در دومین دوره ریاست‌جمهوری ترامپ منتظر چه باشیم؟

ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین، از جمله اولین رهبران جهان بود که پیروزی دونالد ترامپ در انتخابات ریاست‌جمهوری را تبریک گفت.

او در پیامی بلافاصله پس از پیروزی دونالد ترامپ، گفت که مشتاقانه منتظر دوره‌ جدیدی از همکاری با ایالات متحده تحت رهبری قاطع رئیس‌جمهور ترامپ است.

او گفت: «من از تعهد رئیس‌جمهور ترامپ به رویکرد تامین صلح از طریق قدرت در امور جهانی قدردانی می‌کنم. این دقیقاً همان اصلی است که می‌تواند صلح عادلانه در اوکراین را به طور عملی محقق سازد.»

پیروزی دونالد ترامپ در برابر کامالا هریس پرسش‌هایی درباره آینده حمایت‌های امریکا از اوکراین مطرح کرده است، حمایتی که برای بقای اوکراین در برابر روسیه حیاتی دانسته می‌شود.

دونالد ترامپ که از مقیاس کمک‌های نظامی و مالی امریکا به کی‌یف انتقاد کرده، وعده پایان سریع جنگ اوکراین با روسیه را داده است.

نیروهای روسیه حدود یک‌پنجم اوکراین را تصرف کرده‌اند و روسیه تاکید دارد که تا به رسمیت شناخته شدن قلمروهای تصرف کرده اوکراین، جنگ پایان نخواهد یافت. در مقابل، کی‌یف خواهان بازپس‌گیری تمام سرزمین‌های خود است، موضعی که عمدتاً توسط متحدان غربی تحت دولت بایدن حمایت شده است.

برخی تحلیلگران بر این باورند که دونالد ترامپ ممکن است مذاکرات صلح با روسیه را به سرعت آغاز کند و حتی «امتیازاتی» به این کشور بدهد، اما احتمالاً امریکا به‌طور کامل خواسته‌های مسکو را نخواهد پذیرفت.

همزمان، پیروزی ترامپ سهام تسلا با مدیرعاملی ایلان ماسک را ۱۳ درصد افزایش داد.

ترامپ اعلام کرده بود در صورت پیروزی در انتخابات، ایلان ماسک، مالک شرکت‌های تسلا و شبکه اجتماعی ایکس را به عنوان رییس حسابرسی هزینه‌های دولت و مسئول اجرای اصلاحات گسترده منصوب خواهد کرد.

ماسک بلافاصله پس از اعلام نتایج اولیه‌ای که پیروزی ترامپ را نشان می‌داد، در ایکس (توییتر سابق) به او تبریک گفت و این نتیجه را «اجتناب‌ناپذیر» و «دستور واضحی برای تغییر» خواند.

داستان ماسک و ترامپ از کجا شروع شد؟

به گزارش بی‌بی‌سی جهانی، ماسک اولین بار حمایت رسمی خود از بازگشت ترامپ به کاخ سفید را در روز ۱۶ فبروری در نشستی در پالم بیچ فلوریدا اعلام کرد. منطقه‌ای که ترامپ نطق پیروزی خود در انتخابات را نیز در آنجا ایراد کرد.

بسیاری از شرکت‌کنندگان در این نشست از حضور او و حمایت صریحش از ترامپ شگفت‌زده شدند.

او از آن زمان به عنوان یکی از حامیان قدرتمند و اثر‌گذار ترامپ ظاهر شده و تا ۲۶ اکتبر، حداقل ۱۳۲ میلیون دالر به کمپین ترامپ کمک کرده است.

جایزه یک میلیون دالری

ماسک برای جلب حمایت از ترامپ در انتخابات ۲۰۲۴، از طریق گروه تبلیغاتی خود «امریکا پک» (America PAC)، کمپینی راه‌اندازی کرد که هدف آن ترغیب رای‌دهندگان ایالت‌های چرخشی برای امضای دادخواستی در حمایت از «آزادی بیان و حق حمل اسلحه» بود.

این کمپین بر ایالت‌های مهمی مانند جورجیا، نوادا، آریزونا، میشیگان، ویسکانسین و کارولینای شمالی متمرکز شد و به افرادی که دیگران را به امضای این دادخواست دعوت می‌کردند، مبلغ ۴۷ دالر پرداخت کرد.

ماسک در ایالت پنسیلوانیا نیز که یکی از ایالت‌های حیاتی در نتیجه انتخابات بود، تا سقف ۱۰۰ دالر برای هر امضا یا دعوت به این کارزار تعیین کرد.

او برای جلب توجه‌ بیشتر، اعلام کرد هر روز تا روز انتخابات به یکی از امضاکنندگان در ایالت‌های چرخشی، جایزه‌ای یک میلیون دالری اعطا می‌کند و اولین برنده این برنامه بخت‌آزمایی را در ۱۹ اکتبر از میان شرکت‌کنندگان در مراسمی در پنسیلوانیا انتخاب کرد.

برخی از کارشناسان حقوقی این طرح را به چالش کشیدند و گفتند پیشنهاد پرداخت پول برای امضا می‌تواند نقض قوانین آمریکا باشد اما تاکنون اظهار‌نظری رسمی از سوی تیم ماسک یا آمریکا پک در این مورد منتشر نشده است.

در روزهای گذشته دادگاهی در ایالت پنسیلوانیای امریکا با صدور حکمی به ماسک اجازه داد تا به اهدای هدایای یک میلیون دالری به رای‌دهندگان ادامه دهد.

استفاده استراتژیک از شبکه ایکس برای جلب حمایت از ترامپ

در ساعات منتهی به روز انتخابات، کاربران شبکه ایکس هنگام ورود به این پلتفرم، یک تصویر متحرک قهرمانانه از ترامپ را در صدر بخش «روندها» با هشتگ VotedForTrump (به ترامپ رای بده) مشاهده کردند.

این تبلیغ از سوی تیم ترامپ و با هدایت مستقیم ماسک انجام شد. او با استفاده از حساب شخصی خود که بیش از ۲۰۰ میلیون دنبال‌کننده دارد، اپیزودی از پادکست جو روگان را که در حمایت از ترامپ بود، تبلیغ کرد.

ماسک همچنین به انتشار محتوای تحریک‌آمیز و میم‌های مربوط به نظریه‌های توطئه برای جلب توجه مردان جوان و هواداران راست‌گرای ترامپ پرداخت.

او به‌طور خاص از اکس برای جلب توجه رای‌دهندگان جوان استفاده کرد و نوشت: «سواره‌نظام رسیده است. مردان با تعداد بی‌سابقه‌ای در حال رای دادن هستند و اکنون می‌دانند که همه چیز در خطر است.»

واشنگتن‌پست در هشتم عقرب در گزارشی تحلیلی به نقش شبکه اجتماعی ایکس در فضای سیاسی روز امریکا پرداخت و نوشت با افول حساب‌های مربوط به دموکرات‌ها، حساب‌های جمهوری‌خواهان در این شبکه بیشتر دنبال‌کننده دارند و بیشتر دیده می‌شوند.

اختلاف نظرها و تاثیر سیاسی

به گفته جیمز پتکوکیس، محقق ارشد در موسسه امریکن اینترپرایز، آنچه ماسک با اکس انجام می‌دهد، به‌مراتب فراتر از اتهامات گذشته‌ای است که جمهوری‌خواهان به پلتفرم‌های اجتماعی دیگر مانند فیس‌بوک و گوگل وارد کرده بودند.

این اقدامات ماسک نگرانی‌هایی را درباره بی‌طرفی پلتفرم‌های اجتماعی برانگیخته و موضوع مداخله سیاسی رسانه‌های اجتماعی را در واشنگتن دوباره مطرح کرده است.

واکنش‌ها و پیامدهای احتمالی

استفاده علنی و گسترده ماسک از ایکس به نفع ترامپ ممکن است پیامدهای سیاسی و قانونی به همراه داشته باشد.

ادوارد فولی، مدیر قوانین انتخاباتی در دانشگاه ایالتی اوهایو، به این نکته اشاره کرد که اگر مشخص شود اکس در هماهنگی مستقیم با تیم ترامپ عمل کرده است، این اقدام می‌تواند به عنوان «کمک غیرقانونی» تلقی شود.

هم‌زمان به دلیل وجود تعارضات در کمیسیون فدرال انتخابات (FEC) و عدم تصمیم‌گیری قاطع آن‌ها، احتمال برخورد جدی با این مساله کم است.

به‌رغم این پیامدها، ماسک با قماری بزرگ در حوزه سیاست و کسب‌وکار، تلاش کرد تا با استفاده از پلتفرم اکس، افکار عمومی را به نفع ترامپ سمت و سو دهد.

حمایت از سیاست‌های نوآورانه و تسهیل فضای کسب‌وکار

ماسک در پست‌های خود در اکس تاکید کرد که این پیروزی به معنای کاهش محدودیت‌ها برای نوآوری و ایجاد محیطی دوستانه برای تجارت است. دیدگاهی که با ایده‌های او در زمینه کارآفرینی و رشد فن‌آوری همخوانی دارد.

او با اشاره به سیاست‌های ترامپ، ابراز امیدواری کرد که این دوره جدید به کاهش قوانین دولتی منجر شود و شرایط مناسبی برای رشد اقتصادی و پیشرفت‌های تکنولوژیکی فراهم کند.

ماسک این دوره جدید را فرصتی برای جامعه سازندگان (Nation of builders) نامید.

او معتقد است که ترامپ به اقتصاد و نوآوری رونق بیشتری خواهد بخشید.

وعده‌ ترامپ به ماسک

ترامپ به ماسک قول داده بود که در صورت انتخاب شدن، او را به عنوان رئیس کمیسیون کارآمدی دولت منصوب کند.

ماسک در طی یک سخنرانی در گردهمایی ترامپ در اواخر اکتبر گفت که در این نقش می‌تواند دو تریلیون دالری از بودجه فدرال را کاهش دهد: «پول‌های شما هدر می‌رود و کمیسیون کارآمدی دولت این مشکل را برطرف می‌کند. ما هزینه‌های دولت را کاهش می‌دهیم تا از جیب مردم کمتر هزینه شود.»

ترامپ در نطق پیروزی خود از ماسک تمجید کرد و او را یک «ستاره جدید» و «ابرنابغه» خواند.

پیروزی ترامپ در انتخابات ریاست‌جمهوری امریکا در حالی رقم خورد که نظرسنجی‌ها پیش از برگزاری این رویداد، از رقابت نزدیک و تنگاتنگ او و کامالا هریس حکایت داشتند.

پیروزی ترامپ در حالی صورت می‌گیرد که نیروهای روسیه به‌طور پیوسته در منطقه شرقی دونباس که ولادیمیر پوتین قصد دارد به طور کامل ضمیمه خاک روسیه کند، پیشروی‌های زیادی داشته‌اند.

الکساندر سیرسکی، فرمانده کل اوکراین روز شنبه در بیانیه‌ای در تلگرام گفت که وضعیت در خط مقدم «بسیار دشوار» است و برخی مناطق «نیازمند تجدید مداوم قوای اوکراینی هستند.»

در همین حال، روسیه در حال تقویت نیروی انسانی خود با نیروهای تازه‌نفس کوریای شمالی است. مقام‌های امریکایی اعلام کرده‌اند که حدود ۱۰ هزار سرباز کوریای شمالی در منطقه کورسک روسیه مستقر شده‌اند و انتظار می‌رود در روزهای آینده وارد نبرد علیه اوکراین شوند.

پیشروی نیروهای روسی در حالی صورت می‌گیرد که کشورهای بزرگ اروپایی و امریکا پشت سر اوکراین در جنگ با روسیه ایستاده‌اند. دولت بایدن ده‌ها میلیارد دالر در قالب کمک‌های تسلیحاتی و مالی به اوکراین ارائه کرده است. دولت بایدن قصد دارد تا قبل از روی کار آمدن ترامپ به حمایت حداکثری از کی‌یف ادامه دهد.

اما بر خلاف بایدن، ترامپ بارها از پوتین تمجید کرده و مکرراً از ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین که سابقه پیچیده‌ای با او دارد، انتقاد کرده است.

جنیفر هانسلر، در این مطلب نوشت که تلاش‌های ترامپ برای استفاده از کمک‌های نظامی امریکا به اوکراین برای وادار کردن زلنسکی به تحقیق درباره رقبای سیاسی رئیس‌جمهور سابق، محور اصلی اولین استیضاح ترامپ در سال ۲۰۱۹ بود.

زلنسکی روز چهارشنبه به ترامپ تبریک گفت و اعلام کرد که از تعهد ترامپ به «صلح از طریق قدرت» قدردانی می‌کند.

زلنسکی در پستی در شبکه‌های اجتماعی نوشت: «ما مشتاقانه منتظر عصری از امریکای قدرتمند تحت رهبری قاطع رئیس‌جمهور ترامپ هستیم. ما به حمایت قوی دو حزبی از اوکراین در ایالات متحده متکی هستیم. ما علاقه‌مند به توسعه همکاری‌های دوجانبه سودمند سیاسی و اقتصادی هستیم که به نفع هر دو کشور باشد.»

وعده پایان جنگ از سوی ترامپ

ترامپ بارها مدعی شده است که اگر او رئیس جمهور بود، جنگ اوکراین و روسیه آغاز نمی‌شد. او همچنین قول داده است که جنگ را پایان دهد، و حتی گاهی اوقات ادعا می‌کند که قبل از شروع به کار، درگیری‌های چند ساله را متوقف خواهد کرد. در ماه جولای او گفت که می‌تواند درگیری را در یک روز حل کند.

ترامپ در مناظره ریاست جمهوری خود در ماه سپتامبر علیه کامالا هریس، معاون رئیس جمهور امریکا از گفتن اینکه متعهد به شکست اوکراین از روسیه است، خودداری کرد. در اواخر همان ماه، او پیشنهاد کرد که اوکراین باید «کمی» به مسکو تسلیم می‌شد و در یک رویداد تبلیغاتی گفت که «هر توافقی، حتی بدترین توافق، بهتر از آنچه در حال حاضر داریم.»

ترامپ گفت: «اگر آنها توافق بدی انجام دادند، خیلی بهتر بود. آنها کمی تسلیم می‌شدند و همه زنده می ماندند.»

تنها چند روز پس از آن اظهارات، زمانی که ترامپ با زلنسکی در شهر نیویارک دیدار کرد، او تاکید کرد که برای دستیابی به یک توافق خوب برای هر دو طرف تلاش خواهد کرد.

ترامپ گفت: «ما روابط بسیار خوبی داریم و همانطور که می‌دانید، من نیز رابطه بسیار خوبی با رئیس جمهور پوتین دارم و فکر می‌کنم اگر پیروز شویم، خیلی سریع آن را حل خواهیم کرد.»

رئیس جمهور منتخب امریکا ادعا کرد که من فکر می‌‌کند خیلی زودتر از ۲۰ جنوری که او عهده‌دار ریاست جمهوری می‌شود، می‌تواند کاری را انجام دهد که برای هر دو طرف خوب باشد. ترامپ گفت: «زمان آن فرا رسیده است.»

زلنسکی که «طرح پیروزی» در جنگ اوکراین را آماده کرده و گفته است که اوکراین مخالف گفت‌وگو نیست، اما کی‌یف باید از موقعیت قدرت وارد مذاکرات شود. او در یک کنفرانس مطبوعاتی در اواخر اکتبر گفت که «ترامپ زیاد صحبت می‌کند، اما من نشنیدم که بگوید حمایت از اوکراین را کاهش خواهد داد.»

زلنسکی روز چهارشنبه گفت که در دیدار ماه سپتامبر، او و ترامپ «در مورد اوکراین و امریکا به تفصیل بحث کردند. مشارکت استراتژیک، طرح پیروزی و راه‌های پایان دادن به تجاوز روسیه به اوکراین.»

با این حال، زلنسکی در مصاحبه با شبکه کی‌بی‌اس کوریای جنوبی اذعان کرد که «رئیس جمهور بعدی ایالات متحده ممکن است حمایت از اوکراین را تقویت یا تضعیف کند.»

رئیس جمهور اوکراین گفت: «اگر این حمایت ضعیف شود، روسیه قلمروهای بیشتری را تصرف خواهد کرد، ما را از پیروزی در این جنگ باز می‌دارد. واقعیت همین است. موضع ما در مورد مصالحه ارضی نیست، بلکه کاوش در مسیرهای دیپلوماتیک بالقوه است که متکی به حفظ تعهدات ایالات متحده است. تمایل واقعی ایالات متحده برای پایان دادن به این جنگ بسیار مهم است.»

پیش از انتخابات ریاست جمهوری امریکا، واشنگتن و متحدانش به‌دنبال جلب حمایت از اوکراین بودند. در اوایل سال جاری، ناتو اعلام کرد که مأموریتی را برای هماهنگی ارائه تجهیزات نظامی و آموزش برای اوکراین ایجاد خواهد کرد، تلاشی که عمدتاً توسط ایالات متحده رهبری شده است. دولت بایدن ۲۰ میلیارد دالر از بسته قرضه ۵۰ میلیارد دالری گروه ۷ را به اوکراین ارائه کرد که همچنین بخشی از آن از دارایی‌های مسدود شده روسیه تأمین می‌شود.

وزارت خارجه طالبان در یادداشتی در شبکه اکس تأکید کرد که از نظر این گروه، گشایش فصل جدیدی در روابط دو طرف می‌تواند با تعاملات متقابل در زمینه‌های مختلف همراه باشد.
این موضع‌گیری در شرایطی مطرح می‌شود که در دوران ریاست جمهوری دونالد ترامپ، ایالات متحده و طالبان به توافق تاریخی دوحه دست یافتند.

در چارچوب این توافق که در فبروری سال ۲۰۲۰ امضا شد، ایالات متحده متعهد به خروج تدریجی نیروهای خود از افغانستان شد و طالبان نیز تعهداتی در خصوص کاهش خشونت و آغاز گفت‌وگوهای بین‌الافغانی داد.

این توافق پس از تماس تلفنی میان رئیس‌جمهور ترامپ و ملا عبدالغنی برادر، معاون اقتصادی کنونی رئیس‌الوزرای طالبان، در راستای پایان دادن به جنگ ۲۰ ساله در افغانستان به امضا رسید و به خروج نیروهای امریکایی از کشور منجر شد. سقوط دولت پیشین افغانستان از پیامدهای امضای این توافقنامه بود.
وزارت امور خارجه طالبان در اعلامیه خود افزود که این توافق باید مبنای روابط آینده میان این گروه و امریکا قرار گیرد و با ادامه تعاملات سازنده، زمینه برای بازسازی روابط دوجانبه فراهم شود.
وزارت خارجه طالبان همچنین ابراز امیدواری کرده است که ترامپ در راستای پایان دادن به بحران‌ها و جنگ‌های منطقه‌ای، به ویژه در غزه و لبنان، نقش سازنده‌ای ایفا کند.

اولاف شولتس، صدر اعظم آلمان هم به خبرنگاران گفت: «اتحادیه اروپا باید نزدیک به هم بایستد و به شیوه‌ای متحد عمل کند.»

ماکرون و شولتس پیروزی ترامپ در انتخابات روز سه‌شنبه را تبریک گفتند. مکرون در پیامی جداگانه در اکس به ترامپ تبریک گفت و سعی کرد اختلافات قبلی را کم اهمیت جلوه دهد. صدر اعظم آلمان هم در پیامی گفت امریکا و آلمان برای ترویج آزادی در دو سوی اقیانوس اطلس همکاری می‌کنند.

فرانسه و آلمان، دو قدرت اصلی اتحادیه اروپا، از نظر سیاسی در موقعیت‌های حساسی قرار دارند، به‌طوری‌که مکرون، رئیس‌جمهور فرانسه، پس از شکست در انتخابات پارلمانی در اوایل سال جاری، بیشتر قدرت خود را از دست داد و اولاف شولتس، صدراعظم آلمان، برای حفظ ائتلاف خود تلاش می‌کند.

وزارت دفاع فرانسه اعلام کرد که یک نشست دوجانبه شتابزده میان وزرای دفاع دو کشور چهارشنبه در پاریس برگزار خواهد شد.

مقامات گفتند که دو طرف احتمالا در مورد استراتژی اوکراین، ناتو و استراتژی دفاعی اتحادیه اروپا گفت‌وگو خواهند کرد.

مکرون در پیام تبریکی خود پیشتر گفته بود که مثل چهار سال قبل، آماده همکاری با ترامپ برای صلح و رفاه بیشتر است.

مکرون که کمی بیش از دو سال از ریاست جمهوری‌اش باقی مانده است، در چهار سالی که همزمان در قدرت بودند، با ترامپ رابطه‌ای پر فراز و نشیب داشت.

جنگ اوکراین، آینده ناتو، مسئله ایران، مالیات و تغییرات اقلیمی به‌خصوص باعث افزایش شکاف بین ترامپ و متحدان اروپایی امریکا شده است.