امریکا در ماههای پیش رو بمبافکنهای بی۵۲، جتهای جنگنده، هواپیماهای سوخترسان و ناوشکنهای نیروی دریایی را در خاورمیانه مستقر میکند. پنتاگون میگوید در صورت حمله ایران و گروههای نیابتیاش به منافع امریکا در منطقه، با همه توان دفاع خواهد کرد.
پاتریک رایدر، سخنگوی نیروی هوایی پنتاگون، در بیانیهای گفت: «اگر ایران، شرکایش یا نیروهای نیابتی آن از این لحظه برای هدف قرار دادن پرسنل یا منافع امریکایی در منطقه استفاده کنند، ایالات متحده تمام اقدامات لازم را برای دفاع از مردم خود انجام خواهد داد.»
ایالات متحده در طول یک سال گذشته، از زمان آغاز جنگ اسرائیل و حماس، دو ناو هواپیمابر در خاورمیانه مستقر کرده است.
آخرین تغییرات در نیروهای امریکایی در منطقه به دنبال تبادل موشکپرانها در ماه اکتبر بین اسرائیل و ایران صورت گرفته است.
اسرائیل همچنین در حال مبارزه با حماس مورد حمایت ایران در غزه و حزبالله لبنان است و حملاتی را در یمن پس از حمله جنگجویان حوثی وابسته به ایران انجام داده است.
ایالات متحده متعهد شده است که از اسرائیل در برابر حملات دفاع کند و به حفاظت از نیروهای امریکایی در خاورمیانه کمک کند.
علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی ایران، روز شنبه، ۱۲ عقرب، در واکنش به حملات اخیر اسرائیل به ایران، این کشور و ایالات متحده را به «پاسخی کوبنده» تهدید کرد. این اظهارات در پی حمله ۲۶ میزان اسرائیل که منجر به کشته شدن پنج نفر شد، مطرح شده است.
خامنهای در بیانیهای که از سوی رسانههای دولتی ایران منتشر شد، گفت: «دشمنان، چه رژیم صهیونیستی و چه امریکا، قطعاً پاسخی کوبنده به آنچه که به ایران و ملت ایرانی میکنند، دریافت خواهند کرد.»
او جزئیات بیشتری در مورد زمان یا دامنه این پاسخ ارائه نکرد.
گزارشها نشان میدهد که با افزایش تنشها در منطقه، نیروهای نظامی ایالات متحده، در خاورمیانه به ویژه در اسرائیل، به حالت آمادهباش درآمده و نیروهای جدید به منطقه اعزام کردهاند.
سخنگوی سپاه پاسداران ایران نیز در اظهاراتی پیش از بیانیه خامنهای اعلام کرد که پاسخ ایران به حملات اسرائیل «خردمندانه و قدرتمند» خواهد بود.
ارتش اسرائیل اعلام کرد که دو فرمانده ساحلی حزبالله را که مسئول شلیک بیش از ۴۰۰ پرتابه به خاک اسرائیل بودند، در جنوب لبنان کشتهاند. این دو فرمانده موسی عزالدین، فرمانده نیروهای حزبالله در بخش ساحلی و حسن ماجد، فرمانده توپخانهای بودهاند.
ارتش اسرائیل در جنوب لبنان اعلام کرد که سربازان به انجام حملات هدفمند علیه اهداف حزبالله و کشف سلاحهای این گروه ادامه میدهند.
گزارشها نشان میدهد که نیروهای هوایی ارتش اسرائیل روز جمعه بیش از ۱۲۰ موضع حماس را در نوار غزه هدف قرار دادهاند.
این اهداف شامل زیرساختها، تأسیسات ذخیره سلاح و سایتهای پرتاب موشکها بوده است.
سمیدین بلوچ، فعال حقوق بلوچها در پاکستان، اعلام کرد که شب جمعه ۱۰ دانشجوی بلوچ در راولپندی ربوده شدهاند. خانم بلوچ در صفحه خود در شبکه اجتماعی اکس نوشت که این دانشجویان به دست «سازمانهای اطلاعاتی مخفی» ناپدید شدهاند.
او از سازمانهای حقوق بشر خواست تا در برابر این ناپدیدسازیهای اجباری و آدمربایی غیرقانونی مداخله و از حقوق این دانشجویان حمایت کنند.
خانم بلوچ هشدار داد که افزایش چشمگیر ربودن دانشجویان بلوچ، نگرانیهای عمیقی را به وجود آورده است.
این فعال حقوق بشر افزود: «ناپدیدسازیهای اجباری نه تنها تحصیلات این دانشجویان را مختل میکند، بلکه بر زندگی و آینده آنها تأثیر منفی میگذارد و هدف اصلی آنها ترساندن و بازداشتن این دانشجویان از ادامه تحصیل است.»
جنبش اعتراضی بلوچها در پاکستان از اوایل قرن بیستویکم شکل گرفت و به تدریج شدت گرفت. این جنبش به منظور رسیدگی به مشکلات اقتصادی، اجتماعی و سیاسی بلوچها و درخواست حقوق انسانی آنها آغاز شد. بلوچها عمدتاً در استان بلوچستان پاکستان ساکن هستند و با چالشهایی مانند نابرابریهای اقتصادی، تبعیض و سرکوب سیاسی مواجهاند.
مشاور رهبر جمهوری اسلامی اعلام کرد که ایران ظرفیت تولید تسلیحات هستهای را دارد و در صورت مواجهه با تهدیدات، ممکن است سیاستهای خود در زمینه استفاده از این تسلیحات را تغییر دهد. کمال خرازی گفت احتمال دارد دامنه موشکهای بالستیک ایران افزایش یابد.
خرازی در گفتوگو با شبکه تلویزیونی المیادین لبنان گفت: «در صورت بروز تهدید وجودی، ایران دکترین هستهای خود را اصلاح میکند. ما توانایی ساخت تسلیحات را داریم و در این زمینه مشکلی نداریم.»
خرازی افزود: «تنها چیزی که در حال حاضر این امر را منع میکند، فتوای رهبری است.»
سید علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی ایران، در سال ۲۰۰۳ فتوای شرعی صادر کرد که بر اساس آن، تولید و استفاده از سلاحهای هستهای را حرام اعلام کرد. این فتوا بهعنوان یک حکم دینی، بیانگر موضع ایران در زمینه برنامه هستهایاش است و تأکید میکند که ایران به دنبال دستیابی به تسلیحات هستهای نیست.
با این حال، پس از خروج ایالات متحده از توافق هستهای در سال ۲۰۱۷ و تشدید تنشها، برخی مقامات ایرانی از جمله مشاوران خامنهای، بهطور علنی درباره توانایی تولید تسلیحات هستهای و تغییر در دکترین هستهای ایران صحبت کردهاند. این تحولات باعث نگرانیهای بینالمللی درباره نیتهای هستهای ایران و امکان تغییر در سیاستهای این کشور شده است.
ویلیام برنز، رئیس سیا، در اوایل اکتبر گفت که ایالات متحده هیچ مدرکی مبنی بر تصمیم ایران برای ساخت سلاح هستهای ندارد، اما ایران میتواند در عرض یک هفته یا بیشتر، مواد لازم برای بمب اتمی را تأمین کند.
سخنگوی وزارت امور خارجه به انبیسی نیوز گفت که ایالات متحده همچنان نگران فعالیتهای هستهای ایران است.
این سخنگو افزود که جامعه اطلاعاتی ایالات متحده همچنان به ارزیابی این موضوع ادامه میدهد که مقام رهبری ایران تصمیمی برای از سرگیری برنامه تسلیحات هستهای خود نگرفته است.
او همچنین گفت: «ما هرگونه تشدید تنش هستهای از سوی ایران را بهطور باورنکردنی جدی میگیریم و بر این اساس پاسخ خواهیم داد.»
ایران در سال ۲۰۱۵، در دوران ریاستجمهوری باراک اوباما، یک توافق هستهای با ایالات متحده و دیگر قدرتهای جهانی امضا کرد و وعده داد که برنامه هستهای خود را در ازای میلیاردها دالر کاهش تحریمها محدود کند.
در سال ۲۰۱۷، دونالد ترامپ، رئیسجمهور پیشین ایالات متحده، از این توافق خارج شد و گفت که این طرح، برنامه موشکی بالستیک ایران یا نفوذ نیروهای نیابتی قدرتمند ایران در منطقه را محدود نمیکند.
از زمان خروج ایالات متحده، ایران به طور پیوسته محدودیتهای مربوط به فعالیتهای هستهای خود را پشت سر گذاشته و بازرسان بینالمللی را از دیدن برخی سایتهای هستهای منع کرده است.
بارش بیسابقه در والنسیا و واکنش کُند دولت محلی به هشدارهای هواشناسی باعث شد بسیاری از مردم نتوانند بهموقع از مناطق خطر دور شوند.
تنها در عرض هشت ساعت به اندازه یک سال باران بارید. دولت محلی که هشدارها را تا زمانی که با اولین کشتهها مواجه شد جدی نگرفته بود، اکنون با درخواستهایی برای استعفا مواجه شده است.
به گزارش پولیتیکو، سازمان هواشناسی اسپانیا از روز جمعه، ۲۵ اکتبر، بهصورت مکرر هشدارهای خود را بهروز و به منطقه والنسیا ارسال کرده است.
هشدارهاری به موقع
سازمان هواشناسی اسپانیا، اعلام کرده بود که سیستم کمفشاری از شرق به سوی منطقه والنسیا پیشروی میکند که رطوبت بالایی از دریای مدیترانه بههمراه دارد و باعث بارشهای سنگین در این منطقه میشود.
صبح روز دوشنبه، سطح هشدار هواشناسی به وضعیت «نارنجی» افزایش یافت و بعدازظهر همان روز دوباره به مردم درباره خطرات جدی هشدار داده شد.
در نهایت صبح سهشنبه، این هشدار به وضعیت «قرمز» ارتقا یافت و با تاکید بر «خطر بسیار بالا»، از مردم خواسته شد که از خانههای خود خارج نشوند و سفرهای غیرضروری را به تعویق بیندازند؛ در نهایت، سیل آن روز جان صدها نفر را گرفت و به تخریب گستردهای در زیرساختها و خانههای مسکونی انجامید.
عملکرد مازون زیر ذره بین
با وجود هشدارهای پیدرپی، کارلوس مازون، رهبر دولت محلی والنسیا، تصمیم گرفت برنامههای از پیش تعیینشده خود را ادامه دهد و تا ظهر روز سهشنبه بهصورت رسمی به مساله سیل نپرداخت و در این مدت در مراسم عمومی و جلسات بودجه حضور یافت.
در نهایت، حدود ساعت یک بعدازظهر در کنفرانسی خبری شرکت کرد، اما به جای تاکید بر هشدارها و خطرات جدی، وضعیت را کماهمیت جلوه داد و به مردم اطمینان بخشید که شدت بارشها تا عصر کاهش مییابد.
به گفته منتقدان، این تاخیر در هشدارهای ضروری به مردم سبب شد بسیاری از افراد نتوانند بهموقع از مناطق خطر دور شوند.
تا ساعت ۳:۳۰ بعدازظهر سهشنبه، آب به خیابانهای اصلی برخی شهرها رسیده بود و درخواست کمک از ارتش اسپانیا برای مقابله با وضعیت صادر شد.
اولین هشدار اضطراری جدی از سوی دولت محلی پس از ساعت هشت شب و زمانی که آب به خانهها و ساختمانها نفوذ کرده و بسیاری از مردم در سیلاب گرفتار شده بودند، ارسال شد.
نهادهای مدنی خواستار استعفای مازون شدند
سیاستمداران محلی و مخالفان دولت، مازون و دولت محلی را به دلیل واکنش ضعیف و کند در مدیریت بحران شدیدا مورد انتقاد قرار دادهاند.
آنها معتقدند که این رویداد، نمونهای از کمبود آمادگی در مواجهه با بلایای طبیعی و سیاستهای ناکارآمد در مدیریت بحران است.
دولت مرکزی نیز با انتقاد از دولت محلی، اعلام کرده که در صورت اجرای بهموقع هشدارها و تخلیه بهموقع مناطق خطر، تعداد قربانیان میتوانست کاهش یابد.
حتی پس از وقوع سیل، کارلوس مازون با اظهارات خود به خشم مردم دامن زد.
او در کنفرانسی خبری در نیمهشب سهشنبه تنها به مردم هشدار داد که مراقب انتشار اطلاعات نادرست باشند. این در حالی بود که بسیاری از شهروندان منتظر دریافت اطلاعات دقیق و راهنماییهای لازم برای مواجهه با بحران بودند.
ساعاتی بعد، در یک کنفرانس خبری دیگر، او از کشف جسد قربانیان خبر داد و به عمق بحران پی برد، اما همچنان تاکید داشت که واکنشها در زمان مناسب انجام شدهاند.
در پی این حادثه که تا کنون به کشته شدن صدها نفر منجر شده، ۲۰ نهاد اجتماعی و اتحادیههای کارگری تجمعی برای تاریخ ۹ نوامبر با شعار «مازون، استعفا کن» و به منظور اعتراض به مدیریت بحران دولت والنسیا برنامهریزی کردهاند.
آمادگی برای تغییرات اقلیمی
با توجه به افزایش فراوانی و شدت بلایای طبیعی در پی تغییرات اقلیمی، آمادهسازی و ایجاد سازوکارهای مناسب برای مقابله با این بحرانها از اهمیت ویژهای برخوردار است.
محققان سازمان «اسناد جهانی تغییرات اقلیمی» اعلام کردند که افزایش دمای جهان باعث تشدید بارندگیها و وقوع سیلهای بیسابقه میشود. به گفته آنها، افزایش ۱۲ درصدی بارندگی ناشی از گرمایش زمین به وقوع این سیل کمک کرده است.
به گفته کارشناسان هواشناسی اسپانیا، سامانه پیشبینی هواشناسی بهخوبی عمل کرده و هشدارها بهموقع به دولت محلی ارسال شده است، اما واکنش به این هشدارها و سازوکارهای مقابله با بحران بهدرستی اجرا نشدهاند.
این سیل نه تنها جان صدها نفر را گرفت، بلکه زیرساختهای منطقه را نیز به شدت تخریب کرد و بسیاری از جادهها، پلها، و ریلهای راهآهن را از بین برد.