گزارش محققان در معرض خطر: حملات به دانشگاهیان در افغانستان تحت کنترول طالبان گسترده‌است

۱۲ سال پیش در ۹ اکتوبر، طالبان پاکستانی ملاله یوسفزی را که برای حق تعلیم دختران در مناطق قبایلی پاکستان فعالیت می‌کرد، به ضرب گلوله شدیداً زخمی کردند.

خانم یوسفزی روز پنجشنبه با انتشار پستی در صفحه اکس خود از این حادثه یادآوری کرد و به این بهانه سیاست‌های طالبان را در قبال زنان افغان نکوهش کرد که مانند همتایان شان در پاکستان زنان و دختران افغان را از تحصیل محروم کرده است.

ملاله گفت که طالبان افغان «به طور واقعی و مجازی تفنگ های خود به سوی دختران و زنان افغان نشانه گرفته اند. آنها از ضرب‌وشتم در فضای عمومی تا فرمان‌های بی‌رحمانه‌ ممنوعیت یادگیری، کار و زندگی آزادرا تجربه می‌کنند.»

او افز‌ود: «بی‌رحمی و ظلم سیستماتیک طالبان علیه زنان به حدی شدید است که فعالان افغان و مدافعان حقوق‌بشر آن را آپارتاید جنسیتی می‌نامند.»

ملاله تاکید کرد که در حال‌حاضر زنان و دختران افغان به چیزی بیشتر از ابراز همدردی نیاز دارند.

او از دولت‌ها و نهادهای بانفوذ خواست تا از قدرت خود بهره بگیرند و از طریق قوانین بین‌المللی طالبان را پاسخگو کنند. او به‌ ویژه از رهبران مسلمان و سازمان‌های اسلامی خواست تا سیاست‌های طالبان را به چالش بکشند.

آقای فایق روز پنجشنبه در هفتاد و نهمین نشست کمیته ششم مجمع عمومی سازمان ملل سخنرانی کرد. نشست این کمیته با موضوع جنایت علیه بشریت برگزار شد.

سرپرست نمایندگی افغانستان با اشاره به وضعیت نگران کننده‌ای حقوق بشر در افغانستان از جامعه جهانی خواست که برای پاسخگو کردن عاملان نقض گسترده حقوق بشر در کنار مردم افغانستان بایستد.

فایق گفت که در سه سال گذشته، وضعیت حقوق بشر درفغانستان به طرز نگران کننده‌ای بدتر شده است. او به مواردی چون قتل‌های فراقانونی، شکنجه و ناپدید شدن اجباری نیروهای امنیتی سابق و غیرنظامیان متهم به داشتن ارتباط با گروه های مسلح مخالف اشاره کرد که مصداق جنایات علیه بشریت است.

سرپرست نمایندگی افغانستان گفت که سیاست‌های طالبان دو دهه پیشرفت در این کشور را معکوس کرد. او از کشورهای عضو سازمان ملل خواست که از تصویب یک کنوانسیون الزام‌آور در مورد پیشگیری و مجازات عاملان جنایات علیه بشریت حمایت کنند.

آقای فایق همچنین به محدود شدن آموزش و کار زنان اشاره کرد و گفت که یکی از نگران کننده ترین تحولات در افغانسان، نهادینه شدن آپارتاید جنسیتی در این کشور است. او افزود: «محرومیت از آموزش و فرصت‌های شغلی برای زنان صرفاً نقض حقوق آنها نیست، بلکه حمله به بنیاد جامعه افغانستان است.»

سرپرست نمایندگی افغانستان در سازمان ملل گفت که جامعه بین‌المللی نمی‌تواند این محرومیت سیستماتیک را نادیده بگیرد.

آقای فایق با اشاره به سرکوب جامعه مدنی و مدافعان حقوق بشر گفت که وضعیت جاری در افغانستان مستلزم پاسخ قاطع جامعه جهانی برای پاسخگو کردن عاملان این تخلفات و تاکید مجدد بر تعهد جمعی اعضای سازمان ملل به اجرای عدالت در افغانستان است.

سرپرست نمایندگی افغانستان در سازمان ملل گفت که نیاز به یک استاندارد بین‌المللی مدون برای پیشگیری و مجازات عاملان جنایات علیه بشریت هرگز به این اندازه امروز فوریت نداشته است.

فایق گفت: «ما باید بر اساس پیش‌نویس مواد کمیسیون حقوق بین‌الملل از ایجاد یک کنوانسیون بین‌المللی در مورد پیشگیری و مجازات عاملان جنایات علیه بشریت حمایت کنیم.»

به گفته آقای فایق، این کنوانسیون باید شامل به‌رسمیت شناختن آپارتاید جنسیتی به عنوان جنایت علیه بشریت باشد.

توحیدی روز دوشنبه ۱۶ میزان در شهر اوکلاهمای امریکا دستگیر شد. وزارت دادگستری امریکا او را متهم کرد که به نام داعش برای حمله تروریستی در روز انتخابات امریکا در ماه نوامبر برنامه‌ریزی کرده بود.

او قصد داشت که به سوی مردم شلیک کند و تعداد زیادی از آنها را از بین ببرد.

پولیس فدرال امریکا گفت که توحیدی در گروه‌های تلگرامی حامی داعش فعالیت داشت و حداقل ۵۴۰ دالر ارز دیجیتال به یک موسسه خیریه مستقر در سوریه اهدا کرده‌ بود. این موسسه یک نهاد پوششی برای جمع‌آوری و ارسال کمک به داعش است.

گفته می‌شود که توحیدی این حمله را با برادر خانم خود که او نیز اقامت دایم امریکا را دارد، طرح ریخته بود.

یک مقام ارشد دولتی گفت که توحیدی در طی سه سالی که در ایالات متحده زندگی می‌کرد، به گروه‌های افراطی گرایش پیدا کرد. یک مقام امنیتی به این شبکه گفت که پولیس فدرال در حال بررسی این موضوع است.

مشخص نیست که او چه زمانی با سیا در افغانستان کار می‌کرد. اطلاعات اولیه حاکی از آن بود که توحیدی چند هفته پس از سقوط کابل، در چارچوب برنامه ویزای مخصوص مهاجرت یا اس‌آی‌وی به امریکا آمد.
با این حال، دو مقام امریکایی به ان‌بی‌سی نیوز گفتند که او با ویزای بشردوستانه به امریکا آمده‌است.

دستگیری این افغان بار دیگر برنامه تخلیه پناهجویان افغان و نحوه بررسی امنیتی سوابق آنها را زیر سوال برده‌است. پیش از این شماری از نمایندگان جمهوری‌خواه کانگرس دقت ماموران حکومت بایدن در بررسی‌های امنیتی درخواست مهاجرت افغان‌ها را زیر سوال برده بودند.

یک مقام امریکایی به ان‌بی‌سی گفت: «هر افغان که در ایالات متحده مستقر می‌شود، در یک فرآیند دقیق غربالگری و بررسی امنیتی قرار می‌گیرد.»

یک مقام ارشد دولتی گفت که توحیدی دو مرحله از بررسی‌های امنیتی را گذرانده و هیچ اطلاعات منفی‌ای درباره او به دست نیامده بود.

این مقام افزود که توحیدی بار اول قبل از ورود به ایالات متحده در سپتامبر ۲۰۱۲ بررسی شد و سپس در شهر اوکلاهما هنگام درخواست برای ویزای ویژه مهاجرت، سوابق او مجدداً مورد بررسی قرار گرفت.

فرآیند بررسی سوابق امنیتی شامل جستجوی هرگونه ارتباط احتمالی با تروریسم، داعش یا طالبان با استفاده از داده‌های دستگاه‌های الکترونیکی متقاضی، اطلاعات بیومتریک و اطلاعات موجود در دستگاه‌های دولت امریکا می‌شود.

بر اساس آمارهای وزارت خارجه امریکا در طول سه‌سال اخیر بیش از ۱۶۰‌هزار افغان در ایالات متحده اسکان یافته‌اند.

او روز پنجشنبه گفت: «چشم‌ها یکی از نعمت‌های بزرگ الهی است و باید از آنها مراقبت جدی نمود.»

حقانی گفت که ایجاد تیم‌های صحی سیار، استخدام متخصصان، ارتقاء ظرفیت کارمندان صحی، اجرای عملیات‌های جراحی چشم، توزیع عینک و دارو، تداوی بیماران چشم و بروز کردن برنامه استراتیژیک از جمله اقدامات طالبان در این زمینه بوده است.

به گفته منابع، غلام حسین چهارشنبه شب بازداشت شده است.

غلام حسین حدود سه ماه پیش نیز در ولسوالی چاه آب با د‌ه‌ها تن از افرادش بازداشت شد و در ظرف چند روز نیروهای طالبان بیش از ۴۰۰ میل سلاح سبک و سنگین، چندین عراده موتر و مقدار زیادی مهمات او را ضبط کردند.

این فرمانده تاجیک طالبان کمتر از یک ماه در زندان ماند و دوباره به شرط اینکه به زادگاه‌اش نرود، آزاد شد.

منابع گفتند که او در روزهای اخیر به زادگاه‌اش رفته و دوباره از سوی طالبان بازداشت شده است.
غلام حسین، از فرماندهان بشیرقانت، فرمانده قدرتمند حزب اسلامی در تخار بود که به اتهام آزار و اذیت، قتل و باج‌گیری از مردم توسط حکومت سابق بازداشت شد اما از زندان فرار کرد و به طالبان پیوست.
او یکی از فرماندهان پرنفوذ تاجیک‌تبار طالبان در تخار بوده است. طبق گزارش‌ها او از معدن طلای نورآبه در ولسوالی چاه آب سود می‌برد و صدها فرد مسلح داشت.