مایکل سمپل، معاون پیشین نماینده اتحادیه اروپا برای افغانستان، با اشاره به سفر هیئت بلندپایه روسی به کابل، اظهار داشت که مسکو از طالبان انتظار دارد با تروریسم مبارزه کند، اما به گفته او، گروههای تروریستی در مهمانخانههای طالبان مستقر اند.
سمپل در گفتوگو با افغانستان اینترنشنال گفت که در اداره استخبارات طالبان یک ریاست ویژه برای تماس با گروههای شبه نظامی و تروریستی ایجاد شده است.
رجب صفروف، مدیر مرکز مطالعات ایران معاصر در روسیه نیز در این برنامه گفت که روسیه به شدت نگران اوضاع افغانستان است.
او افزود که طالبان نه تنها توان مقابله با گروههای تروریستی را ندارد، بلکه در برخی موارد یا در برابر عملکرد این گروهها «بیتفاوت» بوده یا حتی با آنها همکاری کرده است.
این اظهارات درحالی صورت میگیرد که روز دوشنبه، سرگئی شویگو، دبیر شورای امنیت ملی روسیه، در راس یک هیئت بلندپایه دولتی به کابل سفر کرده و با مقامات طالبان دیدار کرد. او بلندپایهترین مقام روسی است که در سه سال گذشته از افغانستان دیدن میکند.
همکاریهای دفاعی – امنیتی
مقامات طالبان پس از دیدار با هیئت روسی در بیانیههای رسمی خود بیشتر روی مسایل ترانزیتی- اقتصادی تاکید کردهاند. در بیانیههای معاونان رئیس الوزرا و وزیران دفاع و داخله طالبان، به مسایل امنیتی و دفاعی پرداخته نشده است.
اما مایکل سمپل معتقد است که این سفر در واقع تمرکز بیشتری بر مسائل دفاعی و امنیتی داشته است.
او گفت: «روسیه از طالبان انتظار دارد که با تروریسم مبارزه کند، اما در واقع یک ریاست خاص در اداره استخبارات طالبان برای پیشبرد روابط با گروههای تروریستی ایجاد شده است. تروریستها در مهمانخانههای طالبان زندگی میکنند و از این گروه معاش میگیرند.»
وی این وضعیت را «مصیبتی برای همه» خوانده و گفت که امریکا، روسیه و ایران از این موضوع آگاه اند.
طالبان و بهرهبرداری از گروههای تروریستی
سمپل در ادامه گفت طالبان از حضور گروههای تروریستی برای بهرهبرداری در روابط خود با کشورهای منطقه استفاده میکنند.
معاون نماینده سابق اتحادیه اروپا در افغانستان همچنین اشاره کرد که در سه دهه گذشته، کشورهای مختلف تلاش کردهاند که از طالبان بهرهبرداری کنند اما تاکنون موفق نشدهاند.
صفروف نیز اظهارات سمپل را تایید کرد و گفت که طالبان از گروههای تروریستی برای فشار به کشورهای منطقه استفاده میکند تا به این کشورها نشان دهد که به کمک این گروه نیاز دارند.
افزایش حضور روسیه در افغانستان
صفروف در ادامه گفت که روسیه میخواهد در افغانستان حضور داشته باشد تا از تهدیدهای برخاسته از افغانستان جلوگیری کند. وی همچنین بیان کرد که روسیه قصد دارد افغانستان را به محور خود بکشاند.
صفروف اظهار داشت که روسیه با این سفر به غرب پیام میدهد که جنگ اوکراین نه تنها موجب کاهش نفوذ و جایگاه این کشور در مسایل جهانی نشده، بلکه حضور و نفوذش در عرصه بینالمللی، از جمله افغانستان، افزایش یافته است.
او افزود: «روسیه نمیگذارد که امریکا و ناتو به هر طریقی به افغانستان بازگردند و مدیریت این کشور را به دست بگیرند.»
این کارشناس ارشد آسیای مرکزی همچنین گفت که اگر روسیه در افغانستان نباشد، قدرتهای دیگر میتوانند از این کشور برای ایجاد چالشها در منطقه استفاده کنند. او افزود که افغانستان کشوری وسیع است و بسیار سخت خواهد بود که اوضاع در این کشور کنترول شود.
تشکیل حکومت فراگیر
به گفه صفروف، مسکو به این باور است که امنیت و ثبات افغانستان بدون حضور مخالفان طالبان در قدرت نمیتواند تامین شود.
او همچنین اشاره کرد که منافع مخالفان طالبان باید در نظر گرفته شود و آنها باید در مدیریت کشور سهیم باشند. این کارشناس روسی ابراز ناراحتی کرد که طالبان به این خواستههای روسیه و جامعه جهانی توجهی نشان نمیدهند.
مایکل سمپل نیز اظهار داشت که سفر مقامات خارجی به ویژه هیئت بلندپایه روسی به کابل باعث تقویت اعتماد به نفس طالبان میشود و این گروه به مخالفان خود میگوید که «ما جایی رفتنی نیستیم و ماندگار هستیم.»
به گفته وی، طالبان انتظار دارند که دیگران خواستههای آنان را برآورده کنند، اما خود هیچ انعطافی از خود نشان نمیدهند.
سرگئی شویگو، دبیر شورای امنیت فدراسیون روسیه، الکسی آورچوک، معاون اقتصادی نخستوزیر روسیه و ضمیر کابلوف، نماینده ویژه روسیه در امور افغانستان روز دوشنبه در یک سفر اعلام ناشده به کابل رفتند.
وزارت امور داخله طالبان در خبرنامهای نوشت که دبیر شورای امنیت ملی روسیه در دیدار با سراجالدین حقانی، وزیر امور داخله این گروه گفت که روند خارج کردن نام طالبان از فهرست گروههای ممنوعه در فدراتیف روسیه به مراحل نهایی رسیده است.
روز گذشته، معاون وزارت خارجه روسیه به خبرگزاری تاس گفت که حذف نام طالبان از گروه های تروریستی این کشور زود است. اندری رودنکو افزود که کشورش در حال برداشتن گامهای عملی برای گسترش روابط با طالبان است.
به نقل از اعلامیه طالبان، این مقام بلندپایه روسی ابراز امیدواری کرد که این مرحله به زودی تکمیل شود و زمینه برای گسترش روابط میان دو کشور در حوزههای مختلف فراهم گردد.
ظاهراً، شویگو افزوده است که «یک افغانستان امن، فرصتی مناسب برای توسعه رفاه و روابط اقتصادی در منطقه است.»
سراجالدین حقانی، وزیر امور داخله طالبان، نیز از هیئت روسی به کابل استقبال کرد و این سفر را گامی مثبت و معنادار در راستای تقویت روابط میان حکومت طالبان و مسکو دانست.
وی ابراز امیدواری کرد که این سفر بتواند به تحکیم روابط در زمینههای مختلف کمک کند.
او در سخنان خود افزود: «افغانها اکنون مستقل هستند و بر سرنوشت سیاسی خود حاکماند و تصمیمهای خود را بهطور مستقل میگیرند. ما نهتنها خواهان یک افغانستان امن هستیم، بلکه آرزوی ثبات و رفاه برای کل منطقه و حوزه پیرامون خود داریم.»
وزارت دفاع طالبان نیز در خبرنامهای اعلام کرد که یعقوب مجاهد، وزیر دفاع طالبان، در دیدار با مقامات روسی از تلاشهای این کشور برای حذف نام طالبان از فهرست سیاه و تقویت روابط دوجانبه قدردانی کرد.
سرگئی شویگو، دبیر شورای امنیت ملی روسیه، پیش از این با ملا برادر، معاون اقتصادی رئیس الوزرای طالبان، و عبدالکبیر، معاون سیاسی این گروه، ملاقات کرد.
آقای شویگو بلندپایهترین مقام دولتی مسکو است که از زمان به قدرت رسیدن طالبان در اسد ۱۴۰۰ به کابل سفر میکند.
او از چهرههای با نفوذ نظامی و نزدیک به رئیسجمهور روسیه محسوب میرود. شویگو پیش از این به عنوان وزیر دفاع روسیه کار کرده است.