سه منبع آگاه به رویترز گفتند کشورهای حاشیه خلیج فارس در حال رایزنی با واشنگتن اند تا اسرائیل را از حمله به تاسیسات نفتی ایران باز دارند. به گفته آنها، این کشورها به واشنگتن اطلاع دادند که به اسرائیل اجازه استفاده از حریم هوایی شان را نخواهند داد.
این سه منبع نزدیک به محافل دولتی گفتند که کشورهای حوزه خلیج فارس از جمله عربستان سعودی، امارات متحده عربی و قطر نگران اند که در صورت تشدید درگیری، تاسیسات نفتی آنها مورد حمله نیروهای نیابتی تهران قرار بگیرند.
در همان حال، این کشورها به عنوان بخشی از تلاشهای خود برای جلوگیری از گرفتار شدن در حملات متقابل ایران و اسرائیل، به واشنگتن گفتند که از پرواز اسرائیل بر فراز حریم هوایی خود برای هرگونه حمله به ایران جلوگیری خواهند کرد.
در پی حملات موشکی هفته گذشته ایران به اسرائیل، مقامهای اسرائیلی قول دادهاند به ایران پاسخ سختی بدهند. تهران هم تهدید کرده که هر گونه اقدام تلافیجویانه اسرائیل را محکمتر پاسخ خواهد داد.
تحرکات تازه کشورهای حاشیه خلیج فارس پس از آن است که جمهوری اسلامی از همسایگان خود در خلیج فارس خواست از نفوذ خود در واشنگتن برای جلوگیری از هدف قرار دادن تاسیسات تولید نفت ایران استفاده کنند.
یک مقام ارشد و یک دیپلومات ایرانی به رویترز گفتند که تهران در دیدارهای این هفته به عربستان سعودی هشدار داد که در صورت کمک به اسرائیل در انجام حمله، احتمالا ایمنی تاسیسات نفتیاش به خطر خواهد افتاد.
علی شهابی، تحلیلگر سعودی نزدیک به دربار سلطنتی عربستان گفت: «ایرانیها گفتند: اگر کشورهای خلیج حریم هوایی خود را به روی اسرائیل باز کنند، آن را یک اقدام جنگی تلقی خواهند کرد.»
او افزود که تهران پیام روشنی به ریاض ارسال کرده است که در صورت وجود هرگونه حمایت منطقهای از اسرائیل علیه ایران، متحدانش در کشورهایی مانند عراق یا یمن ممکن است وارد عمل شوند.
به گفته منابع، حمله احتمالی اسرائیل محور گفتگوهای روز چهارشنبه محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی و عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران نیز بود.
یک منبع نزدیک به محافل دولتی در خلیج فارس به رویترز گفت که سفر وزیر خارجه ایران به منطقه، همراه با تماسهای میان عربستان و امریکا در سطح وزارت دفاع، بخشی از یک تلاش هماهنگ برای رسیدگی به این بحران است.
تاثیر جنگ بر بازار نفت
سازمان کشورهای صادرکننده نفت، اوپک، که عملاً توسط عربستان سعودی رهبری میشود، در صورتی که اسرائیل تاسیسات نفتی ایران را هدف قرار دهد، نفت مازاد کافی برای جبران از دست دادن عرضه نفت ایران را دارد.
امااین ظرفیت اضافی نفت بیشتر در منطقه خلیج فارس است، بنابرین اگر تاسیسات نفتی در عربستان سعودی یا امارات نیز هدف قرار گیرند، جهان ممکن است با مشکل عرضه نفت مواجه شود.
عربستان سعودی از زمان حمله سال ۲۰۱۹ به میدان نفتی آرامکو که باعث توقف عرضه بیش از پنج درصد نفت جهانی شد، نسبت به حمله ایران به نیروگاههای نفتی خود محتاط است.
ریاض در سالهای اخیر روابط نزدیکی با تهران برقرار کرده است، اما اعتماد میان دو طرف همچنان شکننده است. بحرین، کویت، قطر، عربستان سعودی و امارات همگی میزبان تأسیسات نظامی امریکا یا نیروهای این کشور هستند.
یکی دیگر از منابع خلیج فارس گفت که نگرانی در مورد تاسیسات نفتی و احتمالا یک درگیری منطقهای گستردهتر نیز در مذاکرات بین مقامهای اماراتی و همتایان امریکایی آنها نقش اساسی داشت.
در سال ۲۰۲۲، حوثیهای متحد جمهوری اسلامی در یمن موشکها و پهپادها را به سمت تانکرهای سوخت در نزدیکی یک پالایشگاه نفت متعلق به یک شرکت نفت دولتی امارات شلیک کردند و مسئولیت حمله را بر عهده گرفتند.
این منبع در خلیج فارس گفت: «کشورهای خلیج فارس به اسرائیل اجازه استفاده از حریم هوایی خود را نمیدهند. آنها اجازه عبور موشکهای اسرائیلی را نمیدهند و همچنین این امید وجود دارد که آنها به تاسیسات نفتی حمله نکنند.»
با این حال، این سه منبع گفتند که اسرائیل ممکن است حملات خود را از طریق اردن یا عراق انجام دهد، چرا که استفاده از حریم هوایی عربستان، امارات یا قطر از نظر استراتژیک غیرضروری است.
تحلیلگران همچنین خاطرنشان کردند که اسرائیل گزینههای دیگری از جمله قابلیت سوختگیری در هوا دارد که جتهایش را قادر میسازد از دریای سرخ به اقیانوس هند پرواز کنند، به خلیج فارس بروند و پس از انجام ماموریت به پایگاههایشان در اسرائیل برگردند.
