رئیس جمهور روسیه روز پنجشنبه در سخنرانی خود یک روز پس از پیروزی دونالد ترامپ، غرب را متهم کرد که قصد دارد «شکستی راهبردی» را به مسکو تحمیل کند. او افزود با وجود تلاش امریکا برای منزوی کردن مسکو، روسیه تمدن غرب را دشمن خود نمیداند.
او گفت: «ساختار پیشین جهان بهطور برگشتناپذیری در حال ناپدید شدن است؛ میتوانیم بگوییم که دیگر از بین رفته است. مبارزهای جدی و آشتیناپذیر برای شکلگیری ساختار جدیدی در حال انجام است.»
پوتین تاکید کرد: «جهان به روسیه نیاز دارد و هیچ تصمیمی از سوی بهاصطلاح مافوقها در واشنگتن یا بروکسل نمیتواند این واقعیت را تغییر دهد.»
رئیس جمهور روسیه در این سخنرانی به ترامپ و پیروزی او در انتخابات امریکا اشارهای نکرد.
حدود ۵۰ مقام ارشد اروپایی پنجشنبه اعلام کردند پایان وابستگی دفاعی اروپا به توان نظامی امریکا، مستلزم افزایش قدرت دفاعی این قاره است. بازگشت دونالد ترامپ به قدرت که به خروج از ناتو تهدید کرده، بسیاری از رهبران اروپایی را بار دیگر نگران کرده است.
رهبران اروپایی روز پنجشنبه در نشست جامعه سیاسی اروپا در بوداپست، پایتخت هنگری، روابط اروپا و ایالات متحده را مورد ارزیابی مجدد قرار دادند. آنها امیدوارند که دومین دور ریاست جمهوری ترامپ با تنشهای کمتری با اروپا همراه باشد.
امانوئل مکرون، رئیسجمهور فرانسه خطاب به رهبران اروپا در این نشست گفت: «او (ترامپ) از سوی مردم امریکا انتخاب شد. او از منافع امریکا دفاع خواهد کرد. نقش رهبران اتحادیه اروپا این نیست که درباره انتخابات نظر بدهند که آیا این انتخابات خوب است یا نه. سوال اینجاست که آیا ما حاضریم از منافع اروپا دفاع کنیم؟ این تنها مسئله و اولویت ماست.»
شعار اصلی ترامپ چه در دور اول انتخابات ریاست جمهوری و چه در طول کارزارهای انتخاباتی او «نخست امریکا» بوده است. از دید ترامپ منافع امریکا بر منافع دیگر متحدان این کشور ترجیح دارد.
حالا مکرون، از اعضای عمده ناتو، منافع اروپا را اولویت رهبران این قاره خوانده است. در همان حال، سایر رهبران اروپا نیز بارها خواهان افزایش هزینههای دفاعی اروپا شدهاند.
ترامپ در اولین دوره ریاست جمهوری خود، از ۲۰۱۷ الی ۲۰۲۱، متحدان اروپایی ناتو را به شدت تحت فشار قرار داد تا دو درصد یا بیشتر از تولید ناخالص داخلی خود را برای بودجه نظامی هزینه کنند و کمتر به توان نظامی ایالات متحده متکی باشند.
مارک روته، دبیرکل ناتو با تکرار درخواست ترامپ گفت که اکنون هزینه دفاعی اعضای اروپایی ناتو از سقف دو درصد عبور کرده است.
چارلز میشل، رئیس شورای اروپا نیز تاکید کرد که قاره اروپا باید کمتر به ایالات متحده وابسته باشد.
میشل گفت: «ما باید آقای سرنوشت خود باشیم. نه به خاطر دونالد ترامپ یا کامالا هریس، بلکه به خاطر فرزندان مان.»
کیریاکوس میتسوتاکیس، نخستوزیر یونان هم در این نشست گفت: «زمان آن رسیده است که از ساده لوحی جیوپولتیک خود بیرون شویم و درک کنیم که برای مقابله با چالشهای بزرگ باید منابع بیشتری را اختصاص دهیم. اینجا مسئله دفاع از اروپا مطرح است.»
ترامپ در طول مبارزات انتخاباتی خود از جنگ تجاری با اروپا تا خروج از ناتو و کاهش حمایت از اوکراین در جنگ با روسیه مطرح کرده است. اگر ترامپ به این وعدههای خود عمل کند، پیامدهای شگرفی برای اروپا دارد.
در حال حاضر، رهبران اروپایی امیدوارند که بازگشت ترامپ به کاخ سفید، نویدبخش روابط هموارتر باشد.
دبیرکل ناتو که در اولین دوره ریاست جمهوری ترامپ نخستوزیر هالند بود، گفت: «چهار سال با او خیلی خوب کار کردم. او در مورد آنچه که میخواهد بسیار شفاف است. او میفهمد که برای رسیدن به مواضع مشترک باید با یکدیگر تعامل کنیم. فکر میکنم که ما میتوانیم این کار را انجام دهیم.»
مارک روته، دبیرکل ناتو هنگام ورود به نشست بوداپست گفت: «روسیه در ازای کمک کوریای شمالی در جنگ علیه اوکراین، آخرین فناوری را به این کشور تحویل میدهد. این نه تنها برای اعضای اروپایی ناتو، بلکه برای ایالات متحده نیز یک تهدید است.»
ترامپ در طول مبارزات انتخاباتی گفت که در صورت انتخاب مجدد، جنگ در اوکراین را که اکنون در سومین سال آن قرار دارد، در یک روز پایان خواهد داد. اوکراین و بسیاری از حامیان اروپایی این کشور نگرانند که این سخنان ترامپ به معنای صلح با شرایط مطلوب برای ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه و تسلیم قلمرو اوکراین به روسیه باشد.
متحدان اروپایی امریکا در ناتو امیدوارند ترامپ را متقاعد کنند که اگر میخواهد به مذاکرات صلح کمک کند، باید این مذاکرات از موضع قدرت برای اوکراین انجام شود.
جو بایدن، رئیسجمهوری امریکا، روز پنجشنبه در سخنرانی خود در کاخ سفید، پیروزی در انتخابات اخیر این کشور را به دونالد ترامپ و حزب جمهوریخواه تبریک گفت. بایدن همچنین بر انتقال مسالمتآمیز قدرت در ۲۰ جنوری ۲۰۲۵ تاکید کرد.
او افزود: «دیروز با ترامپ، رئیسجمهور منتخب صحبت کردم تا پیروزی او را تبریک بگویم. به او اطمینان دادم که تمام اعضای حکومت خود را موظف میکنم ضمن همکاری با تیمش، انتقالی مسالمتآمیز و منظم را تضمین کنند.»
بایدن تاکید کرد: «این همان چیزی است که مردم امریکا شایستگی آن را دارند.»
بایدن همچنین خواستار کاهش تنشها در فضای پس از انتخابات در امریکا شد و ابراز امیدواری کرد شبههافکنی در خصوص اعتبار سیستم انتخاباتی این کشور پایان باید.
رئیسجمهور ایالات متحده اضافه کرد: «ما انتخابی را که کشور انجام داده، پذیرفتهایم. من بارها گفتهام، شما نمیتوانید کشور خود را تنها زمانی دوست داشته باشید که برنده میشوید. شما نمیتوانید همسایهتان را تنها زمانی دوست داشته باشید که با او موافق هستید.»
بایدن همچنین در سخنرانی خود به دستاوردهای چهار سال حضورش در کاخ سفید پرداخت و گفت حکومت او «قویترین اقتصاد جهان» را بهعنوان میراث خود بر جای خواهد گذاشت.
او افزود: «میدانم مردم هنوز در رنج هستند، اما اوضاع به سرعت در حال تغییر است. ما با هم، امریکا را به سوی بهتر شدن تغییر دادهایم.»
بایدن با اشاره به باقی ماندن ۷۴ روز تا پایان دوران ریاستجمهوری خود تاکید کرد این مسئولیتی است که مردم امریکا به او و تیمش واگذار کردهاند و تلاشهای حکومت کنونی در این مدت نیز ادامه خواهد یافت.
بایدن همچنین از اعضای حکومتش «بابت تمام چیزهایی که به دست آوردیم» قدردانی کرد.
او خطاب به اعضای حکومت خود گفت: «این یک دوران ریاستجمهوری تاریخی بوده است؛ نه به این دلیل که من رئیسجمهور هستم، بلکه به دلیل کارهایی که ما انجام دادهایم، کارهایی که شما انجام دادهاید. یک دوران ریاستجمهوری برای همه امریکاییها.»
بایدن افزود زمان بیشتری لازم است تا مردم امریکا دستاوردهای دولت کنونی را «احساس کنند».
دولت ائتلافی آلمان پس از آن که اولاف شولتس، صدراعظم این کشور، کریستین لیندنر، وزیر مالیه از حزب دموکرات آزاد را برکنار کرد فروپاشید. شولتس قصد دارد جلسه رای اعتماد را ۱۵ جنوری برگزار کند تا انتخابات پیش از موعد در ماه مارچ برگزار شود.
فریدریش مرتز، رهبر حزب دموکرات مسیحی، از این تصمیم انتقاد کرد و از شولتس خواست تا رای اعتماد را در اسرع وقت (حداکثر تا یک هفته دیگر) برگزار کند.
برکناریها و استعفاها
شولتس، لیندر را متهم کرد که اعتمادش را زیر پا گذاشته و علنا خواستار یک سیاست اقتصادی کاملا متفاوت شده که شامل کاهش مالیات به ارزش میلیاردها یورو برای چند نفر از افراد ارشد و در عین حال کاهش حقوق بازنشستگی برای همه بازنشستگان بوده است.
برکناری لیندر باعث شد که سه وزیر دیگر از حزب دموکراتهای آزاد نیز از دولت استعفا دهند و به این ترتیب، دولت ائتلافی که از سه حزب سوسیال دموکراتها، سبزها و دموکراتهای آزاد تشکیل شده بود، عملا سقوط کرد.
شولتس قصد دارد با فردریش مرتز، رهبر حزب دموکرات مسیحی و بزرگترین اپوزیسیون پارلمان تماس بگیرد. هدف این تماس، مشورت درباره راههای تقویت اقتصاد، دفاع و تصویب قوانین مهم از طریق پارلمان است.
صبح پنجشنبه، وزیر حملونقل، فولکر ویسینگ، که از اعضای حزب دموکراتهای آزاد بود و شب قبل از سمت خود کنارهگیری کرده بود، بهطور غیرمنتظرهای استعفای خود را پس گرفت و تصمیم گرفت به عنوان وزیر باقی بماند، اما از حزب دموکراتهای آزاد خارج شود.
این حرکت غیرمنتظره وضعیت را پیچیدهتر و آینده دولت را بیش از پیش نامشخص کرد.
انتقادهای تند و درخواست برای رای اعتماد فوری
شولتس در شرایط کنونی قصد دارد رهبری دولت اقلیت را به عهده بگیرد؛ اما این تصمیم با واکنش سریع احزاب مخالف مواجه شده است.
پس از فروپاشی دولت ائتلافی، او از قصد خود برای درخواست رای اعتماد در ۱۵ جنوری و احتمال برگزاری انتخابات زودهنگام در ماه مارچ خبر داد.
فریدریش مرتز، رهبر حزب دموکرات مسیحی، از این تصمیم انتقاد کرد و از شولتس خواست تا رای اعتماد را در اسرع وقت (حداکثر تا یک هفته دیگر) برگزار کند.
مرتز تاکید کرد که دولت فعلی فاقد اکثریت در پارلمان است و نباید ماهها بدون اکثریت به فعالیت ادامه دهد: «برای ما قابل قبول نیست که چندین ماه بدون دولت اکثریت کشور اداره شود و در نهایت وارد یک دوره طولانی تبلیغات انتخاباتی شویم.»
مرتز افزود که در صورت شکست شولتس در رای اعتماد، رئیسجمهور آلمان میتواند پارلمان را منحل کرده و انتخابات زودهنگام برگزار کند.
به گفته مرتز، حزبش آماده همکاری با دولت اقلیت برای پیشبرد برخی از اولویتهای ملی از جمله طرحهای اقتصادی و دفاعی است.
از آنجایی که دولت شولتس دیگر اکثریت پارلمان را در اختیار ندارد، او احتمالا موفق به کسب رای اعتماد نخواهد شد. در این سناریو، رئیسجمهور آلمان میتواند ظرف ۲۱ روز پارلمان را منحل کند تا پس از آن انتخابات زودهنگام در جنوری سال آینده میلادی برگزار شود.
چالشهای پیش روی دولت اقلیت
فروپاشی دولت ائتلافی و تشکیل دولت اقلیت به رهبری سوسیال دموکراتها و سبزها، بهویژه در شرایط اقتصادی کنونی، دشواریهای زیادی را به همراه خواهد داشت.
شولتس با چالشهای بزرگی در جلب حمایت پارلمان برای تصویب قوانین مالی و اقتصادی روبهرو است، بهویژه اینکه هنوز کسری بودجه قابل توجهی برای سال ۲۰۲۵ وجود دارد که نیازمند تامین منابع است.
جایگزینی لیندنر نیز سریعا در دستور کار قرار گرفته و جرگ کوکیس، مشاور اقتصادی شولتس به عنوان گزینه احتمالی برای تصدی وزارت مالیه معرفی شده است.
آخیم وامباخ، تحلیلگر از مرکز تحقیقات اقتصادی اروپا، با تردید نسبت به آینده دولت اقلیت گفت: «مشکلات آلمان برای تحمل یک دوره طولانی بنبست سیاسی، بسیار زیاد است.»
به گفته او دولت آلمان که تلاش میکرد تا میان حرکت به سمت بیطرفی کربنی، رشد اقتصادی و امنیت اجتماعی توازن برقرار کند، نتوانست به این هدف دست یابد.
وامباخ گفت اقتصاد آلمان در حال رکود است و سرمایهگذاریها نیز عملی نشدهاند.
بحران اقتصادی و پیچیدگیهای بینالمللی
بحران اقتصادی آلمان در حالی رخ داد که اقتصاد آلمان با چالشهای بزرگی از جمله رکود اقتصادی و سرمایهگذاریهای ناموفق مواجه است.
وضعیت آلمان با تنشهای ژئوپلیتیکی نظیر جنگها در اروپا و خاورمیانه، و سیاستهای اقتصادی محدودکننده همچون تعرفهها و یارانههای ملی پیچیدهتر شده است.
فروپاشی دولت آلمان، نتیجه هفتهها اختلاف بین احزاب ائتلافی بر سر راههای تقویت اقتصاد بیمار آلمان بود.
حزب دموکراتهای آزاد به رهبری لیندنر، که مواضع اقتصادی طرفدار کسبوکارها دارد، افزایش مالیاتها و تغییر در محدودیتهای سختگیرانه بدهی را رد کرد.
در سوی مقابل سوسیال دموکراتها و حزب سبزها خواستار سرمایهگذاریهای عمده دولتی بودند و با پیشنهادهای دموکراتهای آزاد برای کاهش برنامههای رفاهی مخالفت کردند.
انتخاب دونالد ترامپ در امریکا این مشکلات را تشدید کرده و بر فشارهای اقتصادی و امنیتی اروپا افزوده است.
نیروهای حافظ صلح سازمان ملل در جنوب لبنان (یونیفل) اعلام کرد که دستکم پنج تن از نیروهایش در شهر ساحلی صیدا براثر حمله پهپادی زخمی شدند. سازمان ملل گفته این حمله زمانی رخ داد که صلحبانان در حال انتقال نیروهای جدید این سازمان به جنوب لبنان بودند.
طبق گزارشها این حمله روز پنجشنبه (۱۷ عقرب) در نزدیکی یک ایستبازرسی صورت گرفته است. سازمان ملل به نقل ارتش لبنان گزارش داد که سه تن از سربازان این کشور در این حمله زخمی شدهاند.
رسانههای لبنان این حمله را به اسرائیل نسبت دادند.
سازمان ملل از طرفهای درگیر خواسته که از اقداماتی که نیروهای این سازمان و غیرنظامیان را در معرض خطر قرار میدهد خودداری کنند.
پیش از این نیز اسرائیل به نیروهای حافظ صلح سازمان ملل در جنوب لبنان حمله کرده بود.
مقامات پاکستان میگویند که در پی افزایش آلودگی هوا در شهر لاهور، مرکز ایالت سند شمار زیادی از شهروندان دچار بیماریهای متعددی مانند سرفه، سوزش چشم و مشکلات تنفسی شدهاند. معاون انجمن پزشکی پاکستان گفت که صدها بیمار مبتلا به مشکلات تنفسی به شفاخانهها مراجعه کردهاند.
سلمان کاظمی معاون انجمن پزشکی پاکستان شام چهارشینه، ۱۶ عقرب گفت: «در لاهور هرجا که بروید میتوانید سرفههای مردم را ببینید، اما مردم هنوز برای محافظت از خود در برابر آلودگی ماسک نمیزنند».
مقامات شهر لاهور در پی افزایش آلودگی هوا در دو هفته گذشته بسیاری از مکاتب را تعطیل اعلام کردند و گفته شده که نزدیک به ۵۰ درصد از کارمندان دولتی کارهای خود را از خانه انجام میدهند. مسئولان محلی در لاهور کباب کردن مواد غذایی بدون فیلتر و همچنین استفاده از ریکشاهای موتوری را ممنوع کرده و سالنهای عروسی را مکلف ساختند پیش از ساعت ۱۰ شب بسته شوند.
دولت محلی در لاهور پاکستان اعلام کرد که بیش از ۹۰۰ نفر در یک روز در این کلانشهر به دلیل آلودگی هوا در بیمارستانها بستری شدند.
دولت محلی اعلام کرد که همچنان به دنبال روشهایی برای القای بارندگی مصنوعی برای مبارزه با آلودگی است.
لاهور، مرکز ایالت پنجاب پاکستان یکی از پرجمعیتترین شهرهای پاکستان است که ۱۴ میلیون نفر نفوس دارد و به عنوان مرکز فرهنگی پاکستان مشهور است. شاخص کیفیت هوا در لاهور میزان آلودگی را بیش از یک هزار و ۱۰۰ اعلام شده و گفته میشود که بیشتر از ۳۰۰ برای سلامتی خطرناک است.
