تحلیلگر ارشد در ایران اینترنشنال
ابوالحسن مهدوی، امامجمعه موقت اصفهان و عضو مجلس خبرگان، روز جمعه اعلام کرد که مجلس خبرگان رهبری سه نفر را برای جانشینی علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، به ترتیب اولویت انتخاب کرده اما اسامی این افراد محرمانه باقی مانده است.
این اظهارات در بحبوحه افزایش تنشها میان اسرائیل و جمهوری اسلامی و نگرانیها درباره احتمال کشته شدن خامنهای توسط اسرائیل مطرح شده است.
ترس از کشته شدن خامنهای
تا پیش از درگیریهای اخیر میان جمهوری اسلامی و اسرائیل هم، بحث جانشینی خامنهای مطرح بود، اما اکنون این موضوع با جدیت بیشتری دنبال میشود. خود خامنهای نیز در جلسات اخیر با اعضای مجلس خبرگان، آنان را به آمادگی برای انتخاب سریع رهبر جدید توصیه کرده است. این توصیهها به گفته برخی از ناظران نشاندهنده نگرانی خامنهای از احتمال کشته شدن توسط اسرائیل است.
ابوالحسن مهدوی در خطبههای نماز جمعه اصفهان تأکید کرده که خامنهای از نظر جسمی سالم است و هیچگونه کسالتی ندارد اما همین اظهارات، به گفته تحلیلگران، دلیلی بر این است که نگرانی اصلی جمهوری اسلامی، مرگ طبیعی خامنهای نیست، بلکه تهدیدات خارجی و احتمال کشته شدن او توسط اسرائیل است.
فضای «شهادت» در جلسه اخیر خبرگان
حیدری کاشانی، یکی دیگر از اعضای مجلس خبرگان، تأیید کرده که جلسه اخیر خامنهای با اعضای این مجلس در فضای «شهادت» برگزار شده و حاضران به گفته او در این جلسه گریه کردهاند. این عضو خبرگان نقل کرده که خامنهای گفته است اگر من نبودم خبرگان باید خیلی زود رهبر جدید را انتخاب کنند. نوعی نگرانی از قیام مردم در نبود خامنهای و افزایش احتمال سرنگونی نظام در قیام مردم ایران.
مجتبی خامنهای؛ گزینه محتمل
به گفته امامجمعه اصفهان، سه نفر برای جانشینی خامنهای انتخاب شدهاند اما اسامی آنان اعلام نشده است. به نظر میرسد مجتبی خامنهای که فرزند دوم و سیاسیترین فرزند علی خامنهای است، گزینهای است که شانس بالایی دارد.
مجتبی، تنها فرزند خامنهای است که به طور علنی گزارش شده برای رهبری آماده میشود. از ۲۷ سال پیش، او با رضایت پدرش در پشت صحنه در هدایت امور کلان نظام دخالت دارد. عباس پالیزدار از دوستان قدمی مجتبی خامنه ای و محمد سرافراز، رئيس سابق صدا و سیما نیز بر این نقش مجتبی تاکید کردهاند. تعطیلی درس خارج فقه او و انتشار اولین ویدیوی رسمیاش نیز نشاندهنده برنامهریزی برای انتقال قدرت به او است.
علیرضا اعرافی؛ نفر دوم احتمالی
گزینه بعدی ممکن است علیرضا اعرافی باشد که از نزدیکان مورد اعتماد خامنهای است. او نایبرئیس دوم مجلس خبرگان، عضو شورای نگهبان، امامجمعه قم و از شخصیتهای بانفوذ حوزه علمیه است. موقعیت او در ساختار قدرت، احتمال انتخابش بهعنوان جانشین را افزایش میدهد.
هاشم حسینی بوشهری؛ نفر سوم؟
به نظر میرسد سومین گزینه محتمل، هاشم حسینی بوشهری باشد. او نایبرئیس اول خبرگان، رئیس جامعه مدرسین حوزه علمیه قم و امامجمعه قم است. نزدیکی او به خامنهای و تصدی سمتهای کلیدی، شانس او را افزایش داده است. احتمال قرار داشتن مهدی میرباقری فرد بسیار نزدیک به جبهه پایداری برخلاف تبلیغات زیاد به نظر نمیرسد.
گزینههای کماحتمال
در میان سایر نامها، علی خمینی و حسن خمینی (نوههای روحالله خمینی) دیده میشوند، اما شانس این افراد به دلیل قرار نداشتن در ساختار فعلی سطوح عالی نظام بسیار کم است. حسن خمینی، ۹ سال پیش با رد صلاحیت در انتخابات مجلس خبرگان، عملا از عرصه قدرت کنار گذاشته شد و حتی عضو مجلس خبرگان هم نیست.
صلاحیت حسن روحانی نیز برای عضویت در خبرگان رد شده است. صادق لاریجانی، رئیس کنونی مجمع تشخیص مصلحت نظام نیز حتی از راه یافتن به مجلس خبرگان در آخرین انتخابات بازماند ضمن اینکه استعفای اعتراضی او از شورای نگهبان به مذاق خامنهای خوش نیامده است.
ابراهیم رئیسی نیز که هم رئیس جمهور بود و هم نایب رئیس اول مجلس خبرگان؛ یک روز قبل از تعیین رئییس جدید مجلس خبرگان در سقوط بالگرد به طرز مشکوکی کشته شد در حالی که شانس اول ریاست مجلس خبرگان بود. احمد خاتمی نیز که گفته میشود از طرح موضوع رهبری مجتبی خامنهای در اجلاس خبرگان انتقاد کرده بلافاصله از عضویت در هیات رئیسه خبرگان کنار گذاشته شد.
هرچند مشخص نیست چه کسی بهعنوان جانشین خامنهای انتخاب خواهد شد اما شواهد نشان میدهد که مجتبی خامنهای شانس بیشتری دارد. اما مشکل اصلی نظام نه تعیین جانشین خامنهای بلکه بقا و ماندگاری در دوره ای است که با ریاست جمهوری مجدد دونالد ترامپ و افزایش درگیریهای جمهوری اسلامی با اسرائیل هر لحظه با خطر جنگ؛ شکست در جنگ و احتمال قیام مردم روبهرو است. مردمی که به شدت از ناکارآمدی نظام در حوزههایی مانند کمبود برق و گاز و بنزین شاکی هستند و از دخالت های نظام در زندگی روزمره خود مانند تحمیل حجاب اجباری و فیلترینگ اینترنت و شبکههای اجتماعی نیز بشدت ناراضی و خشمگیناند.
وزارت دفاع روسیه روز یکشنبه، ۲۷ عقرب اعلام کرد حملات موشکی گستردهای به تاسیسات انرژی اوکراین انجام داده است که برق «مجتمعهای نظامی-صنعتی» این کشور را تامین میکنند.
ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین هم گفت که روسیه شامگاه شنبه و صبح یکشنبه، حمله ترکیبی بزرگی را با شلیک حدود ۱۲۰ موشک و ۹۰ پهپاد، علیه زیرساختهای انرژی اوکراین آغاز کرده است.
او گفت که روسیه از موشکهای بالستیک و ایروبالستیک مانند کینژال، اسکندر و زیرکون و همچنین پهپادهای شاهد ساخت جمهوری اسلامی استفاده کرده است.
زلنسکی گفت پدافند هوایی اوکراین حدود ۱۴۰ مورد از این حملات را دفع کرده است.
طی این حملات هوایی، مجموعا هفت نفر در میکولایف، دنیپروپتروفسک، لویو و اودسا کشته و چندین تن دیگر از جمله دو کودک، زخمی شدند.
آخرین حمله موشکی بزرگ روسیه به کییف روز پنجم سنبله بود که مسکو با بیش از ۲۰۰ پهپاد و موشک سراسر اوکراین را هدف قرار داد و در نتیجه آن، هفت نفر کشته شدند.
موج بزرگ حملات جدید روسیه به اوکراین، همزمان با نزدیک شدن به هزارمین روز آغاز جنگ انجام شده است.
نگرانیها از تامین انرژی در زمستان سرد اوکراین
زلنسکی با انتشار بیانیهای در اکس نوشت: «هدف دشمن، زیرساختهای انرژی در سراسر اوکراین بود. متاسفانه، برخی تاسیسات در اثر برخورد مستقیم یا سقوط بقایای موشکها و پهپادها آسیب دیدند.»
او گفت که برخی از مناطق اوکراین همچنان به برق دسترسی ندارند.
مقامهای اوکراینی از قطع برق در مناطقی از جمله ولین، ریونا، لویو در غرب تا مناطق دنیپروپتروفسک و زاپوریژیا در جنوب شرقی این کشور گزارش دادند.
شرکت دتک (DTEK) که بزرگترین تامینکننده بخش خصوصی انرژی در اوکراین است، طبق دستور مقامهای اوکراین، قطعی برق اضطراری را در منطقه جنوبی اودسا اعمال کرد.
دتک اعلام کرد این هشتمین باری است که شبکه برق اوکراین در سال جاری میلادی هدف قرار میگیرد، اما نخستین نمونه از چنین حملاتی در آغاز فصل زمستان است.
اوکراینیها از هفتههای پیش، حمله احتمالی روسیه به شبکه انرژی آسیبدیده کشور خود را پیشبینی کرده و نگران خسارات سنگین ناشی از آن بودند که میتواند باعث خاموشیهای طولانیمدت در آستانه زمستان شود.
روسیه پیشتر هم با بمبارانهای مداوم، نیمی از ظرفیت تولید انرژی اوکراین را نابود کرده وکییف با کمبودهای جدی در این حوزه مواجه است.
اوکراین بارها خواهان کمک فوری برای بازسازی شبکه انرژی و تامین تجهیزات دفاع هوایی از سوی متحدان غربی خود شده است.
حملات جدید روسیه، فشار بیشتری بر اوکراین وارد میکند.
نیروهای مسکو سریعترین پیشرویهای میدانی خود را در شرق اوکراین از سال ۲۰۲۲ تاکنون به دست آوردهاند و باوجود تحمل تلفات سنگین، در تلاش برای تصرف کامل منطقه صنعتی دونباس هستند.
در همین حال، نیروهای اوکراینی در تلاشاند مناطقی مانند کورسک روسیه را که در ماه اگست تصرف کردهاند، حفظ کنند.
کییف گفته است که این منطقه میتواند در آینده بهعنوان برگ برنده چانهزنی در مورد آتشبس استفاده شود.
آغاز دولت ترامپ با وعده پایان جنگ اوکراین و البته بدون توضیح چگونگی آن، احتمال افزایش فشار برای آغاز مذاکرات آتشبس را بیشتر کرده است.
