطقه گفتند که عملیات واکسینانسیون پولیو از امروز (دوشنبه) شروع شده و دست‌کم ۷۰ هزار کودک بالای پنج سال واکسینه شده‌اند. دست‌کم ۴۸۰ نیروی پولیس امنیت ۲۹۷ تیم واکسیناسیون را گرفته‌اند.

در بیش از یک دهه گذشته ده‌ها کارمند پولیو هدف حمله قرار گرفته‌اند.

در حملات هوایی اسرائیل در سوریه دست‌کم ۱۸ نفر کشته شدند

۱۹ سنبلهٔ ۱۴۰۳، ۰۸:۴۰ (‎+۱ گرینویچ)

براساس گزارش خبرگزاری دولتی سوریه، دست‌کم ۱۸ نفر در حملات اسرائیل در مجاورت مصیاف، شهری در استان حماه کشته و ۴۰ نفر دیگر زخمی شدند. به گفته دو منبع اطلاعاتی منطقه‌ای، در این حملات یک مرکز تحقیقاتی نظامی بزرگ برای تولید سلاح‌های شیمیایی هدف قرار گرفت.

این حملات اواخر یکشنبه شب صورت گرفت و به گفته منابع،‌ مرکز تحقیقاتی نظامی که هدف قرار گرفت در نزدیکی شهر مصیاف واقع شده است. تصور می‌شود که تیمی از متخصصان نظامی ایرانی که در تولید تسلیحات شرکت دارند، در این مرکز مستقر بودند.

یک منبع نظامی به خبرگزاری سانا گفت: «حوالی ساعت ۲۳:۲۰ شامگاه یکشنبه، دشمن اسرائیلی از سمت شمال‌غرب لبنان حمله هوایی کرد و تعدادی از پایگاه‌های نظامی در منطقه مرکزی (سوریه) را هدف قرار داد.»

او گفت که سیستم دفاع هوایی سوریه شماری از موشک‌ها را ساقط کرده‌ است.

رسانه‌های دولتی سوریه نیز گزارش دادند که این حملات باعث دو آتش‌سوزی شده است.

هنوز اسرائیل چیزی در مورد این حمله چیز نگفته است. اسرائیل معمولاً در مورد گزارش‌های مربوط به حملات در سوریه اظهار نظر نمی‌کند.

از زمان حمله حماس به غیرنظامیان و سربازان اسرائیلی در هفتم اکتبر، اسرائیل حملات خود را به اهداف شبه نظامیان مورد حمایت ایران در سوریه تشدید کرده و همچنین به پدافند هوایی ارتش سوریه و برخی از نیروهای سوری ضربه زده است.

دو نظامی پاکستان در حمله افراد ناشناس کشته شدند

۱۹ سنبلهٔ ۱۴۰۳، ۰۸:۰۹ (‎+۱ گرینویچ)

دو نیروی امنیتی پاکستان در ایالت‌های خیبرپختونخوا و بلوچستان کشته شدند. مقام‌های امنیتی در بلوچستان گفتند که یک افسر پولیس هنگام گشت‌زنی در منطقه پنج‌گور این ایالت در تیراندازی افراد مسلح ناشناس کشته شد.

گفته شده افسر پولیس دیگر در انفجار یک بمب بر موتر پولیس در وزیرستان جنوبی در خیبرپختونخوا کشته شده است. این پولیس مسئولیت حفاظت از کارمندان واکسین فلج کودکان را بر عهده داشت.

تاکنون مسئولیت هیچ فرد یا گروهی مسئولیت این حملات را بر عهده نگرفته است.

براساس گزارش سالانه مرکز تحقیقات و مطالعات امنیتی پاکستان، خیبر پختونخوا و بلوچستان مراکز اصلی درگیری‌ها در سال ۲۰۲۳ بوده و ۸۴ درصد از کل حملات در این دو ایالت ثبت شده است.