رئیسالوزرای طالبان از ملاها و عالمان دینی خواست تا با استفاده از منبرها به رفع اختلافات بپردازند و از ایجاد تفرقه میان مردم جلوگیری کنند. بسیاری از علمای افغانستان از سیاستهای مذهبی طالبان ناراضی هستند و آن را مورد انتقاد قرار میدهند.
ملا حسن بهطور مستقیم به اختلافات داخلی طالبان اشاره نکرد، اما به صورت تلویحی خواستار اتحاد میان تمامی نیروها و رهبران مذهبی شد.
او در اعلامیهای که روز جمعه ۳۰ سنبله منتشر شده هشدار داد که هر کسی از این دستور سرپیچی کند، با واکنش شدید طالبان مواجه خواهد شد.
رئیسالوزرای طالبان در این اعلامیه در هشت ماده به جلوگیری از بحثها و مناظرههای اختلاف برانگیز تاکید کرده است.
در این اعلامیه از ملاها خواسته شده تا از بیان «موضوعات و قضایای نادر» خودداری کنند تا سبب فتنه نشود.
ملاحسن آخند گفته ملاها باید از منبر و رسانهها فقط مسائلی را بیان کنند که «منفعت و سعادت دنیا و آخرت مردم در آن نهفته باشد.» عقاید دینی، احکام دینی، اخلاق اسلامی و مسائل دینی از جمله مواردی است که از ملاها خواسته شده بیان کنند.
به گفته رئیسالوزرای طالبان ملاهایی که الفاظ نامناسب را در رسانهها ادامه میدهند، مردم را در شک و فتنه میاندازند.
سخنگوی وزارت خارجه پاکستان میگوید توضیحات سرقنسول طالبان در مورد برنخاستن هنگام پخش سرود ملی پذیرفته نشده است. ممتاز زهرا بلوچ گفت رفتار این دیپلومات طالبان احساسات مردم پاکستان را جریحهدار کرده و اسلامآباد این اقدام را شایسته سرزنش میداند.
ممتاز زهرا بلوچ، سخنگوی وزارت خارجه پاکستان، روز پنجشنبه ۲۹ سنبله در نشست خبری هفتگی خود در اسلامآباد اعلام کرد که پاکستان اعتراض شدید خود را در خصوص برنخاستن نمایندگان سیاسی طالبان هنگام پخش سرود ملی این کشور، به مقامات این گروه در کابل منتقل کرده است.
وی افزود که تصمیم نهایی در این باره پس از مشورتهای داخلی و مذاکرات با مقامات طالبان اتخاذ خواهد شد. بلوچ همچنین تأکید کرد که پاکستان حق خود را برای اتخاذ اقدامات دیپلوماتیک مناسب، بر اساس معیارها و رویههای بینالمللی، محفوظ میداند.
پیشتر، سرقنسول طالبان در پیشاور اعلام کرده بود که به دلیل وجود موسیقی در سرود ملی پاکستان از جای خود بلند نشده است و تأکید کرد که «هیچ قصدی برای بیاحترامی یا تحقیر سرود ملی پاکستان» در کار نبوده است.
محبالله شاکر، سرقنسول طالبان در پیشاور، روز سهشنبه به دعوت علیامین گنداپور، سروزیر خیبرپختونخوا، در یک کنفرانس شرکت کرده بود. در حالی که دیگر مقامها و دیپلوماتها هنگام پخش سرود ملی پاکستان به پا خاستند، او و همراهش تنها افرادی بودند که از جای خود بلند نشدند.
این اقدام سرقنسول طالبان خشم اسلامآباد را برانگیخته و رسانههای پاکستانی طی دو روز گذشته به طور گسترده به این موضوع پرداختهاند. برخی از رسانههای پاکستان رفتار این دیپلومات طالبان را بیاحترامی به پاکستان توصیف کردهاند.
وزیر سابق معادن در واکنش به گزارش تحقیقی افغانستان اینترنشنال درباره «غارت منابع طبیعی افغانستان» میگوید چین به طالبان پول میداد تا به لوگر حمله کنند. داوودشاه صبا گفت شرکتی که ناامنی ایجاد میکرد، همزمان قراردادهای دولتی دریافت میکرد.
داوود شاه صبا، وزیر سابق معادن و پترولیم افغانستان، در واکنش به گزارش تحقیقی افغانستان اینترنشنال درباره «غارت منابع طبیعی افغانستان» گفت که در دوره جمهوریت، شرکتهای چینی به بهانه نبود امنیت، از اجرای پروژههایی که قرارداد آنها را گرفته بودند، خودداری میکردند. آقای صبا تصریح کرد که در آن زمان، اسناد و مدارک امنیتی لازم برای اجرای پروژهها در دسترس بود.
وی همچنین گفت که اشرف غنی، رئیسجمهور سابق افغانستان، نسبت به این مسائل بیتوجه بود و چشم خود را بر آنها بسته بود. داوود شاه صبا اضافه کرد: اشرف غنی مرتکب تخطی بزرگی شد و قانون معادن را از کمیته وزرا به کمیته تدارکات منتقل کرد تا کنترول آن به دست خودش باشد. این اقدام برخلاف قوانین افغانستان بود.
داوود شاه صبا گفت که افغانستان امروز دولتی مشروع ندارد و هر کشوری که با طالبان قرارداد امضا میکند، مشروعیت ندارد. او توضیح داد: امروز یک گروه سیاسی مسلح در افغانستان حاکم است که نه مشروعیت داخلی دارد و نه بینالمللی؛ بنابراین هر قراردادی که با طالبان منعقد شود، مشروعیت حقوقی ندارد.
به گفته او، شرکتهای بینالمللی غربی طبق قانون عمل میکنند و در صورت تخلف، باید در محاکم پاسخگو باشند، اما شرکتهای چینی به دلیل نبود پاسخگویی به افغانستان میآیند. او همچنین افزود: «در آینده، حتی اگر دولتی مشروع در افغانستان به قدرت برسد، نمیتواند به راحتی با دولت چین مقابله کند.»
در سه سال گذشته، طالبان برای ایجاد زیرساختهای مالی پایدار و دور زدن تحریمهای مالی بینالمللی، تمرکز ویژهای بر منابع طبیعی افغانستان داشته است. دوستان منطقهای این گروه، بهویژه چین، با حضور گسترده در بخش منابع طبیعی افغانستان، در حال تقویت تسلط شرکتهای چینی بر معادن این کشور هستند. این اقدامات بخشی از برنامههای نفوذ سیاسی و بلندپروازیهای استراتژیک چین در منطقه و جهان است.
شرکتهای چینی وعده سرمایهگذاری ۷ میلیارد دالری در معادن لیتیم افغانستان را به طالبان دادهاند و کار در معدن مس عینک – دومین ذخیره بزرگ مس جهان – را آغاز کردهاند. علاوه بر این، بزرگترین سرمایهگذاری بالفعل چین در افغانستان مربوط به استخراج نفت حوزه آمو دریا است که بیش از یک سال است به مرحله اجرا رسیده است. پروژه استخراج نفت آمو دریا اکنون به بزرگترین سرمایهگذاری خارجی در افغانستان تبدیل شده است.
وزیر خارجه طالبان اعلام کرد که در حال حاضر ۳۹ نمایندگی سیاسی افغانستان در کشورهای مختلف از این گروه «اطاعت میکنند.» امیرخان متقی گفت وزارت خارجه طالبان در یک سال اخیر توانسته نمایندگیهای سیاسی در منطقه را کنترول و مدیریت کند.
امیرخان متقی از این کشورها نام نبرد.
او روز پنجشنبه ۲۹ سنبله در برنامه تشریح دستاوردهای یکساله وزارت خارجه طالبان گفت که پس از تلاش برای برقراری روابط دیپلوماتیک با کشورها، قزاقستان و قرغیزستان نام این گروه را از فهرست گروههای ممنوعه حذف کردند.
به گفته امیرخان متقی، روسیه هم آماده است در آیندهای نزدیک طالبان را از فهرست گروههای ممنوعه حذف کند.
وزیر خارجه طالبان گفت چین، امارات متحده عربی و اوزبیکستان رسما سفیران طالبان را پذیرفتند و اعزام دهها دیپلومات این گروه به مالزیا، ترکیه، پاکستان، ایران، اوزبیکستان، قزاقستان، مسکو، چین، دوحه و امارات متحده عربی از دستاوردهایشان است.
وزیر خارجه طالبان از اظهارات دبیرکل سازمان ملل درباره وجود گروههای تروریستی در افغانستان و حمایت طالبان از این گروهها نیز انتقاد کرد.
امیرخان متقی گفت که آنتونیو گوترش بدون تحقیق به طالبان اتهام وارد کرده است.
به گفته متقی، معلومات دبیرکل سازمان ملل درباره افغانستان بسیار ضعیف است. او گفت که گروههای غیرمسئول در افغانستان وجود ندارد و در سه سال گذشته از خاک افغانستان به کشور دیگری ضرر نرسیده است.
آنتونیو گوترش روز چهارشنبه در یک نشست خبری در نیویارک نسبت به حمایت طالبان از گروههای تروریستی در افغانستان ابراز نگرانی کرد و هشدار داد که این گروهها ممکن است به سایر کشورها نیز نفوذ کنند.
هفتهنامه اکونومیست در گزارشی نوشت به رغم اینکه فعالان حقوق بشر خواستار کشاندن طالبان به دادگاه کیفری بینالمللیاند، محاکمه این گروه به ویژه در شرایطی که در غرب بسیاریها مشغول جنگ اوکراین و غزهاند، دشوار به نظر میرسد.
در گزارش آمده خشم کمتری در غرب نسبت به اقدامات طالبان در افغانستان ابراز شده است.
هفتهنامه اکونومیست در گزارشی با اشاره به قانون جدید «امر به معروف و نهی از منکر» طالبان، نوشت که طالبان دانه دانه آزادیهای زنان افغانستان را گرفته است.
این هفتهنامه افزود که بسیاری از زنان افغانستان در جستوجوی راههای خروج از این کشور اند.
اکونومیست روز پنجشنبه ۲۸ سنبله، در مطلبی نوشت که سه سال پس از به قدرت رسیدن طالبان در افغانستان، وضعیت این کشور بدتر از همیشه به نظر میرسد.
طالبان در مدت سه سال حکومت خود محدودیتهای گستردهای علیه زنان و دختران افغانستان وضع کرده است. اخیرا، این گروه از توشیح قانونی زیر نام «امر به معروف و نهی از منکر» خبر داد که مواد آن بیش از پیش زنان را هدف قرار میدهد.
قانون جدید طالبان، زنان را از صحبت با مردان «نامحرم» منع کرده و صدای آنها را حتی در هنگام قرائت قرآن نیز «عورت» خوانده است.
با این حال، سهیل شاهین، رئیس دفتر سیاسی طالبان در قطر، به اکونومیست گفت قانون جدید به منظور «محدود کردن» صلاحیتهای ماموران امر به معروف طالبان ایجاد شده است.
آقای شاهین گفت مواد این قانون در مورد منع صبحت کردن زنان در خارج از خانه، «اشتباه تفسیر شده است.»
این مقام طالبان مدعی شد که طالبان به هزاران مترجم زن در افغانستان مجوز صادر کرده است. شاهین گفت که قانون امر به معروف طالبان، زنان را آواز خواندن در تجمعات بزرگ با حضور مردان منع میکند.
او همچنین گفت که زنان میتوانند در بخشهای نسائی ولادی و مدارس دینی آموزش ببینند.
نگرانی زنان از آینده خود و فرزندانشان
اکونومیست نوشته است که محدودیتهای طالبان، زنان افغانستان را شدیدا تحت تاثیر قرار داده و بسیاری آنها در جستوجوی راههای خروج از این کشور اند.
این هفتهنامه نوشت که این امر میتواند تلاشهای طالبان برای رسمیت شناخته شدن را نیز تحت تاثیر قرار دهد.
نصیبه، (نام مستعار) پزشک نسائی ولادی، به اکونومیست میگوید که در افغانستان تحت کنترول طالبان، احساس «یأس و تنهایی» میکند.
این پزشک زن گفت که با «ترس و لرز» از خانه بیرون میشود چرا که میترسد افراد طالبان به او چیزی بگویند یا او را متوقف کنند.
در گزارش آمده که پس از توشیح قانون موسوم به «امر به معروف طالبان»، زنان کمتر از خانههای خود بیرون میشوند و سعی میکنند هیچ وقت تنها از خانه بیرون نروند.
نصیبه در جستوجوی راههای فرار از افغانستان به ویژه به خاطر دختر ده ساله و پسر پنج ساله است که طالبان را تحسین میکند. او میگوید که وقتی پسرش جنگویان طالبان را با رنجرهایشان در بازار میبیند، میخواهد از آنها عکس بگیرد: «شاید او هم یک روز طالب شود.»
این زن با خندهای تلخ گفت: «وقتی آموزشی وجود ندارد... نه صنفهای کامپیوتر، نه انگلیسی، فقط آموزشهای دینی، او [پسرش] چه چیز دیگری خواهد شد؟»
سفیر پیشین ایران در آذربایجان در واکنش به «بیاحترامی» نمایندگان طالبان به سرود ملی ایران و پاکستان گفته آنها نزاکت دیپلوماتیک را رعایت نکردند. عباس موسوی پیشنهاد کرده «تعلیق دعوت از آنها به هرگونه مراسم رسمی تا اصلاح رویه خود بهترین کار است.»
عباس موسوی که زمانی معاون وزیر خارجه جمهوری اسلامی نیز بوده، روز جمعه (۳۰ سنبله) در اکس نوشت: «اخیرا نمایندگان به اصطلاح دیپلماتیک طالبان در پاکستان و ایران بدیهیترین عرف و نزاکت دیپلماتیک یعنی برخاستن به احترام پخش سرود ملی کشور میزبان در یک مراسم رسمی را به بهانه شرعیات طالبانی رعایت نکردند. تعلیق دعوت از آنها به هرگونه مراسم رسمی تا اصلاح رویه خود بهترین کار است.»
حسن کاظمی قمی، نماینده ویژه رئیس جمهور ایران در امور افغانستان نیز در واکنشی، رفتار نماینده طالبان را بیاحترامی به اصول دیپلوماتیک خواند.
حسن کاظمی قمی روز پنجشنبه ۲۹ سنبله در اکس نوشت: «عدم احترام به اصول دیپلوماتیک با بهانه ممنوعیت نواختن موسیقی از مبادی شریعت معنا و مصداقی ندارد.»
عزیزالرحمان منصور، معین «تنظیم امور عرفان و اماکن دینی» وزارت ارشاد، حج و اوقاف طالبان است که در راس هیئتی به تهران رفته روز پنجشنبه ۲۹ سنبله در سیوهشتمین «همایش بینالمللی وحدت اسلامی» در هنگام پخش سرود جمهوری اسلامی ایران از جای خود بلند نشد.
اخیرا سرقنسول طالبان در شهر پیشاور نیز در یک مراسم رسمی رفتار مشابهی در مقابل پخش سرود ملی پاکستان نشان داد و از جای خود بلند نشد.
وزارت خارجه پاکستان، این اقدام دیپلومات طالبان را به شدت محکوم کرد و گفت: «اعتراض شدید خود را به مقامات افغان در اسلامآباد و کابل منتقل خواهیم کرد.»
سرقنسول طالبان در پیشاور گفته بهدلیل پخش موسیقی در سرود ملی پاکستان از جایش بلند نشده است. او گفته «هیچ قصدی برای بیاحترامی یا تحقیر سرود ملی پاکستان مد نظر نبوده است.»
طالبان تاکنون درباره رفتارهای نماینده این گروه در تهران توضیحی رسمی نداده است.