گروهی از شورشیان سوری روز چهارشنبه یک عملیات نظامی گسترده را علیه ارتش سوریه آغاز و مناطقی از این کشور را تصرف کردند. یک منبع از گروههای شورشی به رهبری تحریرالشام اعلام کرده که دستکم به ۱۰ منطقه تحت کنترول دولت بشار اسد حمله شده است.
این حمله زمینی اولین پیشروی ارضی از مارچ ۲۰۲۰ است. یک منبع از ارتش سوریه به خبرگزاری رویترز گفته است که شورشیان حدود ۱۰ کیلومتر در حومه شهر حلب پیشروی کردند.
آنها به فرودگاه النیرب در شرق حلب، جایی که شبهنظامیان طرفدار ایران پایگاههایی دارند، حمله کردند.
شورشیان میگویند که این عملیات در پاسخ به حملات افزایش یافته در هفتههای اخیر علیه غیرنظامیان توسط نیروی هوایی روسیه و سوریه در مناطقی در جنوب ادلب و برای جلوگیری از هرگونه حمله ارتش سوریه است.
رسانههای رسمی سوریه از این درگیریها گزارشی ندادند، اما وبسایتهای طرفدار دولت گفتند که ارتش مخفیگاههای هیئت تحریر الشام را کوبید و دهها نفر را کشت.
تحریرالشام که در فهرست سازمانهای تروریستی امریکا قرار دارد، مدتهاست که هدف حملات دولت سوریه و نیروهای روسیه قرار گرفته است.
خشونتهای قومی در ایالت مانیپور در شرق هند در یک سال گذشته ۲۵۸ نفر کشته برجا گشته است. این درگیریها که بیش از ۶۰ هزار نفر دیگر را آواره کرده، بزرگترین شکست امنیتی نرندرا مودی، نخستوزیر هند خوانده شده است.
از سویی این ایالت در کنترول حزب بهاراتیا جاناتا به رهبری نرندرا مودی نیز است.
درگیریهای قومی-مذهبی در مانیپور از ماه می سال ۲۰۲۳ میلادی میان قبایل کوکی و میتی بر سر امتیازات دولتی و خدمات آموزشی به این سو جریان دارد.
درگیری میان قبیله میتی با اکثریت هندو و قبیله کوکی با اکثریت مسیحی زمانی آغاز شد که دادگاه این ایالت بررسیهای خود را برای اعطای وضعیت خاص قبیلهای برای قبیله میتی آغاز کرد.
در حال حاضر، قبیله میتی با اکثریت هندو که نصف نفوس این ایالت را تشکیل میدهد، ۴۰ کرسی از ۶۰ کرسی پارلمان این ایالت را در دست دارد و از سهمیه بیشتری برای دریافت خدمات آموزشی و سهمیه استخدام دولتی برخوردار است.
قبیله کوکی با اکثریت مسیحی میگوید که اعطای وضعیت خاص قبیلهای برای قبیله میتی، امتیاز این قبیله را از گذشته هم بیشتر میسازد. قبیله کوکی در اعتراض به تصمیم دادگاه دست به اعتراضات زد که با تظاهرات خشونت باری از سوی قبیله میتی مواجه شد.
در یک سال گذشته، علاوه بر ۲۵۸ کشته، صدها نفر دیگر در این درگیریها زخمی شدهاند. در جریان اعتراضات خشونت بار، معترضان هندو خانهها، کلیساها و اماکن مسیحیان را به آتش کشیدند. منتقدین حکومت مودی میگویند که او در برابر کشتار مسیحیان توسط هندوهای افراطی خاموش بوده است.
دونالد ترامپ، رئيسجمهور منتخب امریکا روز چهارشنبه اعلام کرد که کلاودیا شاینباوم، رئيسجمهور مکسیکو در گفتوگو با او، توافق کرده است که ورود مهاجران غیرقانونی از خاک مکسیکو به امریکا را متوقف کند.
آقای ترامپ روز چهارشنبه، ۷ قوس در شبکه اجتماعی تروث سوشال نوشت: «یک گفتوگوی عالی با کلاودیا شاینباوم، رئيسجمهور جدید مکسیکو داشتم. او توافق کرد که ورود مهاجران از مکسیکو به ایالات متحده را متوقف کند. عملاً مرز جنوبی ما را میبندد.»
علاوه بر معضل پناهجویان غیرقانونی، امریکا با قاچاق مواد مخدر از طریق مکسیکو هم مواجه است. ترامپ گفته است که در مورد اقداماتی برای متوقف کردن جریان گسترده مواد مخدر از مکسیکو به امریکا هم با خانم شاینباوم صحبت کرده است.
ترامپ در حالی از توافق رئیسجمهور مکسیکو برای توقف سیل مهاجران غیرقانونی از طریق خاک این کشور به امریکا خبر داده او دو روز پیش، سه شنبه، ۶ قوس مکسیکو و کانادا را تهدید به اعمال تعرفههای ۲۵ درصدی بر واردات این کشورها کرد.
او همچنین گفته بود ۲۵ درصد تعرفه گمرکی بر کالاهای صادراتی کانادا به امریکا و ۱۰ درصد تعرفه گمرکی اضافی بر کالاهای صادراتی چین به امریکا وضع خواهد کرد.
ترامپ هدف اصلی وضع این تعرفههای سنگین بر کالاهای سه شریک بزرگ اقتصادی امریکا را جلوگیری از ورود قاچاق مواد مخدر، کالاهای غیرقانونی و مهاجران غیرقانونی به امریکا خوانده بود.
چین، مکسیکو و کانادا از شریکان تجاری بسیار مهم امریکا به شمار میآیند که بیش از ۸۳ درصد کالای تجاری مکسیکو و ۷۵ درصد کالای تجاری کانادا به ایالات متحده صادر میشود.
رویترز از قول دو مقام امریکایی نوشت اداره بایدن در حال تهیه یک بسته کمک تسلیحاتی به ارزش ۷۲۵ میلیون دالر برای اوکراین است. طبق گزارش، این بسته شامل سلاحهای ضدتانک، از جمله ماینهای زمینی، پهپاد، موشکهای دوشپرتاب و مهمات سامانههای راکتی است.
به نوشته رویترز، بایدن که بهزودی دفتر ریاستجمهوری را ترک میکند، با این اقدام بهدنبال تقویت دولت کییف پیش از پایان دوره خود در ماه جنوری است.
بر اساس گفتههای یک مقام آگاه از این طرح، اداره بایدن قصد دارد انواع تسلیحات ضد تانک را از زرادخانه ایالات متحده در اختیار اوکراین قرار دهد تا از آنها برای مقابله با پیشروی نیروهای روسیه استفاده شود. این تسلیحات شامل مینهای زمینی، پهپادها، موشکهای استینگر و مهمات سامانههای توپخانهای متحرک است.
بسته تسلیحاتی مورد نظر احتمالاً شامل مهمات خوشهای نیز خواهد بود. این مهمات معمولا در موشکهای هدایتشونده که با پرتابگرهای متحرک شلیک میشوند، یافت میشوند.
یک مقام دیگر دولتی به رویترز گفت که اطلاعرسانی رسمی به کانگرس درباره این بسته تسلیحاتی ممکن است به زودی و تا روز دوشنبه انجام شود. محتوا و اندازه این بسته ممکن است در روزهای آینده و پیش از امضای نهایی بایدن تغییر کند.
ارائه این بسته افزایش چشمگیری در استفاده بایدن از اختیارات ویژه رئيسجمهور در ماههای اخیر محسوب میشود. این اختیارات به رئيسجمهور ایالات متحده اجازه میدهد در شرایط اضطراری از زرادخانه امریکا برای کمک به متحدان استفاده کند.
مبالغی بستههای کمکی که با استفاده از اختیارات ویژه رییسجمهوی ارائه شده، معمولا بین ۱۲۵ تا ۲۵۰ میلیون دالر بوده است. کانگرس قبلا مبلغی حدود چهار تا پنج میلیارد دالر در اختیار بایدن قرار داده بود تا با استفاده از اختیارات ویژه رئيسجمهور هزینه کند. انتظار میرود او تا پیش از آغاز به کار دونالد ترامپ، رئیسجمهور مریکا، در ۲۰ جنوری از آن استفاده کند.
ایالات متحده طی دهههای گذشته ماینهای زمینی به کشور دیگری صادر نکرده است و استفاده از آنها بهدلیل احتمال آسیب رساندن به غیرنظامیان بحثبرانگیز بوده است. با وجود اینکه بیش از ۱۶۰ کشور معاهدهای را برای ممنوعیت استفاده از مینهای زمینی امضا کردهاند، کییف از زمان آغاز تهاجم گسترده روسیه در اوایل سال ۲۰۲۲ خواستار دریافت آنها شده است و نیروهای روسیه نیز از این تسلیحات در خطوط مقدم استفاده کردهاند.
در روزهای اخیر گزارشهایی منتشر شد مبنی بر اینکه نیروهای روسیه در حال حاضر با سریعترین سرعت از زمان روزهای اولیه تهاجم در سال ۲۰۲۲ در اوکراین پیشروی میکنند و طی ماه گذشته منطقهای به وسعت نصف شهر لندن را تصرف کردهاند.
ایالات متحده انتظار دارد که اوکراین از این مینها در داخل خاک خود استفاده کند. کییف متعهد شده است که از این مینها در مناطقی که غیرنظامیان اوکراینی در آنجا ساکن هستند، استفاده نکند.
روز چهارشنبه، ترامپ کیث کلوگ، یک ژنرال بازنشسته ارتش، را که برنامهای برای پایان دادن به جنگ اوکراین به او ارائه کرده بود، بهعنوان نماینده ویژه برای این مناقشه منصوب کرد. پایان سریع جنگ اوکراین یکی از وعدههای اصلی کارزار انتخاباتی ترامپ بوده است، هرچند او جزییاتی درباره چگونگی اجرای آن ارائه نکرده است.
شبکه فاکسنیوز گزارش داد که مارک زاکربرگ، مدیرعامل شرکت متا شرکت، مادر فیسبوک و اینستاگرام، روز چهارشنبه هفت قوس با دونالد ترامپ، رئيسجمهور منتخب امریکا در مار-آ-لاگو اقامتگاه او در فلوریدا، دیدار کرد.
زاکربرگ پس از سوءقصد نافرجام ۱۳ ژوییه به دونالد ترامپ، بهطور علنی او را ستوده بود.
استفان میلر، مشاور دونالد ترامپ، به شبکه فاکسنیوز گفت: «مارک زاکربرگ از تمایل خود برای حمایت از تغییر و جنبشی اصلاحی گفت که ما در سراسر امریکا و در سراسر جهان راهانداختهایم و ترامپ آن را رهبری میکند.»
میلر افزود: «مارک زاکربرگ، مانند بسیاری از رهبران تجاری، میداند که ترامپ عامل تغییر و رفاه است.»
مشاور ترامپ گفت: «بدیهی است که زاکربرگ منافع خاص خود و شرکت خود و دستور کار خاص خود را دارد. اما او روشن کرده است که میخواهد از نوسازی ملی آمریکا تحت رهبری دونالد ترامپ حمایت کند.»
بازدید مارک زاکربرگ از اقامتگاه ترامپ در فلوریدا در حالی صورت گرفته که ایلان ماسک، مالک تسلا، اسپیس اکس و شبکه اجتماعی اکس، در جریان انتخابات ریاست جمهوری بهشکل بسیار پررنگ و موثری از ترامپ حمایت و به کارزار او کمک مالی کرد. او اکنون یکی از نزدیکترین چهرهها به دونالد ترامپ است.
زاکربرگ و ماسک سابقه رجزخوانی و رقابت با یکدیگر در فضای مجازی را دارند و حتی در سال ۲۰۲۲ از مبارزه در قفس سخن گفتند. این مسابقه هرگز برگزار نشد.
زاکربرگ، پس از سوءقصد نافرجام در پنسیلوانیا به ترامپ، از او به دلیل مشت کردن دستش تمجید کرد.
در آن زمان او به بلومبرگ گفت:«دیدن دونالد ترامپ که پس از شلیک گلوله به صورت، بلند شد و دست خود را در کنار پرچم امریکا در هوا مشت کرد، یکی از بدترین چیزهایی است که من تا به حال در زندگیام دیدهام.»
او افزود: «در برخی از سطوح بهعنوان یک امریکایی، سخت است که با دیدن آن روحیه و آن مبارزه احساساتی نشوید. من فکر میکنم بههمین دلیل است که بسیاری از مردم این مرد را دوست دارند.»
بازدید زاکربرگ از اقامتگاه ترامپ در فلوریدا، اولین دیدار بنیانگذار فیسبوک با دونالد ترامپ نیست. این دو در دوران اول ریاست جمهوری ترامپ در کاخ سفید با یکدیگر دیدار کرده بودند.
ترامپ در اول ماه آگست، به شبکه فاکس گفت که زاکربرگ با او تماس گرفته است تا بهدلیل یک اشتباه عذرخواهی کند.
ترامپ افزود که زاکربرگ پس از اینکه فیسبوک عکسی از او را که در فضای مجازی منتشر شد، به اشتباه برچسب گذاری کرد، عذرخواهی کرد.
ترامپ گفت: «مارک زاکربرگ دو بار با من تماس گرفت. او بعد از این رویداد (سوءقصد) با من تماس گرفت و گفت که واقعا شگفت انگیز بود. واقعا شجاعانه بود.»
ترامپ افزود: «او در واقع اعلام کرد که از یک دموکرات حمایت نخواهد کرد زیرا نمیتواند، زیرا بهخاطر کاری که در آن روز انجام دادم به من احترام میگذارد. من فکر میکنم کاری که انجام دادم، برای من، یک پاسخ طبیعی بود.»
حزب الله و اسرائیل پس از ماهها درگیری خونین روز چهارشنبه به آتش بس تن دادند. بر اساس توافق، اسرائیل به تدریج نیروهای خود را طی ۶۰ روز آینده از لبنان خارج خواهد کرد و حزبالله نیز در نزدیکی مرز اسرائیل مستقر نخواهد شد.
عقب نشینی نیروهای حزبالله از مرزهای شمالی اسرائیل دستاورد عمده برای حکومت نتانیاهو است، اما او به هدف اصلی خود، شکست کامل حزب الله و رفع تهدید آن در بلندمدت دست نیافته است. همچنین، مشخص نیست که چقدر دو طرف به این توافق پابند میمانند. اسرائیل تهدید کرده است که موافقتنامه آتش بس، در صورت نیاز جلو عمل نظامی آن را نمیگیرد.
هزاران لبنانی در ساعات اولیه آتشبس به خانههای خود بازگشتند. این جنگ باعث کشته شدن هزاران نفر در لبنان و حدود ۱۰۰ نفر از غیرنظامیان و سربازان اسرائیلی شده است. این درگیری همچنین حدود یک میلیون نفر را در لبنان و حدود ۶۰ هزار نفر را در اسرائیل آواره کرده و خسارات فیزیکی گستردهای در لبنان به بار آورده است.
به گزارش نیویارک تایمز، این توافق که با میانجیگری دیپلوماتهای امریکایی و فرانسوی به دست آمده است، اسرائیل و حزبالله را ملزم به رعایت یک آتشبس ۶۰ روزه میکند.
در این مدت، اسرائیل به تدریج نیروهای خود را از جنوب لبنان خارج خواهد کرد. نیروهای حزبالله به سمت شمال، دورتر از مرز اسرائیل، منتقل خواهند شد و ارتش لبنان نیروهای بیشتری را به جنوب این کشور اعزام خواهد کرد.
این عقبنشینیها عملاً یک منطقه حائل میان اسرائیل و حزبالله در جنوب لبنان، در امتداد مرز اسرائیل، ایجاد خواهد کرد. اگر آتشبس در طول این دوره ۶۰ روزه حفظ شود، مذاکرهکنندگان امیدوارند که این توافق دایمی شود.
چه کسی این توافق را اجرا میکند؟
بر اساس شرایط این توافق، یک نیروی حافظ صلح سازمان ملل به همراه ارتش لبنان مسئول حفظ امنیت در منطقه مرزی خواهند بود. همچنین، چندین کشور از جمله ایالات متحده، فرانسه و سازمان ملل بر اجرای آتش بس نظارت خواهند کرد.
بنیامین نتانیاهو گفته است که اسرائیل همچنان توانایی انجام اقدامات نظامی بیشتر را در صورتی که ارتش لبنان و نیروی سازمان ملل نتوانند حزبالله را از منطقه مرزی دور نگه دارند، حفظ خواهد کرد.
موانع دستیابی به توافق دائمی چیست؟
به گزارش نیویارک تایمز، شکست توافق سال ۲۰۰۶، معروف به قطعنامه ۱۷۰۱ شورای امنیت، بر توافق جدید نیز سایه انداخته است. همانند آتشبس فعلی، اجرای قطعنامه ۱۷۰۱ نیز منوط به ارتش لبنان بود که توانایی کنترول حزبالله را نداشت. همچنان، نیروهای حافظ صلح سازمان ملل نیز اختیارات لازم برای مقابله نظامی با حزبالله را نداشتند.
هنوز مشخص نیست که آیا این مسائل در توافق جدید به طور مناسب برطرف خواهند شد یا خیر.
اسرائیل و حزبالله، حزب قدرتمند شبه نظامی تحت حمایت ایران در لبنان، مدتهاست یکدیگر را به نقض شرایط قطعنامه ۱۷۰۱ متهم میکنند. این قطعنامه خواستار این بود که حزبالله در شمال رودخانه لیتانی بماند، رودی که به طور تقریبی با مرز اسرائیل موازی است. حزبالله اعلام کرده است که به دلیل پایبند نبودن اسرائیل به تعهد خود مبنی بر خروج کامل از لبنان، در جنوب رودخانه باقی مانده است.
برندگان و بازندگان
روزنامه گاردین در مطلبی نوشت که آتشبس در لبنان برای جمهوری اسلامی و حزبالله یک شکست استراژیک است. به گفته این روزنامه بریتانیایی، حملات بیامان اسرائیل و حمایت بیقید و شرط امریکا «محیط استراتژیک» را بهطور قابل توجهی به نفع اسرائیل تغییر داد.
با این حال، حامیان حزبالله باور دارند که شکستهای حزبالله در نبرد با اسرائیل، از جمله کشته شدن رهبران و فرماندهان ارشد این گروه موقتی است و این گروه میتواند خود را دوباره بازسازی کند.
با این حال، بلال صعب، استاد دانشگاه جورج تاون در مطلبی که روز چهارشنبه منتشر شد، برای درک برنده و بازنده جنگ لبنان، آتشبس در جنگ ۲۰۰۶ اسرائیل و حزبالله را با آتشبس جنگ کنونی مقایسه کرده است.
به گفته او، جنگ کنونی لبنان با جنگ ۲۰۰۶ که با حمله بیرون مرزی حزبالله به سربازان اسرائیلی انجام شد، بیشباهت نیست. جنگ ۲۰۰۶ که با هدف کاستن فشار اسرائیل بر حماس انجام شد، بیشتر از یک ماه دوام کرد و باعث کشته شدن ۱هزار و ۱۰۰ لبنانی و ۱۶۰ اسرائیلی و ویرانی گسترده در جنوب لبنان شد.
به باور نویسنده مطلب، آن زمان ترکیبی از خستگی نظامی، فقدان استراتژی خروج و فشار بینالمللی به رهبری امریکا، به جنگ اسرائیل و حزبالله در ۱۴ آگست ۲۰۰۶ پایان داد.
صعب میافزاید که اسرائیل مرتباً حاکمیت و حریم هوایی لبنان را نقض کرد. حزبالله به سرعت دوباره مسلح شد و زیرساخت نظامی گستردهای در جنوب لبنان ایجاد کرد. ارتش لبنان هرگز مستقر نشد و به سربازان سازمان ملل فقط یک ماموریت نمادین داده شد.
این استاد دانشگاه میگوید، در اصل، آتشبس فعلی تفاوت چشمگیری با شرایط قطعنامه ۱۷۰۱ ندارد. انتظار میرود ارتش اسرائیل از جنوب لبنان عقب نشینی کند و حزب الله جنگجویان و تسلیحات خود را از منطقه مرزی به حدود ۲۰ مایلی شمال رودخانه لیتانی عقب بکشد.
طبق توافق، ارتش لبنان حدود پنج هزار پرسنل را در مرز مستقر کرده و به نیروهای حافظ صلح سازمان ملل خواهد پیوست. در این مرحله انتقالی، لبنان و اسرائیل با کمک بینالمللی، درباره موضوع حیاتی تعیین مرزهای زمینی مذاکره خواهند کرد تا عامل مهم اصطکاک بین خود را از بین ببرند.
بلال صعب میافزاید که حزبالله خلع سلاح نشده است و ظرفیت نظامی کافی برای آسیب رساندن به اسرائیل و جلوگیری از بازگشت ساکنان شمال به خانههای شان را حفظ میکند. در همان حال، اسرائیل از سوی امریکا چراغ سبز دارد تا هر زمان که لازم بداند به حزبالله حمله کند.
او در این مطلب میگوید که برخی فکر میکنند مکانیسم نظارتی جدید و قویتر در آتشبس که در آن امریکا و فرانسه به عنوان داور عمل میکنند، احتمال وقوع مجدد درگیری میان اسرائیل و حزبالله را کمتر خواهد کرد. اما به باور صعب، هرچند چنین نقش نظارت میتواند مفید باشد، اما نمیتواند یک عامل تعیین کننده یا تغییر دهنده باشد.
شکست استراتژیک ایران
به نظر می رسد که شرایط جدید برای حزبالله و متحدش ایران هرگز قابل پذیرش نخواهد بود. به گفته صعب، جمهوری اسلامی و حزبالله دچار یک شکست استراتژیک شدهاند. هدف آنها این بود که تمام گروههای وابسته به ایران در عراق، لبنان و یمن از چند جناح به اسرائیل حمله کنند و آسیب بزنند تا از فشار بر حماس در غزه کاسته شود. اما اسرائیل با استفاده از زور، با موفقیت مانع تحقق این هدف شد.
نویسنده در ادامه میافزاید تا همین اواخر، شرط حزبالله برای توقف حملاتش این بود که اسرائیل به عملیات خود علیه حماس پایان دهد. با این حال، حزبالله با موافقت با شرایط آتشبس، که به وضوح لبنان را از غزه جدا میکند، اساساً حماس و همراه با آن کل مفهوم وابستگی متقابل استراتژیک را، دستکم در حال حاضر، کنار گذاشته است.
حزب الله به تنهایی به این نتیجه نرسید. جمهوری اسلامی دید که متحدش چگونه توسط اسرائیل آسیب میبیند و در گوشه میدان بوکس، زیر ضربات سنگین است. ایران مجبور شد که برای نجات حزبالله کاری انجام دهد.
از نظر نویسنده، هیچ کدام از اینها به این معنی نیست که اسرائیل یک پیروزی پایدار به دست آورده است یا اینکه جمهوری اسلامی راهی برای بازسازی شبکه شبه نظامیان منطقهای خود نخواهد یافت. اما این بار با توجه به میزان آسیبهای جسمی و روحی که اسرائیل بر دشمنان خود وارد کرده، این بازسازی بسیار بیشتر از گذشته طول خواهد کشید.
