قزاقستان، اوزبیکستان و ترکمنستان، سه کشور آسیای مرکزی، روابط نزدیکی با طالبان دارند. این کشورها در حال گسترش روابط اقتصادی و دیپلوماتیک با طالبان بوده و نمایندگیهای سیاسی افغانستان را به این گروه واگذار کردهاند.
قزاقستان اخیراً طالبان را از فهرست گروههای تروریستی خود خارج کرد، ترکمنستان با طالبان پروژه منطقهای تاپی را افتتاح کرده و اوزبیکستان نیز قراردادهای میلیارد دالری با این گروه امضا کرده است.
رهبران این کشورها روز سهشنبه در نشست آستانه از صدراعظم آلمان خواستند که روابط خود با طالبان را عادی کند. اما شولتس با احتیاط به این موضوع پرداخت و به شدت محدودیتهای طالبان علیه زنان را محکوم کرد.
او گفت: «آنچه در افغانستان رخ میدهد بسیار نگرانکننده و غیرقابل تحمل است.»
شولتس تصریح کرد: «برای ما کاملاً روشن است که این حکومت بهطور نامشروع به قدرت رسیده و تحولات بسیار نگرانکنندهای در این کشور در حال وقوع است.»
آلمان به تازگی با اوزبیکستان قراردادی را در زمینه اخراج مهاجرین مجرم افغان امضا کرد. آلمان هیچگونه روابط دیپلوماتیک با طالبان ندارد. اما این کشور اخیراً با همکاری قطر ۲۸ مجرم افغان را به کابل اخراج کرد.
تعمیق روابط آلمان با آسیای مرکزی
شولتس در نشست امروز در پایتخت قزاقستان گسترش روابط با جمهوریهای سابق شوروی در آسیای مرکزی را 'هدف استراتژیک' آلمان دانست.
او گفت: «تاکنون روابط میان کشورهای ما هرگز به این حد نزدیک نبوده است.»
صدراعظم آلمان افزود که این روابط در زمینههای سیاسی، اقتصادی و فرهنگی در حال گسترش است.
شولتس در این سفر توسط یک هیئت بلندپایه اقتصادی همراهی میشد. آلمان یک سال پیش شراکت استراتژیک خود را با قزاقستان، اوزبیکستان، قرقیزستان، تاجیکستان و ترکمنستان آغاز کرده بود.
همکاری در انرژی و منابع طبیعی
قاسم جومارت توقایف، رئیسجمهور قزاقستان، تاکید کرد که همکاری در حوزه انرژی بین این کشورها نقش کلیدی دارد. وی شرکتهای آلمانی را به مشارکت در استخراج عناصر کمیاب و لیتیوم دعوت کرد که برای تولید باتریها حیاتی است.
این پنج کشور آسیای مرکزی، علیرغم روابط نزدیک با روسیه، تلاش دارند تا روابط خود را با کشورهای غربی تقویت کنند و وابستگی خود به روسیه را کاهش دهند.
جمعیت این کشورها در مجموع حدود ۸۰ میلیون نفر است که کمی کمتر از جمعیت آلمان است، اما مساحت آنها تقریباً به اندازه کل اتحادیه اروپا است.
تغییر در معادلات قدرتهای بزرگ
آسیای مرکزی مدتها تحت نفوذ دو قدرت بزرگ، چین و روسیه، بوده است. حمله روسیه به اوکراین، این وضعیت را تغییر داده است.
روسیه که برای مدتها مهمترین تامینکننده انرژی آلمان بود، اکنون تحت تحریمهای غرب قرار دارد و آلمان در تلاش است تا وابستگی انرژی و اقتصادی خود به روسیه و چین را کاهش دهد.
حکومت آلمان در پی آن است که از طریق تعمیق روابط با کشورهای افریقایی، امریکای لاتین و آسیایی ، وابستگی خود به چین را کاهش دهد و شرکای جدیدی بیابد.
منابع طبیعی در کشورهای آسیای مرکزی برای آلمان اهمیت بسیاری دارد. قزاقستان سومین تامینکننده نفت آلمان است. همچنین این کشور دارای ذخایر اورانیوم، سنگ آهن، مس و طلا بوده و به عنوان یک شریک بالقوه در تولید هیدروژن از انرژیهای تجدیدپذیر مطرح است.
