روبرتا متسولا، رئیس پارلمان اروپا، روز سهشنبه در نشست این نهاد که در آن برخی از فعالان زن افغانستان هم حضور داشتند، با تاکید بر ادامه حمایت از تلاشهای زنان برای تضمین حقوق خود، خطاب به زنان افغانستان گفت: «مبارزه شما نادیده گرفته نخواهد شد.»
پارلمان اروپا روز سهشنبه، ۲۷ سنبله، شماری از فعالان زن افغانستان به نشست خود دعوت کرد.
در این نشست، چهرههایی چون شکریه بارکزی، پروانه ابراهیمخیل نجرابی، پرستو یاری، فرحالقا اونچیزاده، فرزانه کوچی و تهمینه سالک حضور داشتند.
طالبان در مدت بیش از سه سال حکومت خود، محدودیتهای گستردهای بر زنان و دختران افغانستان در حوزههای خصوصی و عمومی وضع کرده است.
طالبان دختران بالاتر از صنف شش را از رفتن به مکتب و دانشجویان دختر را از حضور در دانشگاه منع کرده است.
در تازهترین اقدام، این گروهی قانونی موسوم به «امر به معروف و نهی از منکر» را توشیح کرده که مواد آن زنان را بیشتر از پیش هدف قرار میدهد.
قانون جدید طالبان زنان را صحبت با مردان «نامحرم» منع میکند و صدای آنها را حتی در هنگام قرائت قران نیز «عورت» خوانده است.
همزمان با سهسالگی منع دختران بالاتر از صنف شش از رفتن به مکتب، دیدبان حقوق بشر میگوید جامعه جهانی اقدام معناداری برای لغو محدودیتهای طالبان نکرده است. این سازمان از جهان خواست که برای لغو ممنوعیت آموزش دختران، فشار بیشتر بر طالبان وارد کند.
وزارت معارف طالبان در ۲۶ سنبله ۱۴۰۰، بیش از یک ماه پس از به قدرت رسیدن این گروه، در بیانیهای از بازگشایی مکاتب افغانستان خبر داد اما تنها دانشآموزان پسر و آموزگاران مرد را به مکاتب فراخواند.
ذبیحالله مجاهد، سخنگوی حکومت طالبان اعلام کرد که مسدود شدن مکاتب بالای صنف ششم بروی دختران «موقتی» است و با مهیا شدن شرایط مناسب دوباره بازگشایی خواهد شد.
از آن زمان تا کنون حدود هزار و ۹۶ روز میگذرد و دختران بالاتر از صنف شش تاکنون به مکتب نرفتهاند.
دیدبان حقوق بشر روز سهشنبه، ۲۷ سنبله، در بیانیهای نوشت طالبان مانند دور اول حکومت خود که پنج سال دختران را از آموزش محروم کردند، این بار هم «وقت گرانبهای» دختران را در حیاتیترین سالهای رشد، یادگیری و رشد فردی و تحصیلی آنها تلف می کنند.
در اعلامیه این سازمان آمده است: «دخترانی که در آن سالها[دور اول حکومت طالبان] از مکتب بازماندند، اکثراً هرگز به طور کامل بهبود نیافتند، و دخترانی که امروز از مکتب بازماندهاند نیز با عواقب مادامالعمر و بین نسلی مواجه خواهند شد.»
این سازمان حقوق بشری همچنان گفته است باوجود اینکه ممنوعیت آموزش دختران بالای صنف ششم در افغانستان بحثهای زیادی را در سطح جهان دامن زد اما هنوز نیاز است که حکومتها و نهادهای بینالمللی برای برداشته شدن این ممنوعیت اقدامات معناداری را روی دست گیرند.
دیدبان حقوق بشر از طالبان خواسته که آموزش مصون و با کیفیت را برای همه دختران فراهم کند.
در اعلامیه این نهاد آمده است: «کشورهای کمککننده باید از جوامعی حمایت کنند که به دنبال حمایت حق آموزش و تحصیل دختران هستند و طرحهای آموزش آنلاین و زیرزمینی که توسط زنان اجرا میشوند، را تامین مالی کنند.»
صدراعظم آلمان در واکنش به درخواست برخی از کشورهای آسیای مرکزی برای عادیسازی روابط با طالبان اعلام کرد شرایط در افغانستان غیرقابل تحمل است. اولاف شولتس، در نشست آستانه، تاکید کرد که طالبان بهطور نامشروع به قدرت رسیده است.
قزاقستان، اوزبیکستان و ترکمنستان، سه کشور آسیای مرکزی، روابط نزدیکی با طالبان دارند. این کشورها در حال گسترش روابط اقتصادی و دیپلوماتیک با طالبان بوده و نمایندگیهای سیاسی افغانستان را به این گروه واگذار کردهاند.
قزاقستان اخیراً طالبان را از فهرست گروههای تروریستی خود خارج کرد، ترکمنستان با طالبان پروژه منطقهای تاپی را افتتاح کرده و اوزبیکستان نیز قراردادهای میلیارد دالری با این گروه امضا کرده است.
رهبران این کشورها روز سهشنبه در نشست آستانه از صدراعظم آلمان خواستند که روابط خود با طالبان را عادی کند. اما شولتس با احتیاط به این موضوع پرداخت و به شدت محدودیتهای طالبان علیه زنان را محکوم کرد.
او گفت: «آنچه در افغانستان رخ میدهد بسیار نگرانکننده و غیرقابل تحمل است.»
شولتس تصریح کرد: «برای ما کاملاً روشن است که این حکومت بهطور نامشروع به قدرت رسیده و تحولات بسیار نگرانکنندهای در این کشور در حال وقوع است.»
آلمان به تازگی با اوزبیکستان قراردادی را در زمینه اخراج مهاجرین مجرم افغان امضا کرد. آلمان هیچگونه روابط دیپلوماتیک با طالبان ندارد. اما این کشور اخیراً با همکاری قطر ۲۸ مجرم افغان را به کابل اخراج کرد.
تعمیق روابط آلمان با آسیای مرکزی
شولتس در نشست امروز در پایتخت قزاقستان گسترش روابط با جمهوریهای سابق شوروی در آسیای مرکزی را 'هدف استراتژیک' آلمان دانست.
او گفت: «تاکنون روابط میان کشورهای ما هرگز به این حد نزدیک نبوده است.»
صدراعظم آلمان افزود که این روابط در زمینههای سیاسی، اقتصادی و فرهنگی در حال گسترش است.
شولتس در این سفر توسط یک هیئت بلندپایه اقتصادی همراهی میشد. آلمان یک سال پیش شراکت استراتژیک خود را با قزاقستان، اوزبیکستان، قرقیزستان، تاجیکستان و ترکمنستان آغاز کرده بود.
همکاری در انرژی و منابع طبیعی
قاسم جومارت توقایف، رئیسجمهور قزاقستان، تاکید کرد که همکاری در حوزه انرژی بین این کشورها نقش کلیدی دارد. وی شرکتهای آلمانی را به مشارکت در استخراج عناصر کمیاب و لیتیوم دعوت کرد که برای تولید باتریها حیاتی است.
این پنج کشور آسیای مرکزی، علیرغم روابط نزدیک با روسیه، تلاش دارند تا روابط خود را با کشورهای غربی تقویت کنند و وابستگی خود به روسیه را کاهش دهند.
جمعیت این کشورها در مجموع حدود ۸۰ میلیون نفر است که کمی کمتر از جمعیت آلمان است، اما مساحت آنها تقریباً به اندازه کل اتحادیه اروپا است.
تغییر در معادلات قدرتهای بزرگ
آسیای مرکزی مدتها تحت نفوذ دو قدرت بزرگ، چین و روسیه، بوده است. حمله روسیه به اوکراین، این وضعیت را تغییر داده است.
روسیه که برای مدتها مهمترین تامینکننده انرژی آلمان بود، اکنون تحت تحریمهای غرب قرار دارد و آلمان در تلاش است تا وابستگی انرژی و اقتصادی خود به روسیه و چین را کاهش دهد.
حکومت آلمان در پی آن است که از طریق تعمیق روابط با کشورهای افریقایی، امریکای لاتین و آسیایی ، وابستگی خود به چین را کاهش دهد و شرکای جدیدی بیابد.
منابع طبیعی در کشورهای آسیای مرکزی برای آلمان اهمیت بسیاری دارد. قزاقستان سومین تامینکننده نفت آلمان است. همچنین این کشور دارای ذخایر اورانیوم، سنگ آهن، مس و طلا بوده و به عنوان یک شریک بالقوه در تولید هیدروژن از انرژیهای تجدیدپذیر مطرح است.
مسئولان کارزار واکسین فلج اطفال به گاردین گفتند طالبان بهدلیل حضور زنان و نگرانیهای امنیتی، کمپین پولیو را در سراسر افغانستان بهحالت تعلیق در آوردهاست. به گفته آنها، رهبران طالبان در قندهار نگران اند که با این کمپین محل زندگی آنها افشا شود و در معرض تهدید قرار گیرند.
پیشتر اسوشیتدپرس به نقل از سازمان ملل متحد گزارش داد که طالبان کارزار واکسین فلج اطفال را در افغانستان متوقف کرده است.
اما، سخنگوی وزارت صحت عامه طالبان، گزارشها درباره ممنوعشدن کمپین واکسین فلج اطفال را نادرست خواند و گفت: «هیچ نامه رسمی درباره ممنوعیت واکسیناسیون فلج اطفال صادر نشده است.»
همزمان، منابع در کابل به افغانستان اینترنشنال تایید کردند که طالبان به کارمندان زن برنامه واکسیناسیون فلج اطفال اجازه ندادند در کارزار واکسیناسیون خانه به خانه شرکت کنند.
منابع گفتند که طالبان مانع شرکت حدود ۲۵۰ کارمند زن در کازار واکیسن پولیو در کابل شدند.
یک عضو کمپین محو پولیو در صحبت با گاردین تایید کرد که طالبان واکسیناسیون فلج اطفال را بهدلیل نگرانیهای امنیتی و حضور زنان در روند واکسیناسیون، «بهطور موقت» تعلیق کردهاست.
این منبع گفت: «این خبر بسیار بدی برای برنامه فلج اطفال است. برای اینکه پولیو ریشهکن شود، باید بیش از ۹۵ درصد از کودکان دو دوز واکسین را دریافت کنند.»
این مقام بهداشتی افزود: «بدون کمپینهای خانه به خانه، ما نمیتوانیم به این هدف برسیم.» او ابراز نگرانی کرد که «توقف کارزار واکسیناسیون، کل کشور و حتی کشورهای منطقه را در معرض خطر قرار میدهد.»
او گفت که ولایت قندهار در جنوب کشور، جایی است که رهبران طالبان در آن زندگی میکنند و آنها نگران هستند که کمپین، محل سکونتشان را در معرض تهدیدات خارجی قرار دهد.
براساس گزارشها، در گذشته برخی سازمانهای اطلاعاتی از جمله سیا، برای شناسایی مخفیگاههای تروریستها از جمله اسامه بنلادن، رهبر القاعده، کمپینهای واکسیناسیون جعلی را در افغانستان و پاکستان راهاندازی کرده بودند.
این موضوع منجر به بیاعتمادی گسترده نسبت به کمپین پولیو در سراسر افغانستان و پاکستان شد. در یک دهه گذشته چندین حمله به کارمندان فلج اطفال در پاکستان صورت گرفته است.
یک کارمند بخش بهداشت در قندهار گفت که واکسیناسیون خانه به خانه قبلاً در جنوب افغانستان ممنوع بود.
او گفت: «در قندهار و حتی در بخشهایی از ولایت ارزگان، سالهاست که واکسیناسیون فلج اطفال فقط در مساجد محلی انجام میشود.»
از ۱۸ مورد مثبت فلج اطفال در سال جاری، ۱۱ مورد در قندهار گزارش شده است. افغانستان و پاکستان، دو کشوری اند که پولیو در آنها حذف نشده است.
بر بنیاد آمارهای سازمان بهداشت جهانی تاکنون، ۱۸ مورد جدید ابتلا به فلج اطفال در سال جاری در افغانستان ثبت شده که نسبت به شش مورد در سال ۲۰۲۳ افزایش قابل توجهی را نشان میدهد.
کارکنان بهداشتی میگویند این تعداد ممکن است بیشتر باشد، زیرا بسیاری از موارد فلج اطفال شناسایی نشده است.
سردار بردیمحمداف، رئیسجمهور ترکمنستان، روز سهشنبه در نشست «آسیای مرکزی و آلمان» در آستانه پایتخت قزاقستان، از کشورهای جهان خواست تا برای تبدیل افغانستان تحت حاکمیت طالبان به یک کشور صلحآمیز و شریک اقتصادی ارزشمند همکاری کنند.
به گزارش خبرگزاری دولتی ترکمنستان، این این کشور بر اهمیت گسترش روابط دیپلوماتیک با افغانستان تحت حاکمیت طالبان تاکید کرد.
ترکمنستان از جمله کشورهایی است که روابط نزدیکی با طالبان دارد و تاکنون قراردادهای متعدد اقتصادی و ترانزیتی با این گروه امضا کرده است. اخیراً نیز رهبر ملی ترکمنستان و رئیسالوزرای طالبان پروژه تاپی را افتتاح کردند.
بردیمحمداف بیان کرد که مردم افغانستان اکنون فرصتهای واقعی برای عبور از یک دوره طولانی و دشوار و آغاز فعالیتهای سازنده برای بازسازی نهادهای دولتی در حوزههای اقتصادی و اجتماعی و همچنین تحقق و تثبیت صلح، هماهنگی و وحدت در کشور دارند.
وی افزود: «ما معتقدیم که جامعه بینالمللی باید به مردم افغانستان کمک کند تا در این مسیر با واقعبینی، دوراندیشی و مسئولیتپذیری گام بردارند.»
او تاکید کرد که جامعه بینالمللی باید با کنار گذاشتن 'مسائل فرعی'، بر اهداف اصلی تمرکز کرده و به تبدیل افغانستان به یک کشور باثبات، صلحآمیز و یک شریک اقتصادی ارزشمند و آیندهدار، به عنوان عضوی محترم و برابر در جامعه ملل، یاری رساند.
بردیمحمداف همچنین خاطرنشان کرد که کشورهای آسیای مرکزی و آلمان باید با بهرهگیری از پلتفرمهای بینالمللی و منطقهای بر این اهداف تمرکز کرده و روابط دیپلوماتیک خود را گسترش دهند.
وی از جامعه بینالمللی خواست در اجرای پروژههای بزرگ زیربنایی و اقتصادی در مشارکت با افغانستان همکاری کرده و سرمایهگذاریهای خارجی قابلتوجهی را به این پروژهها جذب کنند.
روابط طالبان با کشورهای آسیای مرکزی به ویژه ترکمنستان، اوزبیکستان و قزاقستان روبه گسترش است. وزیر خارجه طالبان یک شنبه در نشستی در کابل گفت که به زودی قراردادهای تازهای با کشورهای آسیای مرکزی امضا خواهد شد.
جبهه مقاومت ملی افغانستان روز سهشنبه در بیانیهای گفت که داعش با استفاده از خلاهای امنیتی طالبان، قصد حمله به سفارتهای کشورهای منطقه به خصوص روسیه را دارد.
این گروه ضد طالبان گفت که بر بنیاد اطلاعات استخباراتی که به دست آورده، داعش «در حال طراحی یک دسیسه خطرناک علیه اماکن دیپلماتیک و نمایندگیهای کشورهای منطقه در افغانستان هست.»
جبهه مقاومت گفته که سفارت روسیه به طور مشخص در معرض تهدید داعش است که پیش از این نیز موفق به حمله به این نمایندگی و کشتن کارمندان آن شده بود.
جبهه مقاومت گفت که شواهد خود را «بهطور رسمی با پایتختهای آن کشورها به اشتراک گذاشته شده است.»
