تداوم مهاجرستیزی جمهوری اسلامی؛ 'دیگر چیزی به عنوان اقامت دائم اتباع در ایران وجود ندارد'

نمایندگان کشورهای شرکت‌کننده در نشست فرمت مسکو در این بیانیه از حضور گروه‌های تروریستی و جدایی‌طلب در افغانستان ابراز نگرانی کردند.

آنها همچنین از طالبان خواستند حقوق مردم به‌ویژه زنان و گروه‌های قومی را رعایت کرده و نظام فراگیر و معتدل تشکیل دهد.

براساس این بیانیه که یک نسخه از آن در اختیار افغانستان اینترنشنال قرار گرفته، نمایندگان کشورهای شرکت‌کننده با ابراز نگرانی عمیق نسبت به وضعیت امنیتی مرتبط با تروریسم در افغانستان، خاطرنشان کردند که «گروه‌های تروریستی و جدایی‌طلب مستقر در افغانستان، همچنان یک تهدید جدی برای امنیت منطقه و جهان هستند.»

در بیانیه آمده است که طرف‌ها بر تقویت همکاری‌های ضدتروریستی در سطوح دوجانبه و چندجانبه تأکید کردند و حمایت خود را از طالبان در راستای مبارزه با تروریسم و ریشه‌کن کردن آن اعلام کردند.

آنها همچنین از تبدیل شدن افغانستان به یک دولت مستقل، واحد و صلح‌آمیز حمایت کردند.

مخالفت با ایجاد پایگاه‌های نظامی خارجی در افغانستان

شرکت‌کنندگان نشست فرمت مسکو «تلاش‌ کشورهای سوم برای ایجاد زیرساخت‌های نظامی در افغانستان و کشورهای همسایه» را غیرقابل قبول خواندند.

در بیانیه پایانی فرمت مسکو آمده که چنین اقدامات به نفع صلح و ثبات در منطقه نیست.

با این حال، در بیانیه درباره این تلاش‌ها توضیحی داده نشده است.

پیش از این گزارش‌هایی مبنی بر اینکه امریکا برای نظارت بر وضعیت افغانستان، پایگاه‌هایی در شمال پاکستان ایجاد کرده است، منتشر شده بود. شرکت‌کنندگان نشست مسکو گفتند که «ایجاد این پایگاه‌ها با منافع و ثبات منطقه‌ای سازگار نیست.»

آنها همچنین علاقه‌مندی خود را به توسعه پروژه‌های اقتصادی منطقه‌ای با مشارکت افغانستان و حمایت از پیشرفت پایدار در حوزه‌هایی مانند صحت، مبارزه با فقر، کشاورزی و جلوگیری از بلایای طبیعی ابراز کردند تا به افغانستان در دستیابی سریع‌تر به توسعه مستقل و پایدار کمک کنند.

کشورهای شرکت‌کننده همچنین از ادغام فعال افغانستان در سیستم ارتباطات منطقه‌ای حمایت کردند.

نشست فرمت مسکو از جامعه بین‌المللی خواست که به ارائه کمک‌های اضطراری انسانی به مردم افغانستان سرعت بخشد و تأکید کرد که «سیاسی‌ کردن این کمک‌ها غیرقابل قبول است.»

کشورهای شرکت‌کننده از طالبان خواستند نظام متعادل، کارآمد و فراگیری تشکیل دهند تا «حقوق و منافع اساسی تمام مردم افغانستان، از جمله زنان، دختران و همه گروه‌های قومی، رعایت شود.»

کشورهای منطقه همچنین از طالبان خواستند که شرایط لازم را برای مردم افغانستان فراهم کنند، از مهاجرت بیشتر آنها جلوگیری کرده و شرایط را برای بازگشت پناهندگان تسهیل کنند.

در بیانیه از ایران، پاکستان و برخی کشورهای دیگر منطقه به خاطر پذیرش میلیون‌ها پناهنده افغان قدردانی شده است. این درحالی است که ایران و پاکستان مصمم هستند مهاجرین فاقد مدرک را برگردانند.

ششمین نشست فرمت مسکو درباره افغانستان، روز جمعه ۱۳ میزان با حضور نمایندگان چین، هند، ایران، قزاقستان، قرغیزستان، پاکستان، روسیه، تاجیکستان و اوزبیکستان برگزار شد. در این نشست، امیرخان متقی، وزیر خارجه طالبان نیز شرکت کرد.

شرکت‌های هواپیمایی برای هر پرواز ۷۰۰ دالر به وزارت هوانوردی طالبان پرداخت کرده‌اند. این پرداخت‌ها منبع درآمد قابل توجه و رو به رشدی برای رژیم طالبان محسوب می‌شود.

حریم هوایی افغانستان پس از سقوط نظام جمهوری در اگست ۲۰۲۱ و بازگشت طالبان به قدرت، به دلیل نگرانی‌های امنیتی و سیاسی به روی پروازهای بین‌المللی بسته شد. هدف این تصمیم تنها مسائل امنیتی نبود، بلکه به‌عنوان راهی برای محروم کردن طالبان از دسترسی به ارز بین‌المللی نیز مطرح بود.
با این حال، پروازها از آسمان افغانستان به‌ویژه پس از حمله هفتم اکتبر حماس به اسرائیل و جنگ در غزه و اوج گرفتن تنش در خاورمیانه افزایش یافته است.

داده‌های سایت «فلایت‌رادار ۲۴» نشان می‌دهد که در هفته دوم اگست، تعداد پروازهای عبوری از حریم هوایی افغانستان نسبت به اگست ۲۰۲۳ بیش از هفت برابر افزایش یافته است.

این روند پس از حملات اخیر موشکی ایران به اسرائیل شدت گرفت و بسیاری از خطوط هوایی مجبور شدند مسیر معمول اروپا به آسیا از طریق حریم هوایی ایران را کنار بگذارند.

داده‌های «فلایت‌رادار۲۴» نشان می‌دهد که به‌طور متوسط ۱۴۷ پرواز در روز بین ۱۹ تا ۳۰ سپتامبر از حریم هوایی افغانستان عبور کرده‌اند. این شامل پروازهایی نمی‌شود که مبدا یا مقصدشان افغانستان است. با این حساب، رژیم طالبان سالانه ۳۷ میلیون دالر از حریم هوایی به دست می‌آورد.
این تعداد روز سه‌شنبه به دنبال حملات موشکی ایران، ۲۰ درصد افزایش یافت و به ۱۷۱ پرواز رسید و در روز پنجشنبه مجدداً به ۱۹۱ پرواز رسید، که بیشترین تعداد پرواز عبوری در یک روز از زمان تسلط طالبان بر افغانستان است.

از جمله شرکت‌های هواپیمایی که پروازهایشان به آسمان افغانستان بازگشته است، می‌توان به سوئیس ایر، فین‌ایر، سنگاپور ایرلاینز، بریتیش ایرویز و لوفت‌هانزا اشاره کرد.

سخنگوی فلایت‌رادار ۲۴ به روزنامه ایندیپندنت گفت: «ما شاهد آن هستیم که هواپیماهایی که معمولاً از حریم هوایی ایران عبور می‌کردند، اکنون از آسمان افغانستان استفاده می‌کنند. با اعمال محدودیت‌های بیشتر در فضای هوایی خاورمیانه، خطوط هوایی بین ارزیابی ریسک و انتخاب بهترین گزینه تصمیم‌گیری می‌کنند.»

آنانت میشرا، پژوهشگر مهمان مرکز بین‌المللی پولیس و امنیت دانشگاه ولز جنوبی می‌گوید که شرکت‌های هواپیمایی، به‌ویژه در غرب، هزاران درخواست از خلبانان برای اجتناب از حریم هوایی ایران و سوریه دریافت کردند و در نهایت مجبور به استفاده از کریدور هوایی افغانستان شدند که نسبتاً کم‌خطرتر است.
مبالغی که خطوط هوایی می‌پردازند زیاد نیست، اما درآمد طالبان نیز چندان قابل توجه نیست. برآوردهای بانک جهانی نشان می‌دهد که کل درآمد رژیم طالبان بین مارچ و آگست امسال تنها ۹۰.۶ میلیارد افغانی (حدود ۱.۳ میلیارد دالر) بوده است. اگر پروازها به نرخ روز پنجشنبه ادامه یابد، این درآمد می‌تواند حدود ۵۰ میلیون دالر در سال برای طالبان باشد.

کبیر تانهجا، پژوهشگر بنیاد تحقیقاتی آبزرور در دهلی نو پروازهایی که از حریم هوایی افغانستان در ارتفاع ۳۵ هزار فوت عبور می‌کنند، کمتر در معرض خطر موشک‌های زمین به هوا قرار دارند. او همچنین اشاره می‌کند که گروه‌های تروریستی در افغانستان، با وجود دسترسی به برخی از سلاح‌های باقی‌مانده امریکایی، قادر به هدف قراردادن هواپیماها نیستند.

به گفته اداره هوانوردی فدرال امریکا، پروازهایی که در ارتفاع ۳۲ هزار فوت یا بیشتر از آن در افغانستان انجام می‌شوند، از دسترس این نوع سلاح‌ها خارج هستند، حتی اگر از قله کوه شلیک شوند.

گرایم اسمیت، تحلیلگر ارشد در گروه بحران، می‌گوید که بازگشت پروازها به آسمان افغانستان برای بسیاری از مسیرهای منطقه‌ای منطقی است. او توضیح می‌دهد: «برای شرکت‌های هواپیمایی، این کار باعث کاهش ردپای کربنی و کاهش هزینه‌ها از طریق ارائه مسیرهای مستقیم‌تر می‌شود.»

راضیه بارکزی، فعال حقوق زنان که از نزدیکان احمد سلیمان بارکزی است، گفت که افراد مسلح پس از حمله به دو داکتر جوان از محل فرار کرده‌اند.

خانم بارکزی روز شنبه چهاردهم میزان در اکس نوشت که این حادثه در مرکز ولایت فراه رخ داده است.

به گفته او، همسر احمد سلیمان بارکزی نیز پزشک است و در این حمله شدیدا زخمی شده است. بارکزی گفته است که داکتر عاطفه ۹ ماهه باردار است و اکنون در وضعیت خوبی نیست.

مقام‌های طالبان تاکنون در این مورد چیزی نگفته‌اند.

منابع از شرکت برشنا به افغانستان اینترنشنال گفتند که مقامات طالبان به رغم کمبود برق در کابل، این ترانسفارمرها در خدمت شرکت‌های تجاری و تولیدی قرار گرفته است.

منابع می‌گویند که مقامات طالبان در شرکت برشنا، برج برق چمتل در ولسوالی شکردره کابل را در ازای صد و پنجاه هزار دالر رشوت در اختیار کارخانه ذوب آهن «ملت استیل» قرار داده‌اند.

منابع از شرکت برشنا همچنان اضافه می‌کنند که مقامات طالبان در این ریاست یک ترانسفارمر جدید را در ازای اخذ حدود صد هزار دالر برای کارخانه فولاد ضیا سعید نصب کرده‌اند.

در همین حال یک کارمند شرکت برشنا تحت کنترول طالبان می‌گوید که طالبان در حالی ترانسفارمرهای جدید را در بدل اخذ رشوت برای شرکت‌های تجاری نصب کرده‌اند که در حال حاضر باشندگان کابل در یک شبانه‌روز حدود ۴ تا ۶ ساعت برق دارند.

به گفته این منابع، مقام‌های طالبان شرکت برق برشنا را منبع خوبی برای پول‌اندوزی می‌دانند و هر یک از گروه‌های با نفوذ در میان طالبان تلاش دارند در موقعیت‌های مهم این ریاست سهم داشته باشند.

با این حال، بسیاری از شهروندان کابل از کمبود برق شکایت کرده و گفته‌اند که به رغم نبود برق طالبان هزینه‌های سنگینی را از بابت مصرف برق از آن‌ها می‌ستانند.

این در حالی است که در زمان حکومت پیشین، برخی از مقامات عالی رتبه، فرماندهان جهادی، زورمندان و برخی از نهادها هزینه برق را پرداخت نمی‌کردند. به اساس گزارش‌های رسمی افغانستان ۸۰ درصد برق خود را از کشورهای خارجی خریداری می‌کند و سالانه ۲۲۰ تا ۲۸۰ میلیون دالر برای خرید برق کشورهای همسایه هزینه می‌کند.

تاکنون طالبان درباره این رویداد ابراز نظر نکرده‌ است.

باشندگان ولایت تخار حوالی چاشت روز شنبه، ۱۴ میزان، از انفجار در مقابل مکتب «سید عبدالودود شهید» در شهر تالقان به افغانستان اینترنشنال خبر دادند.

به گفته منابع محلی، هدف این حمله موتر گل‌پوشی بود که متعلق به مراسم عروسی یکی از فرماندهان طالبان بوده است.