رسانه‌های روسیه می‌گویند طالبان برای کاهش بار تحریم‌های غرب دست به دامان روسیه شد

در گزارش یوناما که روز سه‌شنبه (ششم قوس) منتشر شد، آمده است که طالبان با دخالت در محتویات نشرات و فعالیت‌های رسانه‌های داخلی، آزادی بیان و رسانه‌ها را نقض کرده‌ است.

بازداشت و شکنجه خبرنگاران

یوناما گفته در سه سال تسلط طالبان بر افغانستان، موارد نقض حقوق بشر را ثبت کرده که ۳۳۶ خبرنگار و کارمندان رسانه‌ها را متاثر کرده است.

یوناما گفته طالبان در این مدت ۲۴۹ خبرنگار را به طور خودسرانه بازداشت کرده است. سازمان ملل تاکید کرده است که ۱۳۰ مورد شکنجه و بدرفتاری و ۷۵ مورد تهدید خبرنگاران نیز ثبت کرده است.

طبق گزارش یوناما، پیش از تسلط طالبان بر افغانستان، حدود ۵۴۳ رسانه و ۱۰ هزار و ۷۹۰ کارمند رسانه‌ای در این کشور فعالیت داشتند، اما تنها سه ماه پس از تسلط این گروه، ۴۳ درصد از رسانه‌ها مسدود شدند و تعداد کارمندان رسانه‌ای به چهار هزار و ۳۶۰ نفر کاهش یافت.

یوناما در این گزارش که وضعیت و آزادی‌های رسانه‌ها در افغانستان از ۱۵ اگست ۲۰۲۱ تا سپتامبر ۲۰۲۴ را بررسی کرده، اعتراف کرده است که برخی موارد نقض حقوق بشری به دلیل عدم تایید، در این گزارش گنجانده نشده‌اند. سازمان ملل گفته موارد نقض حقوق بشر و آزادی بیان ممکن است بیشتر از این باشد.

این گزارش نشان می‌دهد که قانون امر به معروف طالبان تأثیرات منفی بر فعالیت رسانه‌ها و خبرنگاران داشته است و محدودیت‌هایی را در خصوص محتوای نشریات، پوشش زنان خبرنگار و نشر تصاویر و عکس‌ها اعمال کرده است.

یوناما همچنین می‌گوید که طالبان فعالیت رسانه‌های افغانستان در تبعید را «غیرقانونی» می‌داند، که این امر موجب وضع محدودیت‌های شدید بر کارمندان داخلی این رسانه‌ها در افغانستان شده است.

یوناما با اشاره به پخش پارازیت طالبان بر ماهواره افغانستان اینترنشنال گفته است که این گروه بر دیگر رسانه‌های تبعیدی افغانستان هم محدودیت وضع کرده است.

طبق گزارش یوناما، در کنار وزارت اطلاعات و فرهنگ طالبان، وزارت امر به معروف و استخبارات این گروه نیز در کار رسانه‌ها دخالت می‌کنند. یوناما تایید کرده است که قانون رسانه‌ها و دسترسی به اطلاعات تحت بررسی «مطابقت با شریعت» قرار دارند.

این گزارش همچنین نشان می‌دهد که اعضای کمیسیون رسیدگی به تخطی‌های رسانه‌ها عمدتاً از اعضای طالبان، از جمله ریاست استخبارات و وزارت امر به معروف این گروه هستند و هیچ زنی در این کمیسیون عضویت ندارد.

یوناما واکنش طالبان را در ضمیمه گزارش خود نشر کرده است. وزارت خارجه طالبان گفته پخش رسانه‌ها از خارج از کشور برای مردم افغانستان باید قانونی باشد. این گروه گفته اکثر رسانه‌هایی که در حال حاضر از خارج از کشور پخش می‌شوند، از وزارت اطلاعات و فرهنگ این گروه مجوز ندارند. طالبان گفته این رسانه‌ها «غیرقانونی شناخته می‌شوند و فعالیت آنها ممنوع است.»

طالبان موارد نقض حقوق خبرنگاران و رسانه‌ها را رد کرده است.

یوناما از طالبان خواسته است که از تهدید و بازداشت خودسرانه خبرنگاران خودداری کرده و اقدامات محدودکننده علیه زنان خبرنگار را لغو کند.

حکومت طالبان در ماه‌های اخیر با ارسال پارازیت گسترده کوشیده نشرات ماهواره‌ای افغانستان اینترنشنال را مختل کند. شبکه افغانستان اینترنشنال این حمله را نقض آزادی رسانه‌ها خوانده و برای اطمینان از ادامه دسترسی مخاطبان خود به اخبار و اطلاعات آزاد، فرکانس ماهواره‌ای جدیدی معرفی کرد.

روبرتا متسولا از پارلمان اروپا و یائل برون پیوه از فرانسه، نانسی پلوسی، رئیس پیشین مجلس نمایندگان امریکا، فرانچینا آرمنگول از اسپانیا و کارولینا سریکویرا از آنگولا از جمله نویسندگان این مقاله هستند.

در بخشی از این مقاله آمده است: «افغانستان امروزه تنها کشوری است که آموزش دختران بالای ۱۲ سال و زنان را ممنوع کرده است. دختران جوان افغان نباید از حق جهانی و بنیادی خود محروم شوند.»

این زنان آخرین فرمان امر به معروف و نهی از منکر طالبان مبنی بر ممنوعیت صدای زنان را به عنوان «آخرین میخ بر تابوت آزادی‌های زنان» تلقی کرده‌اند. مقاله افزوده است که طبق این فرمان، خروج زنان از خانه بدون همراه مرد، شنیده شدن صدای آنها در مکان های عمومی و حتی خواندن شعر توسط زنان منع شده‌اند. سیاستمداران زن در این مقاله پرسیده‌اند که «جرم آن‌ها چیست؟ زن بودن. گناه آنها چیست؟ وجود داشتن.»

رؤسای پارلمان بیست کشور در مقاله خود تعهد سپرده‌‌اند که زنان افغان را تنها نخواهند گذاشت.

در همین حال به مناسبت ۲۵ نوامبر، روز جهانی منع خشونت علیه زنان، ۱۵۸ سناتور فرانسوی نیز روز دوشنبه از وضعیت زنان در افغانستان ابراز نگرانی کرده و «آپارتاید جنسیتی» علیه آنان را محکوم کرده‌اند.

آنها در نامه سرگشاده‌ که به ابتکار دومینیک وریان، رئیس هیئت نمایندگان حقوق زنان سنای فرانسه به نشر رسیده، نوشته‌اند که زنان افغانستان تحت حاکمیت یک «رژیم مستبد» از تمامی حقوقشان محروم شده‌اند.

این سناتورها در نامه خود اقدامات طالبان علیه زنان در افغانستان را « جنایت علیه بشریت بر مبنای جنسیت» خوانده و آن را محکوم کرده‌اند.

این ۱۵۸ سناتور در نامه خود خطاب به جامعه جهانی و سازمان ملل نوشته‌اند که «طالبان در مقابل چشمان ما اولین آپارتاید جنسیتی را در تاریخ مدرن بشریت اجرا کرده‌اند.»

در بخشی دیگری از این نامه آمده است «زنان افغان که از چهره خود محروم شده‌اند، حالا حتی از داشتن صدا نیز بی‌بهره شده‌اند و حق ندارند صدای آنها شنیده شود.»
این سناتورها از همه گروه‌های سیاسی در پارلمان فرانسه و از سازمان ملل می‌خواهند که «به هیچ وجه به سیستم سرکوب نهادینه‌شده که به حذف زنان می‌انجامد، مشروعیت نبخشد.»

آن‌ها از کشورهای اروپایی دیگر نیز خواسته‌اند تا آزار و اذیت‌ها علیه زنان را به عنوان «جنایتی علیه بشریت مبتنی بر جنسیت به رسمیت بشناسند.»

فعالان حقوق بشر می‌گویند طالبان با وضع محدودیت‌های گسترده علیه زنان و منع آموزش و کار زنان، آپارتاید جنسیتی را در افغانستان برقرار کرده است.

سازمان‌های حقوق بشری اقدامات طالبان علیه زنان افغانستان را مصداق بارز تبعیض جنسیتی دانسته‌اند.

زنان در افغانستان تحت حاکمیت طالبان حق ندارند به پارک‌ها، باشگاه‌های ورزشی و سالن‌های زیبایی بروند و اجازه خروج از خانه بدون همراه مرد را ندارند.

حال‌وش که اخبار سیستان‌وبلوچستان را پوشش می‌دهد، روز دوشنبه، پنجم قوس، به نقل از منابع خود گزارش داد که این تیراندازی‌ها در منطقه مرزی اسفندک در شهرستان سراوان رخ داده است.

برپایه این گزارش، در دو رویداد جداگانه در روزهای شنبه و یکشنبه، سه مهاجر افغان براثر «اصابت گلوله» مرزبانان جمهوری اسلامی ایران کشته شده‌اند.

در گزارش آمده که این مهاجران، همراه با راهنماهای محلی و قاچاقبران از مسیرهای فرعی در حال انتقال به شهر سراوان بودند که هدف تیراندازی ماموران مرزی جمهوری اسلامی قرار گرفتند.

مقام‌های جمهوری اسلامی تاکنون درباره این رویداد اظهارنظر نکرده‌اند.

سومین تیراندازی علیه مهاجران افغان در یک ماه اخیر

حال‌وش ماه گذشته نیز دست‌کم دو گزارش حاکی از کشته شدن مهاجران افغان براثر تیراندازی ماموران مرزی جمهوری اسلامی منتشر کرد.

این سازمان شامگاه یکشنبه، ۲۲ میزان گزارش داد که نیروهای مرزی ایران در منطقه کلگان سراوان به سمت گروهی از ۳۰۰ مهاجر افغان که قصد ورود به ایران را داشتند، تیراندازی کردند که در نتیجه آن، ده‌ها نفر کشته و زخمی شدند.

دو هفته پس از انتشار این گزارش‌ها، طالبان این حادثه را تأیید کرد و اعلام کرد که دو نفر کشته و ۳۴ نفر زخمی از تیراندازی مرگبار و انفجار مین در مرز ایران به افغانستان منتقل شده‌اند.

طالبان همچنین گفته بود که تعدادی دیگر از قربانیان این واقعه در ایران و پاکستان هستند و این گروه در حال تلاش برای انتقال آن‌ها به افغانستان است.

جمهوری اسلامی این این گزارش را «بی اساس» خوانده و گفت از طالبان به دلیل جدی گرفتن این موضوع «ناخشنود» است.

حال‌وش در روز ۳۰ میزان بار دیگر خبر داد که شامگاه پنجشنبه، ۲۶ میزان، شماری از مهاجران افغان از میان یک گروه ۱۵۰ نفری براثر انفجار ماین و سپس تیراندازی مرزبانان ایرانی، کشته، زخمی و ناپدید شدند.

معاون سیاسی اداره طالبان نیز خواستار «حضور معنادار» این گروه در نشست‌های منطقه‌ای شده است.

پس از بازگشت طالبان به قدرت، افغانستان از عضویت در تمامی سازمان‌های منطقه‌ای و جهانی، از جمله سازمان همکاری شانگهای که نقشی کلیدی در مناسبات اقتصادی و امنیتی منطقه دارد، کنار گذاشته شد.

دبیر شورای امنیت ملی روسیه در راس یک هیئت عالی‌رتبه روسی، روز دوشنبه به کابل سفر کرد و با مقامات طالبان، از جمله عبدالکبیر، معاون سیاسی رئیس‌الوزرای این گروه، دیدار کرد.

به نقل از دفتر عبدالکبیر، سرگئی شویگو در این دیدار گفت: «فدراسیون روسیه می‌خواهد که افغانستان کرسی خود را به عنوان عضو ناظر در سازمان شانگهای دوباره به دست آورد.»

در این دیدار، معاون سیاسی اداره طالبان اظهار داشت: «امارت اسلامی به‌عنوان یک نظام مسئول، خواهان حضور معنادار در فارمت‌‌های منطقه‌ای است و آمادگی دارد با کشورهای منطقه همکاری نزدیکی داشته باشد.»

او گفت که طالبان امنیت، ثبات و رشد اقتصادی افغانستان را مرتبط با امنیت و رفاه منطقه می‌داند. وی افزود: «طالبان اجازه نمی‌دهد از خاک افغانستان علیه هیچ کشوری استفاده شود.»

روسیه نگران تهدید گروه‌های تروریستی در افغانستان برای امنیت کشورهای آسیای میانه است. مسکو بابدبینی باور دارد که این گروه‌ها، از جمله داعش، ابزار کشورهای غربی برای ایجاد ناامنی در حیاط خلوت روسیه هستند.

با این که سفر دبیر شورای امنیت و وزیر دفاع پیشین این کشور، با این نگرانی‌های مسکو مرتبط است، اما طالبان در بیانیه‌های متعدد تلاش کردند که سفر شویگو را عادی نشان داده و بخشی از تلاش‌های روسیه برای بهبود روابط با این گروه ترسیم کنند.

افغانستان از سال ۲۰۰۴ به‌عنوان مهمان در اجلاس‌های سازمان همکاری شانگهای شرکت می‌کرد و در سال ۲۰۱۲، به عضویت ناظر این سازمان درآمد.

تصمیم سازمان شانگهای برای اعطای کرسی ناظر به افغانستان عمدتاً به دلیل هم‌مرز بودن این کشور با آسیای میانه و نگرانی از تهدیدات تروریسم و ظهور داعش بود.

هیچ یک از اعضای شانگهای طالبان را رسما به رسمیت نشناخته است و دعوت طالبان به نشست‌های کشور عضو، محدود بوده است.

ایران که ریاست سازمان همکاری‌های اقتصادی یا اکو را به عهده دارد، امروز اعلام کرد که از وزیر خارجه طالبان در نشست آتی این سازمان در مشهد دعوت نشده است.

سخنگوی طالبان در رشته‌توییتی، گزارشی از آنچه که آن را دستاوردهای سه‌ساله امر به معروف در حوزه زنان می‌خواند، منتشر کرده است.

ذبیح‌الله مجاهد اعلام کرد که امر به معروف در سه سال گذشته، میراث، مهریه و سایر حقوق اساسی حدود ۲۰ هزار زن را تامین کرده است.

ظاهرا این گزارش به مناسبت کمپین جهانی محو خشونت علیه زنان و در واکنش به نگرانی‌های گسترده داخلی و بین‌المللی از عملکرد وزارت امر به معروف طالبان در قبال زنان ارایه شده است.

طالبان در قانون امر به معروف، صدای زنان را «عورت» خوانده و حضور آنان را در عرصه‌های عمومی محدود کرده است.

این قانون واکنش تند کشورهای غربی را به همراه داشته است. سازمان‌های حقوق بشری و فعالان حقوق زن می‌گویند طالبان در افغانستان نظام آپارتاید جنسیتی را حاکم کرده که براثر آن زنان از عرصه عمومی حذف شده و تمام حقوق اساسی خود مانند حق اشتغال و کار را از دست داده اند.

طالبان آموزش، کار و آزادی‌های فردی را جز حقوق زنان نمی‌دانند. آنها حقوق زنان را تنها محدود به حق مهر، میراث و رفتار نیک کرده است.

سخنگوی طالبان همچنین اعلام کرد که در سه سال گذشته، وزارت امر به معروف از ۵ هزار مورد نکاح اجباری جلوگیری کرده است.

او توضیح داد که این موارد شامل ازدواج‌های اجباری، معامله دختران در بدل پول یا ازدواج دختران زیر سن قانونی بوده است. وی افزود که در شش ماه اخیر نیز ۵۰۰ مورد از این نوع ازدواج‌ها ثبت و جلوگیری شده است.

ذبیح‌الله مجاهد گفت: «جلوگیری از خشونت خانوادگی در برابر زنان، مانند رفتارهای تحقیرآمیز، تشدد ذهنی و فیزیکی، محرومیت از حقوق شرعی، و مقابله با رفتارهای نادرست براساس رسوم غیرمنطقی، نتیجه تلاش‌های این وزارت بوده است.»

وزارت امر به معروف طالبان به علت خشونت علیه زنان بیشتر از هر نهاد دیگر طالبان مورد انتقاد کشورهای غربی و سازمان‌های حقوق بشری قرار گرفته است. این وزارت مجری سیاست‌های تبعیض و سرکوب زنان و همچنان مجازات بدنی مانند شلاق زدن و قصاص در انظار عامه است.