رئیس‌جمهور گویان خواهان اقدام هماهنگ جامعه جهانی در برابر طالبان شد

به گفته آقای خلیلزاد، مقامات امریکایی پیش‌بینی نکرده بودند که حکومت افغانستان قبل از ترک نیروهای امریکایی به‌طور ساده‌ای فرو خواهد ریخت یا اینکه ارتش آن به‌طور اساسی متلاشی خواهد شد.

مایکل مکال پیش از این ۱۵ مقام امریکایی به شمول زلمی خلیلزاد را مسئول خروج آشفته از افغانستان اعلام کرده است.

زلمی خلیل‌زاد، نماینده پیشین امریکا برای مذاکرات صلح افغانستان، چهارشنبه شب، چهارم میزان، در پاسخ به اظهارات مایکل مکال در صفحه اکس خود نوشت که در مورد پایبندی طالبان به تعهداتشان و احترام به حقوق اساسی بشر هیچ اظهار نظری نکرده است.

زلمی خلیل‌زاد می‌گوید که توافق‌نامه دوحه ارتباطی با حقوق بشر ندارد و به‌جای آن بر عقب‌نشینی نظامی امن، عدم حمله طالبان به نیروهای امریکایی و جلوگیری از استفاده تروریست‌ها از خاک افغانستان علیه امریکا تمرکز داشت.

او تصریح کرد که رئیس‌جمهور بایدن تصمیم گرفت خروج امریکا از افغانستان را مشروط به توافق سیاسی میان افغان‌ها نکند و می‌ترسید که با طولانی شدن مذاکرات بین‌الافغانی، حملات طالبان علیه نیروهای امریکایی از سر گرفته شود.

پیش از این، مایکل مکال، رئیس کمیته روابط خارجی مجلس نمایندگان امریکا، چهارشنبه، چهارم میزان، در نشستی ۱۵ مقام ارشد ایالات متحده را مسئول خروج «فاجعه‌بار» این کشور از افغانستان اعلام کرد. او از جو بایدن و کامالا هریس، رئیس‌جمهور و معاون او، وزرای دفاع و خارجه و زلمی خلیل‌زاد نام برد.

مکال ادعا کرد که زلمی خلیل‌زاد اطمینان داده بود که طالبان به تعهدات خود پایبند خواهند ماند و به حقوق بشر احترام خواهند گذاشت.

با این حال، خلیل‌زاد در یادداشت خود تأکید می‌کند که در زمان مأموریت خود هیچ اظهارنظری درباره پایبندی طالبان به تعهداتشان در زمینه حقوق بشر نکرده است.

او نوشت: «هرگاه در کمیته‌های مختلف کانگرس از من پرسیده شد که آیا به طالبان برای اجرای تعهدات‌شان در زمینه مسائل نظامی و تروریسم اعتماد دارم یا خیر، پاسخ دادم که ما در مورد روابط بین‌الملل صحبت می‌کنیم، عرصه‌ای که به هیچ‌کس نمی‌توان اعتماد کرد، به ویژه به طالبان.»

زلمی خلیل‌زاد همچنین نگاشته است که مذاکرات صلح بحث اعتماد نبود و توافقی که مورد مذاکره قرار گرفت، مبتنی بر شرط بود، نه بر اعتماد. او اضافه کرد که توافق‌نامه، انجام تعهدات آمریکا را مشروط به عمل کردن طالبان به تعهداتشان دانسته و باید این موضوع به‌طور مستمر ارزیابی و تأیید شود.

مایکل مکال، رئیس کمیته روابط خارجی مجلس نمایندگان امریکا، پیش از نشست چهارشنبه، در ۱۸ سنبله نیز گفته بود که توافق دوحه میان زلمی خلیل‌زاد و طالبان، سیلی‌ای به صورت حکومت افغانستان بود. او این توافق را اشتباه زلمی خلیل‌زاد خواند که تأثیر منفی بر روحیه حکومت پیشین افغانستان گذاشت و افزود که خلیل‌زاد «با طالبان مذاکره کرد و حکومت افغانستان را کنار گذاشت.»

وزارت مهاجرین و عودت‌کنندگان طالبان روز چهارشنبه، چهارم میزان، در خبرنامه‌ای نوشت که ۱۳ هزار و ۵۰۰ نفر در کابل، پروان و لوگر و یک‌ هزار و ۱۳۵ خانواده در قندهار، ارزگان، هلمند، زابل، نیمروز، فراه، هرات و بادغیس از کمک‌های مؤسسات احیای صحت و جامعه افغانی بهره‌مند خواهند شد.

همچنین، هیئت ناروی برای مهاجرین سه میلیون و ۳۲۴ هزار و ۶۳۲ دالر را در بخش کمک‌های نقدی و ساخت سرپناه برای ۶۹۷ خانواده در ننگرهار، لغمان و کنر اختصاص داده است.

وزارت مهاجرین طالبان افزوده است که قرار است ۵۳۹ هزار و ۹۶۹ دالر دیگر نیز برای کمک‌های نقدی به دو هزار و ۷۰ خانواده در هرات و بادغیس به مصرف برسد.

چندین نهاد امدادرسان بین‌المللی در ماه اسد ۱۴۰۳ اعلام کردند که میلیون‌ها افغان در چرخه فقر، آوارگی و ناامیدی گرفتار شده‌اند. شورای پناهندگان دانمارک، اقدام علیه گرسنگی فرانسه، سازمان نجات کودکان، شورای پناهندگان ناروی، سازمان بین‌المللی مراقبت و چند سازمان دیگر اعلام کرده‌اند که میلیون‌ها افغان در یکی از بزرگ‌ترین و پیچیده‌ترین بحران‌های انسانی جهان قرار دارند.

پیش از این، سازمان ملل با درخواست ۴.۶ میلیارد دالر برای ارائه کمک‌های بشردوستانه به ۲۳ میلیون نفر در افغانستان اعلام کرده بود که ۲۸ میلیون نفر در این کشور به کمک‌های بشردوستانه نیازمند هستند.

حبیب‌الله حنفی، رئیس امر به معروف و نهی از منکر طالبان، روز دوشنبه، دوم میزان، در مراسمی به نام «هماهنگی ادارات» که در سالن کنفرانس‌های دفتر والی تخار برگزار شده بود، سخنرانی کرد.

یک نسخه از فایل صوتی سخنرانی آقای حنفی به دست افغانستان اینترنشنال رسیده است.

آقای حنفی می‌گوید: «مسعود برای خودش هیچ چیز ذخیره نکرد. در افغانستان افراد بزرگ زیادی بودند، اما در میان آن‌ها دو نفر شهرت نیک دارند؛ یکی احمد شاه مسعود که هیچ چیزی از او باقی نماند، با وجود اینکه چه‌قدر قدرت و بزرگی داشت و تمام عواید و دارایی کشور در دستش بود، و دیگری ملا محمد عمر آخوند.»

منابع مستقل تأیید کرده‌اند که این مقام طالبان ساعاتی پس از این اظهارات، در روز چهارم میزان، به دستور قاری عابد، رئیس استخبارات طالبان در تخار، بازداشت و زندانی شده است.

مولوی حبیب‌الله حنفی، رئیس امر به معروف طالبان، اوزبیک‌تبار و اهل ولسوالی برکه ولایت بغلان است.

تاریخ دقیق برگزاری ششمین نشست فارمت مسکو درباره افغانستان هنوز اعلام نشده است.

اما به گزارش ریانووستی به نقل از آندری رودنکو، این نشست در ماه اکتبر در مسکو برگزار خواهد شد و روسیه از طالبان برای حضور در این نشست دعوت می‌کند.

دیمیتری ژیرنوف، سفیر روسیه در کابل ماه سنبله به وزارت خارجه طالبان رفت و در دیدار با امیرخان متقی نمایندگان این گروه را برای شرکت در نشست آتی «فارمت مسکو» دعوت کرد.

در نشست قبلی فارمت مسکو در شهر کازان، علاوه بر روسیه، نمایندگان هند، ایران، قزاقستان، چین، قرغیزستان، پاکستان، ترکمنستان، اوزبیکستان و طالبان حضور داشتند.

هیچ کدام از این کشورها طالبان را به رسمیت نمی‌شناسند، اما روابط دیپلوماتیک با این گروه دارند.

آندری رودنکو در مصاحبه با ریانووستی، خبرگزاری دولتی روسیه گفت: «این روند سریع نیست، چون نیاز به ایجاد تغییرات در قوانین روسیه دارد.»

او در عین حال افزود که روسیه مانند برخی از کشورهای دیگر آماده توسعه همکاری با طالبان است.

به گفته وی، این همکاری بدون حذف طالبان از لیست گروه‌های تروریستی امکان‌پذیر نیست.

آقای رودنکو در این مصاحبه که متن آن روز پنجشنبه پنجم میزان منتشر شده گفت: جنبش طالبان در افغانستان قدرت را در دست دارد و یک واقعیت عینی است که باید مورد توجه قرار گیرد.

ضمیر کابلوف، نماینده ویژه روسیه در امور افغانستان ماه جوزای ۱۴۰۳ اعلام کرد که پیشنهاد حذف نام طالبان از فهرست سازمان‌های تروریستی در روسیه برای تصمیم‌گیری نهایی به ولادیمیر پوتین ابلاغ شده است. ضمیر کابلوف گفت درباره طالبان هنوز مسایلی وجود دارد و پس از حل آن تصمیم گرفته خواهد شد.

ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه هم هشتم جوزای ۱۴۰۳ در سفر به تاشکند به خبرنگاران گفت اینکه چگونه با طالبان رابطه برقرار کرد، پرسش دیگری است، اما باید به نحوی با آنان رابطه داشته باشیم.

پوتین از رایزنی با شرکای منطقه‌ای از جمله در آسیای میانه، درباره روابط با طالبان یاد کرد و گفت: «ما نظرات هر یک از شرکا و دوستان خود را در نظر می‌گیریم و در ارتباط به این موضوع هماهنگ خواهیم بود.»